మహేశస్య కరస్పర్శాద్విశాపః కరుణోఽభవత్ । స్వరూపం చ తతో గత్వా స్వమాశ్రమపదం యయౌ
మహేశ్వరుని చేతి స్పర్శతో, దయతో ఉన్న శాపం తొలగిపోయింది. తన మునుపటి రూపాన్ని పొందినవాడు, తన ఆశ్రమానికి వెళ్లిపోయాడు.
దధీచమపి సా సాధ్వీ గృహమానీయ భోజనే । ప్రార్థయామాస విప్రర్షిం భుక్తవానథ స ద్విజః
ఆ సతీమంతుడు దధీచిని తన ఇంటికి తీసుకెళ్లి భోజనం పెట్టింది. ఆ మునివరుడిని భోజనం చేయమని ప్రార్థించింది. ఆ బ్రాహ్మణుడు భోజనం చేశాడు.
భుక్తవత్యథ విప్రేంద్రే కోటిశిష్యాః సమాగతాః । అథ దేవాః సమాయాతా భస్మోద్ధూలితవిగ్రహాః
ఆ మహర్షి భోజనం చేసిన తర్వాత, కోట్లాది శిష్యులు అక్కడికి వచ్చారు. ఆ సమయంలో దేవతలు కూడా, బస్మంతో కళేబరాలు అలంకరించుకుని వచ్చారు.
నమస్కృత్య దధీచం తు పప్రచ్ఛుః శివకాంక్షయా । దేవా ఊచుః - అస్మాకం తు పురా జ్ఞానం నష్టమాసీన్మహామతే
దధీచికి నమస్కరించి, శివుని కోసం తపస్సు కోరుతూ అడిగారు. దేవతలు ఇలా అన్నారు: 'ఓ జ్ఞానవంతుడా, మునుపు మా జ్ఞానం పోయింది.'
గౌతమస్య తు భార్యాం వై దృష్ట్వా కామాతురా వయమ్ । తథా చ ధర్షితా దేవీ వివాహకృతమంగలా
'గౌతముని భార్యను చూసి, మేమంతా కామంతో మునిగిపోయాం. ఆ విధంగా, పెళ్లి సంస్కారాలు జరిగిన ఆ దేవతను మేము అవమానపరిచాం.'
తాం వై కామయమానానాం నష్టం జ్ఞానమభూచ్చ నః । తతః సర్వే వయం భూతా గతా దుర్వాససం మునిమ్
'ఆమెను కోరినందువల్ల, మా జ్ఞానం పోయింది. ఆ తరువాత మేమంతా దుర్వాస మునిని ఆశ్రయించాం.'
స ఉవాచాధునా సర్వమపనేష్యామి వోమలమ్ । శతరుద్రియమంత్రేణ మంత్రితం శంభునా స్వయమ్
అతడు ఇలా అన్నాడు: "ఇప్పుడు నీలోని మలినత అన్నిటినీ తొలగిస్తాను. శతరుద్రియ మంత్రంతో, శంభువు స్వయంగా శుద్ధి చేసినదానితో ఈ కార్యం చేస్తాను."
మమాపి దత్తం తేనైవ బ్రహ్మహత్యాదిశాంతయే । ఇత్యేవముక్త్వా దుర్వాసా దత్తవాన్భస్మచోత్తమమ్
"నాకు కూడా అదే మంత్రంతో బ్రహ్మహత్య వంటి పాపాలు శాంతించేందుకు ఇచ్చాడు." అని చెప్పి, దుర్వాసుడు ఉత్తమమైన బస్మాన్ని ప్రసాదించాడు.
అథ తద్వచనాత్సర్వే వయం వికృతచేతనాః । శతరుద్రియమంత్రేణ భస్మోద్ధూలితవిగ్రహాః
ఆ మాటలు విని, మనందరం మనసు మారిపోయి, శతరుద్రియ మంత్రంతో శక్తి పొందిన బస్మాన్ని శరీరానికి చల్లుకున్నాం.
నిర్ధూతపాతకాః సర్వే సంవృత్తాస్తత్క్షణేన హి । ఆశ్చర్యమేతజ్జానీమో భస్మసామర్థ్యమీదృశమ్
ఆ క్షణంలోనే మనందరం పాపాల నుంచి విముక్తులయ్యాం. ఆ బస్మానికి ఉన్న అద్భుతమైన శక్తిని ఆశ్చర్యంగా అనుభవించాం.
దధీచ ఉవాచ- శైవస్య భస్మనః శక్తిం సంక్షేపేణ వదామి వః । విస్తరేణ న శక్యేత వక్తుం వర్షశతైరపి
దధీచి ఇలా అన్నాడు: "శైవ బస్మానికి ఉన్న శక్తిని సంక్షిప్తంగా చెబుతాను. వందేళ్లు చెప్పినా అది పూర్తిగా వివరించలేను."
అత్ర వః కీర్తయిష్యామి పురావృత్తం తు దేవయోః । హరిశంకరయోః సర్వే బ్రహ్మహత్యాదినాశనమ్
ఇక్కడ నేను మీకు ఒక పురాతన సంఘటనను చెబుతాను. హరి, శంకరులు బ్రహ్మహత్య వంటి పాపాలను ఎలా నాశనం చేసారో వినండి.
పురా చైకార్ణవే ఘోరే బ్రహ్మణః ప్రలయే సతి । మహావిష్ణుస్తు భగవాఞ్ఛేతే స్మ ప్రలయాంభసి
పూర్వం, ఒకే సముద్రంలో బ్రహ్మదేవుడి ప్రళయం జరిగినప్పుడు, మహావిష్ణువు ఆ ప్రళయ జలాల్లో విశ్రాంతిగా ఉన్నాడు.
తస్య పార్శ్వద్వయం ప్రాప్య బ్రహ్మాండానాం శతద్వయమ్ । వింశతిః పాదయోః పార్శ్వే వింశతిర్మస్తకాంతరే
ఆయన రెండు ప్రక్కల దగ్గర రెండు వందల బ్రహ్మాండాలు, పాదాల దగ్గర ఇరవై, తలలో కూడా ఇరవై బ్రహ్మాండాలు చేరాయి.
నాసామౌక్తికభావేన బ్రహ్మాండమదధాత్ప్రభుః । తన్నాభిమండలే కేచిల్లోమశాద్యా మునీశ్వరాః
ఆ ప్రభువు తన ముక్కు ముత్యాల్లా బ్రహ్మాండాలను ఉంచాడు. నాభి ప్రాంతంలో లోమశాది మహర్షులు తపస్సు చేసి, పరమేశ్వరుని ఆరాధించారు.
తపస్తపంతః సుమహదీశ్వరం పర్యుపాసతే । అథ విష్ణుర్మహాతేజాశ్చింతామాప సిసృక్షయా
వారు గొప్ప తపస్సు చేస్తూ, పరమేశ్వరుని సేవించారు. అప్పుడు మహాతేజస్సుతో ఉన్న విష్ణువు సృష్టి చేయాలనే ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు.
ధ్యానయోగపరో భూత్వా న కించిత్పర్యపశ్యత । అథ దుఃఖేన మహతా రురోదోచ్చైః పునః పునః
ధ్యానం, యోగంలో లీనమై, ఏమీ కనిపించలేదు. ఆ బాధతో అతడు మళ్లీ మళ్లీ గొప్పగా ఏడవసాగాడు.
ఏతస్మిన్నంతరే దీప్తిః కాచిల్లోకవిలక్షణా । దృష్ట్వా చ హరిణా భీత్యా లోచనే చ నిమీలితే
అప్పుడే, ఒక అపూర్వమైన వెలుగు కనిపించింది. దాన్ని చూసి హరి భయంతో కన్నులు మూసుకున్నాడు.
ఆగమ్యమానో గోక్షీరసమతేజాః స గాత్రవాన్ । సంగ్రథ్య కోటిబ్రహ్మాండదామయుగ్మం కరద్వయే
ఆ సమయంలో, ఆవుపాల్లాంటి తెల్లటి తేజస్సుతో ఉన్న ఒక రూపం దగ్గరకు వచ్చి, రెండు చేతుల్లో రెండు బ్రహ్మాండాలను పట్టుకున్నాడు.
దధానమురసా ధామకోటిబ్రహ్మాండకల్పితమ్ । బ్రహ్మాండమేకం నిపతదుత్పతచ్చ కరద్వయే
వాడు వాటిని తన ఛాతీకి హత్తుకుని, కోట్లాది బ్రహ్మాండాలతో కూడిన లోకాన్ని మోశాడు. ఒక బ్రహ్మాండం పడిపోగా, మరొకటి చేతిలో పైకి లేచింది.
సర్వాభరణసంయుక్తం తథాభూతం తమవ్యయమ్ । విష్ణుస్తుష్టావ చాదృష్ట్వా దర్శనాయ చ తస్య వై
అతడు అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, అక్షయంగా కనిపించాడు. విష్ణువు అతడిని చూడలేక, ప్రశంసిస్తూ దర్శనం కోసం ప్రార్థించాడు.
విష్ణురువాచ- నమస్తే దేవదేవేశ నమస్తే శాశ్వతావ్యయ । న జానేఽహం భవంతం భోస్త్వం చ వేత్సి నమోనమః
విష్ణువు ఇలా అన్నాడు: "దేవదేవా! శాశ్వతుడా! అక్షయుడా! నీకు నమస్కారం. ప్రభూ! నేను నిన్ను తెలియను, కానీ నువ్వు నన్ను తెలుసు. నీకు పునఃపునః నమస్కారం."
జానామి న చ తే భావం దుర్నిరీక్ష్యా చ తే ద్యుతిః । మాణిక్యకుండలం హేమదామజాలవిభూషితమ్
"నీ స్వరూపాన్ని నేను తెలియను. నీ తేజస్సు చూడటానికి చాలా కష్టం. నీవు మాణిక్య కుండలాలు, బంగారు అలంకారాలతో అలంకరించబడి ఉన్నావు."
రత్నాంగులీయం సుభగం బాహుకోష్ఠవిభూషణమ్ । తనురక్తోత్తమాకీర్ణ దీప్తాయతవిలోచనమ్
"రత్నాల ఉంగరం, చేతి, ఛాతీ అలంకారాలు ధరించావు. నీ దేహం ఎర్రటి వర్ణంతో మెరిసిపోతుంది. నీ కళ్ళు దీప్తిగా, విశాలంగా ఉన్నాయి."
బాణలోచనసంకాశం భాలలోచనమవ్యయమ్ । కందర్పకార్ముకభ్రాంతిజనక భ్రువమీశ్వరమ్
బాణంలా పదునైన కళ్లతో, నిత్యం అచంచలంగా నిండుగా మెరిసే నుదుటి కంటితో, మన్మథుని విల్లు గుర్తు చేసే భ్రువులతో ఉన్న పరమేశ్వరుని వర్ణించాను.
స్నిగ్ధాధోన్నతచార్వంగ నాసమచ్ఛకపోలకమ్ । మందస్మితం ప్రసన్నాస్యం విభుం బాలేందుదర్శనమ్
మృదువుగా, ఎత్తుగా, అందంగా ఉన్న అవయవాలతో, చేపలా ఆకారమైన ముక్కుతో, మెత్తని నవ్వుతో, ప్రకాశవంతమైన ముఖంతో, పౌర్ణమి పండుగలో కనిపించే చిన్న చంద్రుడిలా ఉన్న స్వరూపాన్ని చూచాను.
విజ్ఞానరక్తవసనం వేదకల్పితభూషణమ్ । శరణం త్వాం ప్రపన్నోఽస్మి చక్షుర్మే దీయతాం విభో
జ్ఞానంతో రంగవేసిన వస్త్రాలు ధరించి, వేదాలు చెప్పిన అలంకారాలతో అలంకరించబడి ఉన్న నిన్ను ఆశ్రయించాను ప్రభూ, నాకు చూపు ఇవ్వుము.
దీనాంధకృపణాజ్ఞాననష్టస్య శరణం భవ । అథ దివ్యం దదౌ చక్షుః స్వాత్మదర్శనశక్తిమత్
బాధలో, అంధత్వంలో, దురదృష్టంలో, అజ్ఞానంలో మునిగిపోయిన నాకు ఆశ్రయమవు. అప్పుడు ఆయన దివ్యమైన చూపును ఇచ్చి, ఆత్మను దర్శించే శక్తిని ప్రసాదించాడు.
అథ దృష్ట్వా హరిః శంభుం త్రినేత్రం పురతః స్థితమ్ । కో భవానిత్యువాచాథ న జానే త్వాం మహాయశః
అప్పుడు హరి, మూడుకళ్లతో ఎదుట నిలబడి ఉన్న శంభువును చూచాడు. 'నీవెవరు?' అని అడిగి, 'నిన్ను నేను తెలియను మహాప్రతిష్ఠావంతుడా' అని అన్నాడు.
ప్రణామం కేవలం కర్తుం శక్తోఽస్మి న హి వేదితుమ్ । సదాశివ ఉవాచ- తవ జ్ఞానం ప్రదాస్యామి కురు స్నానం చ వారుణమ్
'నిన్ను నేను నమస్కరించగలను గానీ, పూర్తిగా గ్రహించలేను.' అని అన్నాడు. సదాశివుడు ఇలా చెప్పాడు: 'నీకు జ్ఞానం ఇస్తాను, ముందు వరుణస్నానం చేయు.'