తచ్చ దుర్గతిదం నౄణామిహలోకే పరత్ర చ । యో విష్ణుః స స్వయం బ్రహ్మా యో బ్రహ్మా స స్వయం హరః
అది మనుషులకు ఈ లోకంలో, పరలోకంలో దుస్థితిని కలిగిస్తుంది. విష్ణువు తానే బ్రహ్మ, బ్రహ్మ తానే హరుడు.
దేవాస్త్రయోపి యజ్ఞేఽస్మిన్నిజ్యా దేవేషు నిత్యశః । యో భేదం కురుతే తేషాం త్రయాణాం ద్విజసత్తమః
మూడు దేవతలు యజ్ఞాలలో ఎప్పుడూ దేవతలలో పూజింపబడతారు. ద్విజశ్రేష్ఠా! వీరిలో ఎవరు వేర్పాటు చేస్తే,
స పాపకారీ పాపాత్మా అనిష్టాం గతిమాప్నుయాత్ । విష్ణురేవ పరం బ్రహ్మ విష్ణురేవ జగద్ద్విజ
అతడు పాపకారుడు, పాపాత్ముడు, అనిష్టమైన స్థితిని పొందుతాడు. విష్ణువు మాత్రమే పరబ్రహ్మ, విష్ణువు మాత్రమే జగత్తు, ద్విజుడా!
తస్యాయం మాధవో మాసః ప్రియః సర్వేషు కర్మసు । కీర్త్యతే హయమేధాది మహాక్రతుఫలప్రదః
ఆయనకు ఈ మాధవ మాసం అన్ని కర్మల్లో ప్రియమైనది. ఇది హయమేధాది మహాయజ్ఞ ఫలాలను ప్రసాదించేది అని ప్రశంసించబడుతుంది.
తీర్థస్నాన తపో దాన జప యజ్ఞఫలాధికః
తీర్థస్నానం, తపస్సు, దానం, జపం, యజ్ఞఫలాలు — వీటన్నిటి కంటే ఇది కలిగించే ఫలం గొప్పది.
స్నానం విభాతే నియమేన నద్యామనారతం మేషగతే రవౌ యే । కుర్వంతి యేఽస్మిన్నపి విప్రపూజాం మద్దండభాజో న హి తే భవంతి
ఉషస్సు వేళ నదిలో క్రమంగా స్నానం చేసి, మేషరాశిలో సూర్యుడు ఉన్నప్పుడు, ఆ సమయంలో బ్రాహ్మణులను పూజించే వారు ఎప్పుడూ నా శిక్షకు లోనవారు కారు.
హత్వా హత్వా కింకరౌఘం పురో మే లుప్త్వా లుప్త్వా చిత్రగుప్తస్య లేఖ్యమ్ । స్నాత్వా స్నాత్వా మాధవే మాసి తీర్థే పూర్వాన్పూర్వానుద్ధరంతీహ పాపాత్
నా సేవకులను ఎన్నిసార్లు అయినా సంహరించి, చిత్రగుప్తుని లేఖనాన్ని పూర్తిగా తొలగించి, మాధవ మాసంలో తీర్థంలో స్నానం చేస్తూ, వారు తమ పూర్వీకులను పాపాల నుండి విడిపిస్తారు.
ఇదం భయచ్ఛేదకరం న తస్మాత్ప్రకాశనీయం పరమం రహస్యమ్ । నిర్వాసహేతుర్నరకాలయస్య మమాధికారక్షయకారణం తత్
ఇది భయాన్ని తొలగించేది; అందుకే ఇది అత్యంత రహస్యంగా ఉంచాలి. ఇది నరకలోకం నుండి విముక్తి కలిగించేది, నా అధికారానికి అంతం చేసే కారణం కూడా ఇదే.
భాగీరథీనర్మదా చ యమునా చ సరస్వతీ । విశోకా చ వితస్తా చ వింధ్యస్యోత్తరతః స్థితాః
భాగీరథి, నర్మదా, యమునా, సరస్వతి, విశోకా, విటస్తా — ఇవన్నీ వింధ్య పర్వతానికి ఉత్తరంగా ఉన్న నదులు.
గోదావరీ భీమరథీ తుంగభద్రా చ దేవికా । తాపీ పయోష్ణీ వింధ్యస్య దక్షిణాస్తు ప్రకీర్తితాః
గోదావరి, భీమరథి, తుంగభద్ర, దేవికా, తాపీ, పయోష్ణి — ఇవన్నీ వింధ్య పర్వతానికి దక్షిణంగా ఉన్న నదులుగా చెప్పబడినవి.
ద్వాదశైతా మహానద్యో నిత్యం తేనావగాహితాః । వైశాఖే విధినా స్నానం నద్యాం యః ప్రాతరాచరేత్
ఈ పన్నెండు మహానదుల్లో ఎవరైనా నిరంతరం ప్రవేశించి, వైశాఖ మాసంలో నియమంగా ఉదయాన్నే నదిలో స్నానం చేస్తే,
సర్వాః సముద్రగాః పుణ్యాః సర్వే పుణ్యా నగోత్తమాః । సర్వే చాయతనాః పుణ్యాః సర్వే పుణ్యా వనాశ్రయాః
సముద్రానికి చేరే అన్ని నదులు పవిత్రమైనవే, అన్ని శ్రేష్ఠమైన పర్వతాలు పవిత్రమైనవే, అన్ని ఆలయాలు పవిత్రమైనవే, అన్ని అరణ్యవాసాలు పవిత్రమైనవే.
తేనావగాహితా దృష్టాః ప్రణతా బహుసేవితాః । స్నానమర్ద్ధోదితే సూర్యే వైశాఖే నియతశ్చరేత్
ఆ నదులను సందర్శించి, నమస్కరించి, అనేక విధాలుగా సేవ చేసి, వైశాఖ మాసంలో సూర్యోదయానికి నియమంగా స్నానం చేయాలి.
తస్య పుణ్యం మహీదేవ కశ్చిద్వక్తుం న శక్యతే । యది వక్త్రసహస్రాణాం సహస్రాణి భవంతి హి
భూమీశ్వరా, అలాంటి వ్యక్తి పొందే పుణ్యాన్ని వందలాది వేల నోళ్ళు ఉన్నా వివరించలేవు.
ఆయుశ్చ బ్రహ్మణా స్వల్పం యది స్యాద్ద్విజసత్తమ । తదా మాధవమాసస్య ఫలం కథయితుం భవేత్
ద్విజోత్తమా, బ్రహ్మదేవుడి ఆయుష్కాలం తక్కువగా ఉన్నా, మాధవ మాసంలో కలిగే ఫలాన్ని చెప్పడం సాధ్యపడుతుంది.
మహానిరయకర్షాగ్ని మాధవో మాధవో యథా । బ్రహ్మహత్యాదికం పాపమగమ్యాగమనాదికమ్
ఎలా మహా నరకాగ్ని లాగిపోతుందో, అలాగే మాధవ మాసం బ్రాహ్మణహత్య వంటి మహాపాపాలను, నిషిద్ధ ప్రదేశాలకు వెళ్లడం వల్ల కలిగే పాపాలను కూడా నశింపజేస్తుంది.
కామాకామకృతం పాపమేతి పాతకమేవ చ । ఉపపాపరహస్యం చ సంకరీకరణం పరమ్
ఇచ్చాపూర్వకంగా లేదా అనిచ్ఛాపూర్వకంగా చేసిన పాపాలు, ఘోరమైన దోషాలు, చిన్న చిన్న రహస్య పాపాలు, వాటి మిశ్రమ ఫలితాలు —
జాతిభ్రంశకరం ఘోరమపాత్రీకరణం తథా । మలావహం ప్రకీర్ణం చ వాఙ్మనః కాయ సంభవమ్
వర్ణభ్రష్టత కలిగించే, భయంకరమైన, అపాత్రతను తెచ్చే, మలినతను కలిగించే, వాక్కు, మనస్సు, శరీరం ద్వారా జరిగే అన్ని పాపాలు —
మాధవో నిర్దహేన్మాసో విధినా సముపాసితః । కల్పకోటిసహస్రాణి కల్పకోటి శతాని చ
మాధవ మాసాన్ని నియమంగా ఆచరిస్తే, అవన్నీ పూర్తిగా దహించబడతాయి; కోటి కోటి కల్పాల వరకూ, లక్షలాది కల్పాల వరకూ ఫలం ఉంటుంది.
వసేద్విష్ణుపురే శ్రీమాన్మాధవే యోఽర్చయేద్ధరిమ్
మాధవ మాసంలో హరిదేవుని ఆరాధించే వాడు, వైకుంఠంలో మహిమతో నివసిస్తాడు.
సూత ఉవాచ- ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచస్తస్య ధర్మరాజస్య భూసురః । పునః పప్రచ్ఛ మాసస్య మాధవస్య విధిం శుభమ్
సూతుడు చెప్పాడు — ధర్మరాజు మాటలు విన్న ఆ బ్రాహ్మణుడు, మాధవ మాసంలో ఆచరించవలసిన శుభవిధిని మళ్లీ అడిగాడు.
బ్రాహ్మణ ఉవాచ- ధర్మరాజ మహాభాగ సమ్యగ్గుహ్యం ప్రకాశితమ్ । మాధవస్నానజం పుణ్యం నరాణాం ముక్తిదం పరమ్
బ్రాహ్మణుడు చెప్పాడు — ధర్మరాజా, మహాభాగుడా, మీరు గూఢార్థాన్ని సరిగ్గా వివరించారు. మాధవ మాసంలో స్నానం చేయడం వల్ల కలిగే పుణ్యం మనుషులకు పరమ మోక్షాన్ని ఇస్తుంది.
మాధవం మాధవే మాసి స్నాత్వా ప్రాతః సమాహితః । కథం సంపూజయేద్దేవం కైః పుష్పైస్తద్విధిం వద
మాధవ మాసంలో, ఉదయాన్నే శుద్ధమైన మనస్సుతో స్నానం చేసి, మాధవుని ఎలా పూజించాలి? ఏ పువ్వులతో పూజ చేయాలి? ఆ విధానాన్ని చెప్పు.
ధర్మరాజ ఉవాచ- సర్వేషాం పత్రజాతీనాం తులసీ కేశవప్రియా । పుష్కరాదీని తీర్థాని గంగాద్యాః సరితస్తథా
ధర్మరాజు ఇలా అన్నాడు — అన్ని ఆకులలో తులసి కేశవునికి ఎంతో ఇష్టమైనది. పుష్కరాది తీర్థాలు, గంగా వంటి నదులు కూడా అంతే పవిత్రమైనవి.
వాసుదేవాదయో దేవా వసంతి తులసీదలే । సర్వదా సర్వకాలేషు తులసీ విష్ణువల్లభా
వాసుదేవుడు మొదలైన దేవతలు ఎప్పుడూ తులసి ఆకులపై నివసిస్తారు. ఎప్పుడూ, అన్ని కాలాల్లో తులసి విష్ణువుకు అత్యంత ప్రియమైనది.
త్యక్త్వా తు మాలతీ పుష్పం ముక్త్వా చ సరసీరుహమ్ । గృహీత్వా తులసీపత్రం భక్త్యా మాధవమర్చయేత్
మల్లెపువ్వులు, కమలాలను పక్కన పెట్టి, తులసి ఆకులను భక్తితో తీసుకుని మాధవుని పూజించాలి.
తస్య పుణ్యఫలం వక్తుమలం శేషోఽపి నో భవేత్ । అస్నాత్వా తులసీం ఛిత్త్వా దేవార్థం పితృకర్మణి
ఆ పుణ్యఫలాన్ని వర్ణించడానికి శేషుడికైనా సాధ్యం కాదు. కానీ స్నానం చేయకుండా తులసిని దేవతలకో, పితృకార్యాలకో కోసం పుట్టిస్తే,
తత్సర్వం నిష్ఫలం యాతి పంచగవ్యేన శుధ్యతి । దారిద్ర్యదుఃఖభోగాది పాపాని సుబహూన్యపి
అది అన్నీ వ్యర్థమవుతుంది; పంచగవ్యంతో శుద్ధి చేయాలి. తులసి దారిద్ర్యం, బాధ, దురదృష్టం వంటి అనేక పాపాలను త్వరగా తొలగిస్తుంది.
తులసీ హరతే క్షిప్రం రోగానివ హరీతకీ । తులసీ కృష్ణగౌరాఖ్యా తయాభ్యర్చ్య మధుద్విషమ్
తులసి హరీతకీలా త్వరగా వ్యాధులను పోగొడుతుంది. తులసికి కృష్ణా, గౌరా అనే పేర్లు కూడా ఉన్నాయి. ఆ తులసితో మధుద్వేషిని పూజించాలి.
విశేషేణ హరేర్భక్తో నరో నారాయణో భవేత్ । మాధవం సకలం మాసం తులస్యా యోఽర్చయేద్యతః
ప్రత్యేకంగా, హరిభక్తుడు నారాయణుడిలా అవుతాడు. మాధవ మాసమంతా తులసితో మాధవుని పూజించే వాడు,