యది భక్తిర్భవేదేషాం కృష్ణే సర్వేశ్వరేశ్వరే । తదాధికారిణః సర్వే నాన్యథా మునిసత్తమ
వారికి కృష్ణుని మీద భక్తి ఉంటే, అందరికీ హక్కు ఉంటుంది. లేకపోతే కాదు, ఓ మునిశ్రేష్ఠా!
యాజ్ఞికో దాననిరతః సర్వతంత్రోపసేవకః । సత్యవాదీ యతిర్వాపి వేదవేదాంగపారగః
యజ్ఞాలు చేసేవాడు, దానంలో నిమగ్నుడైనవాడు, అన్ని తంత్రాలను ఆచరించేవాడు, సత్యవాది, యతి అయినవాడు, వేదాలు, వేదాంగాలు నేర్చుకున్నవాడు కూడా.
బ్రహ్మనిష్ఠః కులీనో వా తపస్వీ వ్రతతత్పరః । అత్రాధికారీ న భవేత్కృష్ణభక్తివివర్జితః
బ్రహ్మంలో స్థిరంగా ఉన్నవాడు, మంచి వంశంలో పుట్టినవాడు, తపస్సు చేసేవాడు, వ్రతాలకు నిబద్ధుడైనవాడు అయినా, కృష్ణభక్తి లేని వాడికి ఇక్కడ హక్కు ఉండదు.
తస్మాదకృష్ణభక్తాయ కృతఘ్నాయ న మానినే । న చ శ్రద్ధావిహీనాయ వక్తవ్యం నాస్తికాయ చ
అందువల్ల, కృష్ణభక్తి లేని వాడికి, కృతఘ్నుడికి, గర్విష్టుడికి, విశ్వాసం లేని వాడికి, నాస్తికునికి ఈ ఉపదేశం చెప్పకూడదు.
న చాశుశ్రూషవే వాచ్యం నాసంవత్సరసేవినే । శ్రీకృష్ణేఽనన్యభక్తాయ దంభలోభవివర్జినే
వినిపించుకోని వాడికి, ఏడాది సేవ చేయని వాడికి చెప్పకూడదు. శ్రీకృష్ణునికి ఎలాంటి మాయ, లోభం లేని, ఏకభక్తి ఉన్నవాడికి మాత్రమే చెప్పాలి.
కామక్రోధవిముక్తాయ దేయమేతత్ప్రయత్నతః । ఋషిశ్చైవాహమేతస్య గాయత్రీఛంద ఉచ్యతే
కామక్రోధాలు లేని వాడికి శ్రద్ధగా ఈ మంత్రాన్ని ఇవ్వాలి. దీనికి ఋషి నేనే, ఛందస్సు గాయత్రీ అని చెప్పబడింది.
దేవతా బల్లవీకాంతో మంత్రస్య పరికీర్తితః । సప్రియస్య హరేర్దాస్యే వినియోగ ఉదాహృతః
ఈ మంత్రానికి దేవతగా గోపికల ప్రియుడైన హరి చెప్పబడ్డాడు. ఆయన ప్రియతో కలిసి హరికి సేవ చేయడమే దీనికి ప్రయోజనం.
ఆచక్రాద్యైస్తథా మంత్రైః పంచాంగాని ప్రకల్పయేత్ । అథవాపి స్వబీజేన కరాంగన్యాసకౌ చరేత్
నిర్దిష్టమైన మంత్రాలతో ఐదు భాగాలను స్థాపించాలి. లేకపోతే, తన స్వంత బీజాక్షరంతో చేతులు, అవయవాలపై న్యాసం చేయాలి.
మంత్రస్య ప్రథమో వర్ణో బిందునా మూర్ధ్నిభూషితః । గమిత్యేవం భవేద్బీజం నమః శక్తిరిహోదితా
మంత్రంలో మొదటి అక్షరం తలపై బిందువుతో అలంకరించబడితే అది బీజం అవుతుంది. 'నమః' అనే పదమే ఇక్కడ శక్తిగా చెప్పబడింది.
అంతిమార్ణైర్దశాంగాని తైరేవ చ తథార్చనమ్ । గంధపుష్పాదిభిస్తచ్చ జలైరేవాప్యసంభవే
చివరి అక్షరాలతో పది భాగాలు, పూజ చేయాలి. అవి లేకపోతే, పరిమళభరితమైన పువ్వులు, నీటితో ఆచరించాలి.
న్యాసపూర్వవిధానేన కర్తవ్యం హరితుష్టయే । అతఏవాస్య మంత్రస్య న్యాసాద్యన్యే వదంతి చ
ముందుగా న్యాసం చేసి, హరిని సంతుష్టిపర్చేందుకు ఈ విధానం చేయాలి. అందుకే, ఈ మంత్రానికి న్యాసం అవసరమని ఇతరులు కూడా చెబుతారు.
సకృదుచ్చారణాదేవ కృతకృత్యత్వదాయినః । తథాపి దశధా నిత్యం జపాద్యర్థం ప్రవిన్యసేత్
ఒక్కసారి ఉచ్చరించినా, ఇది అన్ని కార్యాలను సిద్ధించేస్తుంది. అయినప్పటికీ, జపం మొదలైన వాటికి ప్రతిరోజూ పది సార్లు చేయాలి.
అథ ధ్యానం ప్రవక్ష్యామి మంత్రస్యాస్య ద్విజోత్తమ । పీతాంబరం ఘనశ్యామం ద్విభుజం వనమాలినమ్
ఇప్పుడు ఈ మంత్రానికి ధ్యానాన్ని చెబుతాను, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణా! పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, మేఘంలా నలుపుగా ఉండి, రెండు చేతులతో, అడవి పూలమాల ధరించినవాడిగా ధ్యానం చేయాలి.
బర్హిబర్హకృతోత్తంసం శశికోటినిభాననమ్ । ఘూర్ణాయమాననయనం కర్ణికారావతంసినమ్
నెమలి పిచ్చుకలతో కిరీటం ధరించి, చంద్రబింబంలా ప్రకాశించే ముఖంతో, తిరుగుతున్న కళ్లతో, చెవికి కర్ణికార పువ్వు అలంకరించుకున్నవాడిగా చూడాలి.
అభితశ్చందనేనాథ మధ్యే కుంకుమబిందునా । రచితం తిలకం భాలే బిభ్రతం మండలాకృతిమ్
ముఖం చుట్టూ గంధం పూసి, నడుములో కుంకుమ బిందువుతో వృత్తాకార తిలకం నుదిటిపై ధరించినవాడిగా భావించాలి.
తరుణాదిత్యసంకాశం కుండలాభ్యాం విరాజితమ్ । ఘర్మామ్బుకణికారాజద్దర్పణాభకపోలకమ్
కొత్త సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, చెవుల్లో కుండలాలతో, చెమట నీటి బిందువులతో మెరిసే కపోలాలతో ఉన్నవాడిగా చూడాలి.
ప్రియాస్య న్యస్తనయనం లీలాపాంగోన్నతభ్రువమ్ । అగ్రభాగన్యస్తముక్తా విస్ఫురత్ప్రోచ్చనాసికమ్
తన ప్రియమైనవారిని చూస్తూ, లీలగా కనురెప్పలు పైకి లేపుతూ, ముక్కు చివర ముత్యాన్ని ధరించి, మెరిసే ముక్కుతో ఉన్నవాడిగా ధ్యానం చేయాలి.
దశనజ్యోత్స్నయా రాజత్పక్వబింబఫలాధరమ్ । కేయూరాంగదసద్రత్నముద్రికాభిర్లసత్కరమ్
పండిన బింబపండు వంటి పెదవులతో, దంతాల వెలుగుతో మెరిసిపోతూ, చేతుల్లో కంకణాలు, వడ్రంగాలు, విలువైన ఉంగరాలతో అలంకరించబడి ఉన్నవాడిగా చూడాలి.
బిభ్రతం మురలద్యం వామే పాణౌ పద్మం తథైవ చ । కాంచీదామస్ఫురన్మధ్యం నూపురాభ్యాం లసత్పదమ్
వామచేతిలో మురళీ, పద్మాన్ని పట్టుకుని, నడుము మీద మెరిసే కంచెతో, కాళ్లకు నూపురాలతో ప్రకాశిస్తూ ఉన్నవాడిగా ధ్యానం చేయాలి.
రతికేలిరసావేశ చపలం చపలేక్షణమ్ । హసంతం ప్రియయా సార్ద్ధం హాసయంతం చ తాం ముహుః
ప్రేమలీల ఆనందంలో మునిగిపోయి, చంచలమైన కళ్లతో, తన ప్రియతో కలిసి నవ్వుతూ, ఆమెను మళ్లీ మళ్లీ నవ్వించేవాడిగా భావించాలి.
ఇత్థం కల్పతరోర్మూలే రత్నసింహాసనోపరి । వృందారణ్యే స్మరేత్కృష్ణం సంస్థితం ప్రియయా సహ
కల్పవృక్షం వేరుల దగ్గర, రత్నాల సింహాసనంపై, వృందావనంలో తన ప్రియురాలితో కలిసి నిలబడి ఉన్న శ్రీకృష్ణుని మనసులో ధ్యానించాలి.
వామపార్శ్వే స్థితాం తస్య రాధికాం చ స్మరేత్తతః । నీలచోలకసంవీతాం తప్తహేమసమప్రభామ్
ఆ తరువాత, కృష్ణుని ఎడమవైపు నిలబడిన రాధికను జ్ఞాపకం చేసుకోవాలి. ఆమె నీలిరంగు వస్త్రము ధరించి, కరిగిన బంగారం వంటి కాంతితో మెరిసిపోతూ ఉంటుంది.
పట్టాంచలేనావృతార్ద్ధ సుస్మేరాననపంకజామ్ । కాంతవక్త్రే న్యస్తనేత్రాం చకోరీ చంచలేక్షణామ్
రాధిక తన శరీరానికి అర భాగాన్ని పట్టు ఉడుపుతో కప్పుకొని, మృదువైన చిరునవ్వుతో కమల ముఖాన్ని కలిగి, తన ప్రియుని ముఖాన్ని చూస్తూ, చకోరపక్షిలా చంచలమైన కన్నులతో ఉంటుంది.
అంగుష్ఠతర్జనీభ్యాం చ నిజకాంతముఖాంబుజే । అర్పయంతీం పూగఫలం పర్ణచూర్ణసమన్వితమ్
తన బొటనవేలు, చూపువేలు ద్వారా, పానస పండు, ఆకుల పొడి కలిపినదాన్ని తన ప్రియుని ముఖంలో సమర్పిస్తుంది.
ముక్తాహారస్ఫురచ్చారు పీనోన్నతపయోధరామ్ । క్షీణమధ్యాం పృథుశ్రోణీం కింకిణీజాలమండితామ్
ముత్యాల హారం మెరిసేలా ధరించి, ఉబ్బిన, ఎత్తైన వక్షోజాలు, సన్నని నడుము, విస్తారమైన నితంబాలు, మణిపూసలతో అలంకరించిన గంటలు ధరించి ఉంటుంది.
రత్నతాటంకకేయూరముద్రా వలయధారిణీమ్ । రణత్కటకమంజీర రత్నపాదాంగులీయకామ్
రత్నాల చెవిపోగులు, చేతికడులు, ఉంగరాలు, గాజులు ధరించి, మ్రోగే కడులు, పాదాల్లో మణిపూసలతో కూడిన గజ్జెలు, రత్నాలతో చేసిన పాదవేళ్ల ఉంగరాలు వేసుకుని ఉంటుంది.
లావణ్యసారముగ్ధాంగీం సర్వావయవసుందరీమ్ । ఆనందరససంమగ్నాం ప్రసన్నాం నవయౌవనామ్
ఆమె అందం సారమంతా ఆమె శరీరంలో ఉంది. ప్రతి అవయవం ఆకర్షణీయంగా, ఆనందరసంలో మునిగి, ప్రశాంతంగా, యవ్వనపు కొత్తతనంతో మెరిసిపోతూ ఉంటుంది.
సఖ్యశ్చ తస్యా విప్రేంద్ర తత్సమానవయోగుణాః । తత్సేవనపరాభావ్యాశ్చామరవ్యజనాదిభిః
బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా! ఆమె సఖులు కూడా అదే వయస్సు, అదే లక్షణాలతో, ఆమె సేవలో నిమగ్నమై, చామరాలు, విశాఖలు మొదలైన వస్తువులు చేతబట్టి ఉంటారు.
అథ తుభ్యం ప్రవక్ష్యామి మంత్రార్థం శృణు నారద । బహిరంగైః ప్రపంచస్య స్వాంశైర్మాయాది శక్తిభిః
ఇప్పుడు నీకు మంత్రార్థాన్ని వివరించబోతున్నాను, నారదా! విను. ఆమె బాహ్యశక్తుల ద్వారా, మాయ మొదలైన తన స్వంత శక్తులతో ఈ జగత్తు ప్రదర్శించబడుతుంది.
అంతరంగైస్తథా నిత్యవిభూతైస్తైశ్చిదాదిభిః । గోపనాదుచ్యతే గోపీ రాధికా కృష్ణవల్లభా । దేవీ కృష్ణమయీ ప్రోక్తా రాధికా పరదేవతా
అలాగే, ఆమె అంతర్గత, నిత్యమైన జ్ఞానాది లక్షణాల ద్వారా గోపీ, రాధిక, కృష్ణుని ప్రియురాలు అని పిలవబడుతుంది. దేవి కృష్ణమయంగా చెప్పబడుతుంది. రాధిక పరమదేవత.