త్వమస్పృశ్యాసి చాణ్డాలైరంకేస్వపిషి వజ్రిణః । తేనాపమానితా సాధ్వీ శక్రేణాపి పులోమజా
ఇంద్రుని వర్గంలో ఉన్న చండాళులు కూడా నిన్ను తాకలేరు. ఆ పులోమజా అయిన సతీమణిని శక్రుడే అవమానించాడు.
పరిమ్లానముఖాంభోజా సా జగామ యథాగతా । శక్రాంక ఏవ సా తస్థౌ పద్మగన్ధా వరాంగనా
ఆమె ముఖంలోని పద్మం వాడిపోయింది, ఆమె ఎలా వచ్చిందో అలాగే వెళ్లిపోయింది. పద్మగంధ అనే అందమైనది మాత్రం ఇంద్రుని వాసంలోనే ఉండిపోయింది.
తద్వాక్యం హృదయే తస్యా జాగరూకమివస్థితమ్ । అథైకదా సురాధీశః సుప్రీతస్తద్గుణైర్ద్విజ
ఆ మాటలు ఆమె హృదయంలో ఎప్పుడూ మేల్కొన్నట్టే నిలిచిపోయాయి. అప్పుడు ఒక రోజు, ద్విజుడా, ఆమె గుణాలకు సంతోషించిన దేవేంద్రుడు—
వరం వరయ సుశ్రోణి స్వయం తామిత్యువాచ హ । పద్మగంధోవాచ । త్వం సర్వదేవతాధీశో నారీకోటిపతిస్థతా
‘ఓ సుందరీ, నువ్వు కోరుకున్న వరాన్ని ఎంచుకో’ అని అన్నాడు. పద్మగంధ ఇలా చెప్పింది: ‘నువ్వు అన్ని దేవతలకు అధిపతి, అనేక స్త్రీలకు పాలకుడవు—’
తథాప్యసి మమాధీనః స్వామిన్కిమపరైర్వరైః । తథాపి త్వం వరం దిత్సుర్యదా నూనం సురోత్తమ
అయినా నువ్వు నా ఆధీనంలో ఉన్నావు, ప్రభూ; మరే ఇతర వరాలు నాకు అవసరం లేదు. అయినా, నువ్వు వరం ఇవ్వాలని అనుకుంటే, ఓ ఉత్తమ దేవా—
కర్మణా మనసా వాచా ప్రతిజ్ఞాం కురు మత్పురః । ఇంద్ర ఉవాచ- జీవితం చ ధనం చైవ రాజ్యం చైవ పరిచ్ఛదమ్
కార్యంగా, మనసుగా, మాటగా నా ముందే ప్రతిజ్ఞ చేయు.’ ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: ‘జీవితం, ధనం, రాజ్యం, సేవకులు—’
ఆజ్ఞాపయ కిమేతద్వై తుభ్యం దాస్యామి సుందరి । సత్యం సత్యం పునః సత్యం సందేహో నాత్ర విద్యతే
‘ఏది కావాలంటే చెప్పు, సుందరీ, నీకు ఇస్తాను. ఇది నిజం, నిజం, మళ్లీ నిజమే—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.’
యదీచ్ఛసి మృగీనేత్రే తత్తే దాస్యామ్యహం ధ్రువమ్ । పద్మగంధోవాచ- నూనమేవ ప్రసన్నోఽసి యది త్వం త్రిదశేశ్వర
‘ఏది నువ్వు కోరుకుంటే, మృగనేత్రా, అది తప్పకుండా ఇస్తాను’ అన్నాడు. పద్మగంధ ఇలా చెప్పింది: ‘నువ్వు, దేవతల అధిపతి, నిజంగా సంతోషంగా ఉంటే—’
జన్మ మే హస్తియోనౌ చ భూయో దేహీతి మే వరమ్ । ఇంద్ర ఉవాచ- కృతప్రతిజ్ఞః సుశ్రోణి వరం తేఽహం దదామి వై
నా జన్మం మళ్లీ ఏనుగు గర్భంలో కలగాలని కోరుతున్నాను. ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు— 'ఓ సుందరీ! నేను మాటిచ్చాను, నీకు ఈ వరం తప్పకుండా ఇస్తాను.'
కింతు దుఃఖాని యాతాని బహూని హృదయే మమ । త్వామదృష్ట్వా వరారోహే ప్రీతిర్న ప్రాప్యతే క్షణమ్
అయితే, నా హృదయంలో ఎన్నో బాధలు దాటి పోయాయి. ఓ అందమైనవాడా! నిన్ను చూడకపోతే ఒక్క క్షణం కూడా నాకు ఆనందం కలగదు.
కథం తే చిరవిచ్ఛేదం సోఢుం శక్నోమి దుఃసహమ్ । యదా మయ్యనుకంపాస్తి తవ పీనపయోధరే
నిన్ను ఇంత కాలం దూరంగా ఉండటం ఎలా భరించగలను? ఇది నాకు తట్టుకోలేనిది. నీకు నా మీద దయ కలిగినప్పుడు—
తదా కియద్దినం తిష్ఠ మయా సహ వరాఙ్గనే । తతో దేవాధిరాజస్య వదంతీ బహుసంపదమ్
అప్పుడు, ఓ సుందరీ! కొంతకాలం నా వెంట ఉండు. ఆ తరువాత దేవేంద్రుని గొప్ప ఐశ్వర్యాన్ని వివరించు.
వర్షాణామయుతం తస్థౌ సా దేవనిలయే సతీ । పద్మగన్ధోవాచ- ఆజ్ఞాం దేహి సురాధీశ సాధితుం సుమనోరథమ్
ఆమె దేవతల లోకంలో పది వేల సంవత్సరాలు ఉండింది. పద్మగంధా ఇలా అంది— 'ఓ దేవేంద్రా! నా మనసులోని కోరిక నెరవేర్చడానికి అనుమతి ఇవ్వు.'
వ్రజామ్యహం కర్మభూమిం వందే పాదద్వయం తవ । ఇన్ద్ర ఉవాచ- త్వత్ప్రేమసింధుమానేన మయా చన్ద్రనిభాననే
నేను కర్మభూమికి వెళ్తాను. నీ రెండు పాదాలకు వందనం. ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు— 'ఓ చంద్రవదనా! నాపై నీ ప్రేమ సముద్రం గొప్పదిగా ఉండడం వల్ల—'
స్థిత్వా కతిదినం పశ్చాద్గమిష్యసి యథాసుఖమ్ । తతస్తుకౌతుకాగారే తేన సార్ద్ధమహర్నిశమ్
కొన్ని రోజులు ఇక్కడ ఉండి, ఆ తరువాత నీ ఇష్టానుసారం వెళ్ళవచ్చు. తరువాత, ఆ వినోదాల గృహంలో అతనితో కలిసి రాత్రింబవళ్ళు గడిపింది.
క్రీడంతీ పద్మగంధా సా తస్థౌ వర్షాయుతత్రయమ్ । సురాధీశం తతః సేతి తదా ప్రాహ ముదాన్వితా
పద్మగంధా అక్కడ ఆనందంగా ఆడుతూ, ముప్పది వేల సంవత్సరాలు అక్కడే ఉండింది. ఆ తరువాత, ఆమె ఆనందంతో దేవేంద్రుని ఇలా ఉద్దేశించి చెప్పింది.
ఆదేశం కురు గచ్ఛామి పృథివీం ప్రతి సంప్రతి । ఇంద్ర ఉవాచ- జాడ్యం జహీహి సుశ్రోణి తిష్ఠాత్రైవ మయా సహ
'ఇప్పుడు భూమికి వెళ్ళడానికి అనుమతి ఇవ్వు.' ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు— 'ఓ సుందరీ! నీ మాంద్యాన్ని వదిలిపెట్టి, నా వెంట ఇక్కడే ఉండు.'
త్వాం త్యక్తుం న హి శక్నోమి ప్రాణేభ్యోఽపి గరీయసీమ్ । పద్మగన్ధోవాచ- పుణ్యక్షయే సురాధీశ యదా యాస్యామ్యహం భువి
'నిన్ను వదిలిపెట్టడం నాకు సాధ్యపడదు, నీవు నా ప్రాణాలకన్నా మిన్న.' పద్మగంధా ఇలా అంది— 'ఓ దేవేంద్రా! నా పుణ్యం ముగిసినప్పుడు నేనూ భూమికి వెళ్తాను.'
తదా చిరం తే విచ్ఛేదో భవిష్యతి మయా సహ । యద్విచ్ఛేదే మయా నాథ పునర్గంతుం భువం ప్రతి
అప్పుడు నీకు నాతో విడిపోవడం చాలా కాలం జరుగుతుంది. ఓ నాథా! నీతో విడిపోయినప్పుడు మళ్లీ భూమికి రావాలని నాకు ఉంటుంది.
ఇచ్ఛామ్యహం పునర్ద్యౌశ్చ పుణ్యోపార్జనహేతవే । కర్మభూమిమహం గత్వా యేనోపాయేన వాసవ
పుణ్యాన్ని సంపాదించేందుకు మళ్లీ స్వర్గానికి రావాలని నేను కోరుకుంటున్నాను. ఓ వాసవా! కర్మభూమికి వెళ్లి, ఏ మార్గంలోనైనా—
తత్కరిష్యామి విచ్ఛేదః కదాచిత్స్యాత్త్వయా న మే । ఇన్ద్ర ఉవాచ- భద్రే త్వయా యదా నూనం కర్మేదం కర్తుమిచ్ఛితమ్
అలా చేస్తాను; విడిపోవడం ఎప్పుడైనా జరిగితే అది నీ వల్ల కాదు. ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు— 'ఓ మంగళకరమైనవాడా! నువ్వు నిజంగా ఈ కార్యాన్ని చేయాలని కోరుకున్నప్పుడు—'
తదా గచ్ఛ పునః శీఘ్రమాగమిష్యసి సుందరి । సహ నేత్రాద్ధి విగలద్వాష్పసిక్తతనుస్తతః
అప్పుడు వెళ్ళు; త్వరగా తిరిగి వస్తావు, ఓ సుందరీ! ఆమె కన్నీళ్లు కళ్ల నుంచి జారిపడి, దేహం తడిసిపోయింది.
దోర్భ్యామాలిఙ్గ్య తాం శక్రో గచ్ఛేత్యాహ ప్రియే వదన్ । తదాదేశాత్తతః సాధ్వీ కర్మభూమిం సమాగతా
ఇంద్రుడు ఆమెను తన చేతులతో ఆలింగనం చేసి, 'ప్రీతిగా వెళ్ళు' అన్నాడు. అతని ఆజ్ఞతో ఆ సతీమంతుడు కర్మభూమికి వెళ్లింది.
జాతా చ హస్తినీ యోనౌ భూత్వా జాతిస్మరా ద్విజ । స్మరంతీ నిజవృత్తాంతం సా కియద్భిర్దినైస్తతః
ఆమె ఏనుగు గర్భంలో పుట్టి, జ్ఞానం కలిగిన ద్విజుడిగా మారింది. తన గతాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, కొన్ని రోజుల తర్వాత—
జగామ జాహ్నవీతీరం హస్తియోనిసు సంభవా । గఙ్గాయాం స్నానమాసాద్య గఙ్గాకర్దమభూషితా
ఏనుగులలో జన్మించిన ఆమె, జాహ్నవీ తీరానికి వెళ్లింది. గంగా నదిలో స్నానం చేసి, గంగా మట్టితో అలంకరించబడింది.
గంగాగంగేతి జల్పంతీ హ్రదం నిమ్నం వివేశ సా । తస్మిన్గంగాహ్రదే గత్వా హస్తినీ పర్వతాకృతిః
'గంగా, గంగా' అని పిలుస్తూ, ఆమె లోతైన హ్రదంలోకి ప్రవేశించింది. ఆ గంగా హ్రదంలో, పర్వతాకారంగా ఉన్న ఆ ఏనుగు కూడా లోపలికి వెళ్లింది.
నిజాం జాతిం స్మరంతీ సా జగామ పంచతాం పునః । తస్యాః సాహసమాలోక్య హస్తినీం సర్వదేవతాః
ఆమె తన జన్మను గుర్తు చేసుకుని, మరలా మరణాన్ని పొందింది. ఆ హస్తిని ధైర్యంగా చూసిన దేవతలు అందరూ
వవర్షుః పారిజాతాద్యైః కుసుమైరుత్తమైర్ముదా । తామానేతుం తతః శక్రః సర్వదేవగణైర్వృతః
పారిజాతాది అద్భుతమైన పువ్వులతో ఆనందంగా ఆమెపై వర్షం కురిపించారు. ఆ తరువాత, శక్రుడు అన్ని దేవతలతో కలిసి ఆమెను తీసుకొచ్చాడు.
వేగాత్తచ్చిరవిచ్ఛేదాత్కృష్ణాంగీం సుమనా యయౌ । పుష్పకేతాం సమాలోక్య దివ్యదేహాం సురాధిపః
చిరకాల విరహం తర్వాత, సుమన తన వేగంతో నల్లని పుష్పకేతను దగ్గరకు వెళ్లింది. ఆమె దివ్యమైన రూపాన్ని చూసిన దేవేంద్రుడు
కథయన్నిజదుఃఖాని నిజావాసం జగామ హ । పులోమజా చ రంభా చ ప్రమ్లోచా చోర్వశీ తథా
తన బాధలను చెప్పి తిరిగి తన నివాసానికి వెళ్లాడు. పులోమజ, రంభ, ప్రమ్లోచ, ఉర్వశి కూడా అలాగే,