శక్త్యా దానం ప్రియోక్తిశ్చ ప్రసన్నాస్యత్వమేవ చ । నానామంగలవాద్యానాం శ్రవణం గీతకస్య చ
'తన శక్తికి తగినంత దానం చేయాలి, మధురంగా మాట్లాడాలి, ముఖంలో సంతోషం ఉంచాలి, వివిధ మంగళవాద్యాలు, పాటలు వినాలి.'
వ్యభిచారకృతే పాపే తత్పాపస్య ప్రశాంతయే । అతీతం పాతకం స్పృష్ట్వా ప్రాయశ్చిత్తం తదీరితమ్
'వ్యతిరేకంగా చేసిన పాపం పోవాలంటే, గతంలో చేసిన దోషాన్ని గుర్తు చేసుకొని, ఈ విధంగా పాపపరిహారం చేయాలి.'
కుర్యాదథ స్వకాం భూషాం విప్రాయ ప్రతిపాదయేత్ । భూషాభావే స్వకీయేన ప్రాయశ్చిత్తం తు కారయేత్
'తర్వాత, తన ఆభరణాలను ఒక బ్రాహ్మణుడికి ఇవ్వాలి. ఆభరణాలు లేకపోతే, తనకు ఉన్నదానితో పాపపరిహారం చేయాలి.'
నాన్యథా తస్య పాపస్య నాశనం వేతి కుత్రచిత్ । అవ్యయోవాచ- సర్వమేతత్కరిష్యామి హరిద్రా మే న విద్యతే
'ఇలా చేయకపోతే, ఆ పాపం ఎక్కడా పోదు.' అవ్యయా ఇలా చెప్పింది: 'ఇవి అన్నీ నేను చేస్తాను. కానీ నా వద్ద పసుపు లేదు.'
భూషణం కిముత బ్రహ్మన్సర్వమేతత్ప్రదీయతామ్ । నారద ఉవాచ- న హ్యస్తి కించిత్సౌభాగ్యద్రవ్యమన్యత్త్వపేక్షయా
'బ్రాహ్మణా, ఆభరణాలు ఏమిటి? ఇవన్నీ నాకు ఇవ్వండి.' నారదుడు ఇలా అన్నాడు: 'నీకు అవసరమైన మరే ఇతర మంగళద్రవ్యాలు లేవు.'
దధీచ ఉవాచ- అథ క్షణేనాభ్యగమత్కైలాసం శివమందిరమ్ । గిరిజామథ దృష్ట్వాసౌ ప్రణిపత్యేదమబ్రవీత్
దధీచి ఇలా చెప్పాడు: 'తర్వాత, క్షణంలోనే కైలాసానికి, శివుని ఆలయానికి చేరుకున్నాడు. అక్కడ గిరిజను చూసి నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు.'
హరిద్రా దీయతాం మాతర్భూషణాని చ సూత్రకమ్ । పార్వత్యువాచ- విధవాయై మయా కించిద్భూషణం దీయతాం కథమ్
'తల్లి, దయచేసి పసుపు, ఆభరణాలు, మంగళసూత్రం ఇవ్వండి.' పార్వతీ ఇలా అన్నది: 'విధవకు నేను ఏ ఆభరణం ఇవ్వగలను?'
మయా దత్తే హి తస్మిన్వై వైధవ్యం నోపపద్యతే । నారద ఉవాచ- మాతర్న విధవా యావద్ధవాంగం వర్తతే స్త్రియః
'నేను ఇచ్చినట్లయితే, ఆమెకు విధవత్వం రాదు.' నారదుడు ఇలా అన్నాడు: 'తల్లి, భర్త లక్షణాలు ఉన్నంతవరకు, స్త్రీకి విధవత్వం ఉండదు.'
ఆదాహాత్సూతకం నాస్తి తిష్ఠేత్సౌభాగ్యముత్తమమ్ । పార్వత్యువాచ- న చాన్యదేహో మద్భూషాం హరిద్రాం ధర్తుమర్హతి
'దహనం కాకముందు అపవిత్రత ఉండదు; మంగళం అలాగే ఉంటుంది.' పార్వతీ ఇలా అన్నది: 'నా ఆభరణాలు లేదా పసుపు, నా శరీరం తప్ప మరెవరూ ధరించలేరు.'
భూషణాదౌ మయా దత్తే చిరంజీవితమిష్యతే । దీయతే హి జయంత్యైవ సర్వమేతత్త్వయోదితమ్
'నేను ఆభరణాలు ఇస్తే, దీర్ఘాయువు కోరతారు. నీవు చెప్పింది అన్నీ జయంతి ఒక్కతే ఇవ్వగలదు.'
జయంతీం స జగామాథ తయా దత్తమథాహరత్ । స్నపంత్యా అవ్యయాయాస్తు హరిద్రాం దత్తవాన్మునిః
తర్వాత అతను జయంతీ దగ్గరకు వెళ్లి ఆమె ఇచ్చినదాన్ని తీసుకున్నాడు. ఆమె స్నానం చేస్తుండగా, ఆ ముని ఆమెకు శాశ్వతమైన శుభకాంక్షతో పసుపు ఇచ్చాడు.
తతః స సూక్ష్మవసనభూషణాని మునిర్దదౌ । ఆహ చైనాం తవాంతేష్టిం కః కరోతి నియుంక్ష్వ తమ్
ఆ తరువాత ఆ ముని ఆమెకు మెత్తని వస్త్రాలు, అలంకారాలు ఇచ్చాడు. 'నీ అంత్యక్రియలు ఎవరు చేస్తారు? వారిని నువ్వే నియమించు' అని అన్నాడు.
అవ్యయోవాచ- త్వయైవ మే సమస్తానాం క్రియాణాం కారణం మునే । పితాసి సర్వం కుర్వద్య నమస్తే మునిసత్తమ
అవ్యయా ఇలా అన్నది— 'మహర్షీ! నా అన్ని కర్మలకు నువ్వే కారణం. నువ్వే నాకు తండ్రివంటి వాడు. నేడు నువ్వే అన్నీ చేయు. నీకు నమస్కారం.'
దధీచ ఉవాచ- అథ తం బ్రాహ్మణం దగ్ధ్వా నారదస్తామువాచ హ । అవ్యయే గచ్ఛ దహనం ప్రవిశ త్వం యదీచ్ఛసి
దధీచి ఇలా అన్నాడు— 'అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణుడిని దహించిన తరువాత, నారదుడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు: ‘‘అవ్యయా! నువ్వు కావాలంటే అగ్నిలో ప్రవేశించు.’’'
అథ సా భూషితా సాధ్వీ త్రిఃప్రదక్షిణపూర్వకమ్ । నారదం తు నమస్కృత్య గౌరాంగీమర్పయన్మనః
అప్పుడు ఆ సతీ, అలంకారాలతో అలంకరించబడిన ఆమె, మూడు సార్లు ప్రదక్షిణ చేసి, నారదునికి నమస్కరించి, తన మనసును గౌరాంగిపై స్థిరపరిచింది.
సుసూక్ష్మం మంగలంసూత్రం హరిద్రామక్షతాంస్తథా । కుసుమాని చ వాసాంసి కస్తూరీచందనం తథా
ఆమె చాలా మెత్తని మంగళసూత్రం, పసుపు, అక్షతలు, పుష్పాలు, వస్త్రాలు, కస్తూరి, చందనం కూడా సమర్పించింది.
సౌవర్ణకంకతికాం చ ఫలాని వివిధాని చ । స్వదక్షిణాదివస్త్రాంతం స్పర్శయిత్వా పృథక్పృథక్
బంగారు కట్టుబొమ్మను,色色 పండ్లను కూడా సమర్పించింది. తన దక్షిణా, వస్త్రాలు మొదలైన ప్రతీదాన్ని వేర్వేరుగా తాకి సమర్పించింది.
పార్వతీప్రీతికామా సా పురంధ్రీభ్యోఽఖిలం దదౌ । జ్వాలామాలాభిరాకాశం దహంతమివ చానలమ్
పార్వతీ దేవికి అనుగ్రహం కలగాలని ఆశించి, ఆ మహిలా తన దగ్గర ఉన్న ప్రతిదాన్ని సుమంగళి స్త్రీలకు ఇచ్చింది. అగ్ని జ్వాలలు ఆకాశాన్ని కప్పినట్లు ఆమె దానం చేసింది.
త్రిఃప్రదక్షిణమాగత్య స్థిత్వాగ్నేః పురతః సతీ । ఇదం ప్రాహ తదా వాక్యం ప్రాంజలిః ప్రహసన్ముఖీ
మూడు సార్లు ప్రదక్షిణ చేసి, అగ్నికి ముందుగా నిలబడి, చేతులు జోడించి, చిరునవ్వుతో ఇలా మాట్లాడింది.
అవ్యయోవాచ- ఇంద్రాదయో దిశాంపాలా మాతర్మేదిని భాస్కర । ధర్మాదయః సురాః సర్వే శృణుధ్వం మమ భాషితమ్
అవ్యయా ఇలా అన్నది— 'ఇంద్రుడు, దిక్పాలకులు, భూమాత, సూర్యుడు, ధర్ముడు, ఇతర దేవతలారా! నా మాట వినండి.'
పాణిపీడనమారభ్య చైతదంతమహర్నిశమ్ । వాఙ్మనఃకర్మభిర్భర్తా సేవితో యది భక్తితః
'చేతులతో సేవ చేయడం మొదలుకొని, రాత్రింబవళ్ళు నా మాట, మనస్సు, కర్మలతో భర్తను భక్తితో సేవ చేశాను.'
వ్యభిచారో యథా న స్యాదవస్థాత్రితయే మమ । తేన సత్యేన మే పత్యా సార్ద్ధం యానం ప్రయచ్ఛత
'నా జీవితంలో మూడు స్థితులలో ఎలాంటి తప్పు జరగలేదు. ఆ సత్యంతో, నా భర్తతో కలిసి ప్రయాణించేందుకు అనుమతించండి.'
ఇత్యుక్త్వాథ స్వహస్తాగ్రపుష్పకం ద్రుతమాక్షిపత్ । ప్రవిష్టా జ్వలనం దీప్తమథాపశ్యద్విమానకమ్
ఇలా చెప్పి, తన చేతిలోని పువ్వును వేగంగా విసిరి, అగ్ని జ్వాలలో ప్రవేశించింది. అప్పుడు ఆకాశంలో విమానం కనిపించింది.
సూర్యేణ సమముత్కృష్టమప్సరోగీతశోభితమ్ । ఆరురోహ విమానం సా భర్త్రా సాకం దివం యయౌ
ఆ విమానం సూర్యునితో కలిసి పైకి లేచింది. అప్సరసల పాటలతో అందంగా మెరిసింది. ఆమె తన భర్తతో కలిసి ఆ విమానంలో స్వర్గానికి వెళ్లింది.
యమః ప్రాహాథ సంపూజ్య వనితాం తాం పతివ్రతామ్ । అక్షయః స్వర్గ ఏవేహ న చ పాపం తవాస్తి వై
తర్వాత యమధర్మరాజు ఆ పతివ్రతను గౌరవించి ఇలా అన్నాడు: 'ఇక్కడ నీకు స్వర్గం ఎప్పటికీ నిలిచి ఉంటుంది. నీకు ఎలాంటి పాపం లేదు.'
కోటిద్వయసమాస్తత్ర నరకే హంత పాతకమ్ । మృష్టమేవ న సందేహః కింతు పాతకమేవ చ
అక్కడ నరకంలో రెండు కోట్ల సంవత్సరాలు అనుభవించిన పాపం కడుగుతుంది—ఇందులో సందేహం లేదు. కానీ ఆ పాపం పూర్తిగా పోదు.
ఏకం శివస్య దీపాజ్యభక్షణేన సమర్జితమ్ । న వాపి నరకే పాతః శ్వానజన్మశతం భవేత్
ఒకసారి శివుని దీపారాధనలో నెయ్యి తినడం వల్ల ఒక్క పాపం పోతుంది. కానీ నరకంలో పడినా, వంద జన్మలు కుక్కగా పుట్టే దుస్థితి రాదు.
అవ్యయోవాచ- అగ్నిప్రవేశశుద్ధానాం పునశ్చ నరకః కథమ్ । అగ్నిప్రవేశాత్సర్వేషాం పాపానాం నాశనం భవేత్
అవ్యయా ఇలా అడిగింది— 'అగ్నిలో ప్రవేశించి పవిత్రమైనవారికి మళ్లీ నరకం ఎలా వస్తుంది? అగ్నిప్రవేశం వల్ల అన్ని పాపాలు నశించాలి కదా?'
యమ ఉవాచ- శివద్రవ్యాపహారస్య పాతకం నైవ నశ్యతి । ఇత్థమాహపురా శంభురన్యేషాం నాశనం భవేత్
యముడు ఇలా అన్నాడు— శివునికి చెందిన వస్తువులు ఎవరైనా దొంగిలిస్తే ఆ పాపం ఎప్పటికీ పోదు. ఇదే విషయాన్ని పురాతన కాలంలో శంభుడు చెప్పాడు. ఇతర పాపాలు పోయే అవకాశముంటుంది.
అథ స శ్వానతామాప్య శతాబ్దం స్యాత్తతః పరమ్ । దధీచమందిరం ప్రాప్తో మృత్యోరాస్య గతో హి సః
ఆ తర్వాత ఆ వ్యక్తి కుక్క రూపంలో వంద సంవత్సరాలు ఉండి, దధీచి గుడిని చేరి, అక్కడే మరణించాడు.