యః శంభుపూజాం విచ్ఛింద్యాత్తేన చ్ఛిన్నం హి మే శిరః । వరం శూలవినిక్షేపో వరం శాల్మలికర్షణమ్
శంభుపూజను ఎవరైనా మధ్యలో ఆపితే, నా తల అతని చేతిలో నరికబడినట్టే. శూలంపై పొడవబడటం మంచిది, శాల్మలివృక్షంతో లాగించబడటం మంచిది,
వరం ప్రాణపరిత్యాగో నైవ పూజావ్యతిక్రమః । వరం వహ్నిప్రపతనం వరం చాధఃశిరః కృతమ్
ప్రాణాలను విడిచిపెట్టడం మంచిది కాని, పూజను విస్మరించడం కాదు. అగ్నిలో పడి పోవడం మంచిది, తలకిందా ఉంచబడటం మంచిది,
వరం స్వమలభుక్తిర్వా నేశపూజావ్యతిక్రమః । అపూజయిత్వా చేశానం యో హి భుంక్తే నరాధమః
తన మలాన్ని తినడం మంచిది కాని, ఈశ్వరుని పూజను విస్మరించడం కాదు. ఈశానుడిని పూజించకుండా భోజనం చేసే వాడు, మానవుల్లో అత్యంత నీచుడు.
పాపానామన్నరూపాణాం తస్య భోజనముచ్యతే । అనుచ్చార్య పదం శంభోర్భుఙ్క్తే యది చ ఖాదతి
పాపులలో పాపమైన ఆహారం అతడు తింటాడు. శంభువు పేరును పలకకుండా తినేవాడు, ఏదైనా ఆహారం తినేవాడు,
శివేతి మంగలం నామ యస్య వాచి ప్రవర్తతే । భస్మీభవంతి తస్యాశు మహాపాతకకోటయః
'శివ' అనే మంగళమైన నామం ఎవరి నోట పలికితే, అతని మహాపాతకాలు వెంటనే బూడిదవైపోతాయి.
శివం ప్రదక్షిణీకృత్య యో నమస్యతి మానవః । భూమేః ప్రదక్షిణం కృత్వా యత్తత్పుణ్యమవాప్నుయాత్
శివుని ప్రదక్షిణ చేసి నమస్కరించే వాడు, భూమిని ప్రదక్షిణ చేసినంత పుణ్యాన్ని పొందుతాడు.
ప్రదక్షిణత్రయం కృత్వా నమస్కారం చ పంచధా । పునః ప్రదక్షిణం కృత్వా నత్వా ముచ్యేత పాతకైః
మూడు సార్లు ప్రదక్షిణ చేసి, అయిదు సార్లు నమస్కారం చేసి, మళ్లీ ప్రదక్షిణ చేసి నమస్కరించినవాడు, పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
సర్వవాద్యాని యః కుర్యాత్కారయేద్వా శివాలయే । బలేన మహతా యుక్తో వేదసేవ్యత్ర జాయతే
శివాలయంలో ఎవరైనా అన్ని వాద్యాలను వాయించినా, వాయించించినా, గొప్ప శక్తితో ఉన్నవాడు, వేదాలు సేవించే వర్గంలో జన్మిస్తాడు.
శ్రావయేద్యః పురాణాని దేవదేవం త్రిలోచనమ్ । సర్వపాపవినిర్ముక్తో వసేచ్ఛివపురే కృతీ
పురాణాలను దేవదేవుడు అయిన త్రినేత్రుడికి వినిపించినవాడు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొంది, శివుని నగరంలో సుఖంగా నివసిస్తాడు.
తం నిత్యమాదరేణేశో వక్తి వాక్యం ప్రియం సదా । ఏతత్సంక్షేపతః ప్రోక్తమీశపూజనముత్తమమ్
ఆయనకు ప్రభువు ఎల్లప్పుడూ ప్రేమతో మధురమైన మాటలు చెబుతాడు. ఇలా పరమేశ్వరుని ఉత్తమమైన పూజను సంక్షేపంగా వివరించాను.
అల్పాయుశ్చ భవాన్విప్ర శివపూజనమాచర । త్రికాలం వా ద్వికాలం వా ఏకకాలమథాపి వా
నీ ఆయుష్షు తక్కువైనా, బ్రాహ్మణా, నువ్వు శివపూజను తప్పకుండా చేయాలి. రోజుకు మూడుసార్లు, లేక రెండు సార్లు, లేదా ఒక్కసారి అయినా చేయి.
యామం యామార్ధమథవా శివపూజనమాచర । వానప్రస్థాశ్రమో భూత్వా వానప్రస్థకృతాశ్రయః
ఒక యామం లేదా అరయామం అయినా శివునికి పూజ చేయాలి. వానప్రస్థాశ్రమంలో ప్రవేశించి, వానప్రస్థునిగా ఉండి పూజ చేయాలి.
వానప్రస్థప్రసూనైశ్చ ప్రాతఃపూజయ శంకరమ్ । శ్రీఫలైః శతపత్రైశ్చ పద్మసౌగంధికైరపి
వనంలో దొరికే పువ్వులతో, కొబ్బరికాయలతో, శతదళ పద్మాలతో, సుగంధమైన పద్మాలతో ఉదయాన్నే శంకరునికి పూజ చేయాలి.
నీపైర్జపాభిః పున్నాగైః కరవీరైశ్చ పాటలైః । తులస్యాచ రవిదలైరపరాజితయా తథా
నీపపువ్వులు, జపాపుష్పాలు, పున్నాగం, కరవీరాలు, పటాలపువ్వులు, తులసి, కమలదళాలు, అపరాజితతో కూడి పూజ చేయాలి.
అపామార్గదలై రుద్ర జటాదమనకేన చ । సర్వైరేభిః సమఫలైర్బిల్వపత్రైశ్చ ధూర్తకైః
అపామార్గదళాలు, రుద్రజటా, దమనం, ఇవన్నీ, పండ్లు, బిల్వదళాలు, ధూర్తకపువ్వులతో కూడి పూజ చేయాలి.
ద్రోణైః శిరీషైః శక్తైశ్చ దూర్వయా కోరకైరపి । నంద్యావర్తైరక్షతైశ్చ తిలమిశ్రైశ్చ కేవలైః
ద్రోణపువ్వులు, శిరీషపువ్వులు, శక్తిపువ్వులు, దర్భ, మొగ్గలు, నంద్యావర్తపు పువ్వులు, అక్షతలు, నువ్వులతో కూడి పూజ చేయాలి.
అన్యైరపి యథాశక్తి ప్రాతః సంపూజయేచ్ఛివమ్ । కర్ణికారైశ్చ సౌవర్ణర్దూవర్యయాపి శివార్చనమ్
ఇంకా నువ్వు శక్తిమేరకు ఇతర పుష్పాలతో కూడి ఉదయాన్నే శివునికి పూజ చేయాలి. కర్ణికారపువ్వులు, బంగారు దర్భ, అర్కపువ్వులతో కూడి పూజ చేయాలి.
ముకులైర్నార్చయేద్దేవం చంపకైర్జలజం వినా । జలజానాం చ సర్వేషాం పత్రాణామక్షతస్య చ
చంపకపు ముళ్ళతో దేవునికి పూజ చేయకూడదు, జలజాలు తప్ప. జలజాలన్నిటి ఆకులతో, అక్షతలతో కూడి పూజ చేయాలి.
కుశపుష్పస్య రజతసువర్ణకృతయోరపి । అన్యత్కృత్వా యథా యత్తు తైలపక్వం భవేన్నృప
కుశపువ్వులతో, వెండి లేదా బంగారుతో చేసిన వాటితో కూడి, నువ్వు తయారు చేసిన ఇతర పదార్థాలతో, నూనెలో వండిన వాటితో కూడి పూజ చేయాలి.
న తత్పర్యుషితం ప్రోక్తమపూపాది గమిష్యతి । ఉక్షితం యత్ఫలాయుక్తం తైలక్షారామ్లజీరకైః
పాతబడినవి పూజకు పనికిరావు; అప్పూపాలు మొదలైనవి అంగీకరించబడవు. పండ్లు కలిపినవి, నూనె, కారం, పులుపు, జీలకర్ర కలిపినవి కూడా పనికిరావు.
జలే తత్ప్రోక్షితం మూలఫలశాకాదికం నృప । న చ పర్యుషితం ప్రోక్తం గంగాతోయం చ సాగరమ్
నీటిలో కడిగిన మూలాలు, పండ్లు, కూరగాయలు మొదలైనవి పాతబడకుండా ఉండాలి. గంగా నీరు, సముద్రపు నీరు కూడా అలాగే.
మహానదీజలం సర్వం కేదారజలమేవ చ । హ్రదరూపేణ యత్తీర్థం కూపతీర్థేన రాఘవ
ప్రతి మహానదిలోని నీరు, పొలాల నీరు, సరస్సుల తీర్థజలాలు, బావుల నీరు కూడా అలాగే, రాఘవా.
తడాగవాపీసరసాం కూపేనాపాం చ యద్భవేత్ । తత్తీర్థతోయం సర్వం చ న చ పర్యుషితం భవేత్
చెరువులు, వాపీలు, సరస్సులు, బావులలోని నీరు అన్నీ తీర్థజలాలే. అవి పాతబడకుండా ఉండాలి.
న రాత్రౌ జలమాహార్యం దివా సంపాదయేజ్జలమ్ । ససైకతం తథా ధార్యం న చ పర్యుషితం హి తత్
రాత్రిపూట నీరు తీసుకోకూడదు; పగలు మాత్రమే నీరు తీయాలి. మట్టితో కలిపి ఉంచాలి, కానీ పాతబడకుండా చూడాలి.
ఏవం విదిత్వా పూజాం త్వం శివలింగే సమాచర । శంభురువాచ- ఏవముక్తోథ మునినా ఇక్ష్వాకుర్బ్రాహ్మణప్రియః
ఇలా తెలుసుకొని నువ్వు శివలింగానికి పూజ చేయాలి. శంభుడు ఇలా అన్నాడు— ముని చెప్పినట్లు బ్రాహ్మణులకు ప్రీతికరుడైన ఇక్ష్వాకు వినిపించాడు.
శివపూజాపరో భూత్వా దినాష్టకమతిష్ఠత । నవమేఽథ దినే ప్రాప్తే ప్రాతఃకాలే కృతార్చనః
అతడు శివపూజలో నిమగ్నమై ఎనిమిది రోజులు ఆచరించాడు. తొమ్మిదవ రోజు వచ్చినప్పుడు ఉదయాన్నే పూజ చేశాడు.
మరణావసరే ప్రాప్తే శివపూజాం విధాయ సః । స్వాన్ప్రాణానుపహారాయ తత్యాజైవ మహేశితుః
మరణ సమయం వచ్చినప్పుడు, అతను శివుని పూజ చేసి, తన ప్రాణాలను మహాదేవుడికి అర్పణగా సమర్పించాడు.
మృతం తమథ విజ్ఞాయ యమదూతాః సమాగతాః । యమలోకప్రాపకా యే యతమాస్థాయ తస్థిరే
ఆయన మరణించినట్టు తెలుసుకున్న యమదూతలు, యమలోకానికి ప్రాణులను తీసుకెళ్లే వారు, అక్కడికి వచ్చి సిద్ధంగా నిలబడ్డారు.
శైవాశ్చాపి సమాయాతా దూతా వహ్నిముఖాదయః । తేషామన్యోన్యవాదోభూన్మామకో మామకస్త్వితి
అదే సమయంలో, వహ్నిముఖుడు మొదలైన శైవదూతలు కూడా అక్కడికి వచ్చారు. వారందరూ, 'ఇతను నా వాడు, ఇతను నా వాడు' అని పరస్పరం వాదించారు.
అథ యామః పాశపాణిః శివదూతమథార్దయత్ । అథ వహ్నిముఖః క్రుద్ధో యమదూతశతం తతః
అప్పుడు, పాశాన్ని పట్టుకున్న యమదూతుడు శైవదూతుని మీద దాడి చేశాడు. కానీ, వహ్నిముఖుడు కోపంతో యమదూతల నూరిని ఒక్కసారిగా చిత్తు చేశాడు.