ద్వాదశైతా మహానద్యో నిత్యం తేనావగాహితాః । వైశాఖే విధినా స్నానం నద్యాం యః ప్రాతరాచరేత్
ఈ పన్నెండు మహానదుల్లో ఎవరైనా నిరంతరం ప్రవేశించి, వైశాఖ మాసంలో నియమంగా ఉదయాన్నే నదిలో స్నానం చేస్తే,
సర్వాః సముద్రగాః పుణ్యాః సర్వే పుణ్యా నగోత్తమాః । సర్వే చాయతనాః పుణ్యాః సర్వే పుణ్యా వనాశ్రయాః
సముద్రానికి చేరే అన్ని నదులు పవిత్రమైనవే, అన్ని శ్రేష్ఠమైన పర్వతాలు పవిత్రమైనవే, అన్ని ఆలయాలు పవిత్రమైనవే, అన్ని అరణ్యవాసాలు పవిత్రమైనవే.
తేనావగాహితా దృష్టాః ప్రణతా బహుసేవితాః । స్నానమర్ద్ధోదితే సూర్యే వైశాఖే నియతశ్చరేత్
ఆ నదులను సందర్శించి, నమస్కరించి, అనేక విధాలుగా సేవ చేసి, వైశాఖ మాసంలో సూర్యోదయానికి నియమంగా స్నానం చేయాలి.
తస్య పుణ్యం మహీదేవ కశ్చిద్వక్తుం న శక్యతే । యది వక్త్రసహస్రాణాం సహస్రాణి భవంతి హి
భూమీశ్వరా, అలాంటి వ్యక్తి పొందే పుణ్యాన్ని వందలాది వేల నోళ్ళు ఉన్నా వివరించలేవు.
ఆయుశ్చ బ్రహ్మణా స్వల్పం యది స్యాద్ద్విజసత్తమ । తదా మాధవమాసస్య ఫలం కథయితుం భవేత్
ద్విజోత్తమా, బ్రహ్మదేవుడి ఆయుష్కాలం తక్కువగా ఉన్నా, మాధవ మాసంలో కలిగే ఫలాన్ని చెప్పడం సాధ్యపడుతుంది.
మహానిరయకర్షాగ్ని మాధవో మాధవో యథా । బ్రహ్మహత్యాదికం పాపమగమ్యాగమనాదికమ్
ఎలా మహా నరకాగ్ని లాగిపోతుందో, అలాగే మాధవ మాసం బ్రాహ్మణహత్య వంటి మహాపాపాలను, నిషిద్ధ ప్రదేశాలకు వెళ్లడం వల్ల కలిగే పాపాలను కూడా నశింపజేస్తుంది.
కామాకామకృతం పాపమేతి పాతకమేవ చ । ఉపపాపరహస్యం చ సంకరీకరణం పరమ్
ఇచ్చాపూర్వకంగా లేదా అనిచ్ఛాపూర్వకంగా చేసిన పాపాలు, ఘోరమైన దోషాలు, చిన్న చిన్న రహస్య పాపాలు, వాటి మిశ్రమ ఫలితాలు —
జాతిభ్రంశకరం ఘోరమపాత్రీకరణం తథా । మలావహం ప్రకీర్ణం చ వాఙ్మనః కాయ సంభవమ్
వర్ణభ్రష్టత కలిగించే, భయంకరమైన, అపాత్రతను తెచ్చే, మలినతను కలిగించే, వాక్కు, మనస్సు, శరీరం ద్వారా జరిగే అన్ని పాపాలు —
మాధవో నిర్దహేన్మాసో విధినా సముపాసితః । కల్పకోటిసహస్రాణి కల్పకోటి శతాని చ
మాధవ మాసాన్ని నియమంగా ఆచరిస్తే, అవన్నీ పూర్తిగా దహించబడతాయి; కోటి కోటి కల్పాల వరకూ, లక్షలాది కల్పాల వరకూ ఫలం ఉంటుంది.
వసేద్విష్ణుపురే శ్రీమాన్మాధవే యోఽర్చయేద్ధరిమ్
మాధవ మాసంలో హరిదేవుని ఆరాధించే వాడు, వైకుంఠంలో మహిమతో నివసిస్తాడు.
సూత ఉవాచ- ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచస్తస్య ధర్మరాజస్య భూసురః । పునః పప్రచ్ఛ మాసస్య మాధవస్య విధిం శుభమ్
సూతుడు చెప్పాడు — ధర్మరాజు మాటలు విన్న ఆ బ్రాహ్మణుడు, మాధవ మాసంలో ఆచరించవలసిన శుభవిధిని మళ్లీ అడిగాడు.
బ్రాహ్మణ ఉవాచ- ధర్మరాజ మహాభాగ సమ్యగ్గుహ్యం ప్రకాశితమ్ । మాధవస్నానజం పుణ్యం నరాణాం ముక్తిదం పరమ్
బ్రాహ్మణుడు చెప్పాడు — ధర్మరాజా, మహాభాగుడా, మీరు గూఢార్థాన్ని సరిగ్గా వివరించారు. మాధవ మాసంలో స్నానం చేయడం వల్ల కలిగే పుణ్యం మనుషులకు పరమ మోక్షాన్ని ఇస్తుంది.
మాధవం మాధవే మాసి స్నాత్వా ప్రాతః సమాహితః । కథం సంపూజయేద్దేవం కైః పుష్పైస్తద్విధిం వద
మాధవ మాసంలో, ఉదయాన్నే శుద్ధమైన మనస్సుతో స్నానం చేసి, మాధవుని ఎలా పూజించాలి? ఏ పువ్వులతో పూజ చేయాలి? ఆ విధానాన్ని చెప్పు.
ధర్మరాజ ఉవాచ- సర్వేషాం పత్రజాతీనాం తులసీ కేశవప్రియా । పుష్కరాదీని తీర్థాని గంగాద్యాః సరితస్తథా
ధర్మరాజు ఇలా అన్నాడు — అన్ని ఆకులలో తులసి కేశవునికి ఎంతో ఇష్టమైనది. పుష్కరాది తీర్థాలు, గంగా వంటి నదులు కూడా అంతే పవిత్రమైనవి.
వాసుదేవాదయో దేవా వసంతి తులసీదలే । సర్వదా సర్వకాలేషు తులసీ విష్ణువల్లభా
వాసుదేవుడు మొదలైన దేవతలు ఎప్పుడూ తులసి ఆకులపై నివసిస్తారు. ఎప్పుడూ, అన్ని కాలాల్లో తులసి విష్ణువుకు అత్యంత ప్రియమైనది.
త్యక్త్వా తు మాలతీ పుష్పం ముక్త్వా చ సరసీరుహమ్ । గృహీత్వా తులసీపత్రం భక్త్యా మాధవమర్చయేత్
మల్లెపువ్వులు, కమలాలను పక్కన పెట్టి, తులసి ఆకులను భక్తితో తీసుకుని మాధవుని పూజించాలి.
తస్య పుణ్యఫలం వక్తుమలం శేషోఽపి నో భవేత్ । అస్నాత్వా తులసీం ఛిత్త్వా దేవార్థం పితృకర్మణి
ఆ పుణ్యఫలాన్ని వర్ణించడానికి శేషుడికైనా సాధ్యం కాదు. కానీ స్నానం చేయకుండా తులసిని దేవతలకో, పితృకార్యాలకో కోసం పుట్టిస్తే,
తత్సర్వం నిష్ఫలం యాతి పంచగవ్యేన శుధ్యతి । దారిద్ర్యదుఃఖభోగాది పాపాని సుబహూన్యపి
అది అన్నీ వ్యర్థమవుతుంది; పంచగవ్యంతో శుద్ధి చేయాలి. తులసి దారిద్ర్యం, బాధ, దురదృష్టం వంటి అనేక పాపాలను త్వరగా తొలగిస్తుంది.
తులసీ హరతే క్షిప్రం రోగానివ హరీతకీ । తులసీ కృష్ణగౌరాఖ్యా తయాభ్యర్చ్య మధుద్విషమ్
తులసి హరీతకీలా త్వరగా వ్యాధులను పోగొడుతుంది. తులసికి కృష్ణా, గౌరా అనే పేర్లు కూడా ఉన్నాయి. ఆ తులసితో మధుద్వేషిని పూజించాలి.
విశేషేణ హరేర్భక్తో నరో నారాయణో భవేత్ । మాధవం సకలం మాసం తులస్యా యోఽర్చయేద్యతః
ప్రత్యేకంగా, హరిభక్తుడు నారాయణుడిలా అవుతాడు. మాధవ మాసమంతా తులసితో మాధవుని పూజించే వాడు,
త్రిసంధ్యం మధుహంతారం నాస్తి తస్య పునర్భవః । అలాభే పుష్పపత్రాణామన్నాద్యేనాపి పూజయేత్
మూడు సంధ్యలలో మధుని సంహారిని పూజిస్తే అతనికి మరల జన్మ లేదు. పువ్వులు, ఆకులు లభించకపోతే అన్నం లేదా ధాన్యంతోనూ పూజించవచ్చు.
శాలితండుల గోధూమైర్యవైర్వాపి హరిం సదా । ప్రాతః స్నాత్వా విధానేన మాధవే మాధవప్రియే
బియ్యం, గోధుమలు, యవాలతో ఎప్పుడూ హరిని పూజించాలి. మాధవునికి ప్రియమైన మాసంలో, ఉదయాన్నే స్నానం చేసి నియమంగా పూజ చేయాలి.
పితృదేవమనుష్యాంశ్చ తర్ప్పయేత్సచరాచరమ్ । యోఽశ్వత్థమూలం వై సించేత్తోయేన బహునా సదా
పితృదేవతలు, మానవులు, చరాచర జంతువులందరినీ తృప్తిపర్చాలి. ఎవరైనా అశ్వత్థ వృక్షం వేరుకు ఎప్పుడూ ఎక్కువ నీళ్లు పోస్తే,
కుర్యాత్ప్రదక్షిణాం తం తు సర్వదేవమయం తతః । యోఽశ్వత్థమర్చయేద్దేవముదకేన సమంతతః । కులానామయుతం తేన తారితం స్యాన్నసంశయః
ఆ వృక్షాన్ని ప్రదక్షిణ చేయాలి, ఎందుకంటే అది అన్ని దేవతలతో నిండినది. ఎవరైనా అశ్వత్థ వృక్షాన్ని చుట్టూ నీళ్లతో పూజిస్తే, అతని వంశంలో పది వేల మంది తప్పకుండా పరమగతిని పొందుతారు — ఇందులో సందేహం లేదు.
అలక్ష్మీః కాలకర్ణీ చ దుఃస్వప్నో దుర్విచింతితమ్ । అశ్వత్థ తర్ప్పణాత్తాత సర్వదుఃఖం విలీయతే
అలక్ష్మి, కాలకర్ణి, చెడు కలలు, చెడు ఆలోచనలు — ఇవన్నీ అశ్వత్థ వృక్షానికి తర్పణం చేయడం వలన పూర్తిగా పోతాయి.
తర్పితాః పితరస్తేన తేన విష్ణుః సమర్చితః । యోఽశ్వత్థమర్చయేద్వీరో గ్రహాస్తేనైవ పూజితాః
దాంతో పితృదేవతలు తృప్తిపొందుతారు, విష్ణువు పూజించబడతాడు. అశ్వత్థ వృక్షాన్ని పూజించే వాడివల్ల గ్రహాలు కూడా సంతుష్టిపొందుతాయి.
శ్వేతాశ్వపుష్పాణి తథా శమీం చ హుతాశనం చందనమర్కబింబమ్ । అశ్వత్థవృక్షం చ సమాలభేత తతశ్చ కుర్యాన్నిజ జాతిధర్మాన్
తెల్లటి అశ్వత్థ పువ్వులు, శమీ, అగ్ని, చందనం, అర్క పువ్వును సమర్పించి, అశ్వత్థ వృక్షాన్ని పూజించాలి. ఆ తరువాత తన వంశ ధర్మాలను ఆచరించాలి.
కండూయనం చ గోగ్రాసం స్నాత్వా పిప్పలతర్ప్పణమ్ । కృత్వా గోవిందపూజాం చ న స దుర్గతిమాప్నుయాత్
శుభ్రపరిచే పనులు చేయాలి, ఆవులకు గడ్డి పెట్టాలి, స్నానం చేసి, పిప్పల వృక్షానికి నీళ్లు పోయాలి. గోవిందుని పూజించినవాడు ఎప్పుడూ దుర్గతిని పొందడు.
త్రయోదశ్యాం చతుర్దశ్యాం వైశాఖ్యాం చ దినత్రయమ్ । సర్వాశక్తోపి విధినా నారీ వా పురుషోపి వా
త్రయోదశి, చతుర్దశి, వైశాఖ మాసంలో మూడు రోజులు — ఎంత శక్తి ఉన్నా, స్త్రీ అయినా, పురుషుడైనా నియమంగా ఆచరించాలి.
పూర్వోక్తనియమైర్యుక్తః ప్రాతః స్నాత్వా చ శక్తితః । విముక్తః పాతకైః సర్వైః స్వర్గమక్షయమశ్నుతే
ముందు చెప్పిన నియమాలతో, ఉదయాన్నే స్నానం చేసి, తన శక్తికి తగినట్టు ఆచరిస్తే, అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి పొంది, అక్షయమైన స్వర్గాన్ని పొందుతాడు.