స్వాగతేనాభిభాషంతే తే నరాః స్వర్గగామినః । శుభానామశుభానాం చ కర్మణాం ఫలసంచయే
హృదయపూర్వకంగా పలకరించే వారు స్వర్గానికి వెళ్ళుతారు; మంచి, చెడు పనుల ఫలితాలు కూడబెట్టడంలో,
విపాకజ్ఞాశ్చ యే విప్ర తే నరాః స్వర్గగామినః । ధనధర్మప్రవృత్తానాం ధర్మమార్గానుయాయినామ్
పనుల ఫలితాలను తెలిసినవారు, బ్రాహ్మణా, వారు స్వర్గానికి వెళ్ళుతారు; ధనం, ధర్మంలో నిమగ్నమై, ధర్మ మార్గాన్ని అనుసరించే వారు.
ప్రోత్సాహం వర్ధయంతే యే మోదంతే దివి తే నరాః । హేమంతే వహ్నిదో యశ్చ తథా గ్రీష్మే జలప్రదః
ఎవరైతే ఇతరులకు ఉత్సాహం పెంచుతారో, వారు స్వర్గంలో ఆనందిస్తారు; శీతాకాలంలో అగ్ని ఇచ్చేవారు, వేసవిలో నీరు ఇచ్చేవారు,
వర్షా స్వాశ్రమదాతా చ స స్వర్గే మోదతే చిరమ్ । పుణ్యకాలేషు సర్వేషు నిత్య నైమిత్తికాదిషు
వర్షాకాలంలో ఆశ్రయం ఇచ్చేవాడు, అతడు స్వర్గంలో చాలా కాలం సుఖంగా ఉంటాడు; అన్ని పుణ్యకాలాల్లో, నిత్యమైనా, సందర్భానుసారమైనా,
భక్త్యా యః కురుతే శ్రాద్ధం స నూనం సురలోకభాక్
ఎవరు భక్తితో శ్రాద్ధం చేస్తారో, వారు తప్పక దేవతల లోకాన్ని పొందుతారు.
దానం దరిద్రస్య విభోః క్షమిత్వం యూనాం తపో జ్ఞానవతాం చ మౌనమ్ । ఇచ్ఛానివృత్తిశ్చ సుఖోచితానాం దయా చ భూతేషు దివం నయంతి
పేదవారి దానం, యువకుల క్షమ, జ్ఞానుల తపస్సు, పండితుల మౌనం, సుఖాలకు అలవాటైనవారి కోరికల నియంత్రణ, ప్రాణులపై దయ — ఇవన్నీ స్వర్గానికి తీసుకెళ్తాయి.
ద్వివిధః కర్మసంబంధః పాపపుణ్యసముద్భవః । సత్యమేవ సమాశ్రిత్య క్రియతే హ్యత్ర నిర్ణయః
పాప, పుణ్యాల వల్ల రెండు విధాల కర్మ బంధం కలుగుతుంది; నిజాయితీ ఆధారంగా ఇక్కడ నిర్ణయం జరుగుతుంది.
తపోధ్యానసమాయుక్తం తారణాయ భవాంబుధేః । పాపం తు పతనాయోక్తం సత్యమేవ న సంశయః
తపస్సు, ధ్యానం కలిసినపుడు జన్మ మరలకుండా సముద్రాన్ని దాటటానికి సహాయపడతాయి; పాపం పతనానికి కారణం, నిజం మాత్రమే నిస్సందేహంగా రక్షిస్తుంది.
బలేన పరిచారేణ శౌర్యేణాభియుతస్య చ । పుణ్యహీనస్య వై పుంసస్తద్బలాదివ లీయతే
బలంతో, సేవతో, ధైర్యంతో ఉన్నవారికీ పుణ్యం లేకపోతే, ఆ బలమూ, లక్షణాలన్నీ అంతరించిపోతాయి.
ఉన్నతా గిరి దుర్గేషు వృక్షాః సంతి సుపుష్టకాః । పతంతి వాతవేగేన సమూలాస్తు ఘనా అపి
పర్వత కోటల్లో పెరిగిన బలమైన చెట్లు, బలంగా ఉన్నా, గాలి వేగానికి వేరు సహా పడిపోతాయి.
సత్యధర్మవిహీనాస్తే తథా యాంతి యమాలయమ్ । సామాన్యం సర్వజంతూంనాం బలం ధర్మస్తు కేవలః
నిజం, ధర్మం లేని వారు కూడా యమలోకానికి వెళ్ళిపోతారు; బలం అన్నిటికీ సామాన్యం, కానీ ధర్మమే ప్రధానమైనది.
యేన సంతరతే జంతురిహలోకే పరత్ర చ । మయా సర్వమిదం సమ్యక్స్వర్గమార్గ ప్రదాయకమ్
ఈ లోకంలో, పరలోకంలో కూడా, దేనివల్ల జీవి దాటి పోతాడో, అది నేను పూర్తిగా వివరించాను; ఇవన్నీ స్వర్గమార్గాన్ని చూపుతాయి.
సమాసేన సమాఖ్యాతం కిం భూయః శ్రోతుమిచ్ఛసి
సంక్షిప్తంగా చెప్పాను; ఇంకా ఏం వినాలనుకుంటున్నావు?
బ్రాహ్మణ ఉవాచ- ఏతన్మూర్ఖోఽపి జానాతి శుభకర్మకరః పుమాన్ । న యాతి నరకం స్వర్గం తథా పాపక్రియా రతః
బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు — మంచి పనులు చేసే వాడు, ఎంత మూర్ఖుడైనా, నరకానికి పోడు; పాపంలో మునిగిపోయిన వాడు, స్వర్గాన్ని పొందడు.
క్రతుభిర్వివిధైరిష్టైర్వ్రత దాన జపాదిభిః । సత్యేనాచారకుశలైః స్వర్గసౌఖ్యమవాప్యతే
వివిధ యజ్ఞాలు, వ్రతాలు, దానం, జపం, సత్యం, మంచి ప్రవర్తనల ద్వారా స్వర్గంలో సుఖం పొందవచ్చు.
విద్యాచారధనోపేతైర్ఋషిభిర్వేదపారగైః । ప్రాప్యతే పుణ్యయోగేన యజ్ఞైర్నాకస్తతః క్వచిత్
విద్య, ఆచారం, ధనం కలిగి, వేదాలు పూర్తిగా నేర్చుకున్న ఋషులు, పుణ్యమయమైన యజ్ఞాల వల్ల మాత్రమే స్వర్గాన్ని పొందగలరు; వేరే విధంగా కాదు.
విత్తేన చ వినా దానం బహుదాతుం న శక్యతే । విద్యమాన ధనేనాపి కుటుంబాసక్తచేతసా
ధనం లేకపోతే ఎక్కువగా దానం చేయడం సాధ్యం కాదు; ధనం ఉన్నా, కుటుంబానికి మక్కువగా ఉండేవారు దానం చేయలేరు.
అగ్నిహోత్రాదయో ధర్మా విశేషేణ కలౌ యుగే । దుష్కరా దానధర్మోఽపి దుష్కరో భగవన్మతః
అగ్నిహోత్రాది కర్మలు కలియుగంలో ప్రత్యేకంగా చాలా కష్టం; దానం చేయడమూ భగవంతుని అభిప్రాయంలో కష్టమే.
అల్పాయాసేన ధర్మేణ లభ్యతే ధర్మసంచయః । తన్మే విశేషతో బ్రూహి ధర్మాధర్మప్రదర్శక
చిన్న ప్రయత్నంతో చేసే ధర్మం వల్ల కూడా మంచి ఫలితాలు లభిస్తాయి; అందుకు, ఓ ధర్మాధర్మాలను తెలియజేసేవాడా, దయచేసి నాకు వివరంగా చెప్పు.
తదేకం కథ్యతాం ధర్మం సర్వధర్మోత్తమోత్తమమ్ । కృతేనైకేన యేనేహ సర్వపాపక్షయో భవేత్
అన్ని ధర్మాలలో అత్యుత్తమమైన, ఒక్కటి చేసినా అన్ని పాపాలు నశించే ఆ పరమధర్మాన్ని నాకు చెప్పు.
ధనం ధాన్యం యశో ధర్మమాయుర్యేనాభి వర్త్తతే । మర్త్యలోకేఽపి సఖ్యం స్యాత్స్వర్గో యేనాక్షయో భవేత్
దానివల్ల ధనం, ధాన్యం, పేరు, ధర్మం, ఆయువు పెరుగుతాయి; మనుష్య లోకంలో స్నేహం కలుగుతుంది; దానివల్ల స్వర్గం ఎప్పటికీ నశించదు.
సాక్షాన్నారాయణో యేన భక్తానామభయప్రదః । తుష్యేదస్యప్రసాదేన కామః కరతలే స్థితః
దానివల్ల నారాయణుడు భక్తులకు భయరహితత్వాన్ని ఇస్తాడు; ఆయన కృపతో కోరికలు చేతిలో ఉన్నట్టు తీరుతాయి.
సర్వయజ్ఞ తపోదానతీర్థసేవాధికం ఫలమ్ । లభ్యతే యేన యద్యస్తి వైవస్వత తదాదిశ
దానివల్ల అన్ని యజ్ఞాలు, తపస్సు, దానం, తీర్థయాత్రలకు మించిన ఫలితం లభిస్తుంది; అలాంటిది ఉంటే, ఓ వైవస్వతా, దయచేసి చెప్పు.
అనుగ్రాహ్యో హ్యహం దేవ యది ధర్మోపదేశతః । సర్వధర్మక్రియాసారం తదేకం కృపయా వద
ఓ దేవా, నీ అనుగ్రహానికి నేను యోగ్యుడనైతే, అన్ని ధర్మక్రియల సారాన్ని, ఆ ఒక్కటిని దయతో చెప్పు.
పాపానామనురూపాణి ప్రాయశ్చిత్తాని యద్యథా । తథా తథైవ సంస్మృత్య కథితాని మనీషిభిః
ప్రతి పాపానికి తగిన ప్రాయశ్చిత్తాలను, అవసరాన్ని బట్టి, మునులు వివరంగా చెప్పారు.
కర్తుం తాని న శక్యంతే దేవ ప్రత్యేకశో నరైః । సర్వపాపహరం పుణ్యమేకం చేదస్తి తద్వద
ఓ దేవా, వాటన్నిటిని ఒక్కొక్కటి మనుషులు చేయలేరు; అన్ని పాపాలను పోగొట్టే ఒకే ఒక పుణ్యం ఉంటే, దయచేసి చెప్పు.
సూత ఉవాచ-। ఇత్యుక్త్వా బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠో యమం ధర్మస్వరూపిణమ్ । తుష్టావ ప్రయతో భూత్వా సూక్ష్మధర్మాభికాముకః
సూతుడు చెప్పాడు — ఇలా చెప్పిన బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు, సూక్ష్మధర్మాన్ని తెలుసుకోవాలని యముని, ధర్మస్వరూపుడైన వాడిని, శ్రద్ధతో స్తుతించాడు.
బ్రాహ్మణ ఉవాచ- నమస్తే సర్వశమన నమస్తే జగతాంపతే । నమోఽస్తు దేవరూపాయ స్వర్గమార్గప్రదాయినే
బ్రాహ్మణుడు చెప్పాడు — ఓ సమస్తాన్ని తొలగించేవాడా, నీకు నమస్కారం; ఓ లోకపాలకుడా, నీకు నమస్కారం; దేవరూపుడవైన, స్వర్గమార్గాన్ని చూపేవాడవు, నీకు నమస్కారం.
ధర్మశాస్త్రస్వరూపాయ ధర్మరాజ నమోస్తుతే । త్వయా భూః పాల్యతే దేవాప్యంతరిక్షం చ ద్యౌర్మహః
ధర్మశాస్త్ర స్వరూపుడవైన ధర్మరాజా, నీకు నమస్కారం; భూమి, దేవతలు, మధ్యలోని లోకాలు, మహాస్వర్గం — ఇవన్నీ నీ వల్లే రక్షించబడుతున్నాయి.
జనస్తపస్తథాసత్యం సర్వస్వం పాల్యతే త్వయా । న త్వయా రహితం కించిజ్జగత్స్థావర జంగమమ్
జనలోకం, తపోలోకం, సత్యలోకం, అన్నీ నీ వల్లే కాపాడబడుతున్నాయి; నీ లేని ఏదీ, స్థావరజంగమమూ, ఈ లోకంలో లేదు.