గుణరూపసమాయుక్తా సుశీలా చారుమంగలా । దివ్యాదేవీతి విఖ్యాతా రూపేణాప్రతిమా భువి ౩౭ (ద్ర. పద్మపురాణ [https://sa.wikisource.org/s/fwm భూమిఖణ్డ, అధ్యాయః ౮౫.౫౪])। పిత్రా త్వాలోకితా సా తు రూపలావణ్యసంయుతా । స తాం దృష్ట్వా దివోదాసో దివ్యాం దేవీం సుతాం తదా
ఆమెకు మంచి లక్షణాలు, అందం, మృదువైన స్వభావం, మంగళకరమైన రూపం ఉండేవి. భూమిపై అందంలో ఆమెకు సమానం లేనే లేదు. అందుకే ఆమెను దివ్యాదేవి అని పిలిచేవారు.
కస్మై చ దీయతే కన్యా సువరాయ మహాత్మనే । ఇతి చింతాపరో భూత్వా సమాలోక్య నరోత్తమః
తన కుమార్తెను చూసిన దివోదాసుడు, ఆమె అందాన్ని, లావణ్యాన్ని చూసి, ఈ అమ్మాయిని ఎవరికిచ్చితే మంచిదో అని ఆలోచించసాగాడు.
రూపదేశస్య రాజానం సమ్యగ్జ్ఞాత్వా మహీపతిః । చిత్రసేనం మహాత్మానం సమాహూయ తతో నృపః
ఆ ప్రాంతానికి రాజైన మహారాజును బాగా తెలుసుకున్న దివోదాసుడు, మహాత్ముడైన చిత్రసేనుడిని పిలిపించించాడు.
కన్యాం దదౌ దివోదాసశ్చిత్రసేనాయ ధీమతే । తస్యా వివాహకాలస్య సంప్రాప్తే సమయే నృప
దివోదాసుడు తన కుమార్తెను తెలివైన చిత్రసేనునికి ఇచ్చాడు. వివాహ సమయం వచ్చినప్పుడు, ఓ రాజా,
మృతోఽసౌ చిత్రసేనస్తు కాలధర్మేణ వై కిల । దివోదాసశ్చ ధర్మాత్మా చింతయామాస భూపతిః
ఆ సమయంలో చిత్రసేనుడు కాల ధర్మంతో మరణించాడు. దివోదాసుడు ధర్మాన్ని పాటించే రాజుగా ఆ విషయం గురించి ఆలోచించసాగాడు.
బ్రాహ్మణాంశ్చ సమాహూయ పప్రచ్ఛ నృపనందన । అస్యా వివాహకాలే తు చిత్రసేనో దివం గతః
బ్రాహ్మణులను పిలిపించుకుని, రాజ కుమారుడు వారిని అడిగాడు: 'వివాహ సమయంలో చిత్రసేనుడు పరలోకానికి వెళ్ళిపోయాడు.'
అస్యాస్తు కీదృశం కర్మ భవిష్యతి బ్రువంతు మే । బ్రాహ్మణ ఉవాచ-। వివాహో జాయతే రాజన్కన్యాయాస్తు విధానతః
'ఈమె విషయంలో ఏమి చేయాలి? చెప్పండి' అని అడిగాడు. బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు: 'కన్యకు విధానానుసారం వివాహం జరగాలి.'
పతిర్మృత్యుం ప్రయాత్యేవ యో వా త్యాగం కరోతి చ । మహాధివ్యాధినా భీతస్త్యాగం కృత్వా ప్రయాతి చ
'భర్త మరణిస్తే, లేదా విడిచిపెడితే, లేదా పెద్ద వ్యాధి భయంతో వదిలిపోతే, అతడు దూరమవుతాడు.'
ప్రవ్రాజితో భవేద్రాజన్ధర్మశాస్త్రేషు దృశ్యతే । తస్యాం రజస్వలాయాం చ అన్యః పతిర్విధీయతే
'ఒకవేళ భర్త సన్యాసిగా మారితే, రాజా, ధర్మశాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు, ఆమె రజస్వలగా ఉన్నప్పుడు ఇంకొక భర్తను నిర్ణయిస్తారు.'
వివాహం తు ప్రధానేన పితా కుర్యాన్న సంశయః । ఏవం రాజన్సమాదిష్టం ధర్మశాస్త్రే శుభైర్జనైః
'ప్రధానమైన పురుషునితో తండ్రే వివాహం చేయాలి — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ధర్మశాస్త్రంలో మంచి వారు ఇలా చెప్పారు.'
వివాహః క్రియతామస్యా ఇత్యూచుస్తే ద్విజోత్తమాః । దివోదాసశ్చ ధర్మాత్మా బ్రాహ్మణైస్తు ప్రణోదితః
'ఈమెకు వివాహం జరగాలి' అని ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు అన్నారు. ధర్మాన్ని పాటించే దివోదాసుడు బ్రాహ్మణుల ప్రేరణతో ముందుకు వచ్చాడు.
వివాహార్థం మహారాజ మానసం కృతవాన్నృప । పునర్దత్తా ప్రదానేన దివ్యాదేవీ నృపోత్తమ
వివాహం కోసం మహారాజు మనసులో నిర్ణయం చేసుకున్నాడు. దివ్యాదేవిని మళ్లీ పెళ్లి చేసి ఇచ్చాడు, ఓ ఉత్తమ రాజా.
పుష్పసేనాయ పుణ్యాయ తస్మై రాజ్ఞే మహాత్మనే । మృత్యుధర్మం గతో రాజా వివాహసమయేఽపి సః
పుణ్యశీలుడైన మహాత్ముడు పుష్పసేనుడికి ఆమెను ఇచ్చాడు. ఆమె మొదటి భర్త వివాహ సమయంలోనే మరణించాడు.
యదా యదా మహాభాగో దివ్యాదేవ్యాశ్చ భూపతిః । కరోతి స పితోద్యోగం వివాహస్యాతిదుఃఖితః
ఎప్పుడెప్పుడు దివ్యాదేవి తండ్రైన మహారాజు ఆమె వివాహానికి ప్రయత్నించేవాడో, అప్పుడల్లా అతడు చాలా బాధపడేవాడు.
భర్తాపి మ్రియతే కాలే ప్రాప్తలగ్నస్తదా తదా । ఏకవింశతిభర్తారః కాలేకాలే మృతాస్తతః
ఆమె భర్త కూడా తన సమయానికి మరణించాడు. ఇలా ఒక్కొక్కరుగా ఇరవై ఒకరు భర్తలు మరణించారు.
తతో రాజా మహాదుఃఖీ సంజాతః ఖ్యాతవిక్రమః । సమాలోక్య తమాహూయ మంత్రిభిః సహ నిశ్చలః
అప్పుడా పరాక్రమశాలి రాజు తీవ్రమైన దుఃఖంలో మునిగిపోయాడు. ఈ విషయం గమనించి, తన మంత్రులను పిలిపించి, రాజు స్థిరంగా ఉన్నాడు.
స్వయంవరే మహాబుద్ధిం చకార పృథివీపతిః । అథ తేన సమాహూతా రాజానో వివిధా నృపాః
అతని గొప్ప జ్ఞానంతో భూమిపతి స్వయంవరాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు. ఆహ్వానానికి అనుగుణంగా అనేకమంది రాజులు, నరపతులు అక్కడికి చేరుకున్నారు.
స్వయంవరార్థం వై తస్యా బహవో ధర్మతత్పరాః । తస్యాస్తు రూపసంక్షుబ్ధా మృత్యునా ప్రేషితా నృపాః
ఆమె స్వయంవరానికి ధర్మాన్ని పాటించే అనేకమంది రాజులు వచ్చారు. కానీ ఆమె అందాన్ని చూసి మోహించి, మరణదేవుడు పంపినట్లు వారు—
సంగ్రామం చక్రిరే మూఢా మృతాస్తేఽథ పరస్పరమ్ । ఏవం తేషాం క్షయో జాతః క్షత్త్రియాణాం నరేశ్వర
మూర్ఖులుగా పరస్పరం యుద్ధం చేసి, అందులోనే మరణించారు. ఇలా, ఓ నరేశ్వరా, ఆ క్షత్రియులందరికీ నాశనం సంభవించింది.
దివ్యాదేవీ చ దుఃఖార్తా రురోద కరుణం తతః । బాలామాలోక్య తాం రాజా రుదంతీం చాతిదుఃఖితామ్
దివ్యదేవి తీవ్రమైన దుఃఖంతో హృదయవిదారకంగా ఏడ్చింది. ఆ చిన్నదాన్ని ఏడుస్తూ, మిక్కిలి బాధతో ఉన్నదాన్ని చూసి రాజు—
పురోధసం చ ధర్మజ్ఞం జ్ఞానవంతం తపస్వినమ్ । జాతూకర్ణం ప్రణమ్యాదౌ వినయాన్వితకంధరః
వినయంతో తలవంచి, ముందుగా జ్ఞానవంతుడైన, తపస్సులో నిష్ణాతుడైన, ధర్మాన్ని తెలిసిన పురోహితుడు జాతూకర్ణుని నమస్కరించాడు.
దివోదాస ఉవాచ-। కథయస్వ ప్రసాదేన కిమేతస్యాహి పాతకమ్ । దివ్యాదేవ్యాస్తు మే పుత్ర్యా యదేతచ్చేష్టితం కృతమ్
దివోదాసుడు ఇలా అన్నాడు— 'మీ దయతో చెప్పండి, ఈ అమ్మాయికి ఏదైనా తప్పు ఉందా? నా కుమార్తె దివ్యదేవి ఏ పని చేసింది?'
జాతూకర్ణ ఉవాచ-। తస్యాస్తు చేష్టితం వీర దివ్యాదేవ్యా వదామ్యహమ్ । పూర్వజన్మకృతం సర్వం తన్మే నిగదతః శృణు
జాతూకర్ణుడు ఇలా అన్నాడు— 'ఓ వీరా! దివ్యదేవి చేసిన కార్యాలను నేను చెబుతాను. ఆమె గతజన్మలో చేసిన వాటిని నేను వివరంగా చెబుతాను, వినండి.'
ఆస్తే వారాణసీ పుణ్యా నగరీ పాపనాశినీ । తస్యామాస్తే మహాప్రాజ్ఞః సువీరో నామ నామతః
పాపాలను నశింపజేసే పవిత్రమైన వారాణసి అనే నగరం ఉంది. ఆ నగరంలో సువీరుడు అనే మహాజ్ఞాని నివసించేవాడు.
వైశ్యజాత్యాం సముత్పన్నో ధనధాన్యసమాకులః । తస్య భార్యా మహాప్రాజ్ఞ చిత్రానామ సువిస్మృతా
ఆయన వైశ్యకులంలో జన్మించి, ధనం ధాన్యాలతో సమృద్ధిగా ఉండేవాడు. అతని భార్య మహాజ్ఞానంతో ప్రసిద్ధురాలైన చిత్రా అనే ఆమె.
కులాచారం పరిత్యజ్య దురాచారేణ వర్తతే । న మన్యతే హి భర్తారం రౌద్రకృత్యే చ వర్తతే
ఆమె కుటుంబ ఆచారాలను వదిలిపెట్టి, చెడ్డ మార్గంలో నడిచింది. భర్తను గౌరవించకుండా, క్రూరమైన పనులు చేసేది.
పుణ్యకార్యవిహీనా తు పాపం చరతి దుర్మతిః । భర్తారం భర్త్సతే నిత్యం స్వైరిణీ కలహప్రియా
పుణ్యకార్యాలు చేయకుండా, చెడు ఆలోచనలతో పాపాలు చేసేది. భర్తను ఎప్పుడూ దుర్భాషలాడుతూ, స్వేచ్ఛగా తిరుగుతూ, కలహానికి ఆసక్తిగా ఉండేది.
నిత్యం పరగృహే వాస నిరతా భ్రమతేఽధికమ్ । పరచ్ఛిద్రం సమాపశ్యేద్దుష్టాభూతేషు సర్వదా
ఎప్పుడూ పరగృహాల్లో ఉండి, ఎక్కువగా తిరుగుతూ ఉండేది. చెడ్డ స్వభావంతో, ఎప్పుడూ ఇతరుల లోపాలను వెతికేది.
సాధునిందారతా పాపా బహుహాస్యకరీ సదా । కుసంగతిరతా వాచా దురాచారజనప్రియా
పాపాత్మురాలు, మంచి వారిని నిందించడంలో ఆనందపడేది. ఎప్పుడూ ఎక్కువగా నవ్వుతూ, చెడ్డవారి సాంగత్యాన్ని ఇష్టపడేది. దుర్వర్తన గలవారిని మాటలతో సంతోషపెట్టేది.
ధూర్తాధర్మజనద్వేషకరీ చానృతభాషిణీ । విజ్ఞాయైవం సువీరోఽస్యా ఉపయేమే తతోఽపరామ్
దుర్మార్గులను ద్వేషించి, అబద్ధాలు చెప్పేది. ఇలాంటి స్వభావంతో ఉండగా, సువీరుడు మరో భార్యను చేసుకున్నాడు.