సురతోత్సవ సంగ్రామా చిత్రరేఖా ప్రకీర్తితా । గౌరాంగీ నాతిదీర్ఘా చ సదా వాదనతత్పరా
ఆమెను చిత్రరేఖ అని ప్రసిద్ధి. ప్రేమ ఉత్సవాలు యుద్ధాల్లా ఉత్సాహంగా జరుగుతాయి. ఆమె తెల్లటి వర్ణంతో, ఎక్కువ పొడవుగా లేని సౌందర్యంతో, ఎప్పుడూ సంగీత వాయిద్యాలలో నిమగ్నంగా ఉంటుంది.
దైన్యానురాగనటనా మూర్చ్ఛారోమాంచవిహ్వలా । హరిదక్షిణపార్శ్వస్థా సర్వమంత్రప్రియా తథా
ఆమె దుఃఖం, ప్రేమతో నాట్యం చేస్తూ, మూర్చ, రోమాంచనాలతో ఉల్లాసంగా ఉంటుంది. హరిదక్షిణవైపున నిలబడి, అన్ని మంత్రాలను ఎంతో ఇష్టపడుతుంది.
అనంగలోభమాధుర్యా చంద్రా సా పరికీర్తితా । సలీలమంథరగతిర్మంజుముద్రిత లోచనా
ఆమెను చంద్ర అని పిలుస్తారు. ఆమె కామములో మాధుర్యంతో, నీటిలా మృదువుగా నడుస్తూ, ఆకర్షణీయమైన, ముద్దైన కళ్లతో ఉంటుంది.
ప్రేమధారోజ్జ్వలాకీర్ణా దలితాంజన శోభనా । కృష్ణానురాగరసికా రాసధ్వనిసముత్సుకా
ఆమె ప్రేమధారలతో ప్రకాశిస్తూ, కాజలు చెదిరిన అందంతో మెరిసిపోతుంది. కృష్ణుడి ప్రేమలో ఆనందిస్తూ, రాసలీల ధ్వని కోసం ఆత్రుతగా ఎదురుచూస్తుంది.
అహంకారసమాయుక్తా ముఖనిందితచంద్రమాః । మధురాలాపచతురా జితేంద్రియశిరోమణిః
ఆమెకు కొంత గర్వం ఉంది. ఆమె ముఖం చంద్రుడిని సైతం మించిపోతుంది. తీయని మాటల్లో నిపుణురాలు, ఇంద్రియాలను జయించినవారిలో అగ్రగణ్యురాలు.
సుందరస్మితసంయుక్తా సా వై మదనసుందరీ । వివిక్తరాసరసికా శ్యామా శ్యామమనోహరా
ఆమె అందమైన నవ్వుతో కూడిన మదనసుందరీ. ఒంటరిగా రాసలీలను ఆస్వాదిస్తూ, నల్లటి వర్ణంతో, నల్లదనంతో ఆకర్షణీయురాలు.
ప్రేమ్ణా ప్రేమకటాక్షేణ హరేశ్చిత్తవిమోహనీ । జితేంద్రియా జితక్రోధా సా ప్రియా పరికీర్తితా
ఆమె ప్రేమతో, ప్రేమభరితమైన చూపులతో హరిచిత్తాన్ని మోహింపజేస్తుంది. ఇంద్రియాలను, కోపాన్ని జయించిన ప్రియురాలిగా ప్రసిద్ధి.
సుతప్తస్వర్ణగౌరాంగీ లీలాగమనసుందరీ । స్మరోత్థ ప్రేమరోమాంచ వైచిత్రమధురాకృతిః
ఆమె శరీరం బాగా మెరుగైన బంగారంలా మెరిసిపోతుంది. లీలగా వచ్చేటప్పుడు అందంగా ఉంటుంది. కామప్రేరితమైన ప్రేమతో రోమాంచనాలు కలిగి, ఆమె రూపం మధురంగా, విచిత్రంగా ఉంటుంది.
సుందరస్మితసంయుక్త ముఖనిందితచంద్రమాః । మధురాలాపచతురా జితేంద్రియశిరోమణిః
ఆమె అందమైన నవ్వుతో అలంకృతురాలు. ఆమె ముఖం చంద్రుడిని సైతం మించిపోతుంది. తీయని సంభాషణలో నైపుణ్యం కలిగి, ఇంద్రియాలను జయించినవారిలో శ్రేష్ఠురాలు.
కీర్తితా సా మధుమతీ ప్రేమసాధనతత్పరా । సంమోహజ్వరరోమాంచ ప్రేమధారా సమన్వితా
ఆమెను మధుమతిగా పిలుస్తారు. ప్రేమ సాధనలో నిమగ్నురాలు. మోహభ్రమతో కలిగే జ్వరం, రోమాంచనాలు, ప్రేమధారలు ఆమెను అలంకరిస్తాయి.
దానధూలివినోదా చ రాసధ్వని మహానటీ । శశిరేఖా చ విజ్ఞేయా గోపాలప్రేయసీ సదా
ఆమె దానం చేసిన ధూళిలో ఆనందిస్తుంది. రాసలీల ధ్వనిలో గొప్ప నర్తకి. ఆమెను శశిరేఖగా పిలుస్తారు. ఎప్పుడూ గోపాలుని ప్రియురాలిగా ఉంటుంది.
కృష్ణాత్మా సోత్తమా శ్యామా మధుపింగలలోచనా । తత్పాదప్రేమసంమోహాత్క్వచిత్పులకచుంబితా
ఆమె ఆత్మ కృష్ణునిదే. ఆమె ఉత్తమురాలు, నల్లటి వర్ణంతో, తేనెపోలి కళ్లతో ఉంటుంది. అతని పాదాలపై ప్రేమ మోహంతో, అప్పుడప్పుడూ రోమాంచనాల ముద్దులు తగులుతుంటాయి.
శివకుండే శివానందా నందినీ దేహికాతటే । రుక్మిణీ ద్వారవత్యాం తు రాధా వృందావనే వనే
శివకుండలో ఆమె శివానంద, దేహికా తీరంలో నందిని, ద్వారకలో రుక్మిణి, వృందావన అరణ్యంలో రాధగా ఉంటుంది.
దేవకీ మథురాయాం తు జాతా మే పరమేశ్వరీ । చంద్రకూటే తథా సీతా వింధ్యే వింధ్యనివాసినీ
మధురలో దేవకీగా జన్మించింది, నాకు పరమేశ్వరిగా. చంద్రకూటంలో సీతగా, వింధ్యపర్వతాల్లో వింధ్యనివాసినిగా ఉంది.
వారాణస్యాం విశాలాక్షీ విమలా పురుషోత్తమే । వృందావనాధిపత్యం చ దత్తం తస్యై ప్రసీదతా
వారణాసిలో ఆమె విశాలాక్షి, పురుషోత్తమంలో విమల. వృందావనాధిపత్యాన్ని ఆమెకు ప్రసన్నుడైనవాడు ఇచ్చాడు.
కృష్ణేనాన్యత్ర దేవీ తు రాధా వృందావనే వనే । నిత్యానందతనుః శౌరిర్యోఽశరీరీతి భాష్యతే
ఇంకెక్కడైనా, కృష్ణుని దేవి వృందావన అరణ్యంలో రాధ. శౌరి నిత్యానందమయ శరీరుడు, అతడిని అశరీరుడని అంటారు.
వాయ్వగ్నినాకభూమీనామంగాధిష్ఠితదేవతా । నిరూప్యతే బ్రహ్మణోఽపి తథా గోవిందవిగ్రహః
వాయువు, అగ్ని, ఆకాశం, భూమి అనే మూలకాల్లో ఆమె అధిష్ఠాన దేవత. బ్రహ్మకూడా ఇలానే వివరించబడ్డాడు, అలాగే గోవిందుని రూపమూ.
సేంద్రియోఽపి యథా సూర్యస్తేజసా నోపలక్ష్యతే । తథా కాంతియుతః కృష్ణః కాలం మోహయతి ధ్రువమ్
సూర్యుడు ఇంద్రియాలతో ఉన్నా, తన తేజస్సుతో కనిపించడు. అలాగే కృష్ణుడు ప్రకాశంతో కాలాన్ని తప్పించగలడు, ఇది నిస్సందేహం.
న తస్య ప్రాకృతీ మూర్తిర్మేదోమాంసాస్థిసంభవా । యోగీ చైవేశ్వరశ్చాన్యః సర్వాత్మా నిత్యవిగ్రహః
ఆయనకు మాంసం, కొవ్వు, ఎముకలతో ఏర్పడిన శరీరం లేదు. యోగి, పరమేశ్వరుడు వేరే వారు; ఆయన సర్వాంతర్యామి, శాశ్వత రూపధారి.
కాఠిన్యం దేవయోగేన కరకాఘృతయోరివ । కృష్ణస్యామితతత్త్వస్య పాదపృష్ఠం న దేవతా
దైవిక యోగబలంతో, చేతిపిడికిల్లు నెయ్యిలా కఠినత ఉంటుంది; అనంత స్వరూపుడైన కృష్ణుని పాదతలాన్ని దేవతలు పొందలేరు.
వృందావనరజోవృందే తత్ర స్యుర్విష్ణుకోటయః । ఆనందకిరణే వృందవ్యాప్తవిశ్వకలానిధిః
వృందావనపు ధూళిలో అనేక విష్ణు స్వరూపాలు ఉంటాయి; ఆనంద కిరణాలతో వృందా వ్యాపించి, అన్ని కళలకు నిలయంగా ఉంటుంది.
గుణాత్మతాత్మని యథా జీవాస్తత్కిరణాంగకాః । భుజద్వయవృతః కృష్ణో న కదాచిచ్చతుర్భుజః
ఎలా జీవులు గుణాత్మక ఆత్మలో కిరణాలవలె ఉంటారో, అలాగే కృష్ణుడు రెండు చేతులతోనే ఉంటాడు, ఎప్పుడూ నాలుగు చేతులతో ఉండడు.
గోప్యైకయా వృతస్తత్ర పరిక్రీడతి సర్వదా । గోవింద ఏవ పురుషో బ్రహ్మాద్యాః స్త్రియ ఏవ చ
అక్కడ ఒక గోపికతో కూడి, ఎప్పుడూ ఆనందంగా విహరిస్తాడు; ఆ గోవిందుడే పరుషుడు, బ్రహ్మ మొదలైనవారు కూడా అక్కడ స్త్రీలే.
తత ఏవ స్వభావోయంఽప్రకృతేర్భావ ఈశ్వరః । పురుషః ప్రకృతిశ్చాద్యౌ రాధావృందావనేశ్వరౌ
అదే స్వభావం నుండి ప్రకృతి కి అతీతమైన ఈశ్వరుడు ఉద్భవిస్తాడు; ఆ ఆదిపురుషుడు, ప్రకృతి ఇద్దరూ రాధా, వృందావనేశ్వరుడే.
ప్రకృతేర్వికృతం సర్వం వినా వృందావనేశ్వరమ్
ప్రకృతి లోని అన్ని మార్పులు వృందావనేశ్వరుడి వల్లనే జరుగుతాయి.
సముద్భవేనైవ సముద్భవేదిదం భేదం గతం తస్య వినాశతో హి । స్వర్ణస్య నాశో న హి విద్యతే తథా మత్స్యాదినాశేఽపి న కృష్ణవిచ్యుతిః
ఈ లోకం మూలం నుండి పుట్టింది; ఆయన లేకపోతే భేదం ఉండదు. బంగారం నశించదు, మత్స్యాది నాశనంతో కూడా కృష్ణుడు ఎప్పటికీ విడిపోవడు.
త్రిగుణాదిప్రపంచోఽయం వృందావనవిహారిణః । ఊర్మ్మీవాబ్ధేస్తరంగస్య యథాబ్ధిర్నైవ జాయతే
ఈ మూడు గుణాల ప్రపంచం వృందావనంలో విహరించే ఆయనదే; అలలు సముద్రం నుండి పుట్టినట్టు, సముద్రం మాత్రం అలల వల్ల పుట్టదు.
న రాధికా సమా నారీ న కృష్ణసదృశః పుమాన్ । వయః పరం న కైశోరాత్స్వభావః ప్రకృతేః పరః
రాధికకు సమానమైన స్త్రీ లేరు, కృష్ణునికి సమానమైన పురుషుడు లేడు; వారి వయస్సు అత్యుత్తమం, బాల్యం కాదు, వారి స్వభావం ప్రకృతికి అతీతమైనది.
ధ్యేయం కైశోరకం ధ్యేయం వనం వృందావనం వనమ్ । శ్యామమేవ పరం రూపమాదిదేవం పరో రసః
యౌవన రూపాన్ని, వనం, వృందావనాన్ని ధ్యానించాలి; శ్యామవర్ణమే పరమరూపం, ఆదిదేవుడు, పరమ రసం.
బాల్యం పంచమవర్షాంతం పౌగండం దశమావధి । అష్టపంచకకైశోరం సీమా పంచదశావధి
బాల్యం అయిదవ సంవత్సరానికి ముగుస్తుంది, పౌగండం పదవ సంవత్సరానికి; యౌవన పరిమితి పదిహేనేళ్లు, ఎనిమిది ఐదు కలిపి.