యః స్మరేద్గోపకన్యాభిః క్రీడంతం గోవ్రజే శుభే । సర్వకామానవాప్నోతి సౌభాగ్యం చైవ విందతి
గోపికలతో కలిసి పవిత్రమైన గోవ్రజ గ్రామంలో క్రీడిస్తున్న శ్రీకృష్ణుని ఎవరు స్మరిస్తారో, వారు అన్ని కోరికలు నెరవేరుతాయి, అదృష్టం కూడా లభిస్తుంది.
మహోపసర్గరోగాద్యైర్యుక్తో యస్తు సనాతనమ్ । జేతారం చ మహారౌద్రీం కృత్యాం కాశీపురే స్థితామ్
ఎవరైనా మహా ఉపద్రవాలు లేదా వ్యాధులతో బాధపడుతూ, శాశ్వతుడైన దేవుని, కాశీపురిలో ఉన్న భయంకరమైన కృత్యను జయించినవారిని స్మరిస్తే, వారు విముక్తి పొందుతారు.
కిమత్ర బహునోక్తేన సర్వకాలేషు చాప్సు భే । కృష్ణాయ నమ ఇత్యేవం మంత్రముచ్చారయేద్బుధః
ఇంకా ఎక్కువగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. ఎప్పుడైనా, ఎక్కడైనా, జ్ఞానులు 'కృష్ణాయ నమః' అని మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి.
కృష్ణాయ వాసుదేవాయ హరయే పరమాత్మనే । ప్రణతః క్లేశనాశాయ గోవిందాయ నమోనమః
వసుదేవుని కుమారుడైన కృష్ణునికి, హరిదేవునికి, పరమాత్మకు నమస్కరిస్తున్నాను. శరణు వచ్చినవారి బాధలు తొలగించే గోవిందునికి మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరిస్తున్నాను.
ఇమం మంత్రం జపన్దేవి భక్త్యా ప్రతిదినం నరః । సర్వపాపవినిర్ముక్తో విష్ణులోకమవాప్నుయాత్
ఈ మంత్రాన్ని ప్రతి రోజు భక్తితో జపించే వాడు, ఓ దేవీ, అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొంది, విష్ణు లోకాన్ని చేరుకుంటాడు.
సర్వేషామేవ దేవానామీశ్వరోఽసౌ జనార్దనః । రక్షణాయ చ లోకానామవస్థాంతరమేతి వై
జనార్దనుడు అందరి దేవతలకు అధిపతి. లోకాల రక్షణ కోసం ఆయన ఎన్నో రూపాలు ధరిస్తాడు.
త్రిపురం హంతుకామేన మయా సంపూజితో హరిః । బుద్ధరూపధరః శ్రీమాన్మోహయామాస తద్రిపూన్
త్రిపురాసురులను నాశనం చేయాలని కోరుకుని, నేను హరిని పూజించాను. ఆయన బుద్ధుని రూపంలో వచ్చి ఆ శత్రువులను మాయలో పడేశాడు.
మోహితాస్తేన శాస్త్రేణ సర్వధర్మవివర్జితాః । నారాయణాస్త్రేణ మయా నిహతా దేవశత్రవః
ఆ ఉపదేశంతో మాయలో పడి, ధర్మాన్ని కోల్పోయిన ఆ దేవతా శత్రువులను నేను నారాయణాస్త్రంతో సంహరించాను.
అవతీర్య కలావంతే బ్రాహ్మణస్య నివేశనే । హనిష్యతి తథా రౌద్రాన్మ్లేచ్ఛాన్సర్వాఞ్జనార్దనః
కాలాంతంలో జనార్దనుడు ఒక బ్రాహ్మణుని ఇంటిలో అవతరించి, భయంకరమైన మ్లేచ్ఛులను నాశనం చేస్తాడు.
తైస్తైర్భావైర్మయావస్థాః సర్వాః ప్రోక్తా జగత్పతేః । కిమన్యచ్ఛ్రోతుకామాసి తద్బ్రవీమి శుభాననే
ప్రభువైన జగన్నాథుని అన్ని రూపాలను వారి స్వభావాలకు అనుగుణంగా నేను వివరించాను. ఇంకా ఏం వినాలనుకుంటున్నావో చెప్పు, శుభమయురాలా.
ఇతి శ్రీపాద్మే మహాపురాణే పంచపంచాశత్సాహస్ర్యాం సంహితాయాముత్తరఖండే। ఉమామహేశ్వరసంవాదే శ్రీకృష్ణచరితే శ్రీకృష్ణస్వధామగమననిరూపణంనామ ద్విపంచాశదధికద్విశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా, శ్రీపద్మ మహాపురాణంలోని ఉత్తరకాండలో, ఉమా మహేశ్వర సంభాషణలో, శ్రీకృష్ణుని స్వధామ ప్రయాణం వివరించిన రెండు వందల యాభై రెండవ అధ్యాయం ముగిసింది. ఈ సంహితలో మొత్తం యాభై ఐదు వేల శ్లోకాలు ఉన్నాయి.
జైమినిరువాచ- క్రియాయోగస్య తత్వం మే బ్రూహి వ్యాస మహామతే । క్రియాయోగమహం జ్ఞాతుమిచ్ఛామి భవదగ్రతః
జైమినియుడు ఇలా అడిగాడు — ఓ వ్యాస మహాత్మా! క్రియాయోగం యొక్క తత్వాన్ని నాకు వివరించు. నీ వద్ద నుండే నేను క్రియాయోగాన్ని తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను.
వ్యాస ఉవాచ- శరీరం మానుషం విప్ర దుర్లభం చాత్ర భూతలే । ధీరః శరీరమాసాద్య మోక్షార్థం యోగమభ్యసేత్
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు — ఓ బ్రాహ్మణా! ఈ భూమిపై మానవ శరీరం దొరకడం చాలా అరుదు. ధీరుడు శరీరం పొందిన తర్వాత మోక్షం కోసం యోగాన్ని అభ్యసించాలి.
క్రియాయోగధ్యానయోగావుభౌ యోగౌ ప్రకీర్తితౌ । తయోరాద్యః క్రియాయోగః కుర్వతాం సర్వకామదః
క్రియాయోగం, ధ్యానయోగం రెండూ యోగాలుగా చెప్పబడ్డాయి. వాటిలో మొదటిది అయిన క్రియాయోగం చేయువారికి అన్ని కోరికలు నెరవేర్చుతుంది.
గఙ్గా శ్రీర్విష్ణుపూజా చ దానాని ద్విజసత్తమ । బ్రాహ్మణానాం తథా భక్తిర్భక్తిరేకాదశీ వ్రతే
ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా! గంగానదిలో స్నానం, విష్ణువు పూజ, దానం చేయడం, బ్రాహ్మణులకు భక్తి, అలాగే ఏకాదశి వ్రతం — ఇవన్నీ క్రియాయోగంలో భాగాలు.
ధాత్రీ తులస్యోర్భక్తిశ్చ తథా చాతిథిపూజనమ్ । క్రియాయోగాఙ్గభూతాని ప్రోక్తానీతి సమాసతః
ధాత్రి, తులసి మొక్కలకు భక్తి, అతిథులకు సత్కారం — ఇవన్నీ సంక్షిప్తంగా చెప్పినప్పుడు క్రియాయోగానికి అవయవాలుగా ఉంటాయి.
క్రియాయోగాదృతే విప్ర ధ్యానయోగేన సిద్ధ్యతి । క్రియాయోగరతో యాతి తద్విష్ణోః పరమం పదమ్
బ్రాహ్మణుడా, కర్మయోగం లేకుండా ధ్యానయోగం వల్ల సిద్ధి కలుగుతుంది. కానీ కర్మయోగంలో నిబద్ధుడై ఉన్నవాడు విష్ణువు పరమ పదాన్ని పొందుతాడు.
జైమినిరువాచ- క్రియాయోగాఙ్గభూతాని యాని ప్రోక్తాని భోః ప్రభో । తన్మాహాత్మ్యాని కథయ యది భో మయ్యనుగ్రహః
జైమినియుడు ఇలా అడిగాడు – ప్రభూ, కర్మయోగానికి సంబంధించిన భాగాలన్నీ మీరు వివరించారు. వాటి గొప్పతనాన్ని దయచేసి చెప్పండి. మీరు నాకు అనుగ్రహిస్తే వినాలని ఉంది.
గఙ్గాయాః కే గుణా బ్రహ్మన్విష్ణుపూజాఫలం చ కిమ్ । శ్రేష్ఠాని కాని దానాని కా వా భక్తిర్ద్విజన్మనామ్
బ్రాహ్మణుడా, గంగా నదికి ఉన్న గొప్పతనమేమిటి? విష్ణువు పూజకు ఫలితం ఏమిటి? ఉత్తమమైన దానాలు ఏవి? ద్విజుల భక్తి ఎలా ఉంటుంది?
ఏకాదశ్యాః ఫలం కింవా ధాత్రీభక్తిశ్చ కీదృశీ । తులస్యాః కీదృశీ భక్తిః కిం వా చాతిథిపూజనమ్
ఏకాదశి వ్రతానికి ఫలితం ఏమిటి? ధాత్రిచెట్టుకు భక్తి ఎలా ఉండాలి? తులసి భక్తి ఎలా ఉంటుంది? అతిథి పూజ అంటే ఏమిటి?
ఏతత్సర్వం మునే బ్రూహి శ్రోతుమస్తి మమాదరః । త్వత్తోఽన్య కథితుం కోఽపి న శక్నోతి జగత్త్రయే
మహర్షీ, ఇవన్నీ నాకు చెప్పండి. వినాలని నాకు చాలా ఆసక్తి ఉంది. మూడూ లోకాలలో మీకంటే మరెవ్వరూ వీటిని వివరించలేరు.
వ్యాస ఉవాచ- సాధుసాధు ద్విజశ్రేష్ఠ మనస్తే విమలం ధ్రువమ్ । యతో గుహ్యకథామేతాం శ్రోతుం శ్రద్ధా చ కౌతుకమ్
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు – అద్భుతం, అద్భుతం! ద్విజులలో ఉత్తముడా, నీ మనస్సు నిశ్శబ్దంగా, పవిత్రంగా ఉంది. ఎందుకంటే ఈ రహస్యమైన విషయాన్ని వినాలనే నమ్మకం, ఆసక్తి నీలో ఉంది.
భాగీరథ్యా గుణం సమ్యక్కథితుం న హి శక్యతే । తస్మాత్సమాసతో వక్ష్యే శ్రూయతామేకచేతసా
భాగీరథి నదికి ఉన్న గొప్పతనాన్ని పూర్తిగా వివరించడం సాధ్యం కాదు. అందుకే నేను సంక్షిప్తంగా చెబుతాను. ఒకచోట దృష్టి పెట్టి విను.
గఙ్గేత్యక్షరయుగ్మం చ జపత్యత్యన్తకోమలమ్ । మన్యే వ్రజేత్తథాప్యేనో మహాభూతరసాయనమ్
'గంగా' అనే రెండు అక్షరాలను మృదువుగా జపించే వాడు, పాపాల నుండి విముక్తుడై, మహాభూతాల అమృతాన్ని పొందుతాడని నేను నమ్ముతున్నాను.
సర్వత్ర సులభా గఙ్గా త్రిషు స్థానేషు దుర్లభా । గఙ్గాద్వారే ప్రయాగే చ గఙ్గాసాగరసఙ్గమే
గంగా నది ఎక్కడైనా సులభంగా లభిస్తుంది. కానీ మూడు ప్రదేశాల్లో – గంగాద్వారం, ప్రయాగం, గంగా సముద్ర సంగమంలో – దుర్లభంగా ఉంటుంది.
సవాసవాః సురాః సర్వే గఙ్గాద్వారం మనోరమమ్ । సమాగత్య ప్రకుర్వన్తి స్నానదానాదికం మునే
ఇంద్రునితో పాటు అందరు దేవతలు గంగాద్వారంలో చేరి, అక్కడ స్నానం, దానం వంటి పుణ్యకార్యాలు చేస్తారు.
దైవయోగాన్మునే తత్ర యే త్యజంతి కలేవరమ్ । మనుష్య పశు కీటాద్యా లభంతే పరమం పదమ్
మహర్షీ, దైవకృప వల్ల అక్కడ శరీరం విడిచేవారు – వారు మనుషులు, జంతువులు, కీటకాలు అయినా – వారు పరమ పదాన్ని పొందుతారు.
అత్రేతిహాసం విప్రర్షే కథ్యమానం మయా శుణు । సమ్యక్ఛ్రవణమాత్రేణ సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే
బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా, ఇప్పుడు నేను చెప్పబోయే పురాణకథను విను. దీన్ని శ్రద్ధగా వినడమే అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి కలిగిస్తుంది.
మనోభద్రో నామ రాజా సోమవంశ సముద్భవః । పూర్వమాసీజ్జగత్యస్మిన్బలవాన్సర్వధర్మ్మవిత్
మనోభద్రుడు అనే రాజు సోమవంశంలో జన్మించాడు. అతను ఈ భూమిపై ముందు కాలంలో బలవంతుడిగా, అన్ని ధర్మాలను తెలిసినవాడిగా ఉండేవాడు.
తస్య హేమప్రభా నామ మహిషీ ప్రియవాదినీ । పతివ్రతా మహాభాగా సర్వలక్షణసంయుతా
ఆ రాజుకు హేమప్రభ అనే మహిషి ఉండేది. ఆమె మధురంగా మాట్లాడేవారు, భర్తకు అంకితమై ఉండేది, మహా భాగ్యవంతురాలు, అన్ని శుభలక్షణాలతో కూడినవారు.