సహస్రజిచ్చ రాజర్షిః ప్రాణానిష్టాన్మహాయశాః । బ్రాహ్మణార్థే పరిత్యజ్య గతో లోకాననుత్తమాన్
మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన సహస్రజిత్ అనే రాజర్షి, బ్రాహ్మణుని కోసం తన ప్రాణాలను త్యాగం చేసి, అపూర్వమైన లోకాలను పొందాడు.
న స్వర్గే నాపవర్గేఽపి తత్సుఖం లభతే నరః । యదార్తజంతునిర్వ్వాణదానోత్థమితి నో మతిః
నరకస్థులకు ఉపశమనం కలిగించడంవల్ల కలిగే ఆనందం, స్వర్గంలో లేదా మోక్షంలో కూడా లభించదు — ఇదే మా నమ్మకం.
సర్వేషు దాతృజాతేషు పురా జాతోసి భూపతే । కర్మణానేన సంఖ్యాసు ధీర ధైర్యం నియోజ్య చ
ఓ రాజా, అన్ని దాతలలో నీవు పూర్వ జన్మలో జన్మించావు. ఈ కార్యంతో ధైర్యంగా, స్థిరంగా ఉండుము.
దృష్ట్వా తవధియం ధర్మ దయా దానం సునిశ్చలమ్ । అస్మాభిరపి తూత్సాహః క్రియతే ధర్మ్మవాదిభిః
నీ ధర్మం, దయ, దానం ఎంత అచంచలంగా ఉందో చూసి, మేము ధర్మాన్ని బోధించే వారమూ ఉత్సాహంతో సత్సంకల్పాలు చేయాలని ప్రేరణ పొందుతున్నాము.
యది తే రోచతే రాజన్న విలంబతయా తతః । తదేభ్యో దేహి తత్పుణ్యం యాతనాదుఃఖదాహకమ్
ఓ రాజా! నీకు ఇష్టమైతే ఆలస్యం చేయకుండా, ఈ ప్రాణులకు బాధను తొలగించే పుణ్యాన్ని ఇవ్వు.
ఇత్యుక్తః స తదా దేవం కృత్వా సాక్ష్యే గదాధరమ్ । తేభ్యస్త్రివాచికం పుణ్యం దయావాన్విధినా దదౌ
అలా చెప్పగానే, అతడు దయతో గదాధరుణ్ని సాక్షిగా పెట్టి, వారికి మూడు ఉపవాసాల పుణ్యాన్ని యథావిధిగా ఇచ్చాడు.
దత్తే మాధవమాసస్య తస్మిన్నేకదినోద్భవే । స్వకృతే జంతవో యామ్యయాతనాపరివర్జితాః
మాధవ మాసంలో ఆ ఒక్క రోజున ఇచ్చిన దానంతో, అతని చేత వల్ల, ఆ జంతువులు యముని యాతనల నుండి విముక్తులయ్యారు.
విమానవరమారూఢాః సర్వే తే త్రిదివం యయుః । ప్రణమంతః స్తువంతశ్చ పశ్యంతస్తం ప్రహర్షితాః
వారు అందరూ అద్భుతమైన విమానాలలో ఎక్కి, ఆనందంతో అతనిని చూస్తూ, నమస్కరిస్తూ, స్తుతిస్తూ స్వర్గానికి వెళ్లారు.
నృపేణ దత్తం తదవాప్య పుణ్యం వైశాఖమాసైకదినాభిజాతమ్ । సర్వే యయుస్తే నరకాద్విముక్తా దివం విమానాధిగతా హి చిత్రమ్
రాజు ఇచ్చిన, వైశాఖ మాసంలో ఒక్క రోజున కలిగిన ఆ పుణ్యాన్ని పొంది, అందరూ నరకం నుండి విముక్తులై, అద్భుతమైన విమానాల్లో స్వర్గానికి చేరుకున్నారు.
నూనం విచిత్రో భువి భూతవర్గః సంభూతభావో బహుధా విచిత్రః । తథా విచిత్రోఽఖిలకర్మయోగస్తత్కర్మశక్తిప్రచయో విచిత్రః
ఈ భూమిపై జీవుల సమూహం ఎంత విచిత్రంగా ఉందో, వాటి జననాలు ఎన్నో విధాలుగా ఉంటాయి. అలాగే, అన్ని కర్మలు, వాటి ఫలితాలు కూడా ఎంతో వైవిధ్యంగా ఉంటాయి.
సంస్తూయమానో మునిదేవసంఘైర్యస్తద్విశేషాధికలబ్ధపుణ్యః । పరం పదం యోగివరైరలభ్యం యయౌ జగన్నాథగణాభివంద్యః
మునులు, దేవతల సమూహాలు స్తుతించిన అతడు, ప్రత్యేకమైన పుణ్యాన్ని పొంది, మహాయోగులకు కూడా అందని పరమపదాన్ని చేరి, జగన్నాథుని సేవకులచే ఘనంగా పూజించబడ్డాడు.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే పాతాలఖండే వైశాఖమాసమాహాత్మ్యే । ద్వ్యుత్తరశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో, పాతాళఖండంలో, వైశాఖ మాస మహాత్మ్యంలో, నూరవ రెండవ అధ్యాయం పూర్తయింది.
యమ ఉవాచ- ఏతన్మాధవమాసస్య సమాసాత్కించిదీరితమ్ । మాహాత్మ్యం పూర్ణిమాయాశ్చ విశేషాద్ద్విజసత్తమ
యముడు ఇలా అన్నాడు — మాధవ మాస మహాత్మ్యాన్ని, ముఖ్యంగా పూర్ణిమ విశేషాన్ని సంక్షిప్తంగా చెప్పాను, ఓ ఉత్తమ ద్విజుడా!
వైశాఖమాసే మధుసూదనస్య ప్రియం య ఏనం పఠతీతిహాసమ్ । స యాతి కృష్ణాలయమాశుపూతః కల్పాననేకానిహ మోదతే చ
వైశాఖ మాసంలో మధుసూదనుడికి ప్రియమైన ఈ ఇతిహాసాన్ని ఎవరు చదువుతారో, వారు త్వరగా పవిత్రులై, కృష్ణుని లోకానికి వెళ్లి, అక్కడ అనేక యుగాలు సుఖంగా ఉంటారు.
ధన్యం యశస్యమాయుష్యమిదం స్వస్త్యయనం మహత్ । స్వర్గ్యం శ్రీదం సౌమనస్యం ప్రశస్యమఘమర్షణమ్
ఇది ధన్యమైనది, కీర్తిని, ఆయుర్దాయాన్ని, శుభాన్ని ఇస్తుంది. స్వర్గప్రాప్తిని, శ్రీను, ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. ఇది ప్రశంసనీయం, పాపాలను నశింపజేస్తుంది.
ఇదం మాధవమాసస్య మాహాత్మ్యం మాధవప్రియమ్ । చరిత్రం భూపతేస్తస్య సంవాదం చావయోరపి
ఇది మాధవ మాస మహాత్మ్యం, మాధవునికి ప్రియమైనది, ఆ రాజుని చరిత్ర, మన ఇద్దరి సంభాషణ కూడా.
శ్రుత్వా పఠిత్వా విధివదనుమోద్య మనఃప్రియమ్ । భవేద్భక్తిర్భగవతి యయా స్యాత్పాపసంక్షయః
ఇది వినిపించి, చదివి, యథావిధిగా ఆనందంగా ఆమోదిస్తే, భగవంతునికి భక్తి కలుగుతుంది. దాంతో పాపాలు నశిస్తాయి.
అథ గచ్ఛ మహీదేవ దేవలోకాద్యథేచ్ఛయా । నిపాత్య భువి వైదేహం రుదంత్యద్యాపి బాంధవాః
ఇప్పుడు, ఓ భూపాలకా! నీ ఇష్టానుసారం దేవలోకానికి వెళ్ళు. భూమిపై శరీరాన్ని విడిచిన తర్వాత, నీ బంధువులు ఇప్పటికీ ఏడుస్తున్నారు.
విలప్యమానైరపి బంధుభిస్తైర్న యావదగ్నౌ తవ తచ్ఛరీరమ్ । ప్రక్షిప్యతే హంత జవైర్న తావద్యాహి స్వయం సుప్త ఇవ ప్రబుద్ధః
నీ బంధువులు ఎంతగా విలపించినా, నీ శరీరాన్ని అగ్నిలో పెట్టేవరకు, నీవు నిద్రలేచినట్టు త్వరగా వెళ్ళిపోకూడదు.
మమప్రసాదాదిహ పుణ్యయోగః శ్రుతో యథావత్తమిమం విధేహి । విధానతో వై సమయే సమంతే సమాగమోంఽతే భవితా సురైశ్చ
నా అనుగ్రహంతో, ఇక్కడ పుణ్యయోగాన్ని యథావిధిగా వినావు. దాన్ని విధిగా నెరవేర్చు. సమయం వచ్చినప్పుడు, చివరికి దేవతలతో కలిసే అవకాశం కలుగుతుంది.
సూత ఉవాచ- ఇతి దేవవచః శ్రుత్వా నత్వా ధర్మాధిపం తతః । పునః పపాత స ఇహ పరితుష్టమనా ద్విజః
సూతుడు చెప్పాడు — దేవుని మాటలు విని, ధర్మాధిపతికి నమస్కరించి, ఆ ద్విజుడు సంతోషంతో మళ్లీ ఇక్కడ పడిపోయాడు.
ధర్మరాజప్రసాదేన తతస్తత్ర మహీతలే । సంసుప్తఇవ చోత్తస్థౌ బంధువర్గసమన్వితః
ధర్మరాజు అనుగ్రహంతో, అక్కడ భూమిపై, అతడు నిద్రలేచినట్టు లేచి, బంధువుల మధ్య ఉన్నాడు.
విధిమేనం ద్విజో భూమౌ వర్షేవర్షే చ స స్వయమ్ । స్వయం చ కారయామాస మాధవస్నాపనం జనమ్
ఆ ద్విజుడు ప్రతి సంవత్సరం భూమిపై మాధవస్నానం తానే చేసుకొని, ఇతర జనులతో కూడా ఆ స్నానం చేయించేవాడు.
యమబ్రాహ్మణసంవాదో మయాయం పరికీర్తితః । తస్య మాధవమాసస్య పుణ్యస్నానప్రసఙ్గతః
యముడు, బ్రాహ్మణుడు మధ్య సంభాషణను మాధవమాసంలో స్నానం వల్ల కలిగే పుణ్యాన్ని వివరించేందుకు నేను చెప్పాను.
వైశాఖమాసే సతతం హరిప్రియే స్నానం విదధ్యాచ్చ దదాతి భక్త్యా । దానం చ హోమం సుకృతం తథా బుధో హరేఃపదం తస్య నదుర్ల్లభం కదా
హరిలోకప్రియమైన వేశాఖమాసంలో ఎవరైనా ప్రతిరోజూ స్నానం చేసి, భక్తితో దానం, హోమం, ఇతర సత్కార్యాలు చేస్తే, వారికి హరిపదాన్ని పొందడం అసాధ్యం కాదు.
యఃశృణోత్యేకచిత్తేనమాహాత్మ్యంమేషసూర్యజమ్ । సర్వపాపవినిర్ముక్తో యాతి విష్ణోః పరం పదమ్
ఈ సూర్యుని జన్మించిన మాస మహిమను ఏవిధమైన వ్యాకులత లేకుండా ఏకాగ్రతతో వినేవాడు, అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొంది విష్ణువు పరమపదాన్ని పొందుతాడు.
ఋషయ ఊచుః - సూతసూత మహాప్రాజ్ఞ త్వయాఽతికరుణాత్మనా । వైశాఖమాసమాహాత్మ్యం కీర్తితం పాపనాశనమ్
ఋషులు అన్నారు — సూతా, సూతా! మహాప్రజ్ఞుడవు, అపారమైన దయ కలవాడవు. నీవు వేశాఖమాస మహిమను, పాపాలను నశింపజేసే విధంగా వివరించావు.
నియమా మధుహన్తుర్యే మాధవే కథితాస్త్వయా । పూజనం స్నానదానాద్యం శ్రౌతస్మార్తవిధానతః
మధుసూదనా! మాధవమాసంలో చేయవలసిన నియమాలు, పూజ, స్నానం, దానం మొదలైనవి వేద, స్మృతి విధానాల ప్రకారం నువ్వు వివరించావు.
యథా చ మాధవో దేవః ప్రీయతే పాపనాశనః । అధునా శ్రోతుమిచ్ఛామో ధ్యానం తస్య మహాత్మనః
పాపాలను నశింపజేసే మాధవుడు ఎలా సంతోషిస్తాడో, ఆ మహాత్మునిపై ధ్యానం ఎలా చేయాలో ఇప్పుడు వినాలని మేము కోరుతున్నాము.
కృష్ణస్య భక్తవృన్దానాం ప్రియస్య భవతారణమ్
కృష్ణుని భక్తులకు అత్యంత ప్రియుడై, వారిని సంసారసాగరంనుండి రక్షించేవాడు ఆయనే.