శివస్తస్మై శంఖ చక్ర గదా పద్మయుత చతుర్భుజం పుండరీకదలనిభలోచనం వాసుదేవసమానకిరీట। లలిత కుంతలం పీతవస్త్రకౌస్తుభాభరణాది చిహ్నాన్యపి మహ్యం దేహీతి యాచితః శివః సర్వమపి తస్మై ప్రదదౌ
శివుడు అతని కోరిక మేరకు, శంఖం, చక్రం, గద, పద్మం పట్టిన నాలుగు చేతులు, కమలదళపు కన్నులు, వాసుదేవుని లాంటి కిరీటం, అందమైన జుట్టు, పసుపు వస్త్రాలు, కౌస్తుభ మణి, ఇతర లక్షణాలన్నీ అతనికి ఇచ్చాడు.
స తు వాసుదేవోఽహమితి సర్వలోకాన్మోహయామాస
అతడు 'నేనే వాసుదేవుడిని' అని చెప్పి, సమస్త లోకాల్నీ మాయలో పడేశాడు.
కదాచిత్స్వర్గతః మదబలోత్కటం తం కాశిపతిం నారదోఽభ్యేత్య వసుదేవసుతమజిత్వా వాసుదేవత్వం న విద్యతే ఇత్యువాచ
ఒకసారి నారదుడు, స్వర్గంలో ఉన్న శక్తిమంతుడైన కాశీ రాజును దగ్గరికి వచ్చి, 'వసుదేవుని కుమారుడిని జయించకుండా వాసుదేవుడిగా పరిగణించబడటం సాధ్యం కాదు' అని చెప్పాడు.
స తు తస్మిన్నేవ క్షణే గరుడపతాకాయుతరూపం రథమారోప్య చతురంగాక్షౌహిణీబలేన ద్వారకామవాప
ఆ క్షణానే, గరుడపతాకలతో అలంకరించబడిన రథాన్ని ఎక్కి, నాలుగు విభాగాల సైన్యంతో కలిసిన మహా రూపాన్ని ధరించి, ద్వారకకు చేరుకున్నాడు.
తత్ర పురద్వారి స్వర్ణయానే సంస్థితో వాసుదేవోఽహం యుద్ధార్థం సంప్రాప్తోస్మి మామజిత్వాత వవాసుదేవత్వం నాస్తీతి దూతం ప్రేషయామాస
అక్కడ, నగర ద్వారంలో బంగారు రథంలో నిలబడి, వాసుదేవునికి దూతను పంపించి, 'నేను యుద్ధం కోసం వచ్చాను; నన్ను జయించకుండా నీకు వాసుదేవుని స్థానం లేదు' అని చెప్పించాడు.
విష్ణురపి తచ్ఛ్రుత్వా వైనతేయమారుహ్య పౌండ్రకేణ యోద్ధుం పురద్వారి వినిష్క్రమ్యాక్షౌహిణీబలేన స్యందనే సమాసీనం శంఖచక్రగదాపద్మహస్తం పౌండ్రకం దదర్శ
విష్ణువు ఇది విని, గరుడుని ఎక్కి, యుద్ధానికి నగర ద్వారానికి వెళ్లాడు. అక్కడ, రథంలో కూర్చొని, చేతుల్లో శంఖం, చక్రం, గద, పద్మం పట్టుకుని ఉన్న పౌండ్రకుని, సైన్యంతో కూడి ఉన్నవాడిని చూశాడు.
కృష్ణోఽథ శార్ఙ్గమాదాయ సంవర్తాగ్నిప్రభైర్బాణైస్తథాశ్వగజపదాతియుక్తం మహదక్షౌహిణీబలం ముహూర్తమాత్రేణ నిఃశేషం దదాహ
ఆ తర్వాత కృష్ణుడు శారంగం తీసుకుని, ప్రళయాగ్ని వలె దహించే బాణాలతో, గుర్రాలు, ఏనుగులు, కాలాళ్లు కలిసిన ఆ మహాసైన్యాన్ని క్షణంలోనే పూర్తిగా కాల్చేశాడు.
శరేణైకేన తస్య హస్తావసక్తశంఖచక్రగదాదిహేతీరపి లీలయైవ చిచ్ఛేద
ఒకే బాణంతో, పౌండ్రకుని చేతులకు అంటుకున్న శంఖం, చక్రం, గద మొదలైన ఆయుధాలను క్రీడగా తేలికగా తెంచేశాడు.
పవిత్రేణ సుదర్శనేన కిరీటకుండలయుతం తస్య శిరః కమలం ఛిత్త్వా వారాణస్యామంతః పురే నిపాతయామాస
పవిత్రమైన సుదర్శనంతో, కిరీటము, కుండలాలు ధరించిన పౌండ్రకుని పద్మసమానమైన తలని తెంచి, వారాణసి నగరంలో పడేశాడు.
తద్దృష్ట్వా సర్వే కాశీనివాసినః కిమేతదిత్యాశంక్య విస్మితా బభూవుః
అది చూసి, కాశీ నివాసులు అందరూ 'ఇది ఏమిటి?' అని ఆశ్చర్యపడి, భయంతో నిండిపోయారు.
తస్య పౌండ్రకస్య సుతో దండపాణిరితి వాసుదేవేన భగవతా నిహతం స్వపితరం శ్రుత్వా మాత్రా మృత్యునా సమాదిష్టః స్వపురోహితేనాభియుక్తో మాహేశ్వరేణ క్రతునా శంకరమియాజ
పౌండ్రకుని కుమారుడు దండపాణి, తన తండ్రిని వాసుదేవుడు సంహరించాడని విని, తల్లి సూచనతో, మరణదేవుడు ఆజ్ఞతో, పురోహితుని ఉపదేశంతో, మహేశ్వరునికి మహా శైవయాగం నిర్వహించాడు.
స తు ప్రసన్నః కృష్ణజిఘాంసయా సమర్థాం మాహేశ్వరీం కృత్యాం తస్మై సంప్రీత్యా చ దత్తవాన్
శివుడు సంతోషించి, కృష్ణుణ్ని సంహరించేందుకు శక్తివంతమైన మాహేశ్వరీ కృత్య అనే మాయాశక్తిని దండపాణికి అనుగ్రహించాడు.
స కాశిరాజస్తాం మహోశ్వరీం జ్వాలాకులోపచితవిగ్రహాం సందీప్తసటాకలాపాం పింగలనేత్రాం జ్వలత్కరాలవదనాం త్రిశూలహస్తాం భస్మాంగరాగలిప్తాం నరముండమాలావిభూషితాం సర్వదేవభయంకరీం రుద్రదత్తాం సమీక్ష్య సపుత్రదారబాంధవసహితం కృష్ణం జహీతి ప్రేరయామాస
కాశీ రాజు, అగ్నిజ్వాలలతో కప్పబడిన రూపం, మండుతున్న జటలు, పింగళ నేత్రాలు, అగ్నిముఖం, త్రిశూలం చేత పట్టుకున్నది, బస్మంతో పూసుకున్నది, మానవశిరోమాల ధరించినది, దేవతలకు భయంకరమైనది, రుద్రుడు ఇచ్చిన ఆ మాహేశ్వరీని చూసి, తన కుమారులు, భార్యలు, బంధువులతో కలిసి కృష్ణుణ్ని సంహరించమని పంపించాడు.
సా తు సర్వలోకభయావహా సర్వాం పృథ్వీం స్వతేజసా నిర్దహంతీ ప్రలయాశనినిర్భరస్వనం నదంతీ ద్వారకామవాప
ఆమె, అన్ని లోకాలకు భయాన్ని కలిగిస్తూ, తన తేజంతో భూమంతటిని కాల్చుతూ, ప్రళయ మేఘం మోతతో గర్జిస్తూ, ద్వారకకు చేరుకుంది.
తత్రత్యాః సర్వేజనాస్తాం దృష్ట్వా మహాప్రలయమితి మత్వా హాహాకారం కుర్వంతః కృష్ణం నివేదయామాసుః
అక్కడి ప్రజలు ఆమెను చూసి, ఇది మహాప్రళయమని భావించి, భయంతో అరుస్తూ కృష్ణుని దగ్గరికి వెళ్లి వివరించారు.
కృష్ణోఽపి తాన్సర్వాన్న భేతవ్యమిత్యుక్త్వా ప్రాకారతోరణే స్థితాం మహారౌద్రాం కృత్యాం తథావిధాం దృష్ట్వా సకలశస్త్రాస్త్రానివారణసమర్థం సహస్రారం సుదర్శనం తస్యా కృత్యాయాం సహసా ముమోచ
కృష్ణుడు వారందరినీ భయపడవద్దని చెప్పి, ప్రాకార ద్వారంలో నిలబడి ఉన్న ఆ భయంకరమైన కృత్యను చూసి, అన్ని ఆయుధాలను అడ్డగించగలిగే సహస్రార సుదర్శనాన్ని వెంటనే ఆమెపై ప్రయోగించాడు.
సా తు కల్పాన్తార్కకోటిసమవర్చసా శతయోజనోద్గతం సకలదీప్తాస్త్రయుతం హిరణ్మయం ప్రభాపూర్ణం సకలజగత్ప్రలయస్థితిసమర్థం సహస్రారం సర్వదేవనమస్కృతం జగచ్ఛరణభూతం మహాసుదర్శనం విలోక్య వినష్టతేజా భయార్తా క్రోశంతీ వారాణసీం ప్రతిదుద్రావ
ఆమె, కోట్లాది కాలాంతర సూర్యుల తేజంతో సమానమైన, వంద యోజనాల ఎత్తుకు వెలిగే, అన్ని జ్వలిత ఆయుధాలతో నిండిన, బంగారు ప్రకాశంతో మెరిసే, జగత్తును సంహరించగలిగిన, అన్ని దేవతలు పూజించే, జగత్తుకు ఆశ్రయమైన మహాసుదర్శనాన్ని చూసి, తన శక్తి కోల్పోయి, భయంతో అరుస్తూ వారాణసి వైపు పారిపోయింది.
సుదర్శనమపి తాం కృత్యాం భృశమన్వగాత్
సుదర్శనం ఆ కృత్యను తీవ్రంగా వెంబడించసాగింది.
సాపి భయార్తా క్రోశంతీ కాశిపతేస్తస్యాంతఃపురం ప్రవివేశ
ఆమె భయంతో అరుస్తూ, కాశీ రాజు అంతఃపురంలోకి ప్రవేశించింది.
సుదర్శనోఽపి తాం వారాణసీం పురీం ప్రాప్య సభృత్యబలవాహనం పౌండ్రకసుతం దండపాణిం నామకాశిరాజం బహుప్రాసాదహర్మ్యమాలినీం పురీం మాహేశ్వరీమపి భస్మావశేషాం కృత్వా సకలదేవమహర్షిభిః పూజ్యమానః పునరేవ ద్వారవత్యాం కృష్ణహస్తం సుసౌమ్యం కల్పమివ ఆవివేశ
సుదర్శనం వారాణసి నగరానికి చేరి, అనేక ప్రాసాదాలు, భవనాలతో నిండిన ఆ మాహేశ్వరీ పురాన్ని, పౌండ్రకుని కుమారుడు దండపాణి అనే కాశీ రాజును, అతని సేవకులు, సైన్యం, రథాలు సహా బస్మమయ్యేలా చేశాడు. ఆ తరువాత, అన్ని దేవతలు, మహర్షులు పూజించగా, మృదువైన కృష్ణుని చేతికి, ద్వారకకు తిరిగి చేరాడు.
అత్ర చ శ్లోకా గీయంతే । శస్త్రాస్త్రమోక్షమజరం దగ్ధ్వా తద్బలమోజసా । కృత్యాం భస్మావశేషం తాం తతో వారాణసీం పురీమ్
ఇక్కడ కొన్ని శ్లోకాలు చెప్పబడుతున్నాయి. ఆయుధాల శక్తితో ఆ దుర్మంత్రిక శక్తిని పూర్తిగా నాశనం చేసి, ఆమెను బూడిదగా మార్చి, ఆ తరువాత వారణాసి నగరానికి వెళ్లారు.
ప్రభూతరథమాతంగాం సాశ్వాం పుంస్త్రీసమన్వితామ్ । సాశేషకోషకోష్ఠాం తాం దుర్నిరీక్ష్యాం సురైరపి
ఆ నగరం రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, పురుషులు, స్త్రీలు సమృద్ధిగా ఉండి, ధనభాండాగారాలతో నిండిపోయి, దేవతలకు కూడా చూడలేనంత భయంకరంగా ఉండేది.
ద్వారోపలక్షితాశేష గృహప్రాకారచత్వరామ్ । ప్రదదాహ హరేశ్చక్రం సకలామేవ తాం పురీమ్
ఆ నగరం గుమ్మాలు, ఇళ్లు, ప్రాకారాలు, ప్రాంగణాలు అన్నీ గుర్తించి, హరిచక్రం ఆ నగరాన్ని మొత్తం కాల్చేసింది.
అక్షీణగతిసామర్థ్యమసాధ్యకృతసాధనమ్ । తచ్చక్రం ప్రజ్వలద్భాసం విష్ణోరభ్యాయయౌ కరమ్
ఆ చక్రం ఆగని వేగంతో, అపారమైన శక్తితో, అసాధ్యమైన కార్యాన్ని సాధించి, ప్రకాశిస్తూ విష్ణువు చేతికి తిరిగి చేరింది.
ఇతి శ్రీపాద్మే మహాపురాణే పంచపంచాశత్సాహస్ర్యాం సంహితాయాముత్తరఖండే ఉమామహేశ్వరసంవాదే శ్రీకృష్ణచరితే పౌండ్రకపుత్రకృత్యావిధ్వంసనం నామైకపంచాశదధిక ద్విశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మ మహాపురాణంలో, ఉత్తరకాండలో, ఉమామహేశ్వర సంభాషణలో, శ్రీకృష్ణ చరిత్రలో, పౌండ్రకుని కుమారుడి దుర్మంత్రిక శక్తి నాశనం అనే రెండు వందల యాభై ఒకటవ అధ్యాయం ముగిసింది.
శ్రీరుద్ర ఉవాచ- అథ మగధాధిపః కంసవధానంతరం ద్విషన్నేవ యాదవాన్సదా పీడయామాస తే దుఃఖితాః కృష్ణమూచుః
శ్రీరుద్రుడు ఇలా చెప్పాడు — కంసుడు చనిపోయిన తరువాత, మగధదేశాధిపతి యాదవులను ద్వేషంతో ఎప్పుడూ బాధించేవాడు. వారు బాధపడుతూ కృష్ణుని దగ్గరికి వెళ్లారు.
స చ భీమార్జునావాహూయ సంమంత్రయామాస కృష్ణః అనేన రుద్ర పూఃజితస్తత్ప్రసాదాచ్ఛస్త్రైరవధ్యః పరం కేనాపిప్రకారేణ హంతవ్య ఇతి
అప్పుడు కృష్ణుడు భీముడిని, అర్జునుడిని పిలిచి, వారితో ఇలా ఆలోచించాడు — అతను రుద్రుని పూజించి, ఆయన అనుగ్రహంతో ఆయుధాలకు అందని వాడయ్యాడు. మరి ఎలాంటి మార్గంలో అతన్ని చంపగలం?
అథ విచార్య భీమమాహ ఏనం ప్రతిమల్లయుద్ధం కురు తత్తేన ప్రతిజ్ఞాతమ్
అప్పుడు భీముడు ఆలోచించి ఇలా అన్నాడు — అతనితో మల్లయుద్ధం చేయి. ఎందుకంటే అతను దానికి ఒప్పుకున్నాడు.
అథ సకల చరాచరజగద్వంద్యో వాసుదేవో భీమార్జునసహితో జరాసంధస్య పురీం గత్వా విప్రవేషేణ తస్యాంతఃపురమవాప
అంతట వాసుదేవుడు, జగత్తు అంతా పూజించే వాడు, భీముడు, అర్జునుడు కలిసి, జరాసంధుని నగరానికి వెళ్లి, బ్రాహ్మణుల వేషంలో అతని అంతఃపురంలోకి ప్రవేశించారు.
సోఽపి మహావీర్యాన్క్షత్త్రియాన్యుద్ధే నిర్జిత్య బలాద్గృహీత్వా స్వవేశ్మని నిరుధ్య మాసిమాసి కృష్ణచతుర్దశ్యామేకైకం హత్వా తద్రక్తేనైవ బలిం భైరవాయాకరోత్
అతడు మహాశక్తివంతమైన క్షత్రియులను యుద్ధంలో ఓడించి, బలవంతంగా తన ఇంట్లో బంధించి, ప్రతి నెలా కృష్ణ చతుర్దశి రోజున ఒకరిని చంపి వారి రక్తంతో భైరవునికి బలి ఇస్తూ ఉండేవాడు.