న కేచన తథా భావాశ్చేతః శీతలయంతినః । రాజ్యలాభాదయోఽప్యేతే యథా తవ సమాగమః
రాజ్యం లభించడం వంటి ఇతర ఫలితాలన్నీ మనసుకు అంత శాంతిని ఇవ్వవు, మీ కలయిక వల్ల కలిగే ఆనందం వేరే ఎక్కడా దొరకదు.
సూత ఉవాచ-। అథ మందమృదుస్మేరస్ఫురద్దంతప్రభానుగః । అంబరీషం ప్రత్యువాచ నారదో మునిసత్తమః
సూతుడు చెప్పాడు — అప్పుడు మృదువుగా నవ్వుతూ, దంతాలు మెరిసేలా, మునిశ్రేష్ఠుడైన నారదుడు అంబరీషునికి ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
నారద ఉవాచ-। శృణు రాజన్ప్రవక్ష్యామి హితాయ జగతస్తవ । విధిర్మాధవమాసస్య యచ్ఛ్రుతో బ్రహ్మణః పురా
నారదుడు ఇలా అన్నాడు — రాజా! నీకు, ఈ లోకానికి మేలు కలగాలని నేను ఇప్పుడు చెబుతున్నాను. మాధవ మాసానికి సంబంధించిన నియమాన్ని బ్రహ్మదేవుడి నుండి నేను ఎప్పుడో విన్నాను.
దుర్ల్లభం భారతే వర్షే జన్మ తస్మాన్మనుష్యతా । మానుష్యే దుర్ల్లభే లోకే స్వస్వధర్మప్రవర్త్తనమ్
భారతదేశంలో మనిషిగా జన్మించడం చాలా అరుదైనది. మనుషులలో కూడా, ఈ లోకంలో తన ధర్మాన్ని నిబద్ధంగా అనుసరించడం ఇంకా కష్టం.
తతోఽపి భక్తిర్భూపాల వాసుదేవేఽతిదుర్ల్లభా । తత్రాపి దుర్ల్లభో మాసో మాధవో మాధవప్రియః
రాజా! వాసుదేవునికి భక్తి కలిగినవారు ఇంకా అరుదైనవారు. అందులోను మాధవునికి ప్రియమైన మాధవ మాసాన్ని పొందడం అత్యంత దుర్లభం.
తమవాప్య తతో మాసం స్నానదానజపాదికమ్ । కుర్వంతి విధినా యే తు ధన్యాస్తే కృతినో నరాః
ఆ మాసాన్ని పొందినవారు, నియమంగా స్నానం, దానం, జపం మొదలైనవి చేసే వారు నిజంగా ధన్యులు, సఫలమైనవారు.
తేషాం దర్శనమాత్రేణ పాపినోఽపి వికిల్బిషాః । భవంతి భగవద్భావభావితా ధర్మకాంక్షిణః
అలాంటి మహాత్ములను కేవలం చూడటం వల్లే, పెద్ద పాపులు కూడా పవిత్రులవుతారు. వారి హృదయాల్లో భగవంతుని భక్తి, ధర్మం పట్ల ఆకాంక్ష కలుగుతుంది.
మాధవే మాసి యైః స్నాతం ప్రాతర్నియమసంయుతైః । తే కోటివర్షపర్యంతం క్రీడంతే నందనే వనే
మాధవ మాసంలో నియమంగా, ఉదయం స్నానం చేసే వారు కోటి సంవత్సరాలు నందనవనంలో ఆనందంగా విహరిస్తారు.
యథా న వారిధిసమో లోకే కోఽపి జలాశయః । తథా మాసో న వైశాఖసదృశో మాధవప్రియః
ఈ లోకంలో సముద్రానికి సమానమైన నీటి నిలయం లేనట్లే, మాధవునికి ప్రియమైన వైశాఖ మాసానికి సమానమైన మరొక మాసం లేదు.
తావత్పాపాని తిష్ఠంతి మనుష్యాణాం కలేవరే । యావత్కిలమలధ్వంసీ మాసో నాయాతి మాధవః
మానవుల శరీరాల్లో పాపాలు మాధవ మాసం వచ్చేవరకు ఉంటాయి. ఆ మాసం వచ్చినపుడు అన్ని మలినాలు తొలగిపోతాయి.
అవశిష్టదినాన్యేవ పంచమాసస్య తస్య వై । ఏకాదశీం సమారభ్య సర్వమాససమాని వై
ఆ ఐదవ మాసంలో మిగిలిన రోజులు, పదకొండవ రోజు నుండి మొదలుకుని, మొత్తం మాసానికి సమానంగా భావించబడతాయి.
వైశాఖే పూజితో దేవో మాధవో మధుహా తు యైః । నానోపచారై రాజేంద్ర తైః ప్రాప్తం జన్మనః ఫలమ్
రాజేంద్రా! వైశాఖ మాసంలో మధుసూదనుడైన మాధవునికి వివిధ విధాలుగా పూజ చేసినవారు మానవ జన్మ ఫలితాన్ని పొందుతారు.
కిం కిం న దుర్ల్లభతరం ప్రాప్యతే మాసి మాధవే । స్నానేన పరమేశస్య పూజనేన యథావిధి
మాధవ మాసంలో స్నానం చేసి, పరమేశ్వరుని నియమంగా పూజించేవారికి సాధించలేనిది ఏముంది?
న దత్తం న హుతం జప్తం న తీర్థే మరణం కృతమ్ । యైర్హి నారాయణో నైవ ధ్యాతో నిఖిలపాపహా
సర్వపాపాలను హరించే నారాయణుని ధ్యానం చేయని వారు, దానం చేయలేదు, హవనం చేయలేదు, జపం చేయలేదు, తీర్థంలో మరణించలేదు.
తేషాం జన్మ నృణాం లోకే జ్ఞాతవ్యం నిష్ఫలం నృప । ద్రవ్యేషు విద్యమానేషు కృపణో యో భవేన్నరః
రాజా! ధనం ఉన్నా దానం చేయని వారు, వారి జన్మం ఈ లోకంలో వ్యర్థమే అని తెలుసుకోవాలి.
అదత్వా మ్రియతే యో హి తస్య ద్రవ్యం నిరర్థకమ్ । తీర్థస్నానాది తపసా సత్కులే జన్మ లభ్యతే
దానం చేయకుండా మరణించినవారి ధనం వృథా. మంచి వంశంలో జన్మించాలంటే తీర్థస్నానం, తపస్సు వంటి వాటి ద్వారానే సాధ్యమవుతుంది.
న దానేన వినా భూప కించిదప్యుపతిష్ఠతి । వైశాఖస్నానమాహాత్మ్యాదపి పంచదినాత్మకాత్
రాజా! దానం లేకుండా ఏదీ సిద్ధించదు. వైశాఖ మాసంలో ఐదు రోజుల స్నాన ఫలితంతో కూడిన మహిమ కూడా దానంతోనే సిద్ధిస్తుంది.
సత్కులే ప్రాప్యతే జన్మ వైభవం వివిధం తథా । సుపుత్రః సుకులం భూప ధనధాన్యం వరస్త్రియః
మంచి వంశంలో జన్మ, వివిధ రకాల ఐశ్వర్యం, మంచి కుమారులు, సద్గృహం, ధనం, ధాన్యం, ఉత్తమ భార్యలు లభిస్తాయి.
సుజన్మమరణం చాపి సుభోగాః సుఖమేవ చ । సదా దానేఽధికా ప్రీతిరౌదార్యం ధైర్యముత్తమమ్
మంచి జన్మ, మంచి మరణం, సుఖభోగాలు, సంతోషం, ఎప్పుడూ దానంలో ఆనందం, ఉదారత, గొప్ప ధైర్యం కూడా లభిస్తాయి.
ప్రసాదాత్తస్య దేవస్య విష్ణోశ్చైవ మహాత్మనః । నారాయణస్య జాయంతే సిద్ధయో భూప వాంచ్ఛితాః
ఆ మహాత్ముడైన విష్ణువు, నారాయణుని కృప వల్ల, రాజా! కావలసిన అన్ని సిద్ధులు లభిస్తాయి.
ఊర్జే మాసి తపో మాసి మాధవే మాధవప్రియే । స్నాత్వా దామోదరం భక్త్యా మాధవం మధుసూదనమ్
ఊర్జ మాసంలో, తపో మాసంలో, మాధవ మాసంలో, మాధవునికి ప్రియమైన సమయంలో, స్నానం చేసి, దామోదరుడు, మాధవుడు, మధుసూదనుడిని భక్తితో పూజించాలి.
విశేషేణ సమభ్యర్చ్య దత్వా దానాని శక్తితః । ఏహికం సుఖమాసాద్య నరో హరిపదం వ్రజేత్
ప్రత్యేకంగా ఆయనను పూజించి, తన శక్తికి తగినంత దానం చేసి, ఈ లోకంలో సుఖాన్ని పొందుతాడు; ఆ తరువాత హరిలోకాన్ని చేరుతాడు.
అనేకజన్మార్జితపాతకావలీ విలీయతే మాధవమజ్జనేన । సూర్యోదయే భూప యథా తమిస్రం వచః స్వయంభూరిదమాదిశన్మే
ఎన్ని జన్మల్లో సంపాదించిన పాపాలన్నీ మాధవుని కోసం స్నానం చేయడం వల్ల కరిగిపోతాయి; రాజా! సూర్యోదయానికి చీకటి పోయినట్టు. ఇది స్వయంభువుడు నాకు చెప్పిన మాట.
చకార విష్ణుర్విపులప్రచారం మాసస్య వై మాధవసంజ్ఞకస్య । యమస్య గుప్తం వచసా విచింత్య మనుష్యలోకం గమితం చకార
విష్ణువు యముని రహస్య వాక్యాన్ని ఆలోచించి, మాధవ మాసాన్ని విస్తృతంగా ప్రజల్లో ప్రాచుర్యం కలిగించాడు, మానవ లోకానికి అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చాడు.
తస్మాదస్మిన్సమాయాతే మాధవే మాసి వైష్ణవైః । స్నాత్వా పుణ్యజలే తీర్థే గంగాయాః పావనే నృణామ్
కాబట్టి, ఈ మాధవ మాసం వచ్చినప్పుడు, ఓ వైష్ణవులారా! పవిత్రమైన గంగానదిలోని తీర్థంలో స్నానం చేసి—
రేవాయా వా మహారాజ యామునే శారదేఽథవా । ప్రాతస్త్వనుదితే భానౌ విధానేన నృపోత్తమ
లేక రేవా నదిలోనైనా, యమునా లేదా శారదా నదిలోనైనా, ఉదయం సూర్యుడు ఉదయించకముందే, విధిగా, ఓ మహారాజా!
పూజయిత్వా చ దేవేశం ముకుందం మధుసూదనమ్ । పుత్రపౌత్రధనైః శ్రేయో వాంచ్ఛితాని సుఖాని చ
దేవతల అధిపతి అయిన ముకుందుడు, మధుసూదనుడిని పూజించి, మనసులో కోరుకున్న సంతానం, మనవలు, ధనం వంటి సుఖాలను పొందుతారు.
అనుభూయ తపస్త్వంతే స్వర్గమక్షయమాప్నుయాత్ । ఏవం జ్ఞాత్వా మహాభాగ మధుసూదనమర్చయ
తపస్సు ఫలితాన్ని అనుభవించి, చివరికి అక్షయమైన స్వర్గాన్ని పొందుతాడు. ఇదంతా తెలుసుకొని, ఓ మహాభాగ! మధుసూదనుడిని పూజించు.
స్నాత్వా సమ్యగ్విధానేన వైశాఖే తు విశేషతః । దేవమారాధ్య గోవిన్దం నారాయణమనామయమ్
విశేషంగా వైశాఖ మాసంలో, సరిగ్గా విధి ప్రకారం స్నానం చేసి, దేవుడైన గోవిందుడు, నారాయణుడు అనే నిష్కలంకుని పూజించాలి.
ప్రాప్స్యసి త్వం సుఖం పుత్రం ధనాని చ హరేః పదమ్ । దేవదేవం నమస్కృత్య మాధవం పాపనాశనమ్
అప్పుడు నీవు సుఖాన్ని, సంతానాన్ని, ధనాన్ని, హరిలోకాన్ని పొందుతావు. పాపాలను తొలగించే మాధవుడికి నమస్కరించు, ఓ దేవదేవా!