దివోదాస ఉవాచ-। యదీదృశీ సా దురితప్రచారా సదా దురాచారరతా ప్రయాతా । కథం మమశ్రీపతిదైవతస్య మహాకులీనస్య సుతానురూపా
దివోదాసుడు అన్నాడు: ఆమె ఎప్పుడూ పాపకార్యాల్లో, చెడు ప్రవర్తనలో మునిగిపోయినవారైతే, నేను శ్రీపతి, మహాకులంలో పుట్టినవాడిని, దేవతలను ఆరాధించే వాడిని, అలాంటి నాకు ఆమె కుమార్తెగా ఎలా తగినదిగా మారింది?
సుదుర్ల్లభం రాజకులే విశాలే లేభే చ సా శ్రీమతిజన్మధన్యమ్ । పుణ్యేన కేనాపి మునే పవిత్రే చిత్రా విచిత్రేణ చ కర్మకర్త్రీ
ఆమె రాజవంశంలో అంత గొప్ప, అరుదైన జన్మను ఎలా పొందింది? మునివర్యా, ఆ అద్భుతమైన, విచిత్రమైన కార్యాలు చేసిన ఆమెకు ఏ పుణ్యఫలం వల్ల ఈ పవిత్రమైన ఫలితం దక్కింది?
నారద ఉవాచ-। ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా భూమిపస్య మునిస్తతః । కిఞ్చిద్విహస్య తు ప్రాజ్ఞో వచః సూనృతమబ్రవీత్
నారదుడు అన్నాడు: రాజు మాటలు విని, ఆ ముని కొంత నవ్వుతూ, నిజమైన మాటలు చెప్పాడు.
జాతూకర్ణ ఉవాచ-। చిత్రా విచిత్రసురతైరథ వంచయంతీ ప్రచ్ఛన్నకాముకవిటాన్ధనధీవిహీనాన్ । వేశ్యా బభూవ విషపానమితశ్చరిత్వా కాలేన నాగనగరే మహతి ప్రసిద్ధే
జాతూకర్ణుడు అన్నాడు: చిత్రా, విచిత్రమైన ప్రేమకళలతో, దాచిన ప్రియులు, ధనములేని, జ్ఞానం లేని వారిని మోసం చేస్తూ, వేశ్యగా మారింది. ఆ తరువాత, నాగనగరం అనే పెద్ద పట్టణంలో ప్రసిద్ధురాలైంది.
కోఽపి తత్ర సమాయాతః సాయం విప్రః సమార్దితః । అర్దమానో విశుద్ధాత్మా నగరే నాగసంజ్ఞకే
అక్కడ ఒక సాయంత్రం, బాధతో ఉన్న, పవిత్ర హృదయమున్న ఒక బ్రాహ్మణుడు నాగనగరం అనే పట్టణానికి వచ్చాడు.
అపశ్యన్నపరం స్థానం మూఢశ్చిత్రాగృహం యయౌ । తయా సంమోహితోఽత్యర్థం వేశ్యయా దృష్టియోగతః
ఇంకెక్కడికీ వెళ్ళలేక, అయోమయంగా, చిత్రా ఇంటికి వెళ్లాడు. అక్కడ ఆ వేశ్య తన చూపులతో అతన్ని బాగా ఆకర్షించింది.
పాదసంవాహనస్నానతాంబూలాసనభోజనైః । విలాసైస్తోషితః సోఽపి ఖేదహీనోఽభవత్తదా
పాదసేవ, స్నానం, తాంబూలం, ఆసనం, భోజనం, వినోదాలతో ఆమె అతన్ని సంతృప్తిపరిచింది. అప్పటికి అతనికి అలసట పోయింది.
తతో విచిత్రైః సురతోపచారైరదృష్టబుద్ధ్యైవ తయా స విప్రః । సంసేవితోఽయం రజనీమశేషామవాహయద్భావవిశేషలుబ్ధః
తర్వాత, వివిధ ప్రేమకళలతో, తెలియని మనసున్న ఆ బ్రాహ్మణుడిని ఆమె సేవించింది. ఆమె ప్రేమకు ఆకర్షితుడై, ఆ రాత్రంతా అతను అక్కడే గడిపాడు.
ప్రాతః ప్రయాణాభిముఖః కథంచిదువాచ చిత్రామనురక్తచిత్తః । సంతోషితః స్వైశ్చరితైః స్వకృత్యైర్వచస్తయాచైకధియా తదానీమ్
ఉదయం, ప్రయాణానికి సిద్ధమై, చిత్రాపై మనసు మక్కువతో, తన చర్యలతో సంతృప్తిగా, ఆమెను ఒకే మనసుతో ఇలా అడిగాడు.
బ్రాహ్మణ ఉవాచ-। కార్యః ప్రత్యుపకారస్తే తోషితేన మయా ప్రియే । స్వదృఢం చ నిజం దుఃఖం కథయామ్యవిశేషతః
బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు: ప్రియమైనవాడా, నీవు నన్ను సంతోషపరిచినందుకు, నీకు ప్రతిఫలం ఇవ్వాలి. నా బాధను పూర్తిగా, నిస్సందేహంగా చెబుతాను.
పురా కథాం హి వదతాం విప్రాణాం నర్మదాతటే । శుభం యత్సర్వపాపఘ్నం తదాకర్ణయ సాదరమ్
ఒకప్పుడు నర్మదా నది తీరంలో బ్రాహ్మణులు కథలు చెబుతుండగా, అన్ని పాపాలను తొలగించే ఆ మంగళకరమైన కథను నీవు శ్రద్ధగా విను.
యో దినత్రయమపి ప్రయత్నతః స్నాతి మేషఉపయాది భాస్కరే । భాస్కరేఽనుదిత ఏవ మాధవే మాసి సోఽఘనిచయైర్విముచ్యతే
ఎవరైనా మేషరాశిలో భాస్కరుడు ప్రవేశించినప్పుడు, మాధవ మాసంలో, సూర్యోదయానికి ముందే, మూడు రోజులు శ్రద్ధతో స్నానం చేస్తే, వారు పాపాల భారాల నుండి విముక్తి పొందుతారు.
సంపూర్ణమపి వైశాఖే యో బహిః స్నానమాచరేత్ । విధినా మాధవం దేవమర్చయేత్సోపి పాపహా
వైశాఖ మాసమంతా బయట స్నానం చేసి, విధిగా మాధవుని పూజించినవాడు కూడా పాపాలను పోగొట్టుకుంటాడు.
పుణ్యతీర్థే విశేషేణ స్నానదానక్రియాదిభిః । మహాపాపైర్విముచ్యేత మానవో మాసి మాధవే
పుణ్యక్షేత్రాలలో ముఖ్యంగా స్నానం, దానం, ఇతర కర్మలు చేయడం ద్వారా మాధవ మాసంలో మనిషి మహాపాపాల నుండి విముక్తి పొందగలడు.
తావన్మహాపాపచయః శరీరే శరీరిణస్తిష్ఠతి నిర్విశంకః । యావన్ముదా చోషసి మేషరాశిముపాగతే మజ్జతి నో దినేశే
మేషరాశిలో సూర్యుడు ప్రవేశించినప్పుడు ఆనందంగా స్నానం చేయకపోతే, ఆవరకు మహాపాపాలు మన శరీరంలో నిస్సందేహంగా నిలిచి ఉంటాయి.
ఏవమాకర్ణితస్తేషాం విప్రాణాం వదతాం మయా । అనేకదురితాంభోధి తరణే పోత ఉత్తమః
అలా బ్రాహ్మణులు మాట్లాడుతుండగా నేను వినిపించాను. అప్పుడే అనేక దురితాల సముద్రాన్ని దాటడానికి ఉత్తమమైన నౌకను పొందాను.
అదూరే శివదేహా చ వర్తతేఽసౌ సరిద్వరా । తత్ర స్నాతుం గమిష్యేఽహం తదాఘౌఘవధాయ చ
దూరంగా కాకుండా, అక్కడే శివుని స్వరూపమైన ఆ పవిత్ర నది ఉంది. నేను అక్కడికి స్నానం చేయడానికి, పాపాల ప్రవాహాన్ని తొలగించడానికి వెళ్తాను.
యది తే రోచతే కాంతే విరక్తం వామనో భవేత్ । తన్మయా త్వం సమాగచ్ఛ వైశాఖస్నానహేతవే
ప్రియమైనవాడా! నీకు ఇష్టమైతే లేదా విరక్తి కలిగినవాడివైతే, నాతో కలిసి వైశాఖ మాసంలో స్నానం చేయడానికి రా.
అనిత్యం జీవితమిదం యౌవనం చాతిసుందరమ్ । హేతుర్నరకవాసస్య దుర్వారశ్చ స నో భవేత్
ఈ జీవితం శాశ్వతం కాదు. యవ్వనం ఎంత అందమైనదైనా, అది నరకవాసానికి కారణమవుతుంది. మనకు అదాన్ని అదుపు చేయడం చాలా కష్టం.
ఆరాధితస్త్వయాహం చ పాతితో దురితార్ణవే । మహతామపి యత్సత్యం దుష్టస్థితశరీరిణామ్
నువ్వు నన్ను పూజించినా, నేను దురితాల సముద్రంలో పడిపోయాను. ఇది ఎంత గొప్పవారైనా, చెడు స్థితిలో ఉన్నప్పుడు జరుగుతుంది.
కిమత్ర బహునోక్తేన న విలంబోచితః క్షణః । ఉద్ధరిష్యేఽపి భవతీం విరక్తిర్యది తే హృది
ఇంకా ఎక్కువగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ క్షణం ఆలస్యం చేయడానికి తగినది కాదు. నీ హృదయంలో విరక్తి ఉంటే, నేను నిన్ను రక్షిస్తాను.
చిత్రోవాచ-। స్వామిన్న దృష్టయోగేన తవ సంగతిధర్మతః । ధ్రువం విరక్తం మచ్చేతో నింద్యమేతద్భవం ప్రతి
చిత్రా ఇలా చెప్పింది — ప్రభూ! నిన్ను చూసి, మన ఇద్దరి కలయిక వల్ల, నా మనసు ఖచ్చితంగా నిన్ను విడిచిపెట్టింది. ఇది నీకు నిందకరం.
నూనమేవం మయా శాస్త్రే శ్రుతం యత్సాధుసంగమః । అచింత్యాయై నమస్తస్యై తతో నియతాయై పునః
ధర్మశాస్త్రాలలో సత్సంగం గురించి నేను విన్నాను. అది ఊహించలేనిది. ఆమెకు నమస్కారం. మళ్లీ, స్థిరంగా ఉండే ఆమెకు నమస్కారం.
జాతూకర్ణ ఉవాచ-। ఇతి భాష్యతతస్తేన సమం చిత్రా యయౌ తదా । విద్యమానం ధనం కించిదాదాయ మునినోదితా
జాతూకర్ణుడు ఇలా అన్నాడు — అప్పుడు అతను మాట్లాడిన తర్వాత, చిత్రా కొంత ధనం తీసుకుని, ముని చెప్పినట్లు అతనితో కలిసి వెళ్లింది.
తతః పరం సోఽపి పునర్ద్విజన్మా వైశాఖమాసే శివదేహదేహమ్ । అవాప సస్నౌ చ దినేశమస్యై స్నానాయ సద్యోఽథ దదౌ దయాలుః
ఆ బ్రాహ్మణుడు వైశాఖ మాసంలో, శివుని స్వరూపమైన నదిలో స్నానం చేసి, వెంటనే దయతో ఆ స్నానఫలాన్ని ఆమెకు ఇచ్చాడు.
హృదయాలురయం విప్రః స్నాపయామాస తాం తదా । యథోచితవిధానేన చిత్రాముచ్చిత్రభాషిణీమ్
ఆ దయగల బ్రాహ్మణుడు, యుక్తమైన విధానంతో, మధురంగా మాట్లాడే చిత్రాను స్నానం చేయించాడు.
వైశాఖస్నానమాహాత్మ్యం తత్ర శుశ్రావ సా ముదా । పఠమానేషు విప్రేషు పురాణాని పృథక్పృథక్
అక్కడ, బ్రాహ్మణులు వేర్వేరుగా పురాణాలు పఠిస్తున్నప్పుడు, ఆమె ఆనందంతో వైశాఖ స్నాన మహిమను వినింది.
యస్య శ్రవణమాత్రేణ క్షీయతే దురితాంధకః । యథా సూర్యోదయే నైవ తిమిరౌఘః ప్రణశ్యతి
దాన్ని వినడమే తోడుగా, దురితాల అంధకారం తొలగిపోతుంది. సూర్యోదయానికి చీకటి ఎలా పోతుందో, అలాగే.
సా శివే శివతనూజలే పునః స్నానతోఽజనికరే విధానతః । స్నానతో విమలమానసోదయా సూర్యకాంతిరివ నిర్మలా బభౌ
ఆమె శివుని పవిత్ర జలంలో మళ్లీ స్నానం చేసి, నియమంగా ఆచరించి, నిర్మలమైన మనస్సుతో సూర్యకాంతిలా ప్రకాశించింది.
తత్ర మజ్జంతి రేవాయాం సేవాయాం నిరతా హరేః । వైశాఖే వివిధా లోకా లోకానంత్యమభీప్సవః
అక్కడ రేవా నదిలో, వైశాఖ మాసంలో, హరిదాసులైన జనులు పరమ లోకాలను ఆశిస్తూ స్నానం చేస్తారు.