జలాన్నశర్కరాధేనుతిలధేనుముఖాని చ । విత్తమానేన దేయాని దానానీప్సితసిద్ధయే
నీరు, అన్నం, సక్కర, ఆవు, తిల్లు, మళ్లీ ఆవు, ధనం — ఇవన్నీ తన శక్తికి తగినట్లు ఇవ్వాలి. ఇష్టమైన ఫలితాలు పొందడానికి ఇవి దానం చేయాలి.
వైశాఖం సకలం మాసం నిత్యస్నాయీ జితేంద్రియః । జపన్హవిష్యం భుంజానః సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే
వైశాఖ మాసం మొత్తం రోజూ స్నానం చేసి, ఇంద్రియాలను నియంత్రించి, హవిష్య అన్నం తింటూ జపం చేసే వాడు అన్ని పాపాలనుండి విముక్తి పొందుతాడు.
ఏకభుక్తమథో నక్తమయాచితమతంద్రితః । మాధవే మాసి యః కుర్యాల్లభతే సర్వమీప్సితమ్
మాధవ మాసంలో ఎవడు ఒక్కసారి మాత్రమే, అది కూడా రాత్రి, అడగకుండా తింటాడో, అప్రమత్తంగా ఉంటాడో, అతడు కోరినది అన్నీ పొందుతాడు.
వైశాఖే విధినా స్నానద్వయం నద్యాదికే బహిః । హవిష్యం బ్రహ్మచర్యం చ భూశయ్యా నియమస్థితిః
వైశాఖ మాసంలో నది వంటివాటిలో రోజుకు రెండుసార్లు స్నానం చేయాలి. హవిష్య అన్నం తినాలి, బ్రహ్మచర్యం పాటించాలి, నేలమీద నిద్రించాలి, నియమంగా ఉండాలి.
వ్రతం దానం జపో హోమో మధుసూదనపూజనమ్ । అపి జన్మసహస్రోత్థం పాపం దహతి దారుణమ్
వ్రతం, దానం, జపం, హోమం, మధుసూదనుని పూజ — ఇవన్నీ కలిసి సహస్ర జన్మల్లో వచ్చిన ఘోర పాపాలనూ కాల్చేస్తాయి.
యథైవ మాధవో ధ్యాతో వినాశయతి కిల్బిషమ్ । తథైవ మాధవే స్నానం నియమేన వినిర్మితమ్
ఎలా మాధవుని ధ్యానం పాపాలను నశింపజేస్తుందో, అలాగే మాధవ మాసంలో నియమంగా స్నానం చేయడంవల్ల కూడా పాపాలు నశిస్తాయి.
తీర్థే చానుదినం స్నానం తిలైశ్చ పితృతర్పణమ్ । దానం ధర్మఘటాదీనాం మధుసూదనపూజనమ్
తీర్థంలో ప్రతిరోజూ స్నానం చేయడం, తిల్లతో పితృదేవతలకు తర్పణం చేయడం, ధర్మఘటాది దానాలు ఇవ్వడం, మధుసూదనుని పూజ చేయడం —
మాధవే మాసి కుర్వీత మధుసూదనతుష్టిదమ్ । తిలోదకసువర్ణాన్న శర్కరాంబరభూషణమ్
మాధవ మాసంలో మధుసూదనుని సంతుష్టికి తిల్లతో నీరు, బంగారం, అన్నం, సక్కర, వస్త్రాలు, ఆభరణాలు దానం చేయాలి.
పాదత్రాణాతపత్రాంబు కుంభాన్దద్యాద్ద్విజాతిషు । త్రిసంధ్యం పూజయేదీశం భక్తితో మధుసూదనమ్
పాదరక్షలు, గొడుగులు, నీళ్ళ కుండలు, పాత్రలు బ్రాహ్మణులకు ఇవ్వాలి. మూడు సంధ్యా సమయాల్లో భక్తితో మధుసూదనుని పూజించాలి.
సాక్షాద్విమలయా లక్ష్మ్యా సముపేతం సమాహితః । సువర్ణతిలపాత్రైశ్చ బ్రాహ్మణాఞ్ఛక్తితో బహూన్
శుద్ధమైన లక్ష్మీతో కూడి, ఏకాగ్రతతో, తన శక్తికి అనుగుణంగా అనేకమంది బ్రాహ్మణులకు బంగారు, తిల్లతో చేసిన పాత్రలు దానం చేయాలి.
తర్పయేదుదపాత్రైర్యో బ్రహ్మహత్యాం వ్యపోహతి । వైశాఖే మాసి యః స్నాత్వా ప్రాతర్నద్యాం సమాహితః
వైశాఖ మాసంలో ఉదయం నదిలో ఏకాగ్రతతో స్నానం చేసి, నీటి పాత్రలతో తర్పణం చేసే వాడు బ్రాహ్మణ హత్య పాపాన్ని తొలగించుకుంటాడు.
పూజయిత్వా హరిం భక్త్యా పుష్పైః కాలోద్భవైః ఫలైః । పూజయేద్బ్రాహ్మణం శక్త్యా పాఖండాలాపవర్జితః
కాలానుకూలంగా వచ్చిన పుష్పాలు, ఫలాలతో భక్తితో హరిని పూజించిన తరువాత, అపవిత్రులని దూరంగా ఉంచి, తన శక్తికి తగ్గట్టు బ్రాహ్మణుని కూడా పూజించాలి.
తర్పయేద్వస్త్రగోదానై రత్నాద్యైర్ధనసంచయైః । అన్యద్విత్తం యథాశక్తి స్తోకం స్తోకం సమాచరేత్
వస్త్రాలు, ఆవులు, రత్నాలు, ఇతర సంపదలతో తగినవారిని తృప్తిపర్చాలి. అలాగే తన దగ్గర ఉన్న ఇతర ధనాన్ని కూడా శక్తికి తగ్గట్టు కొద్దిగా కొద్దిగా దానం చేయాలి.
పశ్చాద్వినిఃస్వః పురుషో మాధవే మాసి మాధవమ్ । పుష్పార్చనవిధానేన పూజయేన్మధుసూదనమ్
తర్వాత, సంపద లేకపోయినా, మాధవ మాసంలో పుష్పార్చన విధానంతో మధుసూదనుని పూజించాలి.
సర్వపాపవినిర్ముక్తః పితౄణాం తారయేచ్ఛతమ్ । సజన్మశతసాహస్రం న శోకఫలభాగ్భవేత్
అతడు అన్ని పాపాలనుండి విముక్తుడై, వంద మంది పితృదేవతలను రక్షిస్తాడు. వంద వేల జన్మల వరకూ అతడికి దుఃఖఫలం అనుభవించాల్సిన అవసరం ఉండదు.
న చ వ్యాధిభయం తస్య న దారిద్ర్యం న బంధనమ్ । స విష్ణుభక్తో జాయేత ధన్యో జన్మనిజన్మని
అతనికి వ్యాధి భయం ఉండదు, దారిద్ర్యం ఉండదు, బంధనం ఉండదు. ప్రతి జన్మలో విష్ణుభక్తుడిగా, ధన్యుడిగా జన్మిస్తాడు.
యావద్యుగసహస్రాణి శతమష్టోత్తరం భవేత్ । తావత్స్వర్గే వసేద్వీర భూపతిశ్చ పునర్భవేత్
ఓ వీరా! వంద ఎనిమిది వేల యుగాల పాటు అతడు స్వర్గంలో నివసించి, మళ్లీ భూమిపై రాజుగా జన్మిస్తాడు.
భూపతేర్వివిధాన్భోగాన్భుక్త్వా చైవ యథాసుఖమ్ । మాధవస్య ప్రసాదేన మాధవే లీయతే తతః
రాజ్యాధికార pleasures ను తన ఇష్టానుసారం అనుభవించి, మాధవుని కృపతో చివరికి మాధవునిలో లీనమవుతాడు.
శృణు రాజన్ప్రవక్ష్యామి సమాసాన్మాధవార్చనమ్ । వైదికం తాంత్రికం వాపి మిశ్రకం పాపనాశనమ్
ఓ రాజా! పాపాలను నశింపజేసే మాధవార్చన విధానాన్ని, అది వేదమార్గమైనా, తాంత్రికమైనా, మిశ్రమమైనా, ఇప్పుడు సంక్షిప్తంగా వివరిస్తాను, విను.
నహ్యంతోఽనంతపారస్య నాంతః పూజావిధేర్నృప । అథ సంక్షిప్య చోచ్యేత యథావదనుపూర్వశః
అంతులేని పరమాత్ముని పూజకు, ఆ పూజావిధులకు అంతం లేదు, రాజా! అయినా ఇప్పుడు సరైన క్రమంలో సంక్షిప్తంగా చెప్పబడుతుంది.
వైదికస్తాంత్రికో మిశ్రః శ్రీవిష్ణోస్త్రివిధో మఖః । త్రయాణామీప్సితేనైవ విధినా హరిమర్చయేత్
శ్రీవిష్ణువుకు జరిగే యజ్ఞం మూడు విధాలుగా ఉంటుంది: వేదమార్గం, తాంత్రిక మార్గం, మిశ్రమ మార్గం. వీటిలో ఏది ఇష్టమో, ఆ విధానంతో హరిని పూజించాలి.
వైదికో మిశ్రకో వాపి విప్రాదీనాం విధీయతే । తాంత్రికో విష్ణుభక్తస్య శూద్రస్యాపి ప్రకీర్తితః
వేదమార్గం, మిశ్రమ మార్గం బ్రాహ్మణులకు మరియు ఇతరులకు చెప్పబడింది. తాంత్రిక మార్గం విష్ణుభక్తుడైన శూద్రునికీ అనుకూలంగా చెప్పబడింది.
యథా స్వనిగమేనోక్తం ద్విజత్వం ప్రాప్య పూరుషః । యజేచ్చ విధివద్విష్ణుం బ్రహ్మచారీ సమాహితః
తన వంశశాస్త్రంలో చెప్పినట్టు, ద్విజత్వాన్ని పొంది, బ్రహ్మచారిగా, ఏకాగ్రతతో, విధిగా విష్ణువును ఆరాధించాలి.
అర్చయేత్స్థండిలేఽగ్నౌ వా సూర్యేఽప్సు హృది వా ద్విజే । ద్రవ్యేణ భక్తియుక్తేన స్వగురుం తదనుజ్ఞయా
బ్రాహ్మణా! వేదికపై, అగ్నిలో, సూర్యునిలో, నీటిలో లేదా హృదయంలో, గురువు అనుమతితో, భక్తితో, ద్రవ్యాలతో పూజ చేయాలి.
పూర్వం స్నానం ప్రకుర్వీత ధౌతదంతోంఽగశుద్ధయే । ఉభయోరపి చ స్నానం మంత్రైర్మృద్గ్రహణాదినా
ముందుగా శరీర శుద్ధికై, దంత శుద్ధికై స్నానం చేయాలి. రెండు రకాల స్నానాల్లోను మంత్రాలతో, మట్టి తీసుకోవడం మొదలైనవి చేయాలి.
సంధ్యోపాస్త్యాదికర్మాణి వేదతంత్రోదితాని వై । పూజాంతే కల్పయేత్సమ్యక్సంకల్పం కర్మపావనమ్
సంధ్యావందనం మొదలైన కర్మలు వేద, తాంత్రిక విధానంలో చెప్పినట్టు చేయాలి. పూజ అనంతరం, కర్మాన్ని పవిత్రం చేసే సంకల్పాన్ని బలంగా చేయాలి.
శైలీ దారుమయీ లౌహీ లేప్యా లేఖ్యా చ సైకతీ । మనోమయీ మణిమయీ ప్రతిమాష్టవిధా స్మృతా
శిల, చెక్క, లోహం, మట్టి, చిత్రించినది, గీసినది, ఇసుకతో చేసినది, మణులతో చేసినది, మనస్సులో ఊహించినది — ఇలా ఎనిమిది రకాల విగ్రహాలు గుర్తించబడ్డాయి.
చలాచలేతి ద్వివిధా ప్రతిష్ఠా జీవమందిరమ్ । ఉద్వాసా వాహనేన స్తః స్థిరాయాం మాధవార్చనే
ప్రతిష్ఠ రెండు విధాలుగా ఉంటుంది: చలించేది, స్థిరంగా ఉండేది. జీవమందిరాన్ని ప్రతిష్ఠించడం లేదా వాహనంపై ఉంచడం ద్వారా స్థాపించాలి. మాధవుని పూజలో స్థిరమైనదే శ్రేష్ఠం.
అస్థిరాయాం వికల్పః స్యాత్స్థండిలే తు భవేద్ద్వయమ్ । స్నాపనం త్వవిలేప్యాయామన్యత్ర పరిమార్జనమ్
స్థిరంగా లేని విగ్రహానికి సందేహం కలుగుతుంది; కానీ స్తండిలంలో అయితే రెండూ చేయవచ్చు. పూజించదగినదాన్ని అభిషేకం చేయాలి; మరెక్కడైతే అక్కడ తుడిచే విధానం సరిపోతుంది.
ద్రవ్యైః ప్రసిద్ధైర్దేవేజ్యా ప్రతిమాదిష్వమాయినః । భక్తస్య చ యథాలబ్ధైర్భక్తిభావేన చైవ హి
దేవుని పూజను, విగ్రహాదులను, ప్రసిద్ధమైన పదార్థాలతో చేయాలి, ఓ జ్ఞానీ! భక్తుడైతే తనకు లభ్యమైన వాటితో, భక్తితో సమర్పించాలి.