న్యాసస్వామీ సుపుత్రోఽభూన్న్యాసాపహారకస్య చ । గుణవాన్రూపవాంశ్చైవ సర్వలక్షణసంయుతః
విశ్వాసంగా అప్పగించిన దానికి అధిపతిగా ఉన్నవాడు, దానిని దొంగిలించినవాడికి మంచి కుమారుడిగా జన్మిస్తాడు. అతడు సద్గుణాలు, అందం, అన్ని శుభ లక్షణాలతో కూడి ఉంటాడు.
భక్తిం చ దర్శయేత్తస్య పుత్రో భూత్వా దినేదినే । ప్రియవాఙ్మధురోవాగ్మీ బహుస్నేహం విదర్శయేత్
అతడు కుమారుడిగా మారి, ప్రతిరోజూ భక్తిని చూపిస్తూ, మధురంగా, మృదువుగా మాట్లాడి, ఎంతో ప్రేమను ప్రదర్శిస్తాడు.
స్వీయం ద్రవ్యం సముద్గ్రాహ్య ప్రీతిముత్పాద్య చాతులామ్ । యథా తేన ప్రదత్తం తన్న్యాసాపహరణాత్పరమ్
తన సొంత ధనాన్ని తీసుకుని, అతనికి అపారమైన ఆనందాన్ని కలిగిస్తూ, అప్పట్లో అప్పగించిన దానికంటే ఎక్కువగా తిరిగి ఇస్తాడు.
దుఃఖమేవం మహాభాగ దారుణం ప్రాణనాశనమ్ । తాదృశం తస్య సో దద్యాత్పుత్రో భూత్వా మహాగుణః
ఓ మహాభాగ్యవంతుడా! ఇలా అతడు కుమారుడిగా జన్మించి, గొప్ప గుణాలతో, అతనికి భరించలేని, ప్రాణాలను హరించే దుఃఖాన్ని కలిగిస్తాడు.
అల్పాయుషస్తథా భూత్వా మరణం చోపగచ్ఛతి । దుఃఖం దత్వా ప్రయాత్యేవం ప్రహృత్యైవం పునఃపునః
అతడు తక్కువ ఆయుష్షుతో ఉండి, మరణాన్ని పొందుతాడు. దుఃఖాన్ని కలిగించి, ఇలా మళ్ళీ మళ్ళీ జన్మించి పోతూ ఉంటాడు.
యదాహ పుత్రపుత్రేతి ప్రలాపం హి కరోతి యః । తదా హాస్యం కరోత్యేష కస్తు పుత్రో హి కస్య చ
ఎవరైనా 'నా కుమారుడు, నా కుమారుడు' అని విలపిస్తే, అప్పుడతడు నవ్వుతాడు. ఎవరు నిజంగా కుమారుడు? ఎవరి కుమారుడు ఎవరు?
అనేనాపహృతం న్యాసం మదీయం పాపచారిణా । ద్రవ్యాపహారణేనాపి మమ ప్రాణాగతాః కిల
ఈ పాపాత్ముడు నా విశ్వాసంగా అప్పగించిన ధనాన్ని దోచుకున్నాడు. నా ధనాన్ని దొంగిలించడంతో, నిజంగా నా ప్రాణాలే పోయినట్లయ్యాయి.
దుఃఖేన మహతా చైవ అసహ్యేన చ వై పురా । తదా దుఃఖం మయా దత్వాద్రవ్యముద్గ్రాహ్యముత్తమమ్
అప్పట్లో నేను భరించలేని పెద్ద దుఃఖంతో, ఆ ఉత్తమమైన ధనాన్ని తీసుకుని, ఆ బాధను అతనికి ఇచ్చాను.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే పాతాలఖండే వైశాఖమాహాత్మ్యే సప్తాశీతితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో పాతాళఖండంలో వైశాఖమాస మహత్యంలో ఎనభై ఏడవ అధ్యాయం ముగిసింది.
సుమనోవాచ- ఋణసంబంధినం పుత్రం ప్రవక్ష్యామి తవాగ్రతః । ఋణం యస్య గృహీత్వా యః ప్రయాతి మరణం కిల
సుమనసు ఇలా అన్నాడు — అప్పు సంబంధం ఉన్న కుమారుని గురించి నీ ముందు చెబుతాను. ఎవడు అప్పు తీసుకుని, మరణ సమయంలో వెళ్తాడో, అతడే.
అర్థదాతా సుతో భూత్వా భ్రాతావాథ పితా ప్రియా । మిత్రరూపేణ వర్తేత అంతర్దుష్టః సదైవ సః
అతడు ధనం ఇచ్చేవాడిగా కుమారుడిగా, సోదరుడిగా, తండ్రిగా, ప్రియమైనవాడిగా మారి, స్నేహితుడిలా ప్రవర్తిస్తాడు. కానీ లోపల మాత్రం ఎప్పుడూ దుర్మార్గుడే.
గుణం నైవ ప్రపశ్యేత స క్రూరో నిష్ఠురాకృతిః । జల్పతే నిష్ఠురం వాక్యం సదైవ స్వజనేషు చ
అతడు ఎలాంటి గుణాన్ని కూడా చూడడు. అతడు క్రూరంగా, కఠినంగా కనిపిస్తాడు. ఎప్పుడూ తనవాళ్లకే కఠినంగా మాట్లాడతాడు.
మిష్టం మిష్టం సమశ్నాతి భోగాన్భుంజతి నిత్యశః । ద్యూతకర్మరతో నిత్యం చౌరకర్మణి సస్పృహః
అతడు రుచికరమైన పదార్థాలు తింటూ, ఎప్పుడూ సుఖాలను అనుభవిస్తూ, జూదంలో నిత్యం మునిగిపోతూ, దొంగతనానికి ఆశపడి ఉంటాడు.
గృహాద్ద్రవ్యం చోరయతి వార్యమాణః స కుప్యతి । పితరం మాతరం చైవ కుత్సతే చ దినేదినే
అతడు ఇంటి నుంచి ధనాన్ని దొంగిలిస్తాడు. ఆపితే కోపపడతాడు. ప్రతిరోజూ తండ్రిని, తల్లిని అవమానిస్తాడు.
ఏవం సంక్షీయతే ద్రవ్యమేవమేతద్వదత్యపి । గృహం క్షేత్రాదికం సర్వం మమైవ హి న సంశయః
ఇలా ఇంటి ధనం తగ్గిపోతుంది. అయినా అతడు, 'ఇల్లు, భూమి, అన్నీ నాదే, ఇందులో సందేహమే లేదు' అని అంటాడు.
పితరం మాతరం చైవ హినస్త్యేవ దినే దినే । సుదండైర్ముశలైశ్చైవ కేశోత్పాటైశ్చ దారుణైః
అతడు ప్రతిరోజూ తండ్రిని, తల్లిని హింసిస్తాడు. కఠినంగా కొడుతూ, ముసలితో గాయపరచుతూ, జుట్టు పీడుతూ బాధిస్తాడు.
మృతే తు తస్మిన్పితరి మాతరి చాతినిష్ఠురః । నిఃస్నేహో నిష్ఠురశ్చైవ జాయతే నాత్ర సంశయః
తండ్రి లేదా తల్లి చనిపోతే, అతడు మరింత క్రూరంగా, ప్రేమ లేకుండా మారిపోతాడు. ఇందులో ఏమాత్రం సందేహం లేదు.
శ్రాద్ధకార్యాణి దానాని న కరోతి సదైవ సః । ఏవంవిధాః ప్రియాః పుత్రా భవంతి చ మహీపతే
అతడు శ్రాద్ధకార్యాలు, దానాలు ఎప్పుడూ చేయడు. రాజా! ఇలాంటి వారే ప్రియమైన కుమారులుగా జన్మిస్తారు.
రిపుం పుత్రం ప్రవక్ష్యామి తవాగ్రే ద్విజసత్తమ । బాల్యేవయసి సంప్రాప్తే పుత్రత్వే వర్తతే సదా
ద్విజశ్రేష్ఠా, నీ ముందు శత్రుస్వభావమున్న కుమారుని గురించి చెబుతాను. చిన్నప్పుడూ, యవ్వనానికి వచ్చిన తర్వాత కూడా, అతడు ఎప్పుడూ కుమారుడిగా ప్రవర్తిస్తాడు.
పితరం మాతరం చైవ క్రీడమానో హి తాడయేత్ । తాడయిత్వా ప్రయాత్యేవం ప్రహస్యైవం పునః పునః
ఆడుకుంటున్నప్పుడు, ఆ కుమారుడు తన తండ్రిని, తల్లిని కొడతాడు. కొట్టి, నవ్వుతూ మళ్లీ మళ్లీ అలాగే చేస్తూ వెళ్లిపోతాడు.
పునరాయాతి తం తత్ర పితరం మాతరం పునః । సక్రోధో వర్తతే నిత్యం కుత్సతే చ దినేదినే
తర్వాత మళ్లీ వచ్చి, తండ్రి తల్లిని చూస్తూ, ఎప్పుడూ కోపంగా ఉండి, రోజూ వారిని నిందిస్తూ ఉంటాడు.
ఏవం సంవర్తతే నిత్యం వైరకర్మణి సంపదా । పితరం తాడయిత్వా చ మాతరం చ తతః పునః
అలా ఎప్పుడూ శత్రుత్వంతో ప్రవర్తిస్తూ, తండ్రిని తల్లిని కొట్టి, మళ్లీ మళ్లీ అదే చేస్తాడు.
ప్రయాత్యేవం స దుష్టాత్మా పూర్వవైరానుభావతః । అథాతః సంప్రవక్ష్యామి యథాలభ్యం భవేత్ప్రియమ్
అతడు పూర్వజన్మ వైరం వల్ల చెడు మనసుతో అలా వెళ్లిపోతాడు. ఇప్పుడు, ఎలా ప్రేమను పొందాలో నేను వివరంగా చెబుతాను.
జాతమాత్రం ప్రియం కుర్యాద్బాల్యే క్రీడనతాడనైః । వయః ప్రాప్య ప్రియం కుర్యాన్మాతృపిత్రోరనంతరమ్
పుట్టిన వెంటనే ప్రేమ చూపాలి. చిన్నప్పుడూ ఆటలతో, మృదువుగా కొట్టడముతో ప్రేమను చూపాలి. యవ్వనానికి వచ్చిన తర్వాత తల్లిదండ్రులకు ప్రేమను చూపాలి.
భక్త్యా సంతోషయేన్నిత్యం తావుభౌ పరితోషయేత్ । స్నేహేన వచసా చైవ ప్రియసంభాషణేన చ
భక్తితో, ప్రేమతో, మధురమైన మాటలతో, సంతోషపరిచే మాటలతో ఎప్పుడూ ఇద్దరినీ సంతృప్తిపర్చాలి.
మృతౌ గురూ సమాజ్ఞాయ స్నేహేన రుదతే పునః । శ్రాద్ధకర్మాణి సర్వాణి పిండదానాదికాం క్రియామ్
వారు మరణించినప్పుడు, పెద్దల దగ్గర తెలుసుకొని, ప్రేమతో ఏడ్చి, శ్రాద్ధకర్మలు, పిండప్రదానం వంటి అన్ని కార్యాలు చేయాలి.
కరోత్యేవసుదుఃఖార్తస్తేభ్యో యాత్రాం ప్రయచ్ఛతి । ఋణత్రయాన్వితః స్నేహాన్మోచయేద్యస్తు నిశ్చితః
బాధతో బాధపడుతూ వాటిని చేసి, వారికి ప్రయాణం కల్పిస్తాడు. ప్రేమతో, నిశ్చయంగా, మూడు రకాల ఋణాల నుండి వారిని విముక్తి చేస్తాడు.
యస్మాల్లభ్యం భవేత్కాంత ప్రయచ్ఛతి న సంశయః । పుత్రో భూత్వా మహాప్రాజ్ఞ అనేనవిధినా కిల
ఈ విధంగా, పొందవలసినది నిస్సందేహంగా లభిస్తుంది. కుమారుడిగా ఈ విధానంతో నిజంగా పొందవచ్చు, జ్ఞానవంతుడా.
ఉదాసీనం ప్రవక్ష్యామి తవాగ్రే ప్రియ సాంప్రతమ్ । ఉదాసీనేన భావేన సదైవ పరివర్తతే
ప్రియమైనవాడా, ఇప్పుడు నీ ముందు నిర్లక్ష్యంగా ఉండేవారిని గురించి చెబుతాను. అతడు ఎప్పుడూ నిర్లిప్తంగా ప్రవర్తిస్తాడు.
దదాతి నైవ గృహ్ణాతి న చ కుప్యతి తుష్యతి । నో వా ప్రయాతి సంత్యజ్య ఉదాసీనో ద్విజోత్తమ
అతడు ఇవ్వడు, తీసుకోడు, కోపపడడు, సంతోషపడడు. వదిలిపెట్టి వెళ్లిపోవడమూ చేయడు. ఇలాంటి వాడే నిజంగా నిర్లిప్తుడు, ద్విజశ్రేష్ఠా.