దృష్ట్వా తత్పరమాశ్చర్యం చింతయంతీ హృదా కియత్ । పాదాంగుష్ఠేనా లిఖంతీ భువం నమ్రాననా స్థితా
ఆ పరమ ఆశ్చర్యాన్ని చూసి, ఆమె కొంతసేపు హృదయంలో ఆలోచిస్తూ, తల వంచి నిలబడి, తన పెద్దవేలు మట్టిలో గీయసాగింది.
తతస్తాసాం సంభ్రమోఽభూద్దృష్టీనాం చ పరస్పరమ్ । కేయం మదీయజాతీయా చిరేణానస్తకౌతుకా
అప్పుడు ఆ యువతులందరిలో కలవరమూ, పరస్పరంగా చూపులు మార్పడమూ జరిగింది. 'ఈమె ఎవరు? మనవాళ్లలో ఎవరో? ఇంతకాలం తర్వాత ఎవరు వచ్చారు? ఏదో కొత్త ఆసక్తి కలిగించారు' అని అనుకున్నారు.
ఇతి సర్వాః సమాలోక్య జ్ఞాతవ్యేయమితి క్షణమ్ । ఆమంత్ర్య మంత్రణాభిజ్ఞాః కౌతుకాద్ద్రష్టుమాగతాః
అందరూ ఆమెను చూచి, 'ఈమె ఎవరో తెలుసుకోవాలి' అని కొంతసేపు ఆలోచించారు. మంత్రణలో నిపుణులైనవారిని పిలిచి, ఆసక్తితో ఆమెను చూడటానికి వచ్చారు.
ఆగత్య తాసామేకాథ నామ్నా ప్రియముదా మతా । గిరా మధురయా ప్రీత్యా తామువాచ మనస్వినీ
అందులో ఒకరు, ప్రియముద అనే వారు, ఆనందంగా, మధురమైన మాటలతో, ప్రేమతో ఆమెను సంభోదించారు.
ప్రియముదోవాచ-। కాసి త్వం కస్య కన్యాసి కస్య త్వం ప్రాణవల్లభా । జాతా కుత్రాసి కేనాస్మిన్నానీతా వా గతా స్వయమ్
ప్రియముద ఇలా అడిగింది — 'నువ్వెవరు? ఎవరి కుమార్తె? ఎవరి ప్రాణసఖి? ఎక్కడ పుట్టావు? ఇక్కడికి ఎవరు తీసుకొచ్చారు? లేక నువ్వే వచ్చావా?'
ఏతచ్చ సర్వమస్మాకం కథ్యతాం చింతయా కిము । స్థానేఽస్మిన్పరమానందే కస్యాపి దుఃఖమస్తి కిమ్
'ఇవన్నీ మాకు చెప్పు. నువ్వేమి ఆలోచిస్తున్నావు? ఇలాంటి పరమానందమైన స్థలంలో ఎవరికైనా బాధ ఉందా?'
ఇతి పృష్టా తయా సా తు వినయావనతిం గతా । ఉవాచ సుస్వరం తాసాం మోహయంతీ మనాంసి చ
ఆమె అడిగిన ప్రశ్నలకు, ఆమె వినయంగా తల వంచి, మధురమైన స్వరంతో మాట్లాడింది. ఆమె మాటలు అందరి మనసులను ఆకర్షించాయి.
అర్జున ఉవాచ- । కా వాస్మి కస్య కన్యా వా ప్రజాతా కస్య వల్లభా । ఆనీతా కేన వా చాత్ర కిం వాథ స్వయమాగతా
అర్జునుడు ఇలా అన్నాడు — 'నేను ఎవరు? ఎవరి కుమార్తె? ఎవరి ప్రియమైనవాడిని? ఇక్కడికి ఎవరు తీసుకొచ్చారు? లేక నేను తానే వచ్చానా?'
ఏతత్కించిన్న జానామి దేవీ జానాతు తత్పునః । కథితం శ్రూయతాం తన్మే మద్వాక్యే ప్రత్యయో యది
'ఇవన్నీ నాకు తెలియవు. ఈ విషయాన్ని దేవీ తెలుసుకోగలదు. నేను చెప్పేది వినండి. నా మాటలు నమ్మితే చాలు.'
అస్యైవ దక్షిణే పార్శ్వే ఏకమస్తి సరోవరమ్ । తత్రాహం స్నాతుమాయాతా జాతా తత్రైవ సంస్థితా
'ఇక్కడ కుడివైపున ఒక సరస్సు ఉంది. అక్కడ నేను స్నానం చేయడానికి వచ్చాను. అక్కడే పుట్టి, అక్కడే ఉన్నాను.'
విషమోత్కంఠితా పశ్చాత్పశ్యంతీ పరితో దిశమ్ । ఏకమాకాశసంభూతం ధ్వనిమశ్రౌషమద్భుతమ్
'తర్వాత, మనసు కలవరపడి, చుట్టూ అన్ని దిశలూ చూసాను. ఆకాశం నుండి ఒక అద్భుతమైన శబ్దం వినిపించింది.'
అనేనైవ పథా సుభ్రు గచ్ఛ పూర్వసరోవరమ్ । ఉపస్పృశ్య జలం తస్య సాధయస్వ మనోరథమ్
'ఈ మార్గంలోనే, ఓ సుందరీ, తూర్పు సరస్సు వద్దకు వెళ్ళు. అక్కడ నీటిని తాకి, నీ కోరికను నెరవేర్చు' అని ఆ శబ్దం చెప్పింది.
తత్ర సంతి హి సఖ్యస్తే మా సీద వరవార్ణిని । తాహి సంపాదయిష్యంతి తత్ర తే వరమీప్సితమ్
అక్కడ నీ స్నేహితులు ఉన్నారు, ఓ సుందరి! నీవు మనసు బాధపడకు. నీవు కోరిన వరాన్ని వారు అక్కడ నీకు నెరవేర్చుతారు.
ఇత్యాకర్ణ్య వచస్తస్య తస్మాదత్ర సమాగతా । విషాదహర్షపూర్ణాత్మా చింతాకులసమాకులా
ఆ మాటలు విని, ఆమె అక్కడికి వచ్చింది. ఆమె హృదయం ఆనందంతో కూడిన దుఃఖంతో నిండిపోయింది, ఆలోచనల్లో మునిగిపోయింది.
ఆగతాస్య జలం స్పృష్ట్వా నానావిధశుభధ్వనిమ్ । అశ్రౌషం చ తతః పశ్చాదపశ్యం భవతీః పరాః
అక్కడికి వచ్చి, ఆమె నీటిని తాకింది. అనేక శుభధ్వనులు ఆమె చెవులకు వినిపించాయి. ఆ తరువాత, ఆమె ఇతర మహిలలను చూసింది.
ఏతన్మాత్రం విజానామి కాయేన మనసా గిరా । ఏతదేవ మయా దేవ్యః కథితం యది రోచతే
నేను శరీరంతో, మనసుతో, మాటతో ఇదే తెలుసు. ఇదే నీకు చెప్పాను, ఓ దేవీ! నీకు నచ్చితే ఇదే సరి.
కా యూయం తనుజాః కేషాం క్వ జాతాః కస్య వల్లభాః । తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తస్యాః సా వై ప్రియముదాబ్రవీత్
మీరు ఎవరు? ఎవరి కుమార్తెలు? ఎక్కడ పుట్టారు? ఎవరి ప్రియమైనవారు? ఆమె మాటలు విని, ఆమె స్నేహితురాలు ఆనందంగా సమాధానం చెప్పింది.
అస్త్వేవం ప్రాణసఖ్యః స్మ తస్యైవ చ వయం శుభే । వృందావనకలానాథ విహారదారికాః సుఖమ్
అవును, మేము ఆమెకు ప్రాణ స్నేహితులు, ఓ మంగళకరమైనవాడా! మేము వృందావనంలో క్రీడించే బాలికలు.
తా ఆత్మముదితాస్తేన వ్రజబాలా ఇహాగతాః । ఏతాః శ్రుతిగణాః ఖ్యాతా ఏతాశ్చ మునయస్తథా
ఆయన వల్ల ఆనందంతో మునిగిపోయిన ఆ బాలికలు వ్రజలో బాలికలుగా ఇక్కడికి వచ్చారు. వీరు ప్రసిద్ధమైన వేద సమూహాలు, వీరే మునులు కూడా.
వయం బల్లవబాలా హి కథితాస్తే స్వరూపతః । అత్ర రాధాపతేరంగాత్పూర్వాయాః ప్రేయసీతమాః
మేము నిజమైన స్వరూపంలో గోపికలు. ఇక్కడ రాధాపతికి అత్యంత ప్రియమైనవారు మేమే.
నిత్యా నిత్యవిహారిణ్యో నిత్యకేలి భువశ్చరాః । ఏషా పూర్ణరసా దేవీ ఏషా చ రసమంథరా
మేము ఎప్పుడూ ఆనందంగా, ఎప్పుడూ క్రీడిస్తూ, భూమిపై నిత్యం విహరిస్తూ ఉంటాము. వీరిలో ఒకరు పరిపూర్ణ రసమయి దేవి, ఇంకొకరు రసాన్ని కలిపేవారు.
ఏషా రసాలయా నామ ఏషా చ రసవల్లరీ । రసపీయూషధారేయమేషా రసతరంగిణీ
ఇవాళ రసాలయ అని పిలవబడే ఈవిడ, రసవల్లరి అనే ఈవిడ, రసపీయూషధార అనే ఈవిడ, రసతరంగిణి అనే ఈవిడ.
రసకల్లోలినీ చైషా ఇయం చ రసవాపికా । అనంగసేనా ఏషైవ ఇయం చానంగమాలినీ
ఈవిడ రసకల్లోలినిగా, ఈవిడ రసవాపికగా, ఈవిడ అనంగసేనగా, ఈవిడ అనంగమాలినిగా ప్రసిద్ధి చెందారు.
మదయంతీ ఇయం బాలా ఏషా చ రసవిహ్వలా । ఇయం చ లలితా నామ ఇయం లలితయౌవనా
ఈ బాలిక ఆనందాన్ని పంచుతుంది, ఈవిడ రసంలో మునిగిపోయింది. ఈవిడ లలితా అని, ఈవిడ యౌవన లలితా అని పిలవబడతారు.
అనంగకుసుమా చైషా ఇయం మదనమంజరీ । ఏషా కలావతీ నామ ఇయం రతికలా స్మృతా
ఈవిడ అనంగకుసుమ, ఈవిడ మదనమంజరి. ఈవిడ కళావతి, ఈవిడ రతికళ అని ప్రసిద్ధి.
ఇయం కామకలా నామ ఇయం హి కామదాయినీ । రతిలోలా ఇయం బాలా ఇయం బాలా రతోత్సుకా
ఈవిడ కామకళ అని, ఈవిడ కామాన్ని ప్రసాదించేవారు. ఈ బాలిక రతిలో మునిగిపోతుంది, ఈ బాలిక రతికోసం తహతహలాడుతుంది.
ఏషా చరతి సర్వస్వ రతిచింతామణిస్త్వసౌ । నిత్యానందాః కాశ్చిదేతా నిత్యప్రేమరసప్రదాః
ఈవిడ రతిచింతామణిగా సర్వత్రా సంచరిస్తుంది. వీరిలో కొందరు నిత్యానందంగా ఉంటారు, మరికొందరు నిత్య ప్రేమరసాన్ని ప్రసాదిస్తారు.
అతఃపరం శ్రుతిగణాస్తాసాం కాశ్చిదిమాః శృణు । ఉద్గీతైషా సుగీతేయం కలగీతా త్వియం ప్రియా
ఇప్పుడు వీరిలోని కొన్ని వేదగణాలను విను: ఈవిడ ఉద్గీత, ఈవిడ సుగీత, ఈవిడ కలగీత, ఈవిడ ప్రియా.
ఏషా కలసురాఖ్యాతా బాలేయం కలకంఠికా । విపంచీయం క్రమపదా ఏషా బహుహుతా మతా
ఈవిడ కలసుర అని పిలవబడుతుంది, ఈ బాలిక కలకంఠిక. ఈవిడ విపంచి, క్రమపద, ఈవిడ బహుహుతా అని ప్రసిద్ధి.
ఏషా బహుప్రయోగేయం ఖ్యాతా బహుకలా బలా । ఇయం కలావతీ ఖ్యాతా మతా చైషా క్రియావతీ
ఈవిడ బహుప్రయోగ, అనేక కళల్లో నైపుణ్యం కలిగి ప్రసిద్ధి. ఈవిడ కళావతి, ఈవిడ క్రియావతి అని పిలవబడతారు.