చంద్రాంశుం సదృశాభాసాం సర్వావయవశోభనామ్ । కృత్వా కటితటే వామపాణిం దక్షిణతస్తదా
ఆమె చంద్రకాంతి లాంటి కాంతితో మెరిసిపోతూ, అన్ని అవయవాలు అందంగా మెరిసేవి. ఆమె అప్పటికి ఎడమ చేయిని నడుముపై, కుడిచేయిని పక్కన ఉంచి నిలుచుండేది.
జ్ఞానముద్రాం చ బిభ్రాణామనిమేషవిలోచనామ్ । త్యక్తాహారవిహారాం చ సునిశ్చలతయాస్థితామ్
ఆమె జ్ఞానముద్రను ధరించి, కన్నులు ముడుచుకోకుండా, ఆహారం, వినోదం అన్నీ వదిలేసి, పూర్తిగా స్థిరంగా నిలిచి ఉండేది.
జిజ్ఞాసుస్తాం మునివరస్తస్థౌ తత్ర శతం సమాః । తదంతే తాం సముత్థాప్య చలితాం వినయాన్మునిః
ఆమెను తెలుసుకోవాలనే కోరికతో ఆ మహాముని అక్కడ నూరేళ్లు నిలబడి ఉన్నాడు. ఆ కాలం ముగిసిన తర్వాత, ఆమె కదిలినప్పుడు, వినయంతో ఆమెను లేపాడు.
అపృచ్ఛత్కా త్వమాశ్చర్యరూపే కిం వా చరిష్యసి । యది యోగ్యం భవేత్తర్హి కృపయా వక్తుమర్హసి
'ఓ ఆశ్చర్యకరమైన రూపముగలవాడివి నువ్వెవరు? ఇక్కడ ఏమి చేస్తున్నావు? చెప్పడం యోగ్యమైతే దయచేసి నాకు వివరించు' అని అడిగాడు.
అథాబ్రవీచ్ఛనైర్బాలా తపసాతీవ కర్శితా । బ్రహ్మవిద్యాహమతులా యోగీంద్రైర్యా విమృగ్యతే
అప్పుడు తపస్సు వల్ల బాగా క్షీణించిన ఆ బాలిక మృదువుగా ఇలా చెప్పింది: 'నేను బ్రహ్మవిద్యను. యోగీంద్రులు వెతికే అపూర్వమైన జ్ఞానమే నేను.'
సాహం హరిపదామ్భోజకామ్యయా సుచిరం తపః । చరామ్యస్మిన్వనే ఘోరే ధ్యాయంతీ పురుషోత్తమమ్
'హరి పాదపద్మాలను పొందాలనే కోరికతో, ఈ భయంకరమైన అడవిలో చాలా కాలంగా తపస్సు చేస్తూ, పురుషోత్తముడిని ధ్యానం చేస్తూ ఉన్నాను.'
బ్రహ్మానందేన పూర్ణాహం తేనానందేన తృప్తధీః । తథాపి శూన్యమాత్మానం మన్యే కృష్ణరతిం వినా
'బ్రహ్మానందంతో నేను నిండిపోయాను. ఆ ఆనందంతో నా మనస్సు తృప్తిగా ఉంది. అయినా, కృష్ణునిపై ప్రేమ లేకుండా ఉండడం వల్ల నన్ను నేను శూన్యంగా భావిస్తున్నాను.'
ఇదానీమతినిర్విణ్ణా దేహస్యాస్య విసర్జ్జనమ్ । కర్త్తుమిచ్ఛామి పుణ్యాయాం వాపికాయామిహైవ తు
'ఇప్పుడు పూర్తిగా విరక్తిగా, ఈ పవిత్రమైన చెరువులోనే ఈ దేహాన్ని విడిచిపెట్టాలని కోరుకుంటున్నాను.'
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తస్యా మునిరత్యంతవిస్మితః । పతిత్వా చరణే తస్యాః కృష్ణోపాసావిధిం శుభమ్
ఆమె మాటలు విని ఆ ముని చాలా ఆశ్చర్యపోయాడు. ఆమె పాదాలకు నమస్కరించి, కృష్ణుని ఉపాసన విధానాన్ని వివరంగా చెప్పమని అడిగాడు.
పప్రచ్ఛ పరమప్రీతస్త్యక్త్వాధ్యాత్మవిరోచనమ్ । తయోక్తం మంత్రమాజ్ఞాయ జగామ మానసం సరః
అతడు పరమానందంతో, తన ఆధ్యాత్మిక గర్వాన్ని వదిలి, ఆమెను ప్రశ్నించాడు. ఆమె చెప్పిన మంత్రాన్ని తెలుసుకుని, మానస సరస్సుకు వెళ్లాడు.
తతోఽతిదుశ్చరం చక్రే తపో విస్మయకారకమ్ । ఏకపాదస్థితః సూర్యం నిర్నిమేషం విలోకయన్
అక్కడ అతడు అతి కఠినమైన, ఆశ్చర్యకరమైన తపస్సు చేశాడు. ఒక కాలిపై నిలబడి, కన్ను ముడుచుకోకుండా సూర్యుడిని చూస్తూ తపస్సు చేశాడు.
మంత్రం జజాప పరమం పంచవింశతివర్ణకమ్ । దధ్యౌ పరమభావేన కృష్ణమానందరూపిణమ్
అతడు ఇరవై ఐదు అక్షరాల పరమ మంత్రాన్ని జపిస్తూ, పరమ భక్తితో ఆనంద స్వరూపుడైన కృష్ణుని ధ్యానం చేశాడు.
చరంతం వ్రజవీథీషు విచిత్రగతిలీలయా । లలితైః పాదవిన్యాసైః క్వణయంతం చ నూపురమ్
వ్రజ గ్రామ వీధుల్లో అద్భుతమైన, చంచలమైన అడుగులతో, తన పాదాలను సున్నితంగా కదిలిస్తూ నూపురాలు మోగిస్తూ తిరిగాడు.
చిత్రకందర్పచేష్టాభిః సస్మితాపాంగవీక్షితైః । సంమోహనాఖ్యయా వంశ్యా పంచమారుణచిత్రయా
విచిత్రమైన చేతి కదలికలతో, చిరునవ్వుతో కూడిన పక్క చూపులతో, పంచమ స్వరంలో ఎర్రగా మెరిసే సమ్మోహన అనే వంశీతో మనసును ఆకర్షించాడు.
బింబౌష్ఠపుటచుంబిన్యా కలాలాపైర్మనోజ్ఞయా । హరంతం వ్రజరామాణాం మనాంసి చ వపూంషి చ
తన పెదవులకు వంశీని తాకిస్తూ, మధురమైన స్వరాలతో దానిని ముద్దాడుతూ, వ్రజ స్త్రీల మనస్సును, శరీరాన్ని ఆకట్టుకున్నాడు.
శ్లథన్నీవీభిరాగత్య సహసాలింగితాంగకమ్ । దివ్యమాల్యాంబరధరం దివ్యగంధానులేపనమ్
విప్పిన నీవీలు ధరించిన స్త్రీలు అకస్మాత్తుగా వచ్చి ఆయనను ఆలింగనం చేశారు. ఆయన దివ్యమయమైన పుష్పమాలలు, వస్త్రాలు ధరించి, పరిమళాలతో అలంకరించబడ్డాడు.
శ్యామలాంగప్రభాపూర్ణైర్మోహయంతం జగత్త్రయమ్ । స ఏవం బహుదేవేన సముపాస్య జగత్పతిమ్
శ్యామవర్ణ కాంతితో మూడు లోకాలను మోహింపజేస్తూ, అనేక దేవతలతో కలిసి జగత్పతిని వారు పూజించారు.
నవకల్పాంతరే జాతా గోకులే దివ్యరూపిణీ । కన్యా ప్రచండనామ్నస్తు గోపస్యాతి యశస్వినః
కొత్త కల్పంలో, గోకులంలో దివ్యరూపంతో ప్రచండ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధిగాంచిన గొప్ప గోపుని కుమార్తెగా జన్మించింది.
చిత్రగంధేతి విఖ్యాతా కుమారీ చ శుభాననా । నిజాంగగంధైర్వివిధైర్మోదయంతీ దిశో దశ
ఆమెను చిత్రగంధ అని పిలిచేవారు. ఆమె మంగళకరమైన ముఖంతో, తన శరీరంలోని వివిధ పరిమళాలతో పది దిక్కులను ఆనందింపజేసేది.
తామేనాం పశ్య కల్యాణీం వృందశో మధుపాయినీమ్ । అంగేషు స్వపతిం కృత్వా రసావేశసమాకులామ్
ఆ భాగ్యశాలిని చూడు, వృందావనపు తోటల్లో తేనెను ఆస్వాదిస్తూ, తన ప్రియుడిని తన శరీరంపై ఉంచుకొని రసానందంతో మునిగిపోయింది.
అస్యాః స్తనపరిష్వంగే హారైః సర్వైర్విహన్యతే । వక్షఃస్థలాత్ప్రచ్యవద్భిశ్చిత్రగంధాదిసౌరభైః
ఆమె ఆలింగనంలో, ఆమె వక్షోజాలు హారాలతో అలంకరించబడి అతనిని తాకగా, ఆమె ఛాతీ నుండి చిత్రగంధ వంటి పరిమళాలు వ్యాపించాయి.
అపరే మునివర్యాస్తు సతతం పూతమానసాః । వాయుభక్షాస్తపస్తేపుర్జపంతః పరమం మనుమ్
ఇంకొంత మంది గొప్ప మునులు ఎప్పుడూ పవిత్రమైన మనస్సుతో, గాలిని మాత్రమే ఆహారంగా తీసుకుంటూ, తపస్సు చేసి, పరమ మంత్రాన్ని జపించారు.
స్మరః కృష్ణాయ కామార్తి కలాదివృత్తిశాలినే । ఆగ్నేయీసహితం కృత్వా మంత్రం పంచదశాక్షరమ్
కృష్ణుని కోసం ప్రేమ తాపంతో, కళలలో నైపుణ్యం కలిగి, అగ్నేయితో కలిసి పదిహేను అక్షరాల మంత్రాన్ని జపించారు.
దధ్యుర్మునివరాః కష్ణమూర్తిం దివ్యవిభూషణామ్ । దివ్యచిత్రదుకూలేన పూర్ణపీనకటిస్థలామ్
ఆ మునిశ్రేష్ఠులు కృష్ణుని దివ్యభూషణాలతో అలంకరించబడిన రూపాన్ని, అద్భుతమైన పట్టు వస్త్రాలతో, సన్నని నడుముతో ధ్యానించారు.
మయూరపిచ్ఛకైః కౢప్తచూడాముజ్జ్వలకుండలామ్ । సవ్యజంఘాంత ఆదాయ దక్షిణం చరణాంబుజమ్
మయూరపిచ్చాలతో అలంకరించిన కిరీటంతో, మెరిసే కుండలాలతో, ఎడమ కాలు మడివేసి, కుడి పాదాన్ని పట్టుకొని ఉన్నాడు.
భ్రమంతీం సంపుటీకృత్య చారుహస్తాంబుజద్వయమ్ । కక్షదేశవినిక్షిప్తవేణుం పరిచలత్పుటీమ్
అందమైన రెండు కమలహస్తాలను కలిపి, వంశీని ప్రక్కన పెట్టి, వస్త్రం అలమరచుకుంటూ సంచరిస్తున్నాడు.
ఆనందయంతీం గోపీనాం నయనాని మనాంసి చ । పరమాశ్చర్యరూపేణ ప్రవిష్టాం రంగమండపే
గోపికల కన్నులు, మనసులను ఆనందింపజేస్తూ, అద్భుతమైన రూపంతో రంగస్థలంలో ప్రవేశించాడు.
ప్రసూనవర్షర్గోపీభిః పూర్యమాణాం చ సర్వతః । అథ కల్పాంతరే దేహం త్యక్త్వా జాతా ఇహాధునా
చుట్టూ గోపికలు పుష్పవర్షం కురిపిస్తూ, తరువాత మరో కల్పంలో ఆమె తన శరీరాన్ని విడిచిపెట్టి ఇక్కడ ఇప్పుడు జన్మించింది.
యాసాం కర్ణేషు దృశ్యంతే తాటంకా రశ్మిదీపితాః । రత్నమాల్యాని కంఠేషు రత్నపుష్పాణి వేణిషు
వారి చెవుల్లో కాంతివంతమైన తాటంకాలు మెరిసిపోతూ, మెడలో రత్నమాలలు, జడలో రత్నపుష్పాలు అలంకరించబడ్డాయి.
మునిః శుచిశ్రవా నామ సువర్ణో నామ చాపరః । కుశధ్వజస్య బ్రహ్మర్షేః పుత్రౌ తౌ వేదపారగౌ
శుచిశ్రవా అనే ఒక ముని, సువర్ణ అనే మరొకరు, ఇద్దరూ వేదాల్లో ప్రవీణులైన కుశధ్వజ మహర్షికి కుమారులు.