విచిత్రాణి చ రత్నాద్యైర్దివ్యముక్తాఫలాదిభిః । మునిర్దీర్ఘతపా నామ వ్యాసోఽభూత్పూర్వకల్పకే
వివిధ రత్నాలు, దివ్య ముత్యాలు మొదలైనవాటితో అలంకరించబడి, దీర్ఘతప అనే ముని గత యుగంలో వ్యాసుడయ్యాడు.
తత్పుత్రః శుక ఇత్యేవ మునిః ఖ్యాతో వరః సుధీః । సోఽపి బాలో మహాప్రాజ్ఞః సదైవానుస్మరన్పదమ్
ఆయన కుమారుడు శుకుడు అని ప్రసిద్ధి చెందిన మహర్షి, గొప్ప జ్ఞానంతో కూడినవాడు. బాల్యంలో నుంచే పరమపదాన్ని ఎప్పుడూ ధ్యానిస్తూ ఉండేవాడు.
విహాయ పితృమాత్రాది కృష్ణం ధ్యాత్వా వనం గతః । స తత్ర మానసైర్దివ్యైరుపచారైరహర్నిశమ్
తండ్రి, తల్లి, ఇతరులను వదిలి, కృష్ణుని ధ్యానం చేస్తూ అడవికి వెళ్లాడు. అక్కడ రాత్రింబవళ్ళు మనసారా దైవిక సేవలు చేశాడు.
అనాహారోఽర్చయద్విష్ణుం గోపరూపిణమీశ్వరమ్ । రమయా పుటితం మంత్రం జపన్నష్టాదశాక్షరమ్
ఆయన ఉపవాసంగా ఉండి, గోపరూపుడైన విష్ణువును పూజిస్తూ, లక్ష్మీదేవి అనుగ్రహించిన పదవైదు అక్షరాల మంత్రాన్ని జపించాడు.
దధ్యౌ పరమభావేన హరిం హైమతరోరధః । హైమమండపికాయాం చ హేమసింహాసనోపరి
అతడు పరమభక్తితో హరిను బంగారు చెట్టు క్రింద, బంగారు మండపంలో, బంగారు సింహాసనంపై ధ్యానం చేశాడు.
ఆసీనం హేమహస్తాగ్రైర్దధానం హేమవంశికామ్ । దక్షిణేన భ్రామయంతం పాణినా హేమపంకజమ్
బంగారు వేళ్లతో కూడిన చేతుల్లో బంగారు వంశీని పట్టుకుని, కుడిచేతితో బంగారు కమలాన్ని తిప్పుతూ కూర్చున్నవాడిని చూశాడు.
హేమవర్ణేష్టప్రియయా పరికౢప్తాంగచిత్రకమ్ । హసంతమతిహర్షేణ పశ్యంతం నిజమాశ్రమమ్
బంగారు వర్ణమైన ప్రియురాలి అలంకారాలతో అందంగా అలంకరించబడి, పరమానందంతో నవ్వుతూ తన ఆశ్రమాన్ని చూస్తున్నవాడిని చూశాడు.
హర్షాశ్రుపూర్ణః పులకాచితాంగః ప్రసీదనాథేతి వదన్నథోచ్చైః । దండప్రణామాయ పపాత భూమౌ సంవేపమానస్త్రిజగద్విధాతుః
ఆనందబాష్పాలతో కళ్లు నిండిపోయి, ఆనందంతో శరీరం రోమాంచితమై, 'ప్రభూ! దయచేసి' అని పెద్దగా పలికి, మూడు లోకాల సృష్టికర్తకు నమస్కరించేందుకు భూమిపై వణుకుతూ పడిపోయాడు.
తం భక్తికామం పతితం ధరణ్యామాయాసితోస్మీతి వదంతముచ్చైః । దండప్రణామస్య భుజౌ గృహీత్వా పస్పర్శ హర్షోపచితేక్షణేన
భక్తిని కోరుతూ, భూమిపై పడిపోయి, 'నేను అలసిపోయాను' అని గట్టిగా చెప్పిన వానిని, నమస్కారం చేస్తూ ఉన్న అతని చేతులను పట్టుకుని, ఆనందంతో నిండిన చూపుతో తాకాడు.
ఉవాచ చ ప్రియారూపం లబ్ధవంతం శుకం హరిః । త్వం మే ప్రియతమా భద్రే సదా తిష్ఠ మమాంతికే
హరి తన దగ్గరకు వచ్చిన ప్రియమైన, అందమైన శుకుని చూసి ఇలా అన్నాడు: 'నీవు నాకు అత్యంత ప్రియమైనవాడవు, ఓ మృదువైనవాడా! ఎప్పుడూ నా దగ్గరే ఉండు.'
మద్రూపం చింతయంతీ చ ప్రేమాస్పదముపాగతా । ద్వే చ ముఖ్యతమే గోప్యౌ సమానవయసీ శుభే
నా రూపాన్ని మనసులో ఉంచుకుని, ప్రేమకు నిలయంగా వచ్చిన రెండు ముఖ్యమైన గోపికలు, సమాన వయస్సు కలవారు, ఓ శుభమయురాలా!
ఏకవ్రతే ఏకనిష్ఠే ఏకనక్షత్రనామనీ । తప్తజాంబూనదప్రఖ్యా తత్రైవాన్యా తడిత్ప్రభా
ఒకరు ఒక్క వ్రతానికే, ఒక్క నిష్ఠకే, ఒక్క నక్షత్రనామంతో ఉండి, కరిగిన బంగారం వలె ప్రకాశించేది. మరొకరు అక్కడ మెరుపు వలె వెలిగేది.
ఏకానిద్రా యమాణాక్షీ పరా సౌమ్యాయతేక్షణా । సోఽర్చయత్పరయా భక్త్యా తే హరేః సవ్యదక్షిణే
ఒకరు యముని కన్నుల వలె నిద్రలేని వాడై, మరొకరు శాంతంగా, విశాలమైన కళ్లతో ఉండేది. ఇద్దరూ పరమ భక్తితో హరిని, ఆయన కుడి, ఎడమ వైపులా నిలబడి పూజించేవారు.
స కల్పాంతే తనుం త్యక్త్వా గోకులేఽభూన్మహాత్మనః । ఉపనందస్య దుహితా నీలోత్పలదలచ్ఛవిః
ఒక కల్పాంతంలో తన శరీరాన్ని విడిచిన ఆమె, గొకులంలో ఉపనందుని కుమార్తెగా, నీలం కమలదళపు వర్ణంతో జన్మించింది.
సేయం శ్రీకృష్ణవనితా పీతశాటీపరిచ్ఛదా । రక్తచోలికయా పూర్ణా శాతకుంభఘటస్తనీ
ఆమెనే శ్రీకృష్ణుని భార్య, పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, ఎర్రని చీరతో కప్పబడిన, బంగారు కుండిలా వక్షోజాలు నిండుగా ఉన్నది.
దధానా రక్తసిందూరం సర్వాంగస్యావగుంఠనమ్ । స్వర్ణకుండలవిభ్రాజద్గండదేశాం సుశోభనామ్
తల నుండి అడివరకు ఎర్ర సింధూరంతో అలంకరించుకుని, ఆమె చెంపలు బంగారు కుండలాలతో మెరిసిపోతున్నాయి.
స్వర్ణపంకజమాలాఢ్యా కుంకుమాలిప్తసుస్తనీ । యస్యా హస్తే చర్వణీయం దృశ్యతే హరిణార్పితమ్
బంగారు కమలాల మాలలు ధరించి, వక్షోజాలు కుంకుమతో పూసుకుని, ఆమె చేతిలో హరి ఇచ్చిన నమూనా తినదగినది కనిపిస్తుంది.
వేణువాద్యాతినిపుణా కేశవస్య నిషేవణీ । కృష్ణేన పరితుష్టేన కదాచిద్గీతకర్మణి
వేణువాద్యంలో నైపుణ్యం కలిగి, కేశవుని సేవ చేస్తూ, కృష్ణుడు సంతోషంగా ఉన్నప్పుడు, ఆమె పాటల్లో పాల్గొంటుంది.
విన్యస్తా కంబుకంఠేఽస్యా భాతి గుంజావలి శుభా । పరోక్షేపి చ కృష్ణస్య కాంతిభిశ్చ స్మరార్దితా
ఆమె శంఖాకార మెడపై అందమైన గుంజమణుల హారం మెరిసిపోతుంది. కృష్ణుడు కనబడకపోయినా, ఆయన కాంతిని తలచి ప్రేమతో తపిస్తుంది.
సఖీభిర్వాదయంతీభిర్గాయంతీ సుస్వరం పరమ్ । నర్త్తయేత్ప్రియవేషేణ వేషయిత్వా వధూమిమామ్
సఖులతో కలిసి వాద్యాలు వాయిస్తూ, మధురంగా పాడుతూ, ప్రియురాలి వేషంలో ఈ వధువును అలంకరించి నాట్యం చేయిస్తుంది.
వారంవారం చ గోవిందం భావేనాలింగ్య చుంబతి । ప్రియాసౌ సర్వగోపీనాం కృష్ణస్యాప్యతివల్లభా
తిరిగి తిరిగి గోవిందుని ప్రేమతో ఆలింగనం చేసి ముద్దుపెడుతుంది. ఆమె అందరు గోపికలకు ప్రియమైనది, కృష్ణునికీ అత్యంత ప్రియమైనది.
శ్వేతకేతోః సుతః కశ్చిద్వేదవేదాంగపారగః । సర్వమేవ పరిత్యజ్య ప్రచండం తప ఆస్థితః
శ్వేతకేతువు కుమారుడు, వేదాలు, వాటి శాఖల్లో నిపుణుడు, అన్నీ వదిలిపెట్టి, ఘనమైన తపస్సు ఆచరించాడు.
మురారేః సేవితపదాం సుధామధురనాదినీమ్ । గోవిందస్య ప్రియాం శక్తిం బ్రహ్మరుద్రాదిదుర్గమామ్
మురారి పాదాలను సేవిస్తూ, ఆయన మధురమైన స్వరాన్ని ఆస్వాదిస్తూ, బ్రహ్మ, రుద్రాదులకు కూడా అందని గోవిందుని ప్రియాశక్తిని పూజించాడు.
భజంతీమేకభావేన శ్రియమేవ మనోహరామ్ । ధ్యాయఞ్జజాప సతతం మంత్రమేకాదశాక్షరమ్
ఒక్క మనసుతో ఆ మనోహరమైన శ్రీదేవిని ఆరాధిస్తూ, పదే పదే పదకొండు అక్షరాల మంత్రాన్ని జపిస్తూ ధ్యానం చేశాడు.
హసితం సకలం కృత్వా బతమాయేషు యోజయన్ । కాంత్యాదిభిర్హసంతీభిర్వాసయంత్యభితో జగత్
అందరి నవ్వును కలిపి, ఆటపాటల్లో మునిగి, అందంతో, ఆనందంతో ప్రపంచాన్ని చుట్టూ నింపుతారు.
వసంతే వసతేత్యేవం మంత్రార్థం చింతయన్సదా । సోఽపి కల్పద్వయేనైవ సిద్ధోఽత్ర జనిమాప్తవాన్
'వసంతంలో ఆమె నివసిస్తుంది' అనే మంత్రార్థాన్ని ఎప్పుడూ ఆలోచిస్తూ, రెండు కల్పాల్లోనే సిద్ధిని పొంది, ఇక్కడ జన్మించాడు.
సేయం బాలాయతే పుత్రీ కృశాంగీ కుడ్మలస్తనీ । ముక్తావలిలసత్కంఠీ శుద్ధకౌశేయవాసినీ
ఆమె చిన్నారి పిల్లలా కనిపిస్తుంది. ఆమె శరీరం సన్నగా ఉంది, ఎదలు మొలకెత్తుతున్నాయి. మెడలో ముత్యాల హారం మెరుస్తోంది, స్వచ్ఛమైన పట్టు వస్త్రాలు ధరించింది.
ముక్తాచ్ఛురితమంజీరకంకణాంగదముద్రికా । బిభ్రతీ కుండలే దివ్యే అమృతస్రావిణీ శుభే
ఆమె ముత్యాలతో అలంకరించిన గజ్జెలు, కంకణాలు, ఉంగరాలు ధరించింది. ఆమె చెవుల్లో అమృతాన్ని చిందించే దివ్యమైన కుండలాలు మెరిసిపోతున్నాయి, ఓ మంగళకరమైనవాడా.
వృత్తకస్తూరికావేణీ మధ్యే సిందూరబిందువత్ । దధానా చిత్రకం భాలే సార్ద్ధం చందనచిత్రకైః
ఆమె జడ గుండ్రంగా, కస్తూరి వాసనతో ఉంది. మధ్యలో సింధూరపు బొట్టు మెరిసిపోతోంది. నుదుటిపై రంగురంగుల అలంకరణలు, చందనం రేఖలు అలంకరించబడ్డాయి.
యా సైవ దృశ్యతే శాంతా జపంతీ పరమం పదమ్ । ఆసీచ్చంద్రప్రభో నామ రాజర్షిః ప్రియదర్శనః
ఆమె శాంతంగా కనిపిస్తూ, పరమ పదాన్ని జపిస్తూ ఉంది. అప్పట్లో చంద్రప్రభ అనే రాజర్షి ఉన్నాడు, అతడు అందంగా కనిపించేవాడు.