హరేః ప్రియాం హిరణ్యాభాం హీరకోజ్జ్వలముద్రికామ్ । కథం పశ్యామి లోలాక్షీం కథం వా తత్పదాంబుజమ్
హరికి ప్రియమైన, బంగారు వర్ణంతో, వజ్రపు ఉంగరం మెరిసే ఆమెను, ఆ చంచల దృష్టిని, లేదా ఆమె పదపద్మాలను నేను ఎలా చూడగలను?
ఆరాధ్యతేఽతిభక్త్యేతి త్వయా బ్రహ్మన్విమర్శితమ్ । తత్ర తే కథయిష్యామి వృత్తాంతం సుమహాత్మనామ్
బ్రహ్మన్, ఆమెను అత్యంత భక్తితో ఆరాధించబడుతుందని నీవు ఆలోచించావు. అక్కడ ఆ మహాత్ముల కథను నేను నీకు చెప్పబోతున్నాను.
మానసే సరసి స్థిత్వా తపస్తీవ్రముపేయుషామ్ । జపతాం సిద్ధమంత్రాంశ్చ ధ్యాయతాం హరిమీశ్వరమ్
మనస్సు సరస్సులో స్థిరంగా ఉండి, ఘోరమైన తపస్సు చేసి, సిద్ధమైన మంత్రాలను జపిస్తూ, హరిని ధ్యానిస్తూ—
మునీనాం కాంక్షతాం నిత్యం తస్యా ఏవ పదాంబుజమ్ । ఏకసప్తతిసాహస్రం సంఖ్యాతానాం మహౌజసామ్
ఆమె పదపద్మాలను ఎప్పుడూ కోరుకునే మునులలో, గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్న డెబ్బై ఒక వేల ఒకటి మంది ఉన్నారు.
తత్తేఽహం కథయామ్యద్య తద్రహస్యం పరం వనే
ఈ అడవిలో, ఆ పరమ రహస్యాన్ని నేడు నీకు నేను చెబుతాను.
ఈశ్వర ఉవాచ-। తదేకాగ్రమనా భూత్వా శృణు దేవి వరాననే । ఆసీదుగ్రతపా నామ మునిరేకో దృఢవ్రతః
ఈశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ దేవి, ముద్దు ముఖవతీ, మనసు ఏకాగ్రతతో విను. ఒకసారి ఉగ్రతప అనే దృఢవ్రతుడైన ముని ఉండేవాడు.
సాగ్నికో హ్యగ్నిభక్షశ్చ చచారాత్యద్భుతం తపః । జజాప పరమం జాప్యం మంత్రం పంచదశాక్షరమ్
అతడు అగ్ని భక్షణం చేస్తూ, అగ్నికి హోమాలు ఇస్తూ, అద్భుతమైన తపస్సు చేశాడు. పరమమైన పదిహేను అక్షరాల మంత్రాన్ని జపిస్తూ ఉన్నాడు.
కామమంత్రేణ పుటితం కామం కామవరప్రదాత్ । కృష్ణాయేతి పదం స్వాహా సహితం సిద్ధిదం పరమ్
కామమంత్రంతో శక్తిని పొందిన, కోరిన వరాలు ఇచ్చే, 'కృష్ణాయ' అనే పదాన్ని 'స్వాహా'తో కలిపి జపించేవాడు. ఈ మహామంత్రం అన్ని సిద్ధులు ఇస్తుంది.
దధ్యౌ చ శ్యామలం కృష్ణం రాసోన్మత్తం వరోత్సుకమ్ । పీతపట్టధరం వేణుం కరేణాధరమర్పితమ్
అతడు నల్లని వర్ణంతో, రసమందులో మునిగి, ఉత్తమ వరాల కోసం ఆత్రుతతో, పసుపు వస్త్రం ధరించి, చేతిలో వేణువును పెదవులకు ఆనించి ఉన్న కృష్ణుడిని ధ్యానం చేశాడు.
నవయౌవనసంపన్నం కర్షంతం పాణినా ప్రియామ్ । ఏవం ధ్యానపరః కల్పశతాంతే దేహముత్సృజన్
తాజా యవ్వనంతో, తన ప్రియురాలిని చేతితో దగ్గరకి లాగుతూ, ఇలానే ధ్యానం చేస్తూ, వంద కల్పాంతాల తర్వాత తన శరీరాన్ని విడిచాడు.
సునంద నామ గోపస్య కన్యాభూత్స మహామునిః । సునందేతి సమాఖ్యాతా యా వీణాం బిభ్రతీ కరే
ఆ మహాముని, సునంద అనే గోపుని కుమార్తెగా జన్మించాడు. ఆమె సునంద అని ప్రసిద్ధి పొందింది, చేతిలో వీణను పట్టుకుని ఉండేది.
మునిరన్యః సత్యతపా ఇతి ఖ్యాతో మహావ్రతః । సశుష్కపత్రం భుంక్తే యః ప్రజజాప పరం మనుమ్
ఇంకొక ముని, సత్యతప అనే పేరుతో, మహావ్రతధారి అని ప్రసిద్ధి. అతడు ఎండిన ఆకులు మాత్రమే తినేవాడు, పరమ మంత్రాన్ని జపించేవాడు.
రత్యంతం కామబీజేన పుటితం చ దశాక్షరమ్ । స ప్రదధ్యౌ మునివరశ్చిత్రవేషధరం హరిమ్
కామబీజంతో పూర్తిగా శక్తినిచ్చే, పదిహేను అక్షరాల మంత్రాన్ని జపించి, ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు అద్భుతమైన వస్త్రాలు ధరించిన హరిని ధ్యానం చేశాడు.
ధృత్వా రమాయా దోర్వల్లీద్వితయం కంకణోజ్జ్వలమ్ । నృత్యంతమున్మదంతం చ సంశ్లిష్యం తం ముహుర్ముహుః
హరి, రమా చేతుల రెండు కంకణాలతో మెరిసిపోతూ, ఆనందంతో నాట్యం చేస్తూ, ఆమెను మళ్లీ మళ్లీ ఆలింగనం చేసుకుంటూ ఉన్నాడు.
హసంతముచ్చైరానందతరంగం జఠరాంబరే । దధతం వేణుమాజాను వైజయంత్యా విరాజితమ్
అతడు పెద్దగా నవ్వుతూ, ఆనంద తరంగాలు ఉప్పొంగుతూ, పొట్టను దాచే వస్త్రం ధరించి, మోకాళ్లవరకు వేణువు పట్టుకుని, వైజయంతి హారంతో ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాడు.
స్వేదాంభః కణసంసిక్త లలాటవలితాననమ్ । త్యక్త్వా త్యక్త్వా స వై దేహం తపసా చ మహామునిః
తలపై చెమటబిందువులు మెరుస్తూ, ముఖం ప్రకాశిస్తూ, ఆ మహాముని తపస్సుతో తన శరీరాన్ని మళ్లీ మళ్లీ విడిచాడు.
దశకల్పాంతరే జాతో హ్యయం నందవనాదిహ । సుభద్ర నామ్నో గోపస్య కన్యా భద్రేతి విశ్రుతా
పది కల్పాల తర్వాత, ఇక్కడ నందవనంలో, సుభద్ర అనే గోపుని కుమార్తెగా జన్మించాడు. ఆమె భద్ర అని ప్రసిద్ధి.
యస్యాః పృష్ఠతలే దివ్యం వ్యజనం పరిదృశ్యతే । హరిధామాభిధానస్తు కశ్చిదాసీన్మహామునిః
ఆమె వెనుక భాగంలో దివ్యమైన చామరము కనిపించేది. హరిధామాభిధాన అనే పేరుతో ఒక మహాముని ఉండేవాడు.
సోఽప్యతప్యత్తపః కృచ్ఛ్రం నిత్యం పత్రైకభోజనమ్ । ఆశుసిద్ధికరం మంత్రం వింశత్యర్ణం ప్రజప్తవాన్
అతడూ కఠిన తపస్సు చేసి, ప్రతిరోజూ ఒక్క ఆకును మాత్రమే భోజనం చేసి, త్వరగా సిద్ధి ఇచ్చే ఇరవై అక్షరాల మంత్రాన్ని జపించాడు.
అనంతరం కామబీజాదధ్యారూఢం తదేవ తు । మాయా తత్పురతో వ్యోమ హంసాసృగ్ద్యుతిచంద్రకమ్
తర్వాత వెంటనే కామబీజంతో ఆ మంత్రాన్ని స్థాపించాడు. అతని ముందు ఆకాశంలో, హంస రక్తం మరియు చంద్రుడి ప్రకాశంతో మాయ కనిపించింది.
తతో దశాక్షరం పశ్చాన్నమోయుక్తం స్మరాదికమ్ । దధ్యౌ వృందావనే రమ్యే మాధవీమండపే ప్రభుమ్
తర్వాత, 'నమః'తో కూడిన, స్మర ప్రిఫిక్స్ కలిగిన పదిహేను అక్షరాల మంత్రాన్ని జపిస్తూ, వృందావనంలో, మాధవీ మండపంలో ప్రభువును ధ్యానం చేశాడు.
ఉత్తానశాయినం చారుపల్లవాస్తరణోపరి । కయాచిదతికామార్త్త బల్లవ్యా రక్తనేత్రయా
అతడు అందమైన కొత్త ఆకుల పరుపుపై, ఒక గోపికతో, ఆమె కళ్లలో తీవ్రమైన కోరికతో ఎర్రబడిన దృష్టితో, అతడిని మెత్తగా పడుకున్నట్లు చూశాడు.
వక్షోజయుగమాచ్ఛాద్య విపులోరః స్థలం ముహుః । సంచుంబ్యమానగండాంతం తృప్యమానరదచ్ఛదమ్
ఆమె తన రెండు వక్షోజాలతో అతని విస్తృతమైన ఛాతిని కప్పి, అతని చెక్కలను మళ్లీ మళ్లీ ముద్దుపెడుతూ, అతని నవ్వుతున్న పెదవుల్లో ఆనందాన్ని పొందింది.
కలయంతం ప్రియాం దోర్భ్యాం సహాసం సముదాద్భుతమ్ । స మునిశ్చ బహూన్దేహాం స్త్యక్త్వా కల్పత్రయాంతరే
అతడు తన ప్రియురాలిని రెండు చేతులతో ఆలింగనం చేసుకుంటూ, ఆశ్చర్యంగా నవ్వుతూ ఉన్నాడు. ఆ ముని మూడు కల్పాల పాటు అనేక శరీరాలను విడిచాడు.
సారంగనామ్నో గోపస్య కన్యాభూచ్ఛుభలక్షణా । రంగవేణీతి విఖ్యాతా నిపుణా చిత్రకర్మణి
సారంగ అనే గొపాలుడికి శుభలక్షణాలతో కూడిన కుమార్తె ఉండేది. ఆమెను రంగవేణి అని అందరూ పిలిచేవారు. చిత్రకళలో ఆమెకు మంచి నైపుణ్యం ఉండేది.
యస్యా దంతేషు దృశ్యంతే చిత్రితాః శోణబిందవః । బ్రహ్మవాదీ మునిః కశ్చిజ్జాబాలిరితి విశ్రుతః
ఆమె పళ్లపై ఎర్రటి బొట్లు చిత్రంగా కనిపించేవి. బ్రహ్మజ్ఞానిని అయిన ఒక ముని, జాబాలి అని ప్రసిద్ధి పొందాడు.
సతపః సురతో యోగీ విచరన్పృథివీమిమామ్ । స ఏకస్మిన్మహారణ్యే యోజనాయుతవిస్తృతే
ఆ ముని కఠినమైన తపస్సు చేస్తూ, సద్గుణసంపన్నుడిగా, యోగిగా, ఈ భూమిపై తిరుగుతూ, పది యోజనాల పొడవైన ఒక పెద్ద అడవిలో ఒంటరిగా సంచరించేవాడు.
యదృచ్ఛయాగతోఽపశ్యదేకాం వాపీం సుశోభనామ్ । సర్వతః స్ఫాటికాబంధతటాం స్వాదుజలాన్వితామ్
ఒకసారి యాదృచ్ఛికంగా అతను చుట్టూ క్రిస్టలుతో నిర్మించిన అందమైన ఒడ్డులతో, తీయని నీటితో నిండిన ఒక అద్భుతమైన చెరువు కనిపెట్టాడు.
వికాసికమలామోదవాయునా పరిశీలితామ్ । తస్యాః పశ్చిమదిగ్భాగే మూలే వటమహీరుహః
ఆ చెరువుకు వికసించిన తామరల సువాసన గాలి ద్వారా వ్యాపించి ఉండేది. ఆ చెరువు పడమర వైపు, ఒడ్డున ఒక పెద్ద మర్రిచెట్టు ఉండేది.
అపశ్యత్తాపసీం కాంచిత్కుర్వంతీం దారుణం తపః । తారుణ్యవయసాయుక్తాం రూపేణాతి మనోహరామ్
ఆ చెట్టు దగ్గర ఒక యువ ascetic స్త్రీ కఠినమైన తపస్సు చేస్తూ కనిపించింది. ఆమె యవ్వనంలో, రూపంలో చాలా ఆకర్షణీయంగా ఉండేది.