ఉవాచ తవ దాసీయం నామ చాస్యాశ్చకార య । సేవాం చాస్యై వద ప్రీత్యా యథాభిరుచితాం ప్రియామ్
"నేను నీ దాసురాలిని" అని చెప్పి, ఆ పేరును ఆమెకు పెట్టింది. ప్రియురాలు కోరిన విధంగా ప్రేమతో సేవ చేయమని ఆదేశించింది.
అథ చిత్రకలేత్యేతన్నామ చాత్మమతేన సా । చకార చాహ సేవార్థం ధృత్వా చాపి విపంచికామ్
తర్వాత ఆమె తన మనసులో "చిత్రకళ" అనే పేరును స్వీకరించి, సేవ చేయాలని చెప్పి, చేతిలో వీణను పట్టుకుంది.
సదా త్వం నికటే తిష్ఠ గాయస్వ వివిధైః స్వరైః । గుణాత్మన్ప్రాణనాథస్య తవాయం విహితో విధిః
నీవు ఎప్పుడూ దగ్గరే ఉండి, వివిధ రకాల స్వరాలతో పాడాలి. నీ ప్రాణనాథుడైన గుణాత్మునికి ఇది నీ విధిగా నిర్ణయించబడింది.
అథ చిత్రకలా త్వాజ్ఞాం గృహీత్వానమ్య మాధవమ్ । తత్ప్రేయస్యాశ్చ చరణం గృహీత్వా పాదయో రజః
తర్వాత చిత్రకళ నీ ఆజ్ఞను స్వీకరించి, మాధవునికి నమస్కరించి, అతని ప్రియురాలి పాదధూళిని తీసుకుని తన పాదాలకు అర్పించింది.
జగౌ సుమధురం గీతం తయోరానందకారణమ్ । అథ ప్రీత్యోపగూఢా సా కృష్ణేనానందమూర్తినా
ఆమె ఎంతో మధురంగా పాట పాడి, వారిద్దరికీ ఆనందాన్ని కలిగించింది. ఆ తరువాత కృష్ణుడు, ఆనందమూర్తి, ప్రేమతో ఆమెను ఆలింగనం చేశాడు.
యావత్సుఖాంబుధౌ పూర్ణా తావదేవాప్యబుధ్యత । చిత్రధ్వజో మహాప్రేమవిహ్వలః స్మరతత్పరః
ఆమె సుఖసాగరంలో మునిగిపోయినంత కాలం, చిత్రధ్వజుడు గొప్ప ప్రేమతో మునిగి, స్మరణలో లీనమై ఉన్నాడు.
తమేవ పరమానందం ముక్తకంఠో రురోద హ । తదారభ్య రుదన్నేవ ముక్త్వా హరివిచారకమ్
అతడు పరమానందంతో నిర్బంధంగా ఏడ్చాడు. అప్పటి నుండి హరిలో మనస్సు నిలిపి, లోక విషయాలను పూర్తిగా వదిలేసి ఏడుస్తూనే ఉన్నాడు.
ఆభాషితోఽపి పిత్రాద్యైర్నైవావోచద్వచః క్వచిత్ । మాసమాత్రం గృహే స్థిత్వా నిశీథే కృష్ణసంశ్రయః
తండ్రి మొదలైనవారు పలికినా, అతడు ఒక్క మాట కూడా మాట్లాడలేదు. నెలరోజులు ఇంట్లో ఉండి, రాత్రిపూట కృష్ణుని ఆశ్రయించాడు.
నిర్గత్యారణ్యమచరత్తపో వై మునిదుష్కరమ్ । కల్పాంతే దేహముత్సృజ్య తపసైవ మహామునిః
అతడు అడవిలోకి వెళ్లి, మునులకు కూడా కష్టమైన తపస్సు ఆచరించాడు. యుగాంతంలో తపస్సుతో తన శరీరాన్ని విడిచిపెట్టి, మహామునిగా మారాడు.
వీరగుప్తాభిధానస్య గోపస్య దుహితా శుభా । జాతా చిత్రకలేత్యేవ యస్యాః స్కంధే మనోహరా
వీరగుప్తుడు అనే గోపుని మంగళకరమైన కుమార్తె, చిత్రకళగా జన్మించింది. ఆమె భుజంపై ఆకర్షణీయమైన వీణ ఉంది.
విపంచీ దృశ్యతే నిత్యం సప్తస్వరవిభూషితా । ఉపతిష్ఠతి వై వామే రత్నభృంగారమద్భుతమ్
ఏడు స్వరాలతో అలంకరించబడిన వీణ ఆమెతో ఎప్పుడూ కనిపిస్తుంది. ఆమె ఎడమవైపున నిలబడి, రత్నాలతో అలంకరించిన మధుమకరందాకార అలంకారాన్ని ధరించింది.
దధానా దక్షిణే హస్తే సా వై రత్నపతద్గ్రహమ్ । అయమాసీత్పురా సర్వం తాపసైరభివందితః
ఆమె కుడి చేతిలో రత్నాలతో అలంకరించిన పద్మాన్ని పట్టుకుని ఉండేది. ఆమెను గతంలో అన్ని తపస్వులు గౌరవించారు.
మునిః పుణ్యశ్రవా నామ కాశ్యపః సర్వధర్మవిత్ । పితా తస్యాభవచ్ఛైవః శతరుద్రీయమన్వహమ్
పుణ్యశ్రవా అనే ముని ఉన్నాడు. అతను కాశ్యపుల వంశానికి చెందినవాడు, అన్ని ధర్మాలను బాగా తెలిసినవాడు. అతని తండ్రి శైవుడు, ప్రతిరోజూ శతరుద్రీయాన్ని పారాయణం చేసేవాడు.
ప్రస్తువన్దేవదేవేశం విశ్వేశం భక్తవత్సలమ్ । ప్రసన్నో భగవాంస్తస్య పార్వత్యా సహ శంకరః
దేవతల దేవుడైన, విశ్వానికి అధిపతియైన, భక్తులకు ఎంతో ప్రేమ చూపించే పరమేశ్వరుణ్ని స్తుతిస్తూ ఉండగా, పార్వతితో కలిసి శంకరుడు అతనిపై ప్రసన్నుడయ్యాడు.
చతుర్దశ్యామర్ద్ధరాత్రేః ప్రత్యక్షః ప్రదదౌ వరమ్ । త్వత్పుత్రో భవితా కృష్ణే భక్తిమాన్బాల ఏవ హి
చతుర్దశి రాత్రి అర్ధరాత్రి సమయంలో, శంకరుడు ప్రత్యక్షమై, 'హే కృష్ణా! నీ కుమారుడు చిన్నప్పటి నుంచే భక్తుడవుతాడు' అని వరమిచ్చాడు.
ఉపనీయాష్టమే వర్షే తస్మై సిద్ధమనుస్త్వయమ్ । ఉపదిశైకవింశత్యా యో మయా తే నిగద్యతే
అతడిని ఎనిమిదవ సంవత్సరంలో ఉపనయనం చేసి, నేను ఇప్పుడు నీకు చెప్పబోయే ఇరవై ఒక అక్షరాల సిద్ధ మంత్రాన్ని అతనికి బోధించు.
గోపాలవిద్యానామాయం మంత్రో వాక్సిద్ధిదాయకః । ఏతత్సాధకజిహ్వాగ్రే లీలాచరితమద్భుతమ్
ఇది గోపాల విద్యా మంత్రం, ఇది వాక్సిద్ధిని, అన్ని శక్తులను ప్రసాదిస్తుంది. దీనిని సాధించినవారి నాలుకపై అనేక అద్భుతమైన లీలలు ప్రकटిస్తాయి.
అనంతమూర్తిరాయాతి స్వయమేవ వరప్రదః । కామమాయా రమాకంఠ సేంద్రా దామోదరోజ్జ్వలాః
అనంతమైన రూపముగల పరమాత్మ స్వయంగా ప్రత్యక్షమై, కావలసిన వరాలు ఇస్తాడు. కాముడు, మాయ, రమాదేవి ప్రియుడు, దేవేంద్రుడు, ప్రకాశమంత దామోదరుడు—all అతడే.
మధ్యే దశాక్షరీం ప్రోచ్య పునస్తా ఏవ నిర్దిశేత్ । దశాక్షరోక్తఋష్యాదిధ్యానం చాస్య బ్రవీమ్యహమ్
మధ్యలో పది అక్షరాల మంత్రాన్ని జపించి, మళ్లీ అవే పేర్లను సూచించాలి. ఇప్పుడు ఆ పది అక్షరాల మంత్రంలో చెప్పిన ఋషి మొదలైన ధ్యానాన్ని నేను వివరించబోతున్నాను.
పూర్ణామృతనిధేర్మధ్యే ద్వీపం జ్యోతిర్మయం స్మరేత్ । కాలింద్యా వేష్టితం తత్ర ధ్యాయేద్వృందావనే వనే
పూర్ణమైన అమృతసముద్రం మధ్యలో ప్రకాశవంతమైన ద్వీపాన్ని ధ్యానించాలి. ఆ ద్వీపాన్ని కాలిందీ నది చుట్టుముట్టి ఉంటుంది. అక్కడ వృందావన అరణ్యంలో ధ్యానం చేయాలి.
సర్వర్తుకుసుమస్రావి ద్రుమవల్లీభిరావృతమ్ । నటన్మత్తశిఖిస్వానం గాయత్కోకిలషట్పదమ్
అక్కడ అన్ని ఋతువుల్లో పువ్వులు చిందించే చెట్లు, వల్లులు విరివిగా ఉన్నాయి. నాట్యం చేసే మత్తయిన నెమళ్లు, పాటలు పాడే కోకిలలు, తేనెటీగలు అక్కడ నిండుగా ఉన్నాయి.
తస్య మధ్యే వసత్యేకః పారిజాతతరుర్మహాన్ । శాఖోపశాఖావిస్తారైః శతయోజనముచ్ఛ్రితః
ఆ ద్వీపం మధ్యలో ఒక గొప్ప పారిజాత వృక్షం ఉంది. దాని కొమ్మలు, ఉపశాఖలు విస్తరించి, వంద యోజనల ఎత్తుకు పెరిగి ఉంది.
తలే తస్యాథ విమలే పరితో ధేనుమండలమ్ । తదంతర్మండలం గోపబాలానాం వేణుశృంగిణామ్
ఆ వృక్షపు నిర్మలమైన అడుగున చుట్టూ ఆవుల వలయం ఉంది. ఆ వలయం మధ్యలో వేణువులు, శృంగాలు పట్టుకున్న గోపబాలులు ఉన్నారు.
తదంతరే తు రుచిరం మండలం వ్రజ సుభ్రువామ్ । నానోపాయనపాణీనాం మదవిహ్వలచేతసామ్
ఆ వలయం లోపల వ్రజ సుందరుల అందమైన వలయం ఉంది. వారు చేతుల్లో色色 పండ్లు, కానుకలు పట్టుకొని, ప్రేమతో మత్తయిన మనసుతో ఉన్నారు.
కృతాంజలిపుటానాం చ మండలం శుక్లవాససామ్ । శుక్లాభరణభూషాణాం ప్రేమవిహ్వలితాత్మనామ్
అక్కడ చేతులు జోడించి, తెల్ల వస్త్రాలు ధరించి, తెల్లాభరణాలతో అలంకరించబడిన, ప్రేమతో మనసు మునిగిన స్త్రీల వలయం ఉంది.
చింతయేచ్ఛ్రుతికన్యానాం గృహ్ణతీనాం వచః ప్రియమ్ । రత్నవేద్యాం తతో ధ్యాయేద్దుకూలావరణం హరిమ్
వేద కుమార్తెలు మధురమైన మాటలు పలుకుతూ ఉన్నారని ధ్యానించాలి. ఆ తరువాత రత్నాల వేదికపై, మెత్తని వస్త్రంతో కప్పబడిన హరిని ధ్యానించాలి.
ఊరౌ శయానం రాధాయాః కదలీకాండకోపరి । తద్వక్త్రం చంద్ర సుస్మేరం వీక్షమాణం మనోహరమ్
హరి, రాధా ఒడిలో, అరటి కాండంపై విశ్రాంతి తీసుకుంటూ ఉన్నాడు. అతని ముఖం చంద్రబింబంలా, నవ్వుతో మెరిసిపోతూ, అందరినీ ఆకర్షించేటట్లు ఉంది.
కించిత్కుంచితవామాంఘ్రిం వేణుయుక్తేన పాణినా । వామేనాలింగ్య దయితాం దక్షేణ చిబుకం స్పృశన్
అతని ఎడమ కాలు కొంచెం వంగి ఉంది, చేతిలో వేణువు పట్టుకున్నాడు. ఎడమ చేత్తో ప్రియమైనవారిని ఆలింగనం చేస్తూ, కుడి చేత్తో ఆమె కంటి కిందను తాకుతున్నాడు.
మహామారకతాభాసం మౌక్తికచ్ఛాయమేవ చ । పుండరీకవిశాలాక్షం పీతనిర్మలవాససమ్
అతడు మహామారకతపు ఆకారంలో మెరిసిపోతూ, ముత్యాల కాంతితో, పుండరీకపు విశాలమైన కళ్ళతో, పసుపు రంగు పవిత్ర వస్త్రాలు ధరించి ఉన్నాడు.
బర్హభారలసచ్ఛీర్షం ముక్తాహారమనోహరమ్ । గండప్రాంతలసచ్చారు మకరాకృతికుండలమ్
అతని తలపై నెమలి పిచ్చుకలతో అలంకరించిన కిరీటం ఉంది, ముత్యాల హారం ఆకర్షణీయంగా మెరిసిపోతోంది. అతని చెంప చివర అందమైన మకరాకారపు కుండలము వేలాడుతోంది.