నానాదీపసమోపేతం మణిభిర్నాగరాడివ । భటానామథ సంమర్ద ఏకో దీపో పతన్నృపే
ఆ దేవాలయం色色 దీపాలతో, మణులతో, నాగరాజు మహలును పోలి అలంకరించబడింది. అక్కడ భటుల గుంపులో ఒక దీపం రాజుపై పడింది.
తదాసౌ కుపితో రాజా దీపమాదాయ సత్వరమ్ । దేవాలయపురే రమ్యే న్యక్షిపత్కోపసంయుతః
అప్పుడు ఆ రాజు కోపంతో, వెంటనే ఆ దీపాన్ని తీసుకుని, ఆ అందమైన దేవాలయ ప్రాంగణంలో కోపంతో విసిరేశాడు.
దగ్ధం దేవగృహం తేన ఏనశ్చ సమపద్యత । అథ తేన పునస్తత్ర దగ్ధం వేశ్మగృహాదికమ్
దాంతో ఆ దేవాలయం కాలిపోయింది, రాజుకు పాపం కలిగింది. ఆ తరువాత అక్కడి ఇళ్ళు, గృహాలు కూడా అతడు కాల్చేశాడు.
నిర్మాపయామాస నృపో మహేశానమథాయజత్ । అథ మృత్యుదినే ప్రాప్తే రాజారాధితశంకరః
రాజు మళ్ళీ దేవాలయాన్ని కట్టించి, మహేశ్వరుని పూజించాడు. మరణదినం వచ్చినప్పుడు, ఆ రాజు శంకరుని ఆరాధించాడు.
భస్మస్నాయీ భస్మశాయీ జపన్రుద్రం మమార హ । శివలోకం గతః సోయం వీరభద్రేణ భాషితః
ఆయన బస్మంతో స్నానం చేసి, బస్మంపై పడుకుని, రుద్ర మంత్రాన్ని జపిస్తూ మరణించాడు. ఆతడు శివలోకానికి చేరి, వీరభద్రుడు అతనితో మాట్లాడాడు.
భవ త్వం గణశార్దూలో మమవై పరిచారకః । శాఙ్కరాన్మమ నిర్దేశాదానయస్వ మమాంతికమ్
నీవు నా గణాలలో ముఖ్యుడవై, నాకు సేవ చేయు. శంకరుని భక్తులను నా ఆజ్ఞతో నాకొద్దీ తీసుకురా.
శిరోహీనో భవాంశ్చాపి జ్వాలావక్త్రో భవిష్యతి । సతూవాచ మహాత్మానం వీరభద్రం గణేశ్వరమ్
నీకు తల ఉండదు, నువ్వు అగ్నిముఖుడవుగా మారిపోతావు. అప్పుడు అతడు మహాత్ముడైన గణాధిపతి వీరభద్రునితో ఇలా అన్నాడు.
చక్షుః శ్రోత్రం తథా జిహ్వా నాసికాస్యం శిరోగణః । ఏతైర్వినా వ్యవహృతిః కథం మే సంభవిష్యతి
కళ్ళు, చెవులు, నాలుక, ముక్కు, నోరు, తల— వీటిలేకుండా నేను ఎలా పని చేయగలను?
అభావే శిరసః కిం వా మయా పాపం కృతం విభో । వీరభద్ర ఉవాచ- త్వయైవ స్వీకృతా పూర్వం దేవీ పరమసుందరీ
నాకు తల లేకపోతే, నేను ఏ పాపం చేశాను ప్రభూ? వీరభద్రుడు ఇలా అన్నాడు— నువ్వే ఒకసారి పరమసుందరమైన దేవిని స్వీకరించావు.
మహేశభవనం నిత్యం చార్తువర్ణకరంగకైః । స్వస్తికం సర్వతోభద్రం నంద్యావర్తాదికం శుభమ్
నువ్వు ఎప్పుడూ మహేశుని ఇంటిని రంగురంగుల చేతులతో, శుభకరమైన స్వస్తిక, సర్వతోభద్ర, నంద్యావర్త వంటి మంచి గుర్తులతో అలంకరించేవాడివి.
పద్మముత్పలమాందోల పాదో వ్యజన చామరే । త్రిశూలం శంఖచక్రే చ గదాధనురథైవ చ
పద్మం, ఉత్పలం, ఊయల, పాదాలు, వీజనం, చామరము, త్రిశూలం, శంఖం, చక్రం, గద, ధనుస్సు, రథం ఇవన్నీ కూడా.
త్రిశూలం డమరుంఖడ్గం వృషం భృంగిరిటిం శివమ్ । తథాష్టపత్రం కమలమన్యద్యంత్రాదికం తథా
త్రిశూలం, డమరువు, ఖడ్గం, వృషభం, భృంగి పతాకం, శివుడు, అష్టదళ పద్మం, ఇంకా ఇతర యంత్రాలు కూడా.
కల్పయంతీ ప్రతిదినం సేవతే వృషభధ్వజమ్ । కదాచిదథ సా వేశ్యా దేవసద్మన్యుపస్థితా
ఆమె ప్రతి రోజు ఇవన్నీ తయారు చేసి, వృషభధ్వజుడైన శివుని సేవించేది. ఒకసారి ఆ వేశ్య దేవుని ఆలయానికి వచ్చింది.
రాజ్ఞః కారాంకికః కశ్చిద్దేవవేశ్మ సమావిశత్ । అథ తాం దృష్టవాంస్తత్ర స ఇదం వాక్యముక్తవాన్
ఒక కారాగార ముద్ర ఉన్న వ్యక్తి దేవాలయంలోకి ప్రవేశించాడు. అక్కడ ఆమెను చూసి అతడు ఇలా అన్నాడు.
కారాఙ్కిక ఉవాచ- ఏకాంతసంస్థితా వేశ్యా యువాహం స్థవిరశ్చ న । స్థవిరం వ్యాధితం షంఢమశక్తం ధనవర్జితమ్
కారాగార ముద్ర ఉన్నవాడు ఇలా అన్నాడు— వేశ్య ఒంటరిగా ఉంది, నేను యువకుడిని, వృద్ధుడిని కాదు; వృద్ధుడు, వ్యాధిగ్రస్తుడు, శక్తిలేని, ధనం లేని వాడు—
అదీర్ఘమేహనం దీనం పురుషం యోషిదుత్సృజేత్ । అశ్మశ్రులం మలచ్ఛన్నం జడం దుర్గంధిదూషితమ్
చిన్నగా మూత్రం చేసే, దయనీయమైన, స్త్రీ వదిలేసిన పురుషుడు; రాళ్ల మాదిరి జుట్టు, మలంతో కప్పబడిన, మూర్ఖుడు, దుర్గంధంతో నిండిన వాడు.
స్వల్పమవ్యసనం నారీ దూరతః పరివర్జ్జయేత్ । తస్మాన్మే దీయతాం వేశ్యే మైథునం జీవయాశు మామ్
స్త్రీయు చిన్న అపాయం కూడా దూరంగా ఉండి తప్పించుకోవాలి. అందుకే, నన్ను వెంటనే బ్రతికించేందుకు ఆ వేశ్యతో కలయికను అనుమతించండి.
వేశ్యోవాచ- నియతః సర్వజాతీనామిహాముత్ర సుఖప్రదః । పాతివ్రత్యం పరో ధర్మ్మః స్త్రీణామితి హి శుశ్రుమ
వేశ్య ఇలా చెప్పింది— అన్ని జాతుల మహిళలకు ఇక్కడా, పరలోకంలోనూ సుఖాన్ని ఇచ్చేది పతివ్రత ధర్మమే అని మేము వినాము. అది స్త్రీలకు అత్యున్నతమైన ధర్మం.
యదధీనా యదా వేశ్యా తదా నాన్యేన సంగతా । పతివ్రతేతి విఖ్యాతా తస్మాత్తం పరిపాలయేత్
ఒక వేశ్య ఎవరి ఆధీనంలో ఉంటే, అప్పట్లో వేరెవ్వరితోను కలవదు. అలా పతివ్రతగా పేరుగాంచుతుంది. అందుకే, ఆ ధర్మాన్ని కాపాడాలి.
కారాంకిక ఉవాచ- యది చైవం మృతిః శీఘ్రం భవిష్యతి న సంశయః । అథ రాజాంతికం గత్వా రాజానమిదముక్తవాన్
కారాంకికుడు ఇలా అన్నాడు— ఇది నిజమైతే, నాకు త్వరగా మరణం తప్పదు. అప్పుడు రాజు వద్దకు వెళ్లి ఇలా చెప్పాడు.
వేశ్యా వేశ్యైవ నో భార్యా నేతి వక్తుం చ నోచితమ్ । ఇత్థం రాజానముక్త్వాథ మండం చైవారనాలజమ్
వేశ్య వేశ్యే, భార్య కాదు అని చెప్పడం తగదు. ఇలా రాజుతో చెప్పి, అరణాలయ నుండి కొంత బూడిద తీసుకున్నాడు.
కించిదాదాయ తస్యాస్తు మందిరం గతవానయమ్ । నిద్రావసరమాలోక్య ప్రసృజ్యచ కరం తతః
ఆ బూడిదలో కొంత తీసుకుని, ఆమె గదికి వెళ్లాడు. ఆమె నిద్రలో ఉన్న సమయాన్ని చూసి, తన చేయి అక్కడ పెట్టాడు.
వస్త్రస్య వివరే తత్ర మండం చిక్షేప దుష్టధీః । ఏవం కృత్వా తతో గత్వా రాజానమిదముక్తవాన్
దుష్టబుద్ధితో, ఆ బూడిదను ఆమె వస్త్రంలో ఓ మడతలో పెట్టాడు. అలా చేసి, రాజు వద్దకు వెళ్లి చెప్పాడు.
రాజన్నిర్గత్య గత్వాథ వేశ్యాగ్ర్యాం తవ యోషితః । ఉత్థాపయిత్వా వేశ్యాం తాం సర్వాంగం ద్రష్టుమర్హసి
రాజా! నేను బయటకు వెళ్లి, నీ ప్రధాన వేశ్య వద్దకు వెళ్లాను. ఆమెను లేపించి, ఆమె శరీరాన్ని పూర్తిగా పరిశీలించాలి.
ఉన్ముక్తబంధమథవా వసనం పశ్య యత్నతః । వేశ్యావేశ్మాథగతవాన్రాజా కారాంకికం వచః
ఆమె వస్త్రాన్ని జాగ్రత్తగా పరిశీలించు— మడతలు విప్పబడ్డాయా లేదో చూడు. రాజు, కారాంకికుడు చెప్పినట్టు, వేశ్య ఇంటికి వెళ్లాడు.
ఇదమాహ సనిద్రేయం పశ్యేమాం యామి పశ్యసి । స తూవాచ నృపం తత్ర న మే యుక్తమిదం నృప
ఇదిగో, ఆమె నిద్రలో ఉన్నప్పుడు చూద్దాం. నేను వెళ్తాను, నువ్వు చూడవచ్చు అని అన్నాడు. కానీ అతడు రాజుతో— 'రాజా! ఇది నాకు తగదు' అన్నాడు.
తన్మాతరం వా పితరం దర్శనాయ నియోజయ । తద్దృష్టౌ సర్వమేవేదం వ్యక్తమాశు భవిష్యతి
అదికాకుండా, ఆమె తల్లి లేదా తండ్రిని పిలిపించి చూడమని ఆదేశించండి. వారు చూసిన తర్వాత, అన్నీ త్వరగా స్పష్టమవుతాయి.
ఆనీతా హ్యథ రాజ్ఞా తు మాతా వీక్షితుముద్యతా । వచనాత్తు నృపస్యైవ వస్త్రం శోధయతీవ సా
రాజు ఆమె తల్లిని పిలిపించి, పరిశీలించమని చెప్పాడు. రాజు ఆజ్ఞతో ఆమె తల్లి వస్త్రాన్ని పరిశీలించసాగింది.
తత్రస్థితం మండమథ విజ్ఞాయాంబా హ్యమర్దయత్ । మర్దనాద్వసనం క్లిన్నం కిం తదిత్యాహ పార్థివః
ఆ బూడిద అక్కడ ఉందని తెలుసుకుని, తల్లి దాన్ని నలిపింది. నలిపినందువల్ల వస్త్రం తడిగా మారింది. రాజు— 'ఇది ఏమిటి?' అని అడిగాడు.
న కించిద్దేవ నో కించిదితి వేశ్యాప్రసూరపి । బహువాక్యేన రాజాథ వసనం వీక్ష్య శంకయా
ఏమీలేదు ప్రభూ, ఏమీలేదు అని వేశ్య తల్లి చెప్పింది. అయినా రాజు అనుమానంతో, పదేపదే అడిగి, వస్త్రాన్ని పరిశీలించాడు.