వర్ద్ధయంతీం తయోః కామం చుంబనాశ్లేషణాదిభిః । దృష్ట్వా చిత్రధ్వజః కృష్ణం తాదృగ్వేషవిలాసినమ్
ఆ ఇద్దరి ప్రేమను ముద్దులు, ఆలింగనాలు మొదలైన వాటితో పెంచుతూ ఉంది. అలా అలంకారాలతో కృష్ణుని చూచి, చిత్రధ్వజుడు ఆ దృశ్యాన్ని ఆస్వాదించాడు.
అవనమ్య శిరస్తస్మై పురో లజ్జితమానసః । అథోవాచ హరిర్దక్షపార్శ్వగాం ప్రేయసీం హసన్
చిత్రధ్వజుడు తలవంచి నమస్కరించాడు, మనసు లజ్జతో నిండింది. అప్పుడా హరి నవ్వుతూ తన కుడిపక్కనున్న ప్రియసఖిని చూచి ఇలా అన్నాడు.
సలజ్జం పరమం చైనం స్వశరీరాసనాగతమ్ । నిర్మాయాత్మసమం దివ్యం యువతీరూపమద్భుతమ్
ఈవాడు సిగ్గుతో, పరమమైన స్థాయిలో, తనే స్వయంగా వచ్చినవాడు. నీవు నీలాంటి ఒక అద్భుతమైన యువతీ రూపాన్ని, దివ్యంగా సృష్టించు.
చింతయస్వ శరీరేణ హ్యభేదం మృగలోచనే । అథో త్వదంగతేజోభిః స్పృష్టస్త్వద్రూపమాప్స్యతి
ఓ మృగనయన, నీవు నీ శరీరంతో అతడికి ఏకత్వాన్ని ధ్యానించు. తర్వాత నీ కాంతి అతడిని తాకినప్పుడు, అతడు నీ రూపాన్ని పొందుతాడు.
తతః సా పద్మపత్రాక్షీ గత్వా చిత్రధ్వజాంతికమ్ । నిజాంగకైస్తదంగానామభేదం ధ్యాయతీ స్థితా
తర్వాత ఆ పద్మపత్రాక్షి అక్కడికి వెళ్లి, చిత్రధ్వజుని దగ్గర నిలబడి, తన అవయవాలు అతని అవయవాలతో ఏకత్వంగా కలిసిపోయాయని మనసులో ధ్యానం చేసింది.
అథాస్యాస్త్వంగతేజాంసి తదంగం పర్యపూరయన్ । స్తనయోర్జ్యోతిషా జాతౌ పీనౌ చారుపయోధరౌ
ఆ సమయంలో ఆమె తేజస్సు అతని అవయవాల్లోకి ప్రవేశించి, వాటిని నింపింది. ఆ వెలుగులోంచి రెండు అందమైన, పుష్టిగా ఉన్న వక్షోజాలు ఏర్పడ్డాయి.
నితంబజ్యోతిషా జాతం శ్రోణిబింబం మనోహరమ్ । కుంతలజ్యోతిషా కేశపాశోఽభూత్కరయోః కరౌ
ఆమె నితంబాల వెలుగుతో ఆకర్షణీయమైన నడుము ఏర్పడింది. జుట్టు వెలుగుతో దట్టమైన వెంట్రుకలు, చేతుల వెలుగుతో చేతులు ఏర్పడ్డాయి.
సర్వమేవం సుసంపన్నం భూషావాసః స్రగాదికమ్ । కలాసు కుశలా జాతా సౌరభేనాంతరాత్మని
అందులో ఆభరణాలు, వస్త్రాలు, పుష్పమాలలు అన్నీ సంపూర్ణంగా ఏర్పడ్డాయి. ఆమె కళల్లో నైపుణ్యం సంపాదించి, అంతరాత్మ పరిమళంతో పరిమళించింది.
దీపాద్దీపమివాలోక్య సుభగాం భువి కన్యకామ్ । చిత్రధ్వజాం త్రపాభంగి స్మితశోభాం మనోహరామ్
ఒక దీపం నుండి వెలిగిన మరో దీపంలా భూమిపై ఆ అందమైన కన్యను చూసి, చిత్రధ్వజుడు ఆమె సిగ్గు తొలగిపోయేలా, ఆకర్షణీయమైన నవ్వుతో చూశాడు.
ప్రేమ్ణా గృహీత్వా కరయోః సా తామపహరన్ముదా । గోవిందవామపార్శ్వస్థాం ప్రేయసీం పరిరభ్య చ
ఆమె ప్రేమతో ఆమె చేతులు పట్టుకుని ఆనందంగా తీసుకెళ్లింది. గోవిందుని ఎడమవైపు ఉన్న ప్రియురాలిని ఆలింగనం చేసింది.
ఉవాచ తవ దాసీయం నామ చాస్యాశ్చకార య । సేవాం చాస్యై వద ప్రీత్యా యథాభిరుచితాం ప్రియామ్
"నేను నీ దాసురాలిని" అని చెప్పి, ఆ పేరును ఆమెకు పెట్టింది. ప్రియురాలు కోరిన విధంగా ప్రేమతో సేవ చేయమని ఆదేశించింది.
అథ చిత్రకలేత్యేతన్నామ చాత్మమతేన సా । చకార చాహ సేవార్థం ధృత్వా చాపి విపంచికామ్
తర్వాత ఆమె తన మనసులో "చిత్రకళ" అనే పేరును స్వీకరించి, సేవ చేయాలని చెప్పి, చేతిలో వీణను పట్టుకుంది.
సదా త్వం నికటే తిష్ఠ గాయస్వ వివిధైః స్వరైః । గుణాత్మన్ప్రాణనాథస్య తవాయం విహితో విధిః
నీవు ఎప్పుడూ దగ్గరే ఉండి, వివిధ రకాల స్వరాలతో పాడాలి. నీ ప్రాణనాథుడైన గుణాత్మునికి ఇది నీ విధిగా నిర్ణయించబడింది.
అథ చిత్రకలా త్వాజ్ఞాం గృహీత్వానమ్య మాధవమ్ । తత్ప్రేయస్యాశ్చ చరణం గృహీత్వా పాదయో రజః
తర్వాత చిత్రకళ నీ ఆజ్ఞను స్వీకరించి, మాధవునికి నమస్కరించి, అతని ప్రియురాలి పాదధూళిని తీసుకుని తన పాదాలకు అర్పించింది.
జగౌ సుమధురం గీతం తయోరానందకారణమ్ । అథ ప్రీత్యోపగూఢా సా కృష్ణేనానందమూర్తినా
ఆమె ఎంతో మధురంగా పాట పాడి, వారిద్దరికీ ఆనందాన్ని కలిగించింది. ఆ తరువాత కృష్ణుడు, ఆనందమూర్తి, ప్రేమతో ఆమెను ఆలింగనం చేశాడు.
యావత్సుఖాంబుధౌ పూర్ణా తావదేవాప్యబుధ్యత । చిత్రధ్వజో మహాప్రేమవిహ్వలః స్మరతత్పరః
ఆమె సుఖసాగరంలో మునిగిపోయినంత కాలం, చిత్రధ్వజుడు గొప్ప ప్రేమతో మునిగి, స్మరణలో లీనమై ఉన్నాడు.
తమేవ పరమానందం ముక్తకంఠో రురోద హ । తదారభ్య రుదన్నేవ ముక్త్వా హరివిచారకమ్
అతడు పరమానందంతో నిర్బంధంగా ఏడ్చాడు. అప్పటి నుండి హరిలో మనస్సు నిలిపి, లోక విషయాలను పూర్తిగా వదిలేసి ఏడుస్తూనే ఉన్నాడు.
ఆభాషితోఽపి పిత్రాద్యైర్నైవావోచద్వచః క్వచిత్ । మాసమాత్రం గృహే స్థిత్వా నిశీథే కృష్ణసంశ్రయః
తండ్రి మొదలైనవారు పలికినా, అతడు ఒక్క మాట కూడా మాట్లాడలేదు. నెలరోజులు ఇంట్లో ఉండి, రాత్రిపూట కృష్ణుని ఆశ్రయించాడు.
నిర్గత్యారణ్యమచరత్తపో వై మునిదుష్కరమ్ । కల్పాంతే దేహముత్సృజ్య తపసైవ మహామునిః
అతడు అడవిలోకి వెళ్లి, మునులకు కూడా కష్టమైన తపస్సు ఆచరించాడు. యుగాంతంలో తపస్సుతో తన శరీరాన్ని విడిచిపెట్టి, మహామునిగా మారాడు.
వీరగుప్తాభిధానస్య గోపస్య దుహితా శుభా । జాతా చిత్రకలేత్యేవ యస్యాః స్కంధే మనోహరా
వీరగుప్తుడు అనే గోపుని మంగళకరమైన కుమార్తె, చిత్రకళగా జన్మించింది. ఆమె భుజంపై ఆకర్షణీయమైన వీణ ఉంది.
విపంచీ దృశ్యతే నిత్యం సప్తస్వరవిభూషితా । ఉపతిష్ఠతి వై వామే రత్నభృంగారమద్భుతమ్
ఏడు స్వరాలతో అలంకరించబడిన వీణ ఆమెతో ఎప్పుడూ కనిపిస్తుంది. ఆమె ఎడమవైపున నిలబడి, రత్నాలతో అలంకరించిన మధుమకరందాకార అలంకారాన్ని ధరించింది.
దధానా దక్షిణే హస్తే సా వై రత్నపతద్గ్రహమ్ । అయమాసీత్పురా సర్వం తాపసైరభివందితః
ఆమె కుడి చేతిలో రత్నాలతో అలంకరించిన పద్మాన్ని పట్టుకుని ఉండేది. ఆమెను గతంలో అన్ని తపస్వులు గౌరవించారు.
మునిః పుణ్యశ్రవా నామ కాశ్యపః సర్వధర్మవిత్ । పితా తస్యాభవచ్ఛైవః శతరుద్రీయమన్వహమ్
పుణ్యశ్రవా అనే ముని ఉన్నాడు. అతను కాశ్యపుల వంశానికి చెందినవాడు, అన్ని ధర్మాలను బాగా తెలిసినవాడు. అతని తండ్రి శైవుడు, ప్రతిరోజూ శతరుద్రీయాన్ని పారాయణం చేసేవాడు.
ప్రస్తువన్దేవదేవేశం విశ్వేశం భక్తవత్సలమ్ । ప్రసన్నో భగవాంస్తస్య పార్వత్యా సహ శంకరః
దేవతల దేవుడైన, విశ్వానికి అధిపతియైన, భక్తులకు ఎంతో ప్రేమ చూపించే పరమేశ్వరుణ్ని స్తుతిస్తూ ఉండగా, పార్వతితో కలిసి శంకరుడు అతనిపై ప్రసన్నుడయ్యాడు.
చతుర్దశ్యామర్ద్ధరాత్రేః ప్రత్యక్షః ప్రదదౌ వరమ్ । త్వత్పుత్రో భవితా కృష్ణే భక్తిమాన్బాల ఏవ హి
చతుర్దశి రాత్రి అర్ధరాత్రి సమయంలో, శంకరుడు ప్రత్యక్షమై, 'హే కృష్ణా! నీ కుమారుడు చిన్నప్పటి నుంచే భక్తుడవుతాడు' అని వరమిచ్చాడు.
ఉపనీయాష్టమే వర్షే తస్మై సిద్ధమనుస్త్వయమ్ । ఉపదిశైకవింశత్యా యో మయా తే నిగద్యతే
అతడిని ఎనిమిదవ సంవత్సరంలో ఉపనయనం చేసి, నేను ఇప్పుడు నీకు చెప్పబోయే ఇరవై ఒక అక్షరాల సిద్ధ మంత్రాన్ని అతనికి బోధించు.
గోపాలవిద్యానామాయం మంత్రో వాక్సిద్ధిదాయకః । ఏతత్సాధకజిహ్వాగ్రే లీలాచరితమద్భుతమ్
ఇది గోపాల విద్యా మంత్రం, ఇది వాక్సిద్ధిని, అన్ని శక్తులను ప్రసాదిస్తుంది. దీనిని సాధించినవారి నాలుకపై అనేక అద్భుతమైన లీలలు ప్రकटిస్తాయి.
అనంతమూర్తిరాయాతి స్వయమేవ వరప్రదః । కామమాయా రమాకంఠ సేంద్రా దామోదరోజ్జ్వలాః
అనంతమైన రూపముగల పరమాత్మ స్వయంగా ప్రత్యక్షమై, కావలసిన వరాలు ఇస్తాడు. కాముడు, మాయ, రమాదేవి ప్రియుడు, దేవేంద్రుడు, ప్రకాశమంత దామోదరుడు—all అతడే.
మధ్యే దశాక్షరీం ప్రోచ్య పునస్తా ఏవ నిర్దిశేత్ । దశాక్షరోక్తఋష్యాదిధ్యానం చాస్య బ్రవీమ్యహమ్
మధ్యలో పది అక్షరాల మంత్రాన్ని జపించి, మళ్లీ అవే పేర్లను సూచించాలి. ఇప్పుడు ఆ పది అక్షరాల మంత్రంలో చెప్పిన ఋషి మొదలైన ధ్యానాన్ని నేను వివరించబోతున్నాను.
పూర్ణామృతనిధేర్మధ్యే ద్వీపం జ్యోతిర్మయం స్మరేత్ । కాలింద్యా వేష్టితం తత్ర ధ్యాయేద్వృందావనే వనే
పూర్ణమైన అమృతసముద్రం మధ్యలో ప్రకాశవంతమైన ద్వీపాన్ని ధ్యానించాలి. ఆ ద్వీపాన్ని కాలిందీ నది చుట్టుముట్టి ఉంటుంది. అక్కడ వృందావన అరణ్యంలో ధ్యానం చేయాలి.