ఆత్మనశ్చ హితం కార్యమిహాముత్ర సుతౌ మమ । పురోధసం తు గచ్ఛామి మమ పూర్వం మహాగురుమ్
నా, నా కుమారుల మేలు కోసం, ఇక్కడా, పరలోకంలోను, నేను మా పూర్వ గురువైన పురోహితుని దగ్గరకు వెళ్తున్నాను.
వసిష్ఠం మునివర్యం చ స దాస్యతి గతిం మమ । ఏవముక్త్వా గతో విప్రం వారాణస్యాం స్థితం గురుమ్
వసిష్ఠుడు అనే మహర్షి నాకు మార్గాన్ని చూపుతాడు. ఇలా చెప్పి, వారణాసిలో ఉన్న గురువును కలవడానికి వెళ్లాడు.
దండవత్ప్రణనామాథ మునినా పరిపూజితః । ఆలింగితశిరో ఘ్రాతో దత్తాసనపరిగ్రహః
ఆ ముని భక్తితో నమస్కరించి, అతనికి యథావిధిగా గౌరవం చూపారు. అతని తలను ఆలింగనం చేసి ముద్దుపెట్టారు, కూర్చోమని ఆసనం ఇచ్చారు.
ఉక్తశ్చాగమనం కిం తే కిం కార్య్యం కరవాణి వై । రాజోవాచ- గతిం ప్రయచ్ఛ మే విప్ర సంసారతరణాయ హి
నీవెందుకు వచ్చావు? నీకు ఏ పని చేయమంటావు? అని అడిగారు. రాజు ఇలా అన్నాడు — బ్రాహ్మణా! ఈ సంసారసాగరాన్ని దాటి పోవడానికి నాకు మార్గం చూపించు.
ఖిన్నోహం కర్మణా శశ్వద్భవంతం శరణం గతః । వసిష్ఠ ఉవాచ- గతిం పశ్య మహాలింగం విశ్వేశ్వరమితి స్థితమ్
నేను కర్మల వల్ల అలసిపోయాను; ఎప్పుడూ నీ శరణు వచ్చాను. వసిష్ఠుడు ఇలా అన్నాడు — మహా లింగాన్ని, విశ్వేశ్వరుడిగా స్థాపించబడినదాన్ని చూడు.
ఏనం పూజయ రాజేంద్ర దేవదేవం పినాకినమ్ । యమారాధ్య పురా శక్తిరరుంధత్యాః సుతో మునిః
రాజేంద్రా! ఆ దేవదేవుడైన పినాకిని పూజించు. అరుంధతీ కుమారుడైన ముని, పూర్వం తపస్సుతో ఆ దేవుణ్ణి ప్రసాదించుకున్నాడు.
రక్షసా భక్షితశ్చాపి యమలోకం గతో న సః । కించిత్కాలం గతః స్వర్గం బ్రహ్మలోకమగాదతః
రాక్షసుడు అతన్ని తినివేసినా, అతను యమలోకానికి పోలేదు; కొంతకాలం స్వర్గానికి వెళ్లి, అక్కడి నుండి బ్రహ్మలోకానికి చేరాడు.
బ్రహ్మలోకాద్విష్ణులోకే క్రీడన్నాస్తే సుతో మమ । అముం పశ్య మహారాజ లుబ్ధకం వనచారిణమ్
బ్రహ్మలోకంనుండి నా కుమారుడు ఇప్పుడు విష్ణులోకంలో సంతోషంగా విహరిస్తున్నాడు. మహారాజా! అటు అడవిలో తిరుగుతున్న ఆ వేటగాడిని చూడు.
పూజయంతం హి విశ్వేశం పత్రమాత్రై స్వసంభృతైః । శమీవృక్షస్య సంభూతైస్తథా పూగప్రసూనకైః
ఆ వేటగాడు తనే తెచ్చుకున్న శమి ఆకులతో, పూగు పువ్వులతో విశ్వేశ్వరుణ్ణి పూజిస్తున్నాడని చూడు.
కదంబకుసుమైరర్కకుసుమైర్యూథికాభవైః । ఏతైరన్యైర్మహేశానం పూజయంతం విలోకయ
కదంబ పువ్వులతో, అర్క పువ్వులతో, యూతికా మొగ్గలతో, ఇంకా ఇతర పుష్పాలతో మహేశానుని పూజిస్తున్నాడని చూడు.
ఇతోర్ద్ధయామమాత్రేణ మరిష్యతి తదద్భుతమ్ । అంతకాలే సమాయాతే లుబ్ధకోపి శివాయ వై
ఇంకొంచెం సమయం లోపల అతను మరణిస్తాడు — ఇదే ఆశ్చర్యం. చివరి క్షణంలో ఆ వేటగాడికూడా శివుని శరణు వెళ్తాడు.
ఉపహారప్రదానాయ దృష్టవాన్పార్శ్వతో ఘటమ్ । తం చూతఫలసంపూర్ణం శునోచ్ఛిష్టం విగర్హితమ్
అర్పణం చేయబోతున్నప్పుడు, పక్కనే ఉన్న ఒక మడకను చూశాడు. అది మామిడికాయలతో నిండిపోయి, కుక్క తిన్న మిగతావాటితో అపవిత్రమై ఉండేది.
సంకల్పితోపహారస్య హ్యభావాల్లుబ్ధకస్తథా । ఇదం జగౌ శుభం వాక్యం లోకానాం భక్తిసూచకమ్
తాను ఉద్దేశించిన అర్పణం లేకపోవడంతో, ఆ వేటగాడు లోకాలకు భక్తిని తెలియజేసే శుభవాక్యాలు పలికాడు.
పుష్పాభావే హరిర్నేత్రం ఫలాభావేంగులం రవిః । లింగవిస్రంసనేకం చ జమదగ్ని ఋషిస్తథా
పువ్వులు లేనప్పుడు హరిచేత కన్ను అర్పించబడింది; పండ్లు లేనప్పుడు సూర్యుని వేలు ఇచ్చారు; అలాగే జమదగ్ని ఋషి లింగానికి ప్రత్యేకమైనదాన్ని సమర్పించాడు.
లింగపీఠవిభేదే చ గాత్రం నిర్భిద్య దత్తవాన్ । అన్యైర్మాహైశ్వరైరన్యత్సాహసం పరమం కృతమ్
లింగ పీఠం విరిగిపోయినప్పుడు, తన శరీరాన్ని చీల్చి సమర్పించాడు; ఇతర మహాశక్తులు కూడా పరాకాష్ఠకు చేరిన కార్యాలు చేశారు.
మమాపి తత్తథా కార్య్యమన్యథా దోషభాగహమ్ । ఏతస్మిన్నంతరే కశ్చిదున్మత్తః శివమభ్యగాత్
అందువల్ల నేనూ అలాగే చేయాలి, లేకపోతే తప్పు నాకే వస్తుంది. ఇంతలో, అక్కడికి ఒక పిచ్చివాడు శివుని దగ్గరికి వచ్చాడు.
అథ లుబ్ధకృతాం పూజామాహృత్యాభక్షయత్క్షణాత్ । వమనం చ తథా చక్రే శివపీఠేథ లుబ్ధకః
తర్వాత, వేటగాడు చేసిన పూజను ఆ పిచ్చివాడు తీసుకుని వెంటనే తిన్నాడు. అలాగే శివ పీఠంపై వాంతి చేశాడు, వేటగాడు చూస్తూ ఉండగా.
శివాపకారిణం చైనం హన్మి నో వేత్యచింతయత్ । అథ స్వాత్మవధాయైవ యత్నమాస్థాయ శంకరః
శివునికి అపచారం చేసిన వాడిని చంపాలా వద్దా అని ఆలోచించాడు. అప్పుడు శంకరుడు తనను తానే నాశనం చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.
ఉన్మత్తేన యథోద్భుక్తా శివపూజా మయా కృతా । లింగప్రావరణే హ్యేషా తదహం మమ దేహినః
పిచ్చివాడు ఇలా అన్నాడు — నేను తిన్నదానితో శివ పూజ చేశాను, కాబట్టి లింగాన్ని కప్పిన ఈ చర్మం నా దేహానికి చెందింది.
ప్రావృతిస్త్వగియం త్వద్య నిర్మ్మోక్తవ్యా మయా ద్రుతమ్ । పూజావిమోచనాయైతత్ఫలహానేర్గలం త్యజేత్
ఈ చర్మాన్ని ఇప్పుడు నేను త్వరగా తీసివేయాలి. అర్పణ ఫలితాన్ని నిర్బంధం లేకుండా విడుదల చేయడానికి ఇది అవసరం.
ఇత్థం సంకల్ప్య స తథా తీక్ష్ణస్వధితినాద్భుతమ్ । చక్రే త్వచం దక్షపాదం త్వచం చ్ఛిత్వా కటేరధః
అలా సంకల్పించి, అతను తన పదునైన కత్తితో అద్భుతంగా, కుడిపాదపు చర్మాన్ని నడుము కింద భాగంలో కోసాడు.
వామపాదం తథా చక్రే కటిపర్యంతమాశుచ । హృష్టశ్చావేపితశ్చైవ తత ఊర్ధ్వమథాచ్ఛినత్
అదే విధంగా, ఎడమపాదపు చర్మాన్ని కూడా నడుము వరకు కోసాడు. ఆనందంతో, కానీ కొంత వణికుతూ, అక్కడినుంచి పైకి కోసాడు.
కరాంసోదరహృత్కంఠత్వచం నిర్భిద్య లుబ్ధకః । మస్తకస్య త్వచం చాపి నిర్బిభేద ప్రహృష్టవాన్
ఆ వేటగాడు తన చేతులు, పొత్తికడుపు, గుండె, గొంతు చర్మాన్ని చీల్చి, ఆనందంతో తల చర్మాన్ని కూడా విడగొట్టాడు.
తయోరంతరతస్తస్మాద్గాత్రం నిర్భిద్య వర్తులమ్ । ఛిత్త్వాంగులి సమాదాయ దేవాయార్పితవాంస్త్వచమ్
ఆ భాగాల మధ్య ఉన్న మాంసాన్ని చీల్చి, కోసిన వేళ్లను తీసుకుని, ఆ చర్మాన్ని దేవునికి అర్పించాడు.
ఆరాదేవ తథా దివ్యరూపః స్వక్షశ్చతుర్భుజః । నానాభూషణసంయుక్తః స్థితో వియతి శాఙ్కరః
అప్పుడే, అక్కడే ఒక దివ్యరూపం కనిపించింది—నానా అలంకారాలతో, నలుగురు చేతులతో, ఆకాశంలో నిలబడి ఉన్న శంకరుడు.
అథ శైవాః సమాయాతా దూతాః శతసహస్రశః । విచిత్రముకుటాకారాః సర్వాభరణభూషితాః
తర్వాత, వందలాది వేల శైవదూతలు విచిత్రమైన కిరీటాలు ధరించి, అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించి అక్కడికి వచ్చారు.
త్రిశూలపాణయః సర్వే శుద్ధస్ఫటికసంనిభాః । చతుర్భుజాః సురూపాశ్చ విమానవరసంస్థితాః
అందరూ చేతుల్లో త్రిశూలాలు పట్టుకుని, స్వచ్చమైన స్ఫటికంలా మెరిసిపోతూ, నలుగురు చేతులతో, అందమైన రూపంతో, గొప్ప విమానాల్లో నిలబడి ఉన్నారు.
సర్వే సూర్యసమాః శాంతా రంభావత్ప్రియయా యుతాః । సూనుపత్నీబలోత్సాహ విలాసస్త్రీశతాన్వితాః
వారు అందరూ సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, శాంతంగా, రంభవంటి ప్రియాలతో, భార్యలు, కుమారులు, సేవకులు, వందలాది స్త్రీలతో ఆనందంగా ఉన్నారు.
తేజసా సూర్యసదృశాః పుష్పవృష్టిమవాకిరన్ । తైరాహూతో లుబ్ధకశ్చ నాగచ్ఛదవదచ్చ తాన్
వారు సూర్యుడిలా తేజస్సుతో, పుష్పవృష్టిని కురిపించారు. వారు పిలిచినా, ఆ వేటగాడు రాలేదు, వారితో ఇలా అన్నాడు.
భార్యాబంధుజనోపేతో గచ్ఛేహమథవా న వా । శైవాస్తద్వచనం శ్రుత్వా వాక్యమేతదథోచిరే
"నా భార్య, బంధువులు నాతో వస్తేనే నేను వెళ్తాను; లేకపోతే వెళ్ళను." ఆ మాటలు విని, శైవులు ఇలా సమాధానం చెప్పారు.