సంస్తూయమానో మునిదేవసంఘైర్యస్తద్విశేషాధికలబ్ధపుణ్యః । పరం పదం యోగివరైరలభ్యం యయౌ జగన్నాథగణాభివంద్యః
మునులు, దేవతల సమూహాలు స్తుతించిన అతడు, ప్రత్యేకమైన పుణ్యాన్ని పొంది, మహాయోగులకు కూడా అందని పరమపదాన్ని చేరి, జగన్నాథుని సేవకులచే ఘనంగా పూజించబడ్డాడు.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే పాతాలఖండే వైశాఖమాసమాహాత్మ్యే । ద్వ్యుత్తరశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో, పాతాళఖండంలో, వైశాఖ మాస మహాత్మ్యంలో, నూరవ రెండవ అధ్యాయం పూర్తయింది.
యమ ఉవాచ- ఏతన్మాధవమాసస్య సమాసాత్కించిదీరితమ్ । మాహాత్మ్యం పూర్ణిమాయాశ్చ విశేషాద్ద్విజసత్తమ
యముడు ఇలా అన్నాడు — మాధవ మాస మహాత్మ్యాన్ని, ముఖ్యంగా పూర్ణిమ విశేషాన్ని సంక్షిప్తంగా చెప్పాను, ఓ ఉత్తమ ద్విజుడా!
వైశాఖమాసే మధుసూదనస్య ప్రియం య ఏనం పఠతీతిహాసమ్ । స యాతి కృష్ణాలయమాశుపూతః కల్పాననేకానిహ మోదతే చ
వైశాఖ మాసంలో మధుసూదనుడికి ప్రియమైన ఈ ఇతిహాసాన్ని ఎవరు చదువుతారో, వారు త్వరగా పవిత్రులై, కృష్ణుని లోకానికి వెళ్లి, అక్కడ అనేక యుగాలు సుఖంగా ఉంటారు.
ధన్యం యశస్యమాయుష్యమిదం స్వస్త్యయనం మహత్ । స్వర్గ్యం శ్రీదం సౌమనస్యం ప్రశస్యమఘమర్షణమ్
ఇది ధన్యమైనది, కీర్తిని, ఆయుర్దాయాన్ని, శుభాన్ని ఇస్తుంది. స్వర్గప్రాప్తిని, శ్రీను, ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. ఇది ప్రశంసనీయం, పాపాలను నశింపజేస్తుంది.
ఇదం మాధవమాసస్య మాహాత్మ్యం మాధవప్రియమ్ । చరిత్రం భూపతేస్తస్య సంవాదం చావయోరపి
ఇది మాధవ మాస మహాత్మ్యం, మాధవునికి ప్రియమైనది, ఆ రాజుని చరిత్ర, మన ఇద్దరి సంభాషణ కూడా.
శ్రుత్వా పఠిత్వా విధివదనుమోద్య మనఃప్రియమ్ । భవేద్భక్తిర్భగవతి యయా స్యాత్పాపసంక్షయః
ఇది వినిపించి, చదివి, యథావిధిగా ఆనందంగా ఆమోదిస్తే, భగవంతునికి భక్తి కలుగుతుంది. దాంతో పాపాలు నశిస్తాయి.
అథ గచ్ఛ మహీదేవ దేవలోకాద్యథేచ్ఛయా । నిపాత్య భువి వైదేహం రుదంత్యద్యాపి బాంధవాః
ఇప్పుడు, ఓ భూపాలకా! నీ ఇష్టానుసారం దేవలోకానికి వెళ్ళు. భూమిపై శరీరాన్ని విడిచిన తర్వాత, నీ బంధువులు ఇప్పటికీ ఏడుస్తున్నారు.
విలప్యమానైరపి బంధుభిస్తైర్న యావదగ్నౌ తవ తచ్ఛరీరమ్ । ప్రక్షిప్యతే హంత జవైర్న తావద్యాహి స్వయం సుప్త ఇవ ప్రబుద్ధః
నీ బంధువులు ఎంతగా విలపించినా, నీ శరీరాన్ని అగ్నిలో పెట్టేవరకు, నీవు నిద్రలేచినట్టు త్వరగా వెళ్ళిపోకూడదు.
మమప్రసాదాదిహ పుణ్యయోగః శ్రుతో యథావత్తమిమం విధేహి । విధానతో వై సమయే సమంతే సమాగమోంఽతే భవితా సురైశ్చ
నా అనుగ్రహంతో, ఇక్కడ పుణ్యయోగాన్ని యథావిధిగా వినావు. దాన్ని విధిగా నెరవేర్చు. సమయం వచ్చినప్పుడు, చివరికి దేవతలతో కలిసే అవకాశం కలుగుతుంది.
సూత ఉవాచ- ఇతి దేవవచః శ్రుత్వా నత్వా ధర్మాధిపం తతః । పునః పపాత స ఇహ పరితుష్టమనా ద్విజః
సూతుడు చెప్పాడు — దేవుని మాటలు విని, ధర్మాధిపతికి నమస్కరించి, ఆ ద్విజుడు సంతోషంతో మళ్లీ ఇక్కడ పడిపోయాడు.
ధర్మరాజప్రసాదేన తతస్తత్ర మహీతలే । సంసుప్తఇవ చోత్తస్థౌ బంధువర్గసమన్వితః
ధర్మరాజు అనుగ్రహంతో, అక్కడ భూమిపై, అతడు నిద్రలేచినట్టు లేచి, బంధువుల మధ్య ఉన్నాడు.
విధిమేనం ద్విజో భూమౌ వర్షేవర్షే చ స స్వయమ్ । స్వయం చ కారయామాస మాధవస్నాపనం జనమ్
ఆ ద్విజుడు ప్రతి సంవత్సరం భూమిపై మాధవస్నానం తానే చేసుకొని, ఇతర జనులతో కూడా ఆ స్నానం చేయించేవాడు.
యమబ్రాహ్మణసంవాదో మయాయం పరికీర్తితః । తస్య మాధవమాసస్య పుణ్యస్నానప్రసఙ్గతః
యముడు, బ్రాహ్మణుడు మధ్య సంభాషణను మాధవమాసంలో స్నానం వల్ల కలిగే పుణ్యాన్ని వివరించేందుకు నేను చెప్పాను.
వైశాఖమాసే సతతం హరిప్రియే స్నానం విదధ్యాచ్చ దదాతి భక్త్యా । దానం చ హోమం సుకృతం తథా బుధో హరేఃపదం తస్య నదుర్ల్లభం కదా
హరిలోకప్రియమైన వేశాఖమాసంలో ఎవరైనా ప్రతిరోజూ స్నానం చేసి, భక్తితో దానం, హోమం, ఇతర సత్కార్యాలు చేస్తే, వారికి హరిపదాన్ని పొందడం అసాధ్యం కాదు.
యఃశృణోత్యేకచిత్తేనమాహాత్మ్యంమేషసూర్యజమ్ । సర్వపాపవినిర్ముక్తో యాతి విష్ణోః పరం పదమ్
ఈ సూర్యుని జన్మించిన మాస మహిమను ఏవిధమైన వ్యాకులత లేకుండా ఏకాగ్రతతో వినేవాడు, అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొంది విష్ణువు పరమపదాన్ని పొందుతాడు.
ఋషయ ఊచుః - సూతసూత మహాప్రాజ్ఞ త్వయాఽతికరుణాత్మనా । వైశాఖమాసమాహాత్మ్యం కీర్తితం పాపనాశనమ్
ఋషులు అన్నారు — సూతా, సూతా! మహాప్రజ్ఞుడవు, అపారమైన దయ కలవాడవు. నీవు వేశాఖమాస మహిమను, పాపాలను నశింపజేసే విధంగా వివరించావు.
నియమా మధుహన్తుర్యే మాధవే కథితాస్త్వయా । పూజనం స్నానదానాద్యం శ్రౌతస్మార్తవిధానతః
మధుసూదనా! మాధవమాసంలో చేయవలసిన నియమాలు, పూజ, స్నానం, దానం మొదలైనవి వేద, స్మృతి విధానాల ప్రకారం నువ్వు వివరించావు.
యథా చ మాధవో దేవః ప్రీయతే పాపనాశనః । అధునా శ్రోతుమిచ్ఛామో ధ్యానం తస్య మహాత్మనః
పాపాలను నశింపజేసే మాధవుడు ఎలా సంతోషిస్తాడో, ఆ మహాత్మునిపై ధ్యానం ఎలా చేయాలో ఇప్పుడు వినాలని మేము కోరుతున్నాము.
కృష్ణస్య భక్తవృన్దానాం ప్రియస్య భవతారణమ్
కృష్ణుని భక్తులకు అత్యంత ప్రియుడై, వారిని సంసారసాగరంనుండి రక్షించేవాడు ఆయనే.
సూత ఉవాచ- శృణుధ్వం మునయః సర్వే కృష్ణస్య జగదాత్మనః । గోగోపగోపీప్రాణస్య వృన్దావనచరస్య చ
సూతుడు చెప్పాడు — మునులారా! మీరు అందరూ వినండి. కృష్ణుడు ఈ జగత్తుకు ఆత్మ, ఆవులు, గోపులు, గోపికలకు ప్రాణస్వరూపుడు, వృందావనంలో విహరిస్తాడు.
ఏకదా నారదః పృష్టో గౌతమేన ద్విజోత్తమాః । స తస్మై ప్రాహ యద్ధ్యానం తద్వక్ష్యే పాపనాశనమ్
ఒకసారి నారదుడు, ఉత్తమ ద్విజుడు అయిన గౌతముని ప్రశ్నకు సమాధానంగా, పాపాలను నశింపజేసే ధ్యానాన్ని వివరించాడు. ఇప్పుడు నేను అదే చెబుతాను.
నారద ఉవాచ- సుమప్రకరసౌరభోద్గలితమాధ్వికాద్యుల్లసత్సుశాఖినవపల్లవప్రకరనమ్ర శోభాయుతమ్ । ప్రఫుల్లనవమఞ్జరీలలితవల్లరీవేష్టితం స్మరేత సతతం శివం శితమతిః సువృన్దావనమ్
నారదుడు చెప్పాడు — ఎల్లప్పుడూ మనసులో వృందావనాన్ని ధ్యానించాలి. అక్కడ తీయని పరిమళాలు వెదజల్లే తాజా పువ్వులు, పచ్చని చెట్లు, కొత్త మొగ్గలు, అందమైన కొత్త మంజరీలతో అలంకరించబడి, సుందరమైన లతలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంటుంది.
వికాశి సుమనోరసాస్వదనమంజులైః సంచరచ్ఛిలీముఖముఖోద్గతైర్ముఖరితాన్తరం ఝంకృతైః । కపోతశుకసారికాపరభృతాదిభిః పత్రిభిర్విరాణితమితస్తతో భుజగశత్రునృత్యాకులమ్
అందులో, పువ్వుల రసాన్ని ఆస్వాదిస్తూ, గుబురు గుబురు శబ్దాలు చేసే శుక, మైన, కోకిల, ఇతర పక్షులు అక్కడి అంతరాళాన్ని మధురంగా నిండుస్తాయి. మయూరాలు చుట్టూ నాట్యం చేస్తూ, ఆ స్థలాన్ని ఉల్లాసంగా మారుస్తాయి.
కలిన్దదుహితుశ్చ లల్లహరివిప్లుషాం వాహిభిర్వినిద్ర సరసీరుహోదరరజశ్చ యోద్ధూసరైః । ప్రదీపిత మనోభవవ్రజవిలాసినీ వాససాం విలోలనపరైర్నిషేవితమనారతం మారుతైః
అక్కడ, కలిందునందన అయిన యమునా తరంగాలతో కలిసిన నీటి తుఫాను, సరస్సులలోని పద్మాల రేణువులను ఎగురవేస్తూ, వ్రజవనితల నివాసాలను అలసట లేకుండా సేవించే మృదువైన గాలులు నిరంతరం వీచుతుంటాయి.
ప్రవాలనవపల్లవం మరకతచ్ఛదం మౌక్తికప్రభాప్రకరకోరకం కమలరాగనానాఫలమ్ । స్థవిష్ఠమఖిలర్తుభిః సతతసేవితం కామదం తదన్తరపికల్పకాఙ్ఘ్రిపముదఞ్చితం చిన్తయేత్
అందులో, ఎల్లకాలాల్లో అభిష్టదాయకంగా ఉండే, కొత్త ఎర్ర మొగ్గలు, పచ్చని ఆకులు, ముత్యాల వలె మొగ్గలు, కమలవర్ణం కలిగిన ఫలాలతో నిండిన, దివ్యులు సేవించే కల్పవృక్షాన్ని మనసులో ధ్యానించాలి.
సుహేమశిఖరాచలేఉదితభానువద్భాసురామధోఽస్య కనకస్థలీమమృతశీకరాసారిణః । ప్రదీప్తమణికుట్టిమాం కుసుమరేణుపుఞ్జోజ్జ్వలాం స్మరేత్పునరతన్ద్రితో విగతషట్తరఙ్గాంబుధః
అక్కడ, బంగారు శిఖరాలపై ఉదయించే సూర్యునిలా ప్రకాశించే బంగారు తలుపు, అమృతపు చినుకులు పారే స్థలం, మణిపర్వతాల మెరుపుతో మెరిసే నేల, పుష్పరేణువులతో వెలిగే ప్రదేశాన్ని అలసట లేకుండా, మనస్సు ప్రశాంతంగా ధ్యానించాలి.
తద్రత్నకుట్టిమనివిష్టమహిష్ఠయోగపీఠేఽష్టపత్రమరుణం కమలం విచిన్త్య । ఉద్యద్విరోచనసరోచిరముష్యమధ్యే సంచిన్తయేత్సుఖనివిష్టమథోముకున్దమ్
ఆ మణిపర్వతంపై ఉన్న ఉత్తమమైన యోగాసనాన్ని, ఎనిమిది దళాల ఎర్ర కమలాన్ని, దాని మధ్యలో ఉదయించే సూర్యుని కాంతిలా ప్రకాశించే ముకుందుడిని ఆనందంగా కూర్చుని ఉన్నట్లు మనసులో ధ్యానించాలి.
సుత్రామహేతి దలితాఞ్జనమేఘపుఞ్జప్రత్యగ్రనీలజలజన్మసమానభాసమ్ । సుస్నిగ్ధనీలఘనకుఞ్చితకేశజాలం రాజన్మనోజ్ఞశితికణ్ఠశిఖణ్డచూడమ్
ఆయన మెడలో మాల ధరించి, మేఘాల వలె నీలవర్ణంతో, తాజా నీలకమలం వంటి కాంతితో, నీలంగా, మృదువుగా, వంకరగా ఉన్న జుట్టుతో, తలపై మయూరపిచ్ఛతో అలంకరించబడి, అందంగా కనిపిస్తాడు.
రోలమ్బలాలితసురద్రుమసూనుసంపద్యుక్తం సముత్కచనవోత్పలకర్ణపూరమ్ । లోలాలిభిః స్ఫురితభాలతలప్రదీప్తగోరోచనాతిలకముజ్జ్వలచిల్లిచాపమ్
ఆయన చెవులకు నీలోత్పలాలతో అలంకరించబడి, నుదిటిపై పసుపు రంగు తిలకం ప్రకాశిస్తూ, వాలువాలుగా ఉన్న కనుబొమ్మలు తేనెటీగలతో ఆడుతూ, ఊగిపోతున్న దివ్యవృక్షపు కొమ్మలతో అలంకరించబడి ఉంటాడు.