మద్దర్శనాంతః సంసార ఇతి సత్యం బ్రవీమి తే । తతోఽహమబ్రువం కృష్ణం పులకోత్ఫుల్లవిగ్రహః
నన్ను దర్శించడం వల్లే జనన మరణాల బంధం ముగుస్తుంది — ఇది నిజమే, నీకు చెబుతున్నాను. అప్పుడు నా శరీరం ఆనందంతో పులకరించి, నేను కృష్ణునితో మాట్లాడాను.
త్వామహం ద్రష్టుమిచ్ఛామి చక్షుర్భ్యాం మధుసూదన । యత్తత్సత్యం పరం బ్రహ్మ జగజ్జ్యోతిం జగత్పతిమ్
మధుసూదనా! నిన్ను నా కన్నులతో చూడాలని కోరిక. ఆ పరమ సత్యమైన బ్రహ్మను, జగత్తుకు వెలుగునిచ్చే జగత్పతిని చూడాలని కోరుతున్నాను.
వదంతి వేదశిరసశ్చాక్షుషం నాథమద్భుతమ్ । శ్రీభగవానువాచ-। బ్రహ్మణైవం పురా పృష్టః ప్రార్థితశ్చ యథా పురా
వేదములు ఆ అద్భుతమైన ప్రభువును కన్నులతో చూడవచ్చని చెబుతాయి. శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — బ్రహ్మ కూడా నన్ను ఇలాగే అడిగి, ప్రార్థించాడు.
యదవోచమహం తస్మై తత్తుభ్యమపి కథ్యతే । మామేకే ప్రకృతిం ప్రాహుః పురుషం చ తథేశ్వరమ్
అప్పుడు నేను బ్రహ్మకు చెప్పినదే ఇప్పుడు నీకు కూడా చెబుతున్నాను. కొందరు నన్ను ప్రకృతిగా, మరికొందరు పురుషుడిగా, ఇంకొందరు ఈశ్వరుడిగా పిలుస్తారు.
ధర్మమేకే ధనం చైకే మోక్షమేకేఽకుతోభయమ్ । శూన్యమేకే భావమేకే శివమేకే సదాశివమ్
కొంతమంది నన్ను ధర్మంగా, మరికొందరు ధనంగా, ఇంకొందరు భయములేని మోక్షంగా పిలుస్తారు. ఇంకొందరు శూన్యంగా, మరికొందరు భావంగా, మరికొందరు శివుడిగా, సదాశివుడిగా పిలుస్తారు.
అపరే వేదశిరసి స్థితమేకం సనాతనమ్ । సద్భావం విక్రియాహీనం సచ్చిదానందవిగ్రహమ్
ఇంకొంతమంది వేదాలలో స్థిరంగా ఉన్న ఒకే ఒక నిత్యమైన సత్యమని, మార్పులేని నిజమైన స్వరూపమని, సచ్చిదానందమయుడని నన్ను అంటారు.
పశ్యాద్య దర్శయిష్యామి స్వరూపం వేదగోపితమ్ । తతోఽపశ్యం భూపబాలమహం కాలాంబుదప్రభమ్
ఇవాళ నేను నీకు వేదాలలో దాగి ఉన్న నా నిజమైన స్వరూపాన్ని చూపిస్తాను. అప్పుడు నేను మేఘంలా నలుపుగా మెరిసే ఒక గోపబాలుడిని చూశాను.
గోపకన్యావృతం గోపం హసంతం గోపబాలకైః । కదంబమూలఆసీనం పీతవాససమద్భుతమ్
గోపికలు చుట్టూ ఉన్న, గోపబాలులతో కలిసి నవ్వుతూ, కదంబ వృక్షం కింద కూర్చొని, పసుపు వస్త్రాలు ధరించిన అద్భుతమైన గోపుడిని చూశాను.
వనం వృందావనం నామ నవపల్లవమండితమ్ । కోకిలభ్రమరారావం మనోభవ మనోహరమ్
కొత్త ఆకులతో అలంకరించబడిన వృందావనమనే అరణ్యాన్ని చూశాను. కోయిలలు, తేనెటీగలు మధురంగా అరుస్తూ, మనసుని ఆకట్టుకునే దృశ్యాన్ని చూశాను.
నదీమపశ్యం కాలిందీమిందీవరదలప్రభామ్ । గోవర్ద్ధనమథాపశ్యం కృష్ణరామకరోద్ధృతమ్
నీలకమల దళాల్లా మెరిసే యమునా నదిని చూశాను. ఆ తరువాత కృష్ణుడు, రాముడు లేచిపెట్టిన గోవర్ధన పర్వతాన్ని చూశాను.
మహేంద్రదర్పనాశాయ గోగోపాలసుఖావహమ్ । గోపాలమబలాసంగముదితం వేణువాదినమ్
ఇంద్రుని గర్వాన్ని కూల్చి, ఆవులకు, గోపబాలులకు ఆనందాన్ని ఇచ్చేందుకు, గోపికలతో కలిసి వేణువాడుతూ ఉన్న గోపబాలుడిని చూశాను.
దృష్ట్వాతిహృష్టో హ్యభవం సర్వభూషణభూషణమ్ । తతో మామాహ భగవాన్వృందావనచరః స్వయమ్
అతన్ని చూసి నేను అపారమైన ఆనందంతో నిండిపోయాను. అన్ని ఆభరణాలకు ఆభరణమైన వాడు. అప్పుడు వృందావనంలో విహరించే భగవంతుడు నాతో మాట్లాడాడు.
యదిదం మే త్వయా దృష్టం రూపం దివ్యం సనాతనమ్ । నిష్కలం నిష్క్రియం శాంతం సచ్చిదానందవిగ్రహమ్
నీవు చూచిన ఈ దివ్యమైన, నిత్యమైన నా స్వరూపం — ఇది అఖండమైనది, క్రియలేనిది, శాంతమైనది, సచ్చిదానందమయమైనది.
పూర్ణం పద్మపలాశాక్షం నాతః పరతరం మమ । ఇదమేవవదంత్యేతేవేదాఃకారణకారణమ్
పద్మాకారమైన కన్నులతో సంపూర్ణమైనది. దీని కంటే నాకు ఎవరూ పైకి లేరు. వేదాలు ఇదే అన్ని కారణాలకు కారణమని చెబుతాయి.
సత్యంనిత్యంపరానందంచిద్ఘనంశాశ్వతంశివమ్ । నిత్యాం మే మథురాం విద్ధి వనం వృందావనం తథా
నిజమైనది, నిత్యమైనది, పరమానందమైనది, చైతన్యమయమైనది, శాశ్వతమైనది, మంగళకరమైనది. మధురా, వృందావన అరణ్యం నిత్యంగా నాదే అని తెలుసుకో.
యమునాం గోపకన్యాశ్చ తథా గోపాలబాలకాః । మమావతారో నిత్యోఽయమత్ర మా సంశయం కృథాః
యమునా, గోపికలు, గోపబాలులు కూడా నిత్యమే. నా అవతారం ఇక్కడ నిత్యమే. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం పెట్టుకోకు.
మమేష్టా హి సదా రాధా సర్వజ్ఞోఽహం పరాత్పరః । సర్వకామశ్చ సర్వేశః సర్వానందః పరాత్పరః
రాధా నాకు ఎప్పుడూ ప్రియమైనవారు. నేను అన్నీ తెలిసినవాడిని, అందరికంటే ఉన్నతుడిని, అన్ని కోరికలను తీరుస్తాను, అందరికీ అధిపతిని, సమస్త ఆనంద స్వరూపుడిని, పరమాత్ముడిని.
మయి సర్వమిదం విశ్వం భాతి మాయావిజృంభితమ్ । తతోఽహమబ్రువం దేవం జగత్కారణకారణమ్
ఈ సృష్టి అంతా నాలోనే ప్రకాశిస్తోంది, అది మాయ వల్ల కనిపిస్తోంది. అందుకే నేను ఆ జగత్కారణమైన దేవునితో మాట్లాడాను.
కాశ్చ గోప్యస్తు కే గోపా వృక్షోఽయం కీదృశో మతః । వనం కిం కోకిలాద్యాశ్చ నదీ కేయం గిరిశ్చ కః
ఈ గోపికలు ఎవరు? గోపులు ఎవరు? ఈ చెట్టు ఏది, ఎలా ఉంది? ఈ అడవి ఏమిటి? ఈ కోకిలలు మొదలైనవారు ఎవరు? ఈ నది ఏది? ఈ కొండ ఏది?
కోఽసౌ వేణుర్మహాభాగో లోకానందైకభాజనమ్ । భగవానాహ మాం ప్రీతః ప్రసన్నవదనాంబుజః
అతిశయ భాగ్యవంతుడైన ఆ వేణువు ఎవరు? లోకాలకు ఆనందాన్ని పంచే వాడు ఎవరు? ఆనందంగా, సంతోషంగా ఉన్న భగవంతుడు నాకు ఇలా చెప్పాడు.
గోప్యస్తు శ్రుతయో జ్ఞేయా ఋచో వై గోపకన్యకాః । దేవకన్యాశ్చ రాజేంద్ర తపోయుక్తా ముముక్షవః
రాజా! గోపికలు వేదాలే, గోపుల కుమార్తెలు ఋగ్వేద మంత్రాలే, తపస్సుతో ఉన్న, మోక్షాన్ని కోరే దేవకన్యలు కూడా ఉన్నారు.
గోపాలా మునయః సర్వే వైకుంఠానందమూర్త్తయః । కల్పవృక్షః కదంబోఽయం పరానందైకభాజనమ్
అన్ని గోపులు మునులు, వైకుంఠ ఆనంద స్వరూపులు. ఈ కదంబ చెట్టు కల్పవృక్షం, పరమానందాన్ని పంచే వృక్షం.
వనమానందకాఖ్యం హి మహాపాతకనాశనమ్ । సిద్ధాశ్చ సాధ్యా గంధర్వాః కోకిలాద్యా న సంశయః
ఆ ఆనందక అనే అడవి మహా పాపాలను నశింపజేస్తుంది. సిద్ధులు, సాధ్యులు, గంధర్వులు కోకిలలు మొదలైనవారిగా ఉన్నారు — ఇందులో సందేహం లేదు.
కేచిదానందహృదయం సాక్షాద్యమునయా తనుమ్ । అనాదిర్హరిదాసోఽయం భూధరో నాత్ర సంశయః
కొంతమంది పరమానందంతో హృదయాన్ని నింపుకుని, మునిగా స్వరూపం ధరించారు. ఈ కొండ ఆదిరహితుడు, హరిదాసుడు — ఇందులో సందేహం లేదు.
వేణుర్యః శృణుతం విప్రం తవాపి విదితం తథా । ద్విజ ఆసీచ్ఛాంతమనాస్తపః శాంతిపరాయణః
ఆ వేణువు, బ్రాహ్మణా, నీకూ తెలుసు, ఒక ద్విజుడు, మనస్సు ప్రశాంతంగా, తపస్సులో నిమగ్నుడై, శాంతిని కోరుతూ ఉండేవాడు.
నామ్నా దేవవ్రతోదాంతః కర్మకాండవిశారదః । స వైష్ణవజనవ్రాతమధ్యవర్త్తీ క్రియాపరః
అతని పేరు దేవవ్రతుడు, నియమంగా ఉండేవాడు, కర్మకాండలో నిపుణుడు. అతను వైష్ణవుల మధ్య ఉండి, ధార్మిక కార్యాలలో నిమగ్నుడై ఉండేవాడు.
స కదాచన శుశ్రావ యజ్ఞేశోఽస్తీతి భూపతే । తస్య గేహమథాభ్యాగాద్ద్విజో మద్గతనిశ్చయః
ఒకసారి, రాజా! అతను యజ్ఞేశ్వరుడు ఉన్నాడని విన్నాడు. ఆ తరువాత, నా మీద ధ్యానం పెట్టిన ఆ బ్రాహ్మణుడు అతని ఇంటికి వచ్చాడు.
స మద్భక్తః క్వచిత్పూజాం తులసీదలవారిణా । కృతవాంస్తద్గృహే కించిత్ఫలం మూలం న్యవేదయత్
ఆ నా భక్తుడు, ఎప్పుడో ఒకసారి తులసి దళం, నీటితో పూజ చేశాడు. ఆ ఇంట్లో కొంత పండు, మూలకూరలు సమర్పించాడు.
స్నానవారిఫలం కించిత్తస్మై మత్యా దదౌ సుధీః । అశ్రద్ధయా స్మితం కృత్వా సోఽప్యగృహ్ణాద్ద్విజన్మనః
అతను తన స్నానానికి వాడిన కొంత పండును, మంచి మనసుతో ఇచ్చాడు. కానీ ఆ ద్విజుడు నమ్మకంతో కాకుండా, చిరునవ్వుతో తీసుకున్నాడు.
తేన పాపేన సంజాతం వేణుత్వమతిదారుణమ్ । తేన పుణ్యేన తస్యాథ మదీయ ప్రియతాం గతః
ఆ పాపం వల్ల అతను దారుణమైన వేణువుగా జన్మించాడు. ఆ పుణ్యం వల్ల నా ప్రియుడిగా మారాడు.