సునంద నామ గోపస్య కన్యాభూత్స మహామునిః । సునందేతి సమాఖ్యాతా యా వీణాం బిభ్రతీ కరే
ఆ మహాముని, సునంద అనే గోపుని కుమార్తెగా జన్మించాడు. ఆమె సునంద అని ప్రసిద్ధి పొందింది, చేతిలో వీణను పట్టుకుని ఉండేది.
మునిరన్యః సత్యతపా ఇతి ఖ్యాతో మహావ్రతః । సశుష్కపత్రం భుంక్తే యః ప్రజజాప పరం మనుమ్
ఇంకొక ముని, సత్యతప అనే పేరుతో, మహావ్రతధారి అని ప్రసిద్ధి. అతడు ఎండిన ఆకులు మాత్రమే తినేవాడు, పరమ మంత్రాన్ని జపించేవాడు.
రత్యంతం కామబీజేన పుటితం చ దశాక్షరమ్ । స ప్రదధ్యౌ మునివరశ్చిత్రవేషధరం హరిమ్
కామబీజంతో పూర్తిగా శక్తినిచ్చే, పదిహేను అక్షరాల మంత్రాన్ని జపించి, ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు అద్భుతమైన వస్త్రాలు ధరించిన హరిని ధ్యానం చేశాడు.
ధృత్వా రమాయా దోర్వల్లీద్వితయం కంకణోజ్జ్వలమ్ । నృత్యంతమున్మదంతం చ సంశ్లిష్యం తం ముహుర్ముహుః
హరి, రమా చేతుల రెండు కంకణాలతో మెరిసిపోతూ, ఆనందంతో నాట్యం చేస్తూ, ఆమెను మళ్లీ మళ్లీ ఆలింగనం చేసుకుంటూ ఉన్నాడు.
హసంతముచ్చైరానందతరంగం జఠరాంబరే । దధతం వేణుమాజాను వైజయంత్యా విరాజితమ్
అతడు పెద్దగా నవ్వుతూ, ఆనంద తరంగాలు ఉప్పొంగుతూ, పొట్టను దాచే వస్త్రం ధరించి, మోకాళ్లవరకు వేణువు పట్టుకుని, వైజయంతి హారంతో ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాడు.
స్వేదాంభః కణసంసిక్త లలాటవలితాననమ్ । త్యక్త్వా త్యక్త్వా స వై దేహం తపసా చ మహామునిః
తలపై చెమటబిందువులు మెరుస్తూ, ముఖం ప్రకాశిస్తూ, ఆ మహాముని తపస్సుతో తన శరీరాన్ని మళ్లీ మళ్లీ విడిచాడు.
దశకల్పాంతరే జాతో హ్యయం నందవనాదిహ । సుభద్ర నామ్నో గోపస్య కన్యా భద్రేతి విశ్రుతా
పది కల్పాల తర్వాత, ఇక్కడ నందవనంలో, సుభద్ర అనే గోపుని కుమార్తెగా జన్మించాడు. ఆమె భద్ర అని ప్రసిద్ధి.
యస్యాః పృష్ఠతలే దివ్యం వ్యజనం పరిదృశ్యతే । హరిధామాభిధానస్తు కశ్చిదాసీన్మహామునిః
ఆమె వెనుక భాగంలో దివ్యమైన చామరము కనిపించేది. హరిధామాభిధాన అనే పేరుతో ఒక మహాముని ఉండేవాడు.
సోఽప్యతప్యత్తపః కృచ్ఛ్రం నిత్యం పత్రైకభోజనమ్ । ఆశుసిద్ధికరం మంత్రం వింశత్యర్ణం ప్రజప్తవాన్
అతడూ కఠిన తపస్సు చేసి, ప్రతిరోజూ ఒక్క ఆకును మాత్రమే భోజనం చేసి, త్వరగా సిద్ధి ఇచ్చే ఇరవై అక్షరాల మంత్రాన్ని జపించాడు.
అనంతరం కామబీజాదధ్యారూఢం తదేవ తు । మాయా తత్పురతో వ్యోమ హంసాసృగ్ద్యుతిచంద్రకమ్
తర్వాత వెంటనే కామబీజంతో ఆ మంత్రాన్ని స్థాపించాడు. అతని ముందు ఆకాశంలో, హంస రక్తం మరియు చంద్రుడి ప్రకాశంతో మాయ కనిపించింది.
తతో దశాక్షరం పశ్చాన్నమోయుక్తం స్మరాదికమ్ । దధ్యౌ వృందావనే రమ్యే మాధవీమండపే ప్రభుమ్
తర్వాత, 'నమః'తో కూడిన, స్మర ప్రిఫిక్స్ కలిగిన పదిహేను అక్షరాల మంత్రాన్ని జపిస్తూ, వృందావనంలో, మాధవీ మండపంలో ప్రభువును ధ్యానం చేశాడు.
ఉత్తానశాయినం చారుపల్లవాస్తరణోపరి । కయాచిదతికామార్త్త బల్లవ్యా రక్తనేత్రయా
అతడు అందమైన కొత్త ఆకుల పరుపుపై, ఒక గోపికతో, ఆమె కళ్లలో తీవ్రమైన కోరికతో ఎర్రబడిన దృష్టితో, అతడిని మెత్తగా పడుకున్నట్లు చూశాడు.
వక్షోజయుగమాచ్ఛాద్య విపులోరః స్థలం ముహుః । సంచుంబ్యమానగండాంతం తృప్యమానరదచ్ఛదమ్
ఆమె తన రెండు వక్షోజాలతో అతని విస్తృతమైన ఛాతిని కప్పి, అతని చెక్కలను మళ్లీ మళ్లీ ముద్దుపెడుతూ, అతని నవ్వుతున్న పెదవుల్లో ఆనందాన్ని పొందింది.
కలయంతం ప్రియాం దోర్భ్యాం సహాసం సముదాద్భుతమ్ । స మునిశ్చ బహూన్దేహాం స్త్యక్త్వా కల్పత్రయాంతరే
అతడు తన ప్రియురాలిని రెండు చేతులతో ఆలింగనం చేసుకుంటూ, ఆశ్చర్యంగా నవ్వుతూ ఉన్నాడు. ఆ ముని మూడు కల్పాల పాటు అనేక శరీరాలను విడిచాడు.
సారంగనామ్నో గోపస్య కన్యాభూచ్ఛుభలక్షణా । రంగవేణీతి విఖ్యాతా నిపుణా చిత్రకర్మణి
సారంగ అనే గొపాలుడికి శుభలక్షణాలతో కూడిన కుమార్తె ఉండేది. ఆమెను రంగవేణి అని అందరూ పిలిచేవారు. చిత్రకళలో ఆమెకు మంచి నైపుణ్యం ఉండేది.
యస్యా దంతేషు దృశ్యంతే చిత్రితాః శోణబిందవః । బ్రహ్మవాదీ మునిః కశ్చిజ్జాబాలిరితి విశ్రుతః
ఆమె పళ్లపై ఎర్రటి బొట్లు చిత్రంగా కనిపించేవి. బ్రహ్మజ్ఞానిని అయిన ఒక ముని, జాబాలి అని ప్రసిద్ధి పొందాడు.
సతపః సురతో యోగీ విచరన్పృథివీమిమామ్ । స ఏకస్మిన్మహారణ్యే యోజనాయుతవిస్తృతే
ఆ ముని కఠినమైన తపస్సు చేస్తూ, సద్గుణసంపన్నుడిగా, యోగిగా, ఈ భూమిపై తిరుగుతూ, పది యోజనాల పొడవైన ఒక పెద్ద అడవిలో ఒంటరిగా సంచరించేవాడు.
యదృచ్ఛయాగతోఽపశ్యదేకాం వాపీం సుశోభనామ్ । సర్వతః స్ఫాటికాబంధతటాం స్వాదుజలాన్వితామ్
ఒకసారి యాదృచ్ఛికంగా అతను చుట్టూ క్రిస్టలుతో నిర్మించిన అందమైన ఒడ్డులతో, తీయని నీటితో నిండిన ఒక అద్భుతమైన చెరువు కనిపెట్టాడు.
వికాసికమలామోదవాయునా పరిశీలితామ్ । తస్యాః పశ్చిమదిగ్భాగే మూలే వటమహీరుహః
ఆ చెరువుకు వికసించిన తామరల సువాసన గాలి ద్వారా వ్యాపించి ఉండేది. ఆ చెరువు పడమర వైపు, ఒడ్డున ఒక పెద్ద మర్రిచెట్టు ఉండేది.
అపశ్యత్తాపసీం కాంచిత్కుర్వంతీం దారుణం తపః । తారుణ్యవయసాయుక్తాం రూపేణాతి మనోహరామ్
ఆ చెట్టు దగ్గర ఒక యువ ascetic స్త్రీ కఠినమైన తపస్సు చేస్తూ కనిపించింది. ఆమె యవ్వనంలో, రూపంలో చాలా ఆకర్షణీయంగా ఉండేది.
చంద్రాంశుం సదృశాభాసాం సర్వావయవశోభనామ్ । కృత్వా కటితటే వామపాణిం దక్షిణతస్తదా
ఆమె చంద్రకాంతి లాంటి కాంతితో మెరిసిపోతూ, అన్ని అవయవాలు అందంగా మెరిసేవి. ఆమె అప్పటికి ఎడమ చేయిని నడుముపై, కుడిచేయిని పక్కన ఉంచి నిలుచుండేది.
జ్ఞానముద్రాం చ బిభ్రాణామనిమేషవిలోచనామ్ । త్యక్తాహారవిహారాం చ సునిశ్చలతయాస్థితామ్
ఆమె జ్ఞానముద్రను ధరించి, కన్నులు ముడుచుకోకుండా, ఆహారం, వినోదం అన్నీ వదిలేసి, పూర్తిగా స్థిరంగా నిలిచి ఉండేది.
జిజ్ఞాసుస్తాం మునివరస్తస్థౌ తత్ర శతం సమాః । తదంతే తాం సముత్థాప్య చలితాం వినయాన్మునిః
ఆమెను తెలుసుకోవాలనే కోరికతో ఆ మహాముని అక్కడ నూరేళ్లు నిలబడి ఉన్నాడు. ఆ కాలం ముగిసిన తర్వాత, ఆమె కదిలినప్పుడు, వినయంతో ఆమెను లేపాడు.
అపృచ్ఛత్కా త్వమాశ్చర్యరూపే కిం వా చరిష్యసి । యది యోగ్యం భవేత్తర్హి కృపయా వక్తుమర్హసి
'ఓ ఆశ్చర్యకరమైన రూపముగలవాడివి నువ్వెవరు? ఇక్కడ ఏమి చేస్తున్నావు? చెప్పడం యోగ్యమైతే దయచేసి నాకు వివరించు' అని అడిగాడు.
అథాబ్రవీచ్ఛనైర్బాలా తపసాతీవ కర్శితా । బ్రహ్మవిద్యాహమతులా యోగీంద్రైర్యా విమృగ్యతే
అప్పుడు తపస్సు వల్ల బాగా క్షీణించిన ఆ బాలిక మృదువుగా ఇలా చెప్పింది: 'నేను బ్రహ్మవిద్యను. యోగీంద్రులు వెతికే అపూర్వమైన జ్ఞానమే నేను.'
సాహం హరిపదామ్భోజకామ్యయా సుచిరం తపః । చరామ్యస్మిన్వనే ఘోరే ధ్యాయంతీ పురుషోత్తమమ్
'హరి పాదపద్మాలను పొందాలనే కోరికతో, ఈ భయంకరమైన అడవిలో చాలా కాలంగా తపస్సు చేస్తూ, పురుషోత్తముడిని ధ్యానం చేస్తూ ఉన్నాను.'
బ్రహ్మానందేన పూర్ణాహం తేనానందేన తృప్తధీః । తథాపి శూన్యమాత్మానం మన్యే కృష్ణరతిం వినా
'బ్రహ్మానందంతో నేను నిండిపోయాను. ఆ ఆనందంతో నా మనస్సు తృప్తిగా ఉంది. అయినా, కృష్ణునిపై ప్రేమ లేకుండా ఉండడం వల్ల నన్ను నేను శూన్యంగా భావిస్తున్నాను.'
ఇదానీమతినిర్విణ్ణా దేహస్యాస్య విసర్జ్జనమ్ । కర్త్తుమిచ్ఛామి పుణ్యాయాం వాపికాయామిహైవ తు
'ఇప్పుడు పూర్తిగా విరక్తిగా, ఈ పవిత్రమైన చెరువులోనే ఈ దేహాన్ని విడిచిపెట్టాలని కోరుకుంటున్నాను.'
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తస్యా మునిరత్యంతవిస్మితః । పతిత్వా చరణే తస్యాః కృష్ణోపాసావిధిం శుభమ్
ఆమె మాటలు విని ఆ ముని చాలా ఆశ్చర్యపోయాడు. ఆమె పాదాలకు నమస్కరించి, కృష్ణుని ఉపాసన విధానాన్ని వివరంగా చెప్పమని అడిగాడు.
పప్రచ్ఛ పరమప్రీతస్త్యక్త్వాధ్యాత్మవిరోచనమ్ । తయోక్తం మంత్రమాజ్ఞాయ జగామ మానసం సరః
అతడు పరమానందంతో, తన ఆధ్యాత్మిక గర్వాన్ని వదిలి, ఆమెను ప్రశ్నించాడు. ఆమె చెప్పిన మంత్రాన్ని తెలుసుకుని, మానస సరస్సుకు వెళ్లాడు.