ఆజ్యే సతి నిరాజ్యం చ తేన పర్య్యుషితోఽస్మ్యహమ్ । మిథ్యామిథ్యాపరచ్ఛిద్ర మర్మ్మాన్వేషీ స్వభావతః
నాకు నెయ్యి ఉన్నప్పుడు దాన్ని దాచిపెట్టాను, అందుకే నాకు పర్యూషితుడు అనే పేరు వచ్చింది. నేను సహజంగా నిజమైనా, అబద్ధమైనా, ఇతరుల లోపాలు, రహస్యాలు వెతికేవాడిని.
సూచయామాస తేనాసౌ సూచకోఽశుచిరాతురః । శీఘ్రం నశ్యతి విప్రేణ యాచితః క్షుభితేన వై
ఈ కారణంగా నేను సూచకుడిగా, అపవిత్రుడిగా, బాధపడేవాడిగా మారాను. ఒక బ్రాహ్మణుడు కోపంతో వేగంగా అడిగితే, అతను నశించిపోతాడు.
ఏతత్కారణముద్దిశ్య శీఘ్రగో ద్విజసత్తమ । గృహోపరి సదా స్వాదుభుక్తమేతేన పాపినా
ఈ కారణంతోనే అతడిని శీఘ్రగుడు అంటారు, ద్విజశ్రేష్ఠా. ఈ పాపి ఎప్పుడూ ఇంటి పైభాగంలో రుచికరమైన భోజనం తినేవాడు.
ఏకాకినా కుమనసా తేనాసౌ రోధకః స్మృతః । మౌనేనాపి స్థితో నిత్యం పాదేన లిఖతే మహీమ్
ఒక్కడే ఉండి, చెడ్డ మనసుతో ఉండేవాడు కనుక అతడిని రోధకుడు అంటారు. ఎప్పుడూ మౌనంగా ఉన్నా, తన కాలితో నేలపై వ్రాయడాన్ని అలవాటు చేసుకున్నాడు.
అస్మాకమపి పాపిష్ఠో లేఖకో లోకసంగతః । గుణినోయం గుణాన్ద్వేష్టి నిర్గుణే చ గుణజ్ఞతామ్
మా మధ్యలో లేఖకుడు అత్యంత పాపిష్టుడు, జనాలతో కలిసిపోతాడు. మంచి లక్షణాలు ఉన్నా, వాటిని ద్వేషిస్తాడు; దుష్టులలో ఉన్న మంచిని గుర్తిస్తాడు.
అసంజ్ఞే జ్ఞానయోగీ చ వాగ్దుష్టోసౌ తతః స్మృతః । నాస్తిక్యభావాదనిశం పితృదైవత మానవాన్
జ్ఞానం ఉన్నా, అవగాహన లేకుండా ఉండేవాడు కనుక వాగ్దుష్టుడు అని పిలవబడతాడు. నాస్తిక భావంతో, ఎప్పుడూ పితృదేవతలకు, దేవతలకు పూజ చేయడు.
న మన్యతే చ సత్కర్మ పాపస్తేన విదైవతః । సదా యాచనకో మిథ్యా మిథ్యాదౌర్గత్యదర్శకః
సత్కర్మలను లెక్కచేయడు కనుక అతడిని విదైవతుడు అంటారు. ఎప్పుడూ అబద్ధంగా యాచిస్తూ, దురదృష్టానికి సంకేతంగా ఉంటాడు.
సభూతోద్వేజకో లుబ్ధస్తేన యాచనకస్త్వయమ్ । ఏభిః పూర్వకృతైః పాపైర్భుక్త్వా నరకయాతనామ్
సభలను కలవరపరిచే వాడు, లోభి కనుక యాచనకుడు అని పిలుస్తారు. ఈ పూర్వపాపాల వల్ల నరకంలో బాధలు అనుభవించాడు.
ప్రేతాస్తే దర్శనాదద్య పునర్జాతాః స్మ సుస్థితాః । ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతమాత్మవృత్తాంతసంభవమ్
ఈ ప్రేతలు ఈ రోజు దర్శనం వల్ల మళ్ళీ మంచి స్థితిలో జన్మించారు. మా స్వీయచర్యల వివరాన్ని నీకు పూర్తిగా చెప్పాను.
ప్రశ్నం చ యది తే శ్రద్ధా పృచ్ఛాన్యత్కథయామి తే । బ్రాహ్మణ ఉవాచ- యే జీవా భువి తిష్ఠంతి సర్వఆహారమూలకాః
నీకు విశ్వాసం ఉంటే ఇంకేమైనా అడగాలనుకుంటే అడుగు, నేను చెబుతాను. బ్రాహ్మణుడు అడిగాడు — భూమిపై ఉన్న అన్ని జీవులు వివిధ ఆహారాలపై ఆధారపడి ఉంటారు.
యుష్మాకమపి ఆహారం శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్త్వతః । ప్రేతా ఊచుః - శృణుష్వాహారమస్మాకం సర్వసత్వవిగర్హితమ్
మీ ఆహారం గురించి కూడా నిజంగా తెలుసుకోవాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది. ప్రేతలు చెప్పారు — మా ఆహారం గురించి విను, అది అన్ని జీవులు ద్వేషించేది.
యం శ్రుత్వా నిందసే బ్రహ్మన్భూయోభూయశ్చ నిత్యశః । శ్లేష్మమూత్రపురీషేణ యోషిదంగమలేన చ
దాన్ని విని, బ్రాహ్మణా, నువ్వు మమ్మల్ని మళ్లీ మళ్లీ నిందిస్తావు. అది శ్లేష్మం, మూత్రం, విసర్జన, మరియు స్త్రీ శరీర మలినాలతో కూడి ఉంటుంది.
గృహాణిత్యక్తశౌచాని తాని భుంజంతి తత్ర వై । స్త్రీదగ్ధాని ప్రకీర్ణాని ప్రకీర్ణాయస్కరాణి చ
ఇళ్లలో మిగిలిపోయిన అపవిత్రమైన వాటిని, అక్కడ తినబడిన వాటిని తింటారు. స్త్రీలు కాల్చినవి, చెల్లచెదురుగా పడినవి, మిగిలిపోయిన మలినాలను కూడా తింటారు.
కుత్సితాని మలేనాపి ప్రేతా వై తత్ర భుంజతే । మాధవం యత్ర నార్చంతి స్త్రీజితాని గృహాణి చ
ప్రేతలు అక్కడ అతి హీనమైనవి, మలినమైనవి కూడా తింటారు. మాధవుని పూజించని, స్త్రీలే ఆధిపత్యం వహించే ఇళ్లలో ఇవి జరుగుతాయి.
దయా క్షాంతివిహీనాని ప్రేతాస్తత్రైవ భుంజతే । యత్రాభద్రా గృహే వాచః శౌచహీనాశ్చ యోషితః
దయా, సహనం లేని వారు చేసిన నైవేద్యాన్ని అక్కడే ప్రేతాత్మలు తింటాయి. ఇంట్లో మాటలు అనర్థకంగా ఉంటే, స్త్రీలు పవిత్రత లేకుండా ఉంటే అక్కడ కూడా అదే జరుగుతుంది.
కలహో యత్ర సతతం ప్రేతాస్తే తత్ర భుంజతే । న యత్ర జామయో గేహే పూజ్యంతే న వరాః స్త్రియః
ఎక్కడ ఎప్పుడూ గొడవలు జరుగుతాయో, అక్కడ ప్రేతాత్మలు నైవేద్యాన్ని తింటాయి. ఇంట్లో కోడళ్లను గౌరవించకపోతే, మంచిస్థ్రీలను ఆదరించకపోతే కూడా అదే ఫలితం.
యత్ర దుర్జనసంసర్గస్తత్ర భోక్ష్యామహే వయమ్ । న యత్ర హరిసేవా వా న కథా యత్ర వైష్ణవీ
చెడువాళ్లతో స్నేహం ఉన్న చోట ప్రేతాత్మలు భోజనం చేస్తారు. అక్కడ హరిదేవుని సేవా లేకపోతే, వైష్ణవుల కథలు వినిపించకపోతే కూడా అదే జరుగుతుంది.
న యత్ర వైష్ణవీ ప్రీతిః ప్రేతా వై తత్ర భుంజతే । యేషామేవం గృహే ప్రీతా భుంజతే తేఽపి సత్వరమ్
వైష్ణవ భక్తి లేని ఇంట్లో ప్రేతాత్మలు భోజనం చేస్తారు. కానీ అలాంటి ప్రేమ ఉన్న ఇంట్లో కూడా వారు త్వరగా తింటారు.
ప్రేతా భవంతి పాపేన నిజవంశవినాశకాః । తస్య మే జాయతే బ్రహ్మన్వదతో భోజనం నిజమ్
పాపం వల్ల ప్రేతాత్మలు పుట్టి, తమ వంశాన్ని నాశనం చేస్తారు. అటువంటి వారి మాటల వల్లే నా భోజనం తయారవుతుంది, ఓ బ్రాహ్మణా!
అస్మాత్పాపతరం చాన్యత్కించిద్వక్తుం న శక్యతే । నిర్విణ్ణః ప్రేతభావేన పృచ్ఛామి త్వాం దృఢవ్రతమ్
ఇదికంటే పెద్ద పాపం మరొకటి చెప్పడం అసాధ్యం. ప్రేతాత్మగా ఉండటం వల్ల నేను బాధపడుతూ, నీవు ధృఢవ్రతుడవని అడుగుతున్నాను.
యథా న జాయతే ప్రేతో ముక్తిః ప్రేతత్వతో యథా । బ్రాహ్మణ ఉవాచ- ఏకాదశ్యాదిభిః పుణ్యైర్వ్రతైరచ్యుతకీర్తనైః
ఎలా ప్రేతాత్మగా పుట్టకుండా ఉంటారు? ప్రేతత్వం నుంచి విముక్తి ఎలా కలుగుతుంది? బ్రాహ్మణుడు చెప్పాడు— ఏకాదశి వంటి వ్రతాలు, అచ్యుతుని కీర్తన వల్ల పుణ్యం కలుగుతుంది.
దేవతాతిథిపూజాభిర్గురుపూజాదిభిస్తథా । ఆచారైః సాధుచరితైః శ్రుతిస్మృత్యుదితైర్దినైః
దేవతలు, అతిథులు, గురువులను పూజించడం ద్వారా; మంచివారి నడవడికను అనుసరించడం, శాస్త్రాలు, స్మృతులు చెప్పిన విధంగా జీవించడం ద్వారా కూడా.
ఏవం శ్రాద్ధక్రియాదానైర్యథావిధివినిర్మితైః । దయాదానదమక్షాంతిశీలశిష్టాభివాదనైః
శ్రాద్ధకర్మలు, దానం వంటి కర్మలను విధిగా చేయడం ద్వారా; దయ, దానం, మనస్సు నియంత్రణ, సహనం, మంచి వారిని గౌరవించడం ద్వారా కూడా.
ఇత్యేవమాదిభిర్ధర్మైః ప్రేతా న స్యుః కులేఽపి వై । గోవిప్రతీర్థామరపర్వతాగ్ర్య నదీనదాశ్వత్థతరూననేకశః
ఇలాంటి ధర్మాలను పాటిస్తే వంశంలో కూడా ప్రేతాత్మలు పుట్టవు. గోవులు, బ్రాహ్మణులు, తీర్థాలు, దేవతలు, పర్వతాలు, నదులు, సరస్సులు, అశ్వత్థవృక్షాలు వంటి పవిత్రస్థలాల్లో కూడా ఇదే వర్తిస్తుంది.
యో వందతే బంధుజనే వినీతః ప్రేతో న లోకే భవతీహ నూనమ్ । క్రమాదర్చ్చయతే యుక్తో విశేషాదపి మానవః
తన బంధువులను వినయంగా గౌరవించే వాడు ఈ లోకంలో ప్రేతాత్మగా పుట్టడు. క్రమంగా పూజలు చేసే మనుష్యుడు కూడా ప్రత్యేకంగా పుణ్యం పొందుతాడు.
గంగాదిపుణ్యతీర్థేషు తస్య పుణ్యమనంతకమ్ । నాహం వర్షసహస్రేషు వక్తుం శక్తః స్వయం విభుః
గంగాదీ పవిత్ర తీర్థాలలో అతని పుణ్యం అంతులేనిది. నేను స్వయంగా కూడా వెయ్యేళ్లపాటు చెప్పలేను.
దర్శనాదేవ తస్యాపి ముక్తః ప్రేతత్వతో భవేత్ । ఊర్జమూర్జస్వలం మాసమథ దామోదరప్రియమ్
అలాంటి వాడిని కేవలం చూసినద్వారా కూడా ప్రేతత్వం నుంచి విముక్తి కలుగుతుంది. ఆ తర్వాత ఉత్సాహంతో నిండిన, దామోదరుడికి ప్రియమైన మాసం వస్తుంది.
తపసాముత్తమం మాసం తపో మాధవవల్లభమ్ । వైశాఖం మాధవం మాసం మధుసూదనదైవతమ్
తపస్సులో ఉత్తమమైన మాసం, మాధవునికి ఎంతో ఇష్టమైనది. వైశాఖ మాసం మాధవునికి అంకితమైనది, మధుసూదనుడు ఆ మాసానికి అధిపతి.
ఉత్తమం సర్వమాసానాం యమేకం మునయో విదుః । యేనైవ సాధనేన స్యాత్సర్వం కృత్యం హి సాధితమ్
అన్ని మాసాల్లో ఇదే ఉత్తమమని మునులు చెబుతారు. దీన్ని ఆచరించడంవల్ల అన్ని కార్యాలు పూర్తవుతాయి.
బ్రహ్మవిద్యామతాభ్యేతి సా లక్ష్మీర్విశ్వకారిణీ । తస్యా వాసో యతో మాసో మాధవోఽసౌ తతః స్మృతః
దీనివల్ల బ్రహ్మజ్ఞానం లభిస్తుంది. సృష్టికర్త అయిన లక్ష్మీ, మాధవుడు ఉన్న మాసంలో నివసిస్తుంది. అందుకే దాన్ని మాధవ మాసం అంటారు.