మహాకాయస్తథా భూత్వా గృహీత్వా చ కరేణ తత్ । శిరాంసి చ తథైకేనాపీడ్య చిచ్ఛేద శష్పవత్
వహ్నిముఖుడు మహా శరీరాన్ని ధరించి, తన చేతితో వారిని పట్టుకుని, ఒక్క చేతితో వారి తలలను నలిపి, గడ్డి ముక్కల్లా తేలికగా కోసేశాడు.
మారయిత్వా తతో దూతానాదాయేక్ష్వాకుమభ్యగాత్ । నివేదయామాస చ తం వీరభద్రాయ ధీమతే
దూతలను సంహరించి, ఆ ప్రాణిని తీసుకుని ఇక్ష్వాకువుని వద్దకు వెళ్లాడు. అక్కడ జరిగినదంతా జ్ఞానవంతుడైన వీరభద్రునికి వివరంగా చెప్పాడు.
స చాపి శంకరాయాథ తం ప్రాహ చ మహేశ్వరః । త్వయాష్టదినపూజైవ కృతా కృష్ణా దినే దినే
వీరభద్రుడు శంకరుని వద్దకు వెళ్లి చెప్పగా, మహేశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: 'కృష్ణా! ఎనిమిది రోజుల పాటు నన్ను ప్రతిరోజూ భక్తితో పూజించావు.'
త్వమనిందః పురా మాం చ లింగం శిశ్నాగ్రమిత్యుత । తేనైవ పాపయోగేన శిశ్నవక్త్రో భవిష్యసి
'నీవు ఒకసారి నన్ను, నా లింగాన్ని అవమానపరిచి, దానిని శిశ్నాగ్రం అని పిలిచావు. ఆ పాపఫలితంగా నీ ముఖం శిశ్నంలా మారుతుంది.'
శిశ్నాగ్రే వివరం చక్రం జిహ్వానాసాదివర్జితః । పూర్వం మన్నామవక్తృత్వాద్వక్తా చాపి భవిష్యసి
'ఆ శిశ్నాగ్రంలో ఓ రంధ్రం ఉంటది, కానీ నీవు నాలుక, ముక్కు లేనివాడవుతావు. అయినా, నన్ను ఒకసారి నామస్మరణ చేసినందువల్ల, నీవు మాట్లాడగలవాడవుతావు.'
అథేశవచనాత్సోపి తథాభూతోభవత్క్షణాత్ । శంభురువాచ- య ఇదం శృణుయాన్నిత్యం పురాణాఖ్యానముత్తమమ్
ఆ ప్రభువు ఆజ్ఞతో అతను వెంటనే అలా మారిపోయాడు. శంభు ఇలా అన్నాడు— 'ఈ ఉత్తమ పురాణ కథను ఎవరైనా ప్రతిరోజూ వినేవారు—'
విముక్తపాపబంధశ్చ శివభక్తో భవిష్యతి । స యాతి చ శివస్థానే వక్తా చాపి తథా భవేత్
'వారు పాపబంధాల నుంచి విముక్తి పొందుతారు, శివభక్తులు అవుతారు, శివుని లోకానికి చేరుకుంటారు, అలాగే మంచి వక్తలు కూడా అవుతారు.'
యశ్చ వక్తి కథామేనాం హరేణ సదృశో భవేత్ । ఉక్త్వా కథామిమాం పూర్వమధీరో నామ భూమిపః
'ఈ కథను ఎవరు చెప్పినా, వారు హరివంటి మహిమను పొందుతారు. ఒకప్పుడు అధీరో అనే రాజు ఈ కథను చెప్పాడు.'
స్వర్గం స గతవాన్రాజా కృతపాపోథ భార్యయా
'ఆ రాజు తన భార్యతో కలిసి, చేసిన పాపాలను పోగొట్టి స్వర్గానికి చేరుకున్నాడు.'
శ్రీరామ ఉవాచ- అయమగ్నిశిఖో నామ వహ్నిః శివగణశ్చ వై । స కథం తాదృశో భూతస్తన్మే వద నమస్తవ
శ్రీరాముడు ఇలా అడిగాడు— 'ఈ వహ్ని, అగ్నిశిఖ అనే శివగణుడు ఎలా అయ్యాడు? దయచేసి అది నాకు వివరించండి ప్రభూ, మీకు నమస్కరిస్తున్నాను.'
శంభురువాచ- అయమాసీత్పురా కశ్చిత్క్షత్త్రియః క్రోధనః సదా । నష్టభార్యో నష్టసేనో నష్టరాష్ట్రోతిదుఃఖితః
శంభు ఇలా చెప్పాడు— 'ఒకప్పుడు ఓ క్షత్రియుడు ఉండేవాడు. అతడు ఎప్పుడూ కోపంగా ఉండేవాడు. అతనికి భార్య పోయింది, సైన్యం పోయింది, రాజ్యం పోయింది, దుఃఖంలో మునిగిపోయాడు.'
లబ్ధ్వా లులాయ ద్వితయం కృషిం చక్రే సహాత్మజైః । ఋణేన మహతా యుక్తః పునశ్చాతీవ దుఃఖితః
రెండు ఎద్దులు దొరికాక, తన కుమారులతో కలిసి వ్యవసాయం చేసాడు. కానీ పెద్ద అప్పు వల్ల మళ్లీ తీవ్రమైన దుఃఖంలో పడిపోయాడు.
పునశ్చ దుఃఖితో రాజా సర్పేణ సుతనాశనాత్ । తథాభూతో మహీపాలస్తత్యాజ కృషిమప్యుత
మళ్లీ ఆ రాజు బాధపడిపోయాడు, ఎందుకంటే పాము కాటుతో తన కుమారుడు మరణించాడు. ఆ బాధతో, ఆ రాజు వ్యవసాయాన్ని కూడా వదిలేశాడు.
పరిత్యజ్య సుతౌ చాపి త్యక్తాహారో రురోద హ । సుతావథ సమాగమ్య ప్రాహతుః పితరం త్విదమ్
తన ఇద్దరు కుమారులను కూడా వదిలేసి, భోజనం చేయకుండా, ఏడ్చాడు. ఆ తరువాత ఆ ఇద్దరు కుమారులు కలసి తండ్రిని ఇలా అడిగారు.
కిమర్థం రుద్యతే తాత నష్టో నాయాతి రోదనాత్ । శరీరశోషణాయాథ శోకస్తేఽద్య భవిష్యతి
ఏందుకు ఏడుస్తావు బాబూ? పోయినవాడు ఏడుపుతో తిరిగి రాడు. నీవు ఈ రోజు బాధపడితే నీ శరీరమే క్షీణిస్తుంది.
శోకేన చక్షుషీ నష్టే కంఠో నష్టస్తథా తవ । అనుష్ఠానం తథా నష్టం కిమర్థం పరితప్యసే
బాధతో నీ కళ్లూ, గొంతూ, చేయగలిగే పనులూ అన్నీ పోయాయి. మరి నువ్వు ఎందుకు నీను ఇంతగా బాధపడుతున్నావు?
ఏకో నష్టో న చాయాతి రక్ష పంచస్థితానసూన్ । బహూనాం రక్షణం పుణ్యమాశ్రితానాం విశేషతః
ఒకడు పోయాడు, తిరిగి రాడు. ఐదుగురు ఇంకా బ్రతికే ఉన్నారు, వారిని కాపాడు. ముఖ్యంగా, నిన్ను ఆశ్రయించినవాళ్లను కాపాడటం పుణ్యమయిన పని.
అన్యాశ్రితమముం శత్రుం కథం శోచితుమర్హసి । పితోవాచ- పుత్రః శత్రుః కథం పుత్రౌ యువాం శత్రూ తథా చ మే
ఇంకొకరిని ఆశ్రయించిన ఆ శత్రువుని నువ్వు ఎందుకు బాధపడుతూ యోచిస్తున్నావు? తండ్రి అన్నాడు — కొడుకు ఎలా శత్రువు అవుతాడు? మీరు ఇద్దరూ కూడా నాకు శత్రువులే.
అత్యంతసుఖినం పుత్రం కథం శత్రుమభాషతమ్ । సుతావూచతుః జాయమానో హరేద్భార్యాం వర్ద్ధమానో హరేద్ధనమ్
చాలా సంతోషంగా ఉన్న కొడుకును నువ్వు ఎలా శత్రువు అన్నావు? ఇద్దరు కుమారులు చెప్పారు — పుట్టినప్పుడు భార్యను తీసిపోతాడు, పెరిగేకొద్దీ ధనాన్ని తీసిపోతాడు.
మ్రియమాణస్తథా ప్రాణాఞ్ఛత్రుత్వం కిమతః పరమ్ । యత్సుఖం చ త్వయా ప్రోక్తం స్పర్శనాలింగనాదిభిః
చావొచ్చినప్పుడు ప్రాణాన్ని తీసిపోతాడు, అంతకంటే పెద్ద శత్రుత్వం ఏముంటుంది? నువ్వు చెప్పిన ఆనందం — తాకడం, ఆలింగనం చేయడం మొదలైనవి —
దుఃఖోదర్కమిదం రాజన్సర్వమేతద్వదామి తే । ప్రసూతికాలే పుత్రస్య భార్యానాశవిచారణా
ఇది అన్నీ చివరికి బాధకే దారి తీస్తుంది రాజా, నేను నీకు చెప్పేది ఇదే. పుట్టినప్పుడు కొడుకుకు భార్య పోయిన విషయాన్ని ఎవరూ పట్టించుకోరు.
జీవితాయామథోపత్న్యామాత్మనః సుఖనాశనమ్ । యోన్యశుద్ధౌ తు జాతాయాం సంయోగో నోపపద్యతే
జీవితం కోసం రెండో భార్య ఉన్నా, తన ఆనందం పోతుంది. అపవిత్ర గర్భంలో పుట్టినవాడైతే, కలయిక కూడా జరగదు.
ఆలింగనపరే గాఢం స్తన్యేనాంగం పరిప్లుతే । తథాపి యది సంయోగః శిశురోదనతాః స్త్రియాః
బలంగా ఆలింగనం చేసినా, పాలతో శరీరం తడిచినప్పటికీ, కలయిక జరిగితే ఆడవారు పిల్లవాడి ఏడుపుతో బాధపడతారు.
దృఢం శిశుగతం చిత్తం తతో వైరస్యమేవ చ । అథ చేత్పతితో డింభో మధ్యే మైథునముద్గతిః
మనసంతా పిల్లవాడిపైనే ఉండిపోతుంది, అందుకే దూరం కలుగుతుంది. మధ్యలో చిన్నవాడు పడిపోతే కలయిక మధ్యలో ఆగిపోతుంది.
రతిమధ్యే తు విచ్ఛేదే దుఃఖం కించిదసన్నిభమ్ । సర్వకాలే పరిమితే కదాచిద్రతిసంభవః
ఆనందం మధ్యలో కలయిక ఆగిపోతే కొంత బాధ కలుగుతుంది. ఎప్పుడూ ఆనందం పరిమితంగానే ఉంటుంది, అప్పుడప్పుడే కలయిక జరుగుతుంది.
తత్కాలే భోజనం నాస్తి స్వాపో నాస్తి చ భార్యయా । శిశూనాం రక్షణే దుఃఖం వ్యాధితర్షగ్రహాదిభిః
ఆ సమయంలో భోజనం ఉండదు, భార్యతో నిద్ర ఉండదు. పిల్లలను కాపాడడంలో వ్యాధి, దాహం, ఇతర కష్టాలతో బాధలు కలుగుతాయి.
తన్మతం యత్సుఖం చిత్రం యథాంకారోహణం పితుః । ఆలింగనకృతం తాత చుంబనాదికృతం తథా
తండ్రి కొడుకుపై ఎక్కడం, ఆలింగనం చేయడం, ముద్దు పెట్టడం వంటివి ఎంత ఆనందంగా అనిపించినా —
అత్యన్తమధురోక్త్యాది యత్సుఖాని నరేశ్వర । రతిమధ్యే విరామస్య కలాం నార్హంతి షోడశీమ్
రాజా, మధురంగా మాట్లాడటం మొదలైన అన్ని ఆనందాలు కలయికలో కలిగే పరిపూర్ణ ఆనందానికి పదహారు వంతు కూడా సరిపోవు.
అన్యాన్యపి చ దుఃఖాని సంతి పుత్రే సహస్రశః । అనేన త్వం కిం క్రియసే ఇహాముత్ర విరోధినా
కొడుకుతో అనేక బాధలు కూడా ఉంటాయి. ఇలాంటి విరోధిని నీవు ఇక్కడ, పరలోకంలో ఏమి చేస్తావు?
త్యజ శోకమిదం తస్మాదావాం పుత్రౌ స్థితావిహ । శ్రీరాజోవాచ-। త్యజామి శోకం దుర్వారం సర్వకార్యవిరోధినమ్
కాబట్టి ఈ బాధను వదిలిపెట్టు. మేము ఇద్దరు కుమారులు ఇక్కడ ఉన్నాము. రాజు అన్నాడు — నేను ఈ అదుపు చేయలేని, అన్నీ పనులకు అడ్డుగా ఉన్న బాధను వదిలేస్తున్నాను.