తత్తత్కాలోద్భవానాం చ ఫలాదీనామనర్పణమ్ । వినియుక్తావశిష్టస్య ప్రదానం వ్యంజనస్య యత్
తగిన సమయంలో వచ్చిన పండ్లు మొదలైనవి నివేదించకపోవడం, కేటాయించిన తరువాత మిగిలినదాన్ని ఇవ్వడం, మిగిలిన వంటకాలను ఇవ్వడం—
స్పష్టీకృత్యాశనం చైవ పరనిందా పరస్తుతిః । గురౌ మౌనం నిజస్తోత్రం దేవతానిందనం తథా
తినే ముందు స్పష్టంగా చూపించడం, ఇతరులను నిందించడం, ఇతరులను పొగడడం, గురువు ముందు మౌనంగా ఉండడం, తనను తాను పొగడడం, దేవతను దూషించడం—
అపరాధాస్తథా విష్ణోర్ద్వాత్రింశత్పరికీర్తితాః
ఇలా విష్ణువుకు సంబంధించిన ముప్పై రెండు అపరాధాలు చెప్పబడ్డాయి.
అపరాధసహస్రాణి క్రియంతేఽహర్నిశం మయా । తవాహమితి మాం మత్వా క్షమస్వ మధుసూదన
ప్రభూ! రాత్రింబవళ్ళు నేను వేలాది అపరాధాలు చేస్తున్నాను. నన్ను నీవాడిగా భావించి, క్షమించు మధుసూదనా.
ఇతి మంత్రం సముచ్చార్య ప్రణమేద్దండవద్భువి । అపరాధసహస్రాణి క్షమతే సర్వదా హరిః
ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించి, నేలపై దండంగా నమస్కరిస్తే, హరి ఎప్పుడూ వేలాది అపరాధాలను క్షమిస్తాడు.
సాయంప్రాతర్ద్విజాతీనాం శ్రుత్యుక్తమశనం తథా । విష్ణుభక్తావశిష్టస్య దినపాపాత్ప్రముచ్యతే
సాయంకాలం, ఉదయం ద్విజులకు శాస్త్రంలో చెప్పిన విధంగా భోజనం చేయడం, విష్ణుభక్తుల మిగిలినదాన్ని తినడం వల్ల, దినపాపాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది.
అన్నం బ్రహ్మా రసో విష్ణుః ఖాదయేన్మాంసముచ్చరన్ । ఏవం జ్ఞాత్వా తు యో భుంక్తే సోఽన్నదోషైర్న లిప్యతే
అన్నం బ్రహ్మ, రసం విష్ణువు; మాంసాన్ని తినేటప్పుడు ఇది జపించాలి. ఈ విధంగా తెలుసుకొని తినేవాడు అన్నదోషాలకు లోనవడు.
అలాబుం వర్త్తులాకారం మసూరం చ సవల్కలమ్ । తాలం శుక్లం చ వృంతాకం న ఖాదేద్వైష్ణవో నరః
వైష్ణవుడు Bottle గోర్డు, గుండ్రంగా ఉండే కూరగాయలు, పొట్టు ఉన్న పప్పులు, తాటి పండు, తెల్ల వంకాయ, వంకాయ తినకూడదు.
వటాశ్వత్థార్కపత్రేషు కుంభీ తిందుకపత్రయోః । కోవిదారే కదంబే చ న ఖాదేద్వైష్ణవో నరః
వైష్ణవుడు వట, అశ్వత్థ, అర్క, కుంభీ, తిందుక, కోవిదార, కదంబ వృక్షాల ఆకులు తినకూడదు.
శ్రావణే వర్జయేచ్ఛాకం దధి భాద్రపదే త్యజేత్ । ఆశ్వినే మాసి దుగ్ధం చ కార్త్తికే చామిషం త్యజేత్
శ్రావణ మాసంలో ఆకుకూరలు, భాద్రపదంలో పెరుగు, ఆశ్వయుజంలో పాలను, కార్తీకంలో మాంసాన్ని వదలాలి.
దగ్ధమన్నం తు జంబీరం యద్విష్ణోరనివేదితమ్ । బీజపూరం చ శాకం చప్రత్యక్షలవణం తథా
పొంగిపోయిన అన్నం, నిమ్మకాయ, విష్ణువుకు నివేదించని పదార్థాలు, బీజపూరం, ఆకుకూరలు, ప్రత్యక్షంగా కనిపించని ఉప్పు—
యది దైవాచ్చ భుంజీత తదా తన్నామ సంస్మరేత్ । హైమంతికం సితా స్విన్నం ధాన్యం ముద్గాస్తిలా యవాః
అవసరంగా అలాంటి పదార్థాలు తినాల్సి వస్తే, వాటి పేర్లను జపించాలి; హేమంత కాలంలో చెక్కర, తెల్ల బియ్యం, ధాన్యాలు, పెసలు, నువ్వులు, యవాలు—
కలాప కంగు నీవారాః శాకం చ హిలమోచికా । కాలశాకం చ వాస్తూకం మూలకం రక్తకేతరత్
కలాప, కంగు, నివార అన్నం, హిలమొచికా ఆకుకూర, కాలశాక, వాస్తూక, ముల్లంగి, ఎర్ర తోటకూర—
లవణే సింధుసాముద్రే గవ్యే చ దధిసర్పిషీ । పయోనుద్ధృతసారం చ పనసామ్రహరీతకీ
సముద్రం లేదా నది ఉప్పు, ఆవుపాలు, పెరుగు, నెయ్యి, పాల నుండి తీసిన సారం, పనసపండు, మామిడి, హరీతకీ—
పిప్పలీ జీరకం చైవ నాగరంగక తింతిడీ । కదలీలవలీ ధాత్రీ ఫలాన్యగుడమైక్షవమ్
పిప్పళి, జీలకర్ర, అల్లం, చింతపండు, అరటి, కొబ్బరి, నల్లూసిరికాయ, ఇతర పండ్లు, బెల్లం, చెరకు — ఇవన్నీ.
అతైలపక్వం మునయో హవిష్యాన్నం ప్రచక్షతే । తులసీపత్రపుష్పాద్యైర్మాల్యం వహతి యో నరః
నూనె లేకుండా వండిన అన్నాన్ని మునులు హవిస్సు అన్నంగా చెబుతారు. తులసి ఆకులు, పువ్వులతో చేసిన హారాన్ని ఎవరైనా ధరిస్తే—
విష్ణుం తమపి జానీయాత్సత్యం సత్యం న సంశయః । ధాత్రీవృక్షం సమారోప్య విష్ణుతుల్యో భవేన్నరః
వారిని విష్ణువే అని భావించాలి; ఇది నిజం, నిజమే, ఎలాంటి సందేహం లేదు. నల్లూసిరికాయ చెట్టు నాటితే, మనిషి విష్ణుతో సమానుడవుతాడు.
కురుక్షేత్రం విజానీయాత్సార్ద్ధం హస్తశతత్రయమ్ । తులసీకాష్ఠఘటితై రుద్రాక్షాకారకారితైః
కురుక్షేత్రం మూడు వందల హస్తాల పొడవుగా ఉందని తెలుసుకో. తులసి చెక్కతో, రుద్రాక్ష ఆకారంలో చేసిన హారాలతో—
నిర్మితాం మాలికాం కంఠే నిధాయార్చనమారభేత్ । తథామలకమాలాం చ సమ్యక్పుష్కరమాలికామ్
ఆ హారాన్ని మెడలో వేసుకుని పూజను ప్రారంభించాలి. అలాగే, నల్లూసిరికాయ హారం, సరైన కమలపువ్వుల హారాన్ని కూడా ధరించాలి.
కంఠే మాలాం చ యత్నేన ధారయేద్విష్ణుపూజకః । నిర్మాల్యం తులసీమాలాం శిరస్యపి చ ధారయేత్
విష్ణువు భక్తుడు హారాన్ని మెడలో జాగ్రత్తగా ధరించాలి. పూజలో ఉపయోగించిన తులసి హారాన్ని తలపై కూడా పెట్టుకోవాలి.
నిర్మాల్యచందనేనాంగమంకయేత్తస్య నామభిః । లలాటే చ గదా ధార్యా మూర్ధ్ని చాపం శరస్తథా
పూజలో ఉపయోగించిన చందనంతో శరీరాన్ని విష్ణు నామాలతో అలంకరించాలి. నుదుటిపై గదను, తలపై విల్లు, బాణాన్ని ధరించాలి.
నందకం చైవ హృన్మధ్యే శంఖం చక్రం భుజద్వయే । శంఖచక్రాన్వితో విప్రః శ్మశానే మ్రియతే యది
హృదయంలో నందకాన్ని, రెండు భుజాలపై శంఖాన్ని, చక్రాన్ని ధరించాలి. శంఖచక్రాలతో అలంకరించిన బ్రాహ్మణుడు శ్మశానంలో మరణించినా—
ప్రయాగే యా గతిః ప్రోక్తా సా గతిస్తస్య నిశ్చితా । యో ధృత్వా తులసీపత్రం శిరసా విష్ణుతత్పరః
ప్రయాగలో చెప్పిన మోక్షాన్ని అతడికి నిశ్చయంగా లభిస్తుంది. విష్ణువుకు అంకితమై తలపై తులసి ఆకులు ధరించినవాడు—
కరోతి సర్వకార్యాణి ఫలమాప్నోతి చాక్షయమ్ । తులసీకాష్ఠమాలాభిర్భూషితః కర్మ ఆచరన్
అతడు అన్ని పనులను సఫలీకరించుకుని, అవినాశి ఫలితాన్ని పొందుతాడు. తులసి చెక్క హారాలు ధరించి తన కర్తవ్యాలను నెరవేర్చుతాడు.
పితౄణాం దేవతానాం చ కృతం కోటిగుణం భవేత్ । నివేద్య కేశవే మాలాం తులసీకాష్ఠనిర్మితామ్
పితృదేవతలకు, దేవతలకు చేసిన పూజ లక్షల రెట్లు ఫలిస్తుంది. తులసి చెక్కతో చేసిన హారాన్ని కేశవునికి సమర్పించిన తర్వాత—
వహతే యో నరో భక్త్యా తస్య నశ్యతి పాతకమ్ । పాద్యాదిభిరథాభ్యర్చ్య ఇమం మంత్రముదీరయేత్
దాన్ని భక్తితో ధరించినవాడి పాపం నశిస్తుంది. పాద్యం మొదలైనవి సమర్పించి, ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి:
యా దృష్టా నిఖిలాఘసంఘశమనీ స్పృష్టా వపుః పావనీ । రోగాణామభివందితా నిరసనీ సిక్తాంతకత్రాసినీ । ప్రత్యాసత్తి విధాయినీ భగవతః కృష్ణస్య సంరోపితా । న్యస్తా తచ్చరణే విముక్తిఫలదా తస్యై తులస్యై నమః
తులసిని చూసినప్పుడు అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయి; తాకినప్పుడు శరీరం పవిత్రమవుతుంది; నమస్కరించినప్పుడు వ్యాధులు పోతాయి; నీళ్ళు చల్లినప్పుడు ఆయువు తగ్గిపోతుంది; పక్కన ఉంచినప్పుడు సమీపత కలుగుతుంది; కృష్ణునికోసం నాటి, ఆయన పాదాల వద్ద ఉంచినప్పుడు మోక్షఫలితాన్ని ఇస్తుంది. ఆ తులసికి నమస్కారం.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే పాతాలఖండే వృందావనమాహాత్మ్యే దేవీశ్వరసంవాదే తిలకాదినిర్ణయోనామ నవసప్తతితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీ పద్మపురాణంలో, పాతాళఖండంలో, వృందావన మహత్యంలో, దేవీశ్వర సంభాషణలో తిలకాది నిర్ణయమనే డెబ్బై తొమ్మిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
పార్వత్యువాచ- ఘోరే కలియుగే ప్రాప్తే విషయగ్రాహసంకులే । పుత్రదారధనాద్యార్తైస్తత్కథం ధార్యతే విభో
పార్వతి ఇలా అడిగింది— భయంకరమైన కలియుగం వచ్చి, ఇంద్రియ సుఖాల పట్ల ఆకర్షణ పెరిగి, పిల్లలు, భార్య, ధనం మొదలైన వాటితో బాధపడే మనుష్యులు ఎలా జీవించగలరు ప్రభూ?
తదుపాయం మహాదేవ కథయస్వ కృపానిధే । ఈశ్వర ఉవాచ- హరేర్నామ హరేర్నామ హరేర్నామైవ కేవలమ్
ఆపదలకు మార్గం ఏమిటో దయామయుడా, మహాదేవా, చెప్పండి. ఇశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు— హరి నామమే, హరి నామమే, హరి నామమే ఒక్కటే.