ఏయతామేయతాం బ్రహ్మన్సుఖేన చ గృహే మమ । వైష్ణవం బ్రాహ్మణం పుణ్యమిత్యువాచ పునః పునః
ఈ బ్రాహ్మణుడు నా ఇంట్లో సంతోషంగా ఉండాలని నేను మళ్లీ మళ్లీ చెప్పాను; ఎందుకంటే విష్ణుభక్తుడైన బ్రాహ్మణుడు శుభదాయకుడు.
సుఖేన స్థీయతామత్ర గృహోఽయం తవ సువ్రత । అద్య ధన్యోఽస్మ్యహం పుణ్యో అద్య తీర్థమహం గతః
సంతోషంగా ఇక్కడే ఉండు; ఈ ఇల్లు నీదే, సువ్రతా! నేడు నేను ధన్యుడిని, నేడు నేను పుణ్యుడిని, నేడు నేను తీర్థాన్ని చేరాను.
అద్యతీర్థఫలం ప్రాప్తం మయా తే విప్ర దర్శనాత్ । గవాం స్థానం పరం పుణ్యం వాసస్థానం ప్రదర్శితమ్
నిన్ను చూసినందుకు నేడు నాకు తీర్థఫలం లభించింది, బ్రాహ్మణా. గోవుల స్థలం, అత్యంత పవిత్రమైనది, నివాసానికి చూపించాను.
అంగసంవాహనం సమ్యక్పాదౌ చైవ ప్రమర్దితౌ । క్షాలితౌ చ పునస్తోయైః స్నాతః పాదోదకేన హి
నీవు అతని అవయవాలను బాగా మర్దించావు, పాదాలను నిదానంగా నలిపావు; మళ్లీ నీళ్లతో కడిగావు; అతడు నీ పాదోదకంతో స్నానం చేశాడు.
సద్యో ఘృతం దధిక్షీరమన్యమన్యం ప్రదత్తవాన్ । బ్రాహ్మణాయ తదా తస్మై త్వం తథాఽదృష్టనోదితః
వెంటనే నువ్వు ఆ బ్రాహ్మణునికి నెయ్యి, పెరుగు, పాలును ఒక్కొక్కటి వరుసగా ఇచ్చావు, ఆచారం ప్రకారం.
ఏవం సంతోషితో విప్రస్త్వయైవ సహ భార్యయా । పుత్రైః సార్ధం మహాభాగో వైష్ణవో జ్ఞానపండితః
ఇలా నీవు, నీ భార్య, పిల్లలతో కలిసి ఆ విష్ణుభక్తుడు, జ్ఞానవంతుడు, బ్రాహ్మణుడిని సంతృప్తిపర్చావు, మహాభాగుడవు.
అథ ప్రభాతే విమలే స్నానార్థం మాసి మాధవే । గంగాయాం గచ్ఛతా తేన తుష్టేన దయయాధిపమ్
తరువాత, మాధవ మాసంలో తెల్లవారుఝామున, మనసు సంతృప్తిగా, స్నానం చేయడానికి గంగా నదికి వెళ్ళావు, దయామయుడా.
వైశాఖస్నానమాహాత్మ్యముపదిష్టం తవాగ్రతః । కారితస్తు యథాన్యాయం సభార్యా తనయో భవాన్
వైశాఖ మాసంలో స్నానం ఎంత గొప్పదో నీకు నేరుగా తెలియజేశారు; నీవు భార్య, కుమారునితో కలిసి, విధిగా ఆ స్నానం చేసావు.
యథా న వారిధి సమో లోకే కోపి జలాశయః । తథా మాసో న వైశాఖసదృశో మాధవప్రియః
ఈ లోకంలో సముద్రానికి సమానమైన నీటి నిల్వ ఏదీ లేనట్లు, మాధవునికి వైశాఖ మాసానికి సమానమైన ప్రియమైన మాసం మరొకటి లేదు.
తావత్పాపాని తిష్ఠంతి నిష్ప్రత్యూహం కలేవరే । యావత్కిల మలధ్వంసీ మాసో నైతి స మాధవః
మాధవ మాసం, పాపాలను పోగొట్టే మాసం, రాకముందు వరకు, పాపాలు శరీరంలో అడ్డంకిలేకుండా ఉంటాయి.
తస్య వాక్యం సమాకర్ణ్య వైశాఖే సేవనం కృతమ్ । తుష్టేన మనసా విప్ర పూజితో మధుసూదనః
ఆ మాటలు విని, నీవు వైశాఖ మాసాన్ని భక్తితో ఆచరించావు; సంతృప్తి కలిగిన మనసుతో, బ్రాహ్మణుడా, మధుసూదనుని పూజించావు.
అవశిష్టదినాన్యేవ పంచమాసస్య తస్య వై । ఏకాదశీం సమారభ్య స్నానం చ విధివత్కృతమ్
ఆ ఐదవ మాసంలో కొన్ని రోజులు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయి; పదకొండవ రోజునుంచి విధిగా స్నానం ప్రారంభించావు.
బ్రాహ్మణస్య ప్రసంగేన రేవాం చానుదినే త్వయా । ప్రాతఃస్నానం కృతం విప్ర వైశాఖే మాసి తావతా
బ్రాహ్మణుని సూచనతో, నీవు ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే రేవా నదిలో స్నానం చేసావు, వైశాఖ మాసంలో, బ్రాహ్మణుడా.
పూజితో దేవదేవేశో మధుహా పరమేశ్వరః । నైవాప్తః సకలో మాసః స్నానార్థం తవ పూర్వతః
దేవతల దేవుడైన మధుసూదనుని, పరమేశ్వరుని నీవు పూజించావు; అయినా, మునుపటిలా మొత్తం మాసం స్నానం పూర్తిగా చేయలేదు.
ఏవం స్నానం త్వయా చీర్ణమపి పంచదినాత్మకమ్ । తేన పుణ్యేన సంగత్యా బ్రాహ్మణస్య విశేషతః
ఇలా, నీవు ఐదు రోజుల పాటు మాత్రమే స్నానం చేసినా, ఆ పుణ్యఫలం వల్ల, ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణుని సాంగత్యంతో,
గోవిందస్య ప్రసాదేన త్వం తు బ్రాహ్మణతాం గతః । త్వయా తన్మాసయోగేన ప్రాప్తమేతన్మహత్కులమ్
గోవిందుని అనుగ్రహంతో నీవు బ్రాహ్మణత్వాన్ని పొందావు; ఆ మాసంతో నీకు ఈ గొప్ప వంశం లభించింది.
దుర్ల్లభం భూమిదేవానాం సత్యధర్మసమన్వితమ్ । భార్యాపి సుసతీ ప్రాప్తా సాధ్వీ సర్వగుణాన్వితా
భూమిపై దేవతలకు కూడా దుర్లభమైన, సత్యధర్మాలతో కూడిన వంశాన్ని నీవు పొందావు; అలాగే, సద్గుణాలతో నిండిన, అత్యంత పతివ్రత, సతీమంతులైన భార్యను కూడా పొందావు.
చ్యవనస్య గృహోత్పన్నా సర్వజ్ఞా బ్రహ్మవాదినీ । రూపమేవ పరం స్త్రీణాం భూషణం చ మహామునే
ఆమె చ్యవనుని ఇంట్లో పుట్టింది, అన్నీ తెలిసినది, బ్రహ్మవాదిని; మహామునీ, స్త్రీలకు అందమే ప్రధాన అలంకారం.
శీలమేవ ద్వితీయం చ తృతీయం సత్యమేవ చ । సదార్యత్వం చతుర్థం తు పంచమం పుణ్యముత్తమమ్
శీలమే రెండవది, సత్యమే మూడవది, భర్తపై ఎప్పుడూ భక్తి నాలుగవది, ఉత్తమ పుణ్యం ఐదవది.
మధురత్వం తథా షష్ఠం శుద్ధత్వం సప్తమం మహత్ । బాహ్యాంతః సతతం స్త్రీణాం సర్వాభరణసప్తమమ్
మధురత ఆరోది, గొప్ప పవిత్రత ఏడవది—బయట, లోపల రెండింటిలోనూ—ఇవి స్త్రీలకు ఏడు అలంకారాలు.
అష్టమం తు పతౌ భావః శుశ్రూషా నవమం కిల । సహిష్ణుతా చ దశమం రతిరేకాదశం తథా
ఎనిమిదవది భర్తపై భక్తి, తొమ్మిదవది సేవ, పదవది సహనం, పదకొండవది ప్రేమ.
పతివ్రతత్వం విప్రేంద్ర ద్వాదశం యోషితాం స్మృతమ్ । ఏతైః సంభూషితా భార్యా సాధ్వీ తే బ్రహ్మవాదినీ
బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా, పతివ్రతత్వమే స్త్రీలకు పన్నెండవది అంటారు; ఇవన్నీ కలిగి నీ భార్య బ్రహ్మవాదిని, సతీమంతురాలు.
వైశాఖస్నానయోగేన లబ్ధా పుణ్యేన సాదరమ్ । కింకిం న దుర్ల్లభతరం ప్రాప్యతే మాసి మాధవే
వైశాఖ మాసంలో స్నానం వల్ల వచ్చిన పుణ్యంతో, ఆమెను గౌరవంగా పొందావు; మాధవ మాసంలో దుర్లభమైనది ఏమి లభించదీ?
స్నానేన పరమేశస్య పూజనేన యథావిధి । అథ మోహప్రముగ్ధోసి తృష్ణయా వ్యాపితం మనః
విధిగా స్నానం చేసి, పరమేశ్వరుని పూజించినా, నీ మనస్సు మోహంతో, తాపత్రయంతో మునిగిపోయింది.
పూర్వజన్మని తే విప్ర ద్రవ్యమేవ ప్రసంచితమ్ । న దత్తం బ్రాహ్మణేభ్యో హి దీనేష్వన్యేషు వై త్వయా
మునుపటి జన్మలో నీవు ధనం మాత్రమే కూడబెట్టావు, కానీ ఆ ధనాన్ని బ్రాహ్మణులకు గానీ, ఇతర బీదవారికైనా గానీ ఇవ్వలేదు.
న బంధువర్గో నో పుత్రదారేషు చ కథంచన । మ్రియమాణేన భవతా లోభ ఏవ హి చింతితః
నీవు చనిపోతున్నప్పుడు బంధువుల గురించి, పిల్లలు భార్యల గురించి ఏమాత్రం ఆలోచించలేదు; నీ మనసంతా కేవలం లోభంతోనే నిండిపోయింది.
న దత్తం న హుతం జప్తం న తీర్థే మరణం కృతమ్ । న హి నారాయణో దేవో ధ్యానేనాఖిల పాపహా
నీవు దానం చేయలేదు, హోమాలు చేయలేదు, మంత్రాలను జపించలేదు, పవిత్ర క్షేత్రంలో మరణించలేదు; నారాయణుడైన దేవుని ధ్యానం కూడా చేయలేదు.
ద్రవ్యేషు విద్యమానేషు కృపణో జాయతే నరః । అదత్వా మ్రియతే యస్తు తతో దుఃఖతరం నుకిమ్
ధనం ఉన్నా దానిని ఇవ్వకుండా కఠినంగా ఉండి, చివరికి దానం చేయకుండానే మరణిస్తే, ఆ దుఃఖం కన్నా మరొకటి ఏముంటుంది?
తీర్థస్నానాది తపసా కులే జన్మైవ లభ్యతే । నో దత్తేన వినా విప్ర కించిదేవోపతిష్ఠతి
పవిత్ర క్షేత్రాల్లో స్నానం చేయడం వంటి తపస్సులతో మంచి కుటుంబంలో జన్మ లభిస్తుంది; కానీ దానం లేకుండా, బ్రాహ్మణా, ఇంకేమీ నిజంగా సిద్ధించదు.
తస్య పాపస్య భావేన దరిద్రత్వముపాగతమ్ । అపుత్రవాన్భవాఞ్జాతః సతతం దుఃఖపీడితః
ఆ పాపం వల్లే నీవు బీదరికానికి చేరుకున్నావు; నీకు కొడుకు పుట్టలేదు, ఎప్పుడూ బాధల్లోనే ఉన్నావు.