ఆపూర్ణశారదగతాఙ్క శశాఙ్కబిమ్బకాన్తాననం కమలపత్రవిశాలనేత్రమ్ । రత్నస్ఫురన్మకరకుణ్డలరశ్మిదీప్తగణ్డస్థలీముకురమున్నతచారునాసమ్
పూర్ణ శరద్ చంద్రుని వలె ప్రకాశించే ముఖం, చంద్రబింబంలా మెరిసే వదనం, కమలదళాల్లా వెదురు కళ్లతో, రత్నాలతో అలంకరించిన మకర కుండలాల వెలుగు గల గండస్థలాలు, మెరిసే ముఖంలో ప్రతిబింబించిన ఎత్తైన అందమైన ముక్కుతో ఆయన ఉన్నాడు.
సిన్దూరసున్దరతరాధరమిన్దుకున్దమన్దారమన్దహసితద్యుతిదీపితాశమ్ । వన్యప్రవాలకుసుమప్రచయావకౢప్తగ్రైవేయకోజ్జ్వలమనోహరకమ్బుకణ్ఠమ్
సింధూరం కన్నా అందమైన పెదాలు, చంద్రుడు, మల్లె, మందార పువ్వుల వలె మృదువైన నవ్వుతో ముఖాన్ని వెలిగించేవాడు. అడవి ప్రవాళపు పువ్వులతో తయారైన హారం మెరిసే మెడను అలంకరించింది.
మత్తభ్రమద్భ్రమరఘుష్టవిలమ్బమానం సంతానకప్రసరదామపరిష్కృతాంసమ్ । హారావలీభగణరాజితపీవరోరువ్యోమస్థలీలసితకౌస్తుభభానుమన్తమ్
మత్తులో ఉన్న తేనెటీగలు చుట్టూ గుంపుగా మోగుతూ, పరమానందంగా ఉన్న దేవతా పుష్పాల హారాలతో భుజాలు అలంకరించబడి, విస్తారమైన ఛాతీపై హారాల వరుసలు, ఆకాశంలో సూర్యునిలా మెరిసే కౌస్తుభ రత్నంతో ప్రకాశించింది.
శ్రీవత్సలక్షణసులక్షితమున్నతాంసమాజానుపీనపరివృత్తసుజాతబాహుమ్ । ఆబన్ధురోదరముదారగభీరనాభిం భృఙ్గాఙ్గనాని కరమంజులరోమరాజిమ్
శ్రీవత్స లక్షణంతో అలంకరించబడిన ఎత్తైన భుజాలు, మోకాళ్ల వరకు పొడవైన, బలమైన చేతులు, సన్నని నడుము, లోతైన నాభి, తేనెటీగలు గీసినట్లు కనిపించే నల్లటి రోమాల వరుసలు ఛాతీపై అలంకరించాయి.
నానామణిప్రఘటితాఙ్గదకఙ్కణోర్మి గ్రైవేయసారసననూపురతున్దబన్ధమ్ । దివ్యాఙ్గరాగపరిపిఞ్జరితాఙ్గయష్టిమాపీతవస్త్రపరివీతనితమ్బబిమ్బమ్
వివిధ రకాల రత్నాలతో చేసిన వంకరలు, కంకణాలు, మెరిసే హారం, నూపురాలు, తుంటి బందం ధరించి, దివ్యమైన గంధాలు పూసిన శరీరం, పసుపు వస్త్రంతో నడుము చుట్టూ చుట్టబడి ఉంది.
చారూరుజానుమనువృత్తమనోజ్ఞజఙ్ఘం కాన్తోన్నతప్రపదనిన్దిత కూర్మకాన్తిమ్ । మాణిక్యదర్పణలసన్నఖరాజరాజద్రక్తాఙ్గులిచ్ఛదనుసున్దరపాదపద్మమ్
అందమైన తొడలు, మోకాళ్లు, ఆకర్షణీయమైన కాలువలు, మెరిసే పాదాలు, కూర్మాన్ని మించిపోయే కాంతితో, మాణిక్యాల్లాంటి గోళ్లు, రక్తవర్ణపు వేలులతో అలంకరించబడి ఉన్న పద్మపాదాలు ఆయనకు ఉన్నాయి.
మత్స్యాఙ్కుశారిదరకేతుయవాబ్జవజ్రైః సంలక్షితారుణకరాఙ్ఘ్రితలాభిరామమ్ । లావణ్యసారసముదాయవినిర్మితాఙ్గం సౌన్దర్యనిన్దితమనోభవ దేహకాన్తిమ్
చేతులు, పాదాలు మత్స్యం, అంకుశం, బాణం, జెండా, యవము, వజ్రం వంటి లక్షణాలతో, ఎర్రటి తళతళలాడే తళతళలాడే తళతళలాడే పాదతలాలతో, అందం యొక్క సారంతో నిర్మితమైన శరీరం, మన్మథుడిని మించిపోయే ఆకర్షణతో మెరిసింది.
ఆస్యారవిన్దపరిపూరితవేణురన్ధ్రలోలత్కరాఙ్గులిసమీరితదివ్యరాగైః । శశ్వద్భవైః కృతనివిష్టసమస్తజన్తుసంతానసంనతిమనన్తసుఖామ్బురాశిమ్
కమలముఖాన్ని వేణువుపై ఉంచి, వేళ్ళు వేణు రంధ్రాలపై చలించగా, దివ్యమైన రాగాలు పుట్టాయి. ఆ సంగీతంతో అన్ని జీవులు ఆనందాన్ని పొందగా, ఆయన అనంతమైన సుఖసముద్రంగా మారాడు.
గోభిర్ముఖామ్బుజవిలీనవిలోచనాభిరూధోభరస్ఖలితమన్థరమన్దగాభిః । దన్తాగ్రదష్టపరిశిష్టతృణాఙ్కురాభిరాలమ్బివాలధిలతాభిరథాభివీతమ్
కమలముఖాన్ని తిలకిస్తూ, పూర్ణ ఉధరాలతో నెమ్మదిగా నడిచే ఆవులు చుట్టూ ఉన్నారు. అవి పచ్చికను పళ్లతో మెల్లగా తింటూ, తోకలతో నేలని మృదువుగా తడుముతూ ఉన్నాయి.
సంప్రస్నుతస్తనవిభూషణపూర్ణనిశ్చలాస్యాద్దృఢక్షరితఫేనిలదుగ్ధముగ్ధైః । వేణుప్రవర్తితమనోహరమన్దగీతదత్తోచ్చకర్ణయుగలైరపితర్ణకైశ్చ
విభూషణాలతో అలంకరించిన ఆవుల ఉధరాల నుంచి, నిశ్చలంగా, నురుగు పాలు ప్రవహించాయి. వేణువు మృదువుగా మోగుతుంటే, ఆవులు చెవులు పైకి ఎత్తి, వాటి పిల్లలు ఆనందంగా పాలను పీల్చాయి.
ప్రత్యగ్రశృఙ్గమృదుమస్తకసంప్రహారసంరమ్భభావనవిలోలఖురాగ్రపాతైః । ఆమేదురైర్బహులసాస్నగలైరుదగ్రపుచ్ఛైశ్చ వత్సతరవత్సతరీనికాయైః
కొత్త కొమ్మలు, మృదువైన తలలతో ఉన్న పిల్లలు పరస్పరం ఆటలాడుతూ, కాళ్లతో నేలని తడుముతూ, మందంగా వేలాడే సాసనాలతో, పైకి లేచిన తోకలతో, గుంపుగా చేరాయి.
హమ్భారవక్షుభితదిగ్వలయైర్మహద్భిరధ్యుక్షభిః పృథుకకుద్భరభారఖిన్నైః । ఉత్తమ్భితశ్రుతిపుటీపరిపీతవంశధ్వానామృతోద్ధతవికాసివిశాలఘోణైః
పెద్ద ఎద్దులు గంభీరంగా అరుస్తూ, భారీ కుంభాలతో మెల్లగా నడుస్తూ, వేణువు స్వరాన్ని ఆస్వాదిస్తూ, విశాలమైన ముక్కు రంధ్రాలు విప్పి, చెవులు పైకి ఎత్తి ఉన్నారు.
గోపైః సమానగుణశీలవయోవిలాసవేశైశ్చ మూర్ఛితకలస్వనవేణువీణైః । మన్దోచ్చతారపటుగానపరైర్విలోలదోర్వల్లరీలలితలాస్యవిధానదక్షైః
సద్గుణాలు, స్వభావం, వయస్సు, రూపం సమానమైన గోపులతో ఆయన చుట్టూ ఉన్నారు. వారు మధురమైన వేణువు, వీణలు మోగిస్తూ, మృదువుగా, ఎత్తుగా పాడుతూ, చేతులను అలరార్చుతూ నాట్యంలో నిపుణులు.
జఙ్ఘాన్తపీవరకటీరతటీనిబద్ధవ్యాలోలకిఙ్కిణిఘటారణితైరటద్భిః । ముగ్ధైస్తరక్షునఖకల్పితకాన్తభూషైరవ్యక్తమంజువచనైః పృథుకైః పరీతమ్
ముద్దైన బాలురు, మందంగా ఉన్న నడుము చుట్టూ కింకిణీలను కట్టుకుని, అవి మోగుతుండగా, పులి పంజా అలంకారాలు ధరించి, మధురంగా, స్పష్టంగా కాని మాటలు పలుకుతూ చుట్టూ ఉన్నారు.
అథ సులలితగోపసున్దరీణాం పృథుకబరీషనితమ్బమన్థరాణామ్ । గురుకుచభరభంగురావలగ్నత్రివలివిజృమ్భితరోమరాజిభాజామ్
తరువాత, సొగసైన గోపికలు, దట్టమైన జుట్టుతో, ఊగే నితంబాలతో, భారమైన వక్షోజాలు నడుమును ఒత్తుతూ, శరీరాన్ని మెరిసే నల్లటి రోమాల వరుసలతో అలంకరించుకున్నవారు అక్కడ ఉన్నారు.
తదతిరుచిరచారువేణువాద్యామృతరసపల్లవితాఙ్గజాఙ్ఘ్రిపస్య । ముకులవిమలరమ్యరూఢరోమోద్గమసమలంకృతగాత్రవల్లరీణామ్
అత్యంత అందమైన వేణువు సంగీతం అమృతంలా ప్రవహించగా, గోపికల శరీరాలు, కొత్తగా మొలిచిన, నిర్మలమైన, ముద్దైన రోమాంచాలతో అలంకరించబడి, సొగసుగా మారాయి.
తదతిరుచిర మన్దహాసచన్ద్రాతపపరిజృమ్భితరాగవారిరాశేః । తరలతరతరఙ్గభఙ్గవిప్రుట్ప్రకరఘనశ్రమబిన్దుసంతతానామ్
అత్యంత మధురమైన, చంద్రకాంతి వంటి మృదువైన నవ్వుతో, ప్రేమతో నిండిన హృదయం నుంచి, అలజడి కలిగించే తరంగాల్లా, శరీరంపై దట్టమైన చెమటబిందువులు మెరుస్తూ కనిపించాయి.
తదతిలలితమన్దచిల్లిచాపచ్యుతనిశితేక్షణమారబాణవృష్ట్యా । దలితసకలమర్మవిహ్వలాఙ్గప్రవిసృతదుఃసహవేపథువ్యథానామ్
మృదువుగా, చిలిపిగా పక్క చూపులతో విసిరిన చూపులు బాణాల వర్షంలా పడగా, వారి శరీరమంతా వణికిపోయింది, అవయవాలు బలహీనమై, తట్టుకోలేని కంపు వ్యాపించింది.
తదతిరుచిరవేషరూపశోభామృతరసపానవిధానలాలసానామ్ । ప్రణయసలిలపూరవాహినీనామలసవిలోలవిలోచనామ్బుజానామ్
అత్యంత ఆకర్షణీయమైన వేషధారణతో, ఆనందామృతాన్ని ఆస్వాదించాలనే తపనతో, ప్రేమతో నిండిన నీటి ప్రవాహంలా మృదువుగా కదిలే కమలపుష్పపు కన్నులతో ఉన్నవారి గురించి చెప్పబడింది.
విస్రంసత్కబరీకలాపవిగలత్ఫుల్లత్ప్రసూనాస్రవన్ । మాధ్వీలమ్పటచఞ్చరీకఘటయాసంసేవితానాం ముహుః । మారోన్మాదమదస్ఖలన్మృదుగిరామాలోలకాఞ్చ్యుల్లస-। న్నీవీవిశ్లథమానచీనసిచయాన్తార్చిర్నితమ్బత్విషామ్
విడి విడిగా జారిపడుతున్న పుష్పాలతో అలంకరించబడిన తలపాగులతో, తేనె కోరికతో మధుపురుషులు చుట్టూ తిరుగుతూ, మధురమైన ప్రేమతో తడబడే మృదువైన మాటలతో, మెరిసే నడుము బెల్టులు, సడలిన వస్త్రాలతో, మెరిసే నడుము అలంకారాలతో ఉన్న వారి వర్ణన.
స్ఖలితలసితపాదామ్భోజమన్దాభిఘాతచ్ఛురితమణితులాకోట్యాకులాశాముఖానామ్ । చలదధరదలానాంకుడ్మలాపక్ష్మలాక్షి- ద్వయసరసిరుహాణాముల్లసత్కుణ్డలానామ్
కళ్లు మూసిన కమలపు కొమ్మలవంటి కనురెప్పలతో, మెరిసే కుండలాలు ఊగుతూ, అడుగులు తడబడుతూ, మణిపీఠికలపై మృదువుగా తాకుతూ, ఆనందంతో ముఖాలు ఎర్రబడినవారు, పెదవులు కంపించేవారు.
ద్రాఘిష్ఠశ్వసనసమీరణాభితాపప్రమ్లానీభవదరుణౌష్ఠపల్లవానామ్ । నానోపాయనవిలసత్కరామ్బుజానామాలీభిః సతతనిషేవితం సమన్తాత్
దీర్ఘమైన శ్వాసల వేడితో ఎర్రబడిన, మృదువైన పెదవులతో, చేతుల్లో విభిన్నమైన కానుకలు మెరిసిపోతూ, చుట్టూ స్నేహితులు సేవచేసే వారు.
తాసామాయతలోలనీలనయనవ్యాకోశలీనామ్బుజ- స్రగ్భిః సంపరిపూజితాఖిలతనుం నానావిలాసాస్పదమ్ । తన్ముగ్ధాననపఙ్కజప్రవిగలన్మాధ్వీరసాస్వాదినీం- బిభ్రాణం ప్రణయాన్మదాక్షిమధుహృన్మాలాం మనోహారిణీమ్
విపులంగా విప్పిన నీలకమలాల మాలలతో చుట్టూ పూజించబడే వాడు, అనేక ఆనందాలకు నిలయమైన వాడు, అమాయకురాలైన వారి ముఖకమలాల నుండి జారే మధురసాన్ని ఆస్వాదిస్తూ, ప్రేమతో కూడిన మధురమైన మాలను ధరించిన వాడు.
గోపీగోపపశూనాం బహిః స్మరేదగ్రతోఽస్య గీర్వాణఘటాంవిత్తార్థినీం విరిఞ్చిత్రినయనశతమన్యుపూర్వికాం స్తోత్రపరామ్
బయటపక్కన, గోపికలు, గోపులు, పశువులతో పాటు, ఇంద్రుడు, బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు ధనాన్ని కోరుతూ, స్తుతిలో నిమగ్నమై ఉన్న సమూహాన్ని మనస్సులో ధ్యానించాలి.
తద్వద్దక్షిణతో మునినికరం దృఢధర్మవాఞ్ఛయా సమామ్నాయపరమ్ । యోగీన్ద్రానథ పృష్ఠే ముముక్షమాణాన్సమాధినా తు సనకాద్యాన్
కుడివైపు, ధర్మాన్ని కోరుతూ, శాస్త్రపరమైన మార్గంలో నడిచే మునులు; వెనుకవైపు, ముక్తిని కోరుతూ, సమాధిలో లీనమైన సనకాది యోగులు ఉన్నారు.
సవ్యే సకాన్తానథ యక్షసిద్ధగన్ధర్వవిద్యాధరచారణాంశ్చ । సకిన్నరానప్సరసశ్చ ముఖ్యాః కామార్థినీర్నర్తనగీతవాద్యైః
ఎడమవైపు, తమ ప్రియులతో యక్షులు, సిద్ధులు, గంధర్వులు, విద్యాధరులు, చారణులు, కిన్నరులు, ముఖ్యమైన అప్సరసలు, కామాన్ని కోరుతూ, నాట్యం, పాట, వాద్యాలలో నిమగ్నమై ఉంటారు.
శఙ్ఖేన్దుకున్దధవలం సకలాగమజ్ఞం సౌదామినీతతిపిశఙ్గజటాకలాపమ్ । తత్పాదపఙ్కజగతామమలాం చ భక్తిం వాఞ్ఛన్తముజ్ఝితతరాన్యసమస్తసఙ్గమ్
శంఖం, చంద్రుడు, మల్లెపువ్వులవంటి తెలుపుతో, అన్ని శాస్త్రాలను తెలిసిన వాడు, మెరుపులాంటి జటాజూటంతో, తన పదపద్మాలకు పవిత్రమైన భక్తిని కోరుతూ, ఇతర సంబంధాలను పూర్తిగా వదిలిన వారిని మనస్సులో ధ్యానించాలి.
నానావిధ శ్రుతిగుణాన్వితసప్తరాగగ్రామత్రయీగతమనోహరమూర్ఛనాభిః । సంప్రీణయన్తముదితాభిరపి ప్రభక్త్యా సంచిన్తయన్నభసి మాం ద్రుహిణప్రసూతమ్
బ్రహ్మ నుండి జన్మించిన నన్ను, ఆకాశంలో ధ్యానిస్తూ, మూడు రాగముల మధురమైన సంగీతంతో, వేదాల వివిధ గుణాలతో, ఏడురాగాల మేళవింపుతో, ఆనందంగా భక్తితో సేవించే విధంగా ధ్యానించాలి.
ఇతి ధ్యాత్వాఽత్మానం పటువిశదధీర్నన్దతనయం నరో బుద్ధ్యైవాఽర్ఘప్రభృతిభిరనిన్ద్యోపహృతిభిః । యజేద్భూయో భక్త్యా స్వవపుషి బహిష్ఠైశ్చ విభవైరితి ప్రోక్తం సర్వం యదభిలషితం భూసురవరాః
ఇలా నందుని కుమారుడిని, నిర్మలమైన మనస్సుతో ధ్యానించి, శుద్ధమైన అర్ఘ్యాదుల వంటి సమర్పణలతో, తన శరీరం ద్వారా, బాహ్యమైన సంపదలతో, భక్తితో పూజించాలి. ఈ విధంగా, బ్రాహ్మణులారా, మీరు కోరినది అంతా వివరించబడింది.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే పాతాలఖండే వైశాఖమాహాత్మ్యే త్ర్యుత్తరశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో, పాతాళఖండంలో, వైశాఖమాస మహత్యంలో, నూట మూడవ అధ్యాయం పూర్తయింది.