తత ఆభాష్య తం గోపప్రవరం మునిపుంగవః । యదా గంతుం మనశ్చక్రే తత్రైవం భానురబ్రవీత్
ఆ గొప్ప ముని ఆ గోపశ్రేష్ఠునితో మాట్లాడి, వెళ్లిపోవాలని అనుకున్నప్పుడు, భాను ఇలా అన్నాడు:
ఏకాస్తి పుత్రికా దేవ దేవపత్న్యుపమా మమ । కనీయసీ శిశోరస్య జడాంధబధిరాకృతిః
'దేవా! నాకు ఒక కుమార్తె ఉంది, ఆమె దేవతల భార్యలకు సమానంగా ఉంది. ఈ కుమారునికి తమ్ముడిగా, కానీ మూర్ఖురాలిగా, అంధురాలిగా, చెవిటిగా కనిపిస్తుంది.'
ఉత్సాహాద్వృద్ధయే యాచే త్వాం వరం భగవత్తమ । ప్రసన్నదృష్టిమాత్రేణ సుస్థిరాం కురు బాలికామ్
'ఆమె అభివృద్ధి కోసం ఉత్సాహంతో మీ వద్ద వరం కోరుతున్నాను, భగవంతుడా! మీ కరుణతో ఒక్క చూపుతో ఆ బాలికను స్థిరంగా, ఆరోగ్యంగా చేయండి.'
శ్రుత్వైవం నారదో వాక్యం కౌతుకాకృష్టమానసః । అథ ప్రవిశ్య భవనం లుఠంతీం భూతలే సుతామ్
ఇలా వినగానే, నారదుడు ఆసక్తితో మనసు ఆకర్షితుడై, ఇంట్లోకి వెళ్లి నేలపై పాకుతున్న ఆ కుమార్తెను చూశాడు.
ఉత్థాప్యాంకే నిధాయాతిస్నేహవిహ్వలమానసః । భానురప్యాయయౌ భక్తినమ్రో మునివరాంతికమ్
ఆమెను పైకి ఎత్తి తన మడిలో కూర్చోబెట్టి, అపారమైన ప్రేమతో మనసు ఉప్పొంగిపోయిన భాను, భక్తితో తలవంచి ఆ మహామునివరి దగ్గరకు వెళ్లాడు.
అథ భాగవతశ్రేష్ఠః కృష్ణస్యాతిప్రియో మునిః । దృష్ట్వా తస్యాః పరం రూపమదృష్టాశ్రుతమద్భుతమ్
అప్పుడు కృష్ణునికి అత్యంత ప్రియమైన, భక్తుల్లో శ్రేష్ఠుడైన ఆ ముని, ఆమెను చూసి — ఎప్పుడూ చూడని, వినని, అద్భుతమైన రూపాన్ని గమనించాడు.
అభూత్పూర్వసమం ముగ్ధో హరిప్రేమా మహామునిః । విగాహ్య పరమానందసింధుమేకరసాయనమ్
హరిలో అపారమైన ప్రేమతో, ఆ మహాముని మునుపటిలా మాయలో పడిపోయాడు; పరమానందసముద్రంలో ఒక్కటే అమృతరసం అనుభవిస్తూ మునిగిపోయాడు.
ముహూర్త్తద్వితయం తత్ర మునిరాసీచ్ఛిలోపమః । మునీంద్రః ప్రతిబుద్ధస్తు శనైరున్మీల్య లోచనే
రెండు క్షణాలు ఆ ముని అక్కడ శిలలా నిశ్చలంగా కూర్చున్నాడు. తరువాత మునులలో పెద్దవాడు, మెల్లగా కన్నులు తెరిచి, జ్ఞానం తిరిగి పొందాడు.
మహావిస్మయమాపన్నస్తూష్ణీమేవ స్థితోఽభవత్ । అంతర్హృది మహాబుద్ధిరేవమేవం వ్యచింతయత్
మహా ఆశ్చర్యంతో నిశ్శబ్దంగా నిలిచిపోయాడు. తన హృదయంలో ఆ మహాజ్ఞాని ఇలా ఆలోచించాడు.
భ్రాంతం సర్వేషు లోకేషు మయా స్వచ్ఛందచారిణా । అస్యా రూపేణ సదృశీ దృష్ట్వా నైవ చ కుత్రచిత్
నేను అన్ని లోకాలలో స్వేచ్ఛగా తిరిగాను. అయినా, ఆమె రూపానికి సమానమైనవారిని ఎక్కడా చూడలేదు.
బ్రహ్మలోకే రుద్రలోక ఇంద్రలోకే చ మే గతిః । న కోపి శోభాకోట్యంశః కుత్రాప్యస్యా విలోకితః
బ్రహ్మలోకం, రుద్రలోకం, ఇంద్రలోకం అన్నీ తిరిగాను. అయినా, ఆమె కాంతికి పదిలో ఒక్క భాగం కూడా ఎక్కడా కనబడలేదు.
మహామాయా భగవతీ దృష్టా శైలేంద్రనందినీ । యస్యా రూపేణ సకలం ముహ్యతే సచరాచరమ్
మహామాయ అయిన భగవతిని, శైలేంద్రుని కుమార్తెను నేను చూశాను. ఆమె రూపాన్ని చూసి చరాచరమంతా మాయలో పడిపోతుంది.
సాప్యస్యాః సుకుమారాంగీ లక్ష్మీం నాప్నోతి కర్హిచిత్ । లక్ష్మీః సరస్వతీ కాంతి విద్యాద్యాశ్చ వరస్త్రియః
అయినా, సుకుమారమైన అవయవాల కలిగిన లక్ష్మీదేవి కూడా ఆమె అందాన్ని ఎప్పుడూ అందుకోలేరు. లక్ష్మీ, సరస్వతి, కాంతి, విద్యా మొదలైన ఉత్తమ స్త్రీలు —
ఛాయామపి స్పృశంత్యస్యాః కదాచిన్నైవ దృశ్యతే । విష్ణోర్యన్మోహినీరూపం హరో యేన విమోహితః
వారు ఆమె నీడను కూడా ఎప్పుడూ తాకలేరు. ఇది విష్ణువు మోహినీ రూపం; దీని వల్ల హరుడికూడా మాయలో పడ్డాడు.
మయా దృష్టం చ తదపి కుతోఽస్యాసదృశం భవేత్ । తతోఽస్యాస్తత్త్వమాజ్ఞాతుం న మే శక్తిః కథంచన
ఆ రూపాన్ని నేనూ చూశాను, అయినా ఇది ఆమెకు సమానంగా ఎలా ఉంటుంది? అందువల్ల, ఆమె అసలు తత్వాన్ని తెలుసుకునే శక్తి నాకు లేదు.
అన్యే చాపి న జానంతి ప్రాయేణైనాం హరేః ప్రియామ్ । అస్యాః సందర్శనాదేవ గోవిందచరణాంబుజే
ఇతరులు కూడా ఈ హరిలో ప్రియమైనవారిని సాధారణంగా తెలుసుకోరు. ఆమెను ఒక్కసారి చూసినా, గోవిందుని పాదపద్మాలపై భక్తి కలుగుతుంది.
యా ప్రేమర్ద్ధిరభూత్సా మే భూతపూర్వా న కర్హిచిత్ । ఏకాంతే నౌమి భవతీం దర్శయిత్వాతివైభవమ్
నాలో కలిగిన ప్రేమ అంతగా ఎప్పుడూ కలగలేదు. ఒంటరిగా, నీ అపూర్వ వైభవాన్ని చూపిన నిన్ను నమస్కరిస్తున్నాను అమ్మా.
కృష్ణస్య సంభవత్యస్యా రూపం పరమతుష్టయే । విమృశ్యైవం మునిర్గోపప్రవరం ప్రేష్య కుత్రచిత్
కృష్ణుని పరమ సంతోషానికి ఆమె ఈ రూపాన్ని ధరించింది. ఇలా ఆలోచించి, ఆ ముని గొప్ప గోపబాలుడిని ఎక్కడికో పంపించాడు.
నిభృతే పరితుష్టావ బాలికాం దివ్యరూపిణీమ్ । అపి దేవి మహాయోగమాయేశ్వరి మహాప్రభే
ఒంటరిగా, ఆ దివ్యరూపిణిని మహాముని ప్రశంసించాడు: 'అమ్మా! మహాయోగమాయ, మహాశక్తియుతురాలా!' అని.
మహామోహనదివ్యాంగి మహామాధుర్యవర్షిణి । మహాద్భుతరసానందశిథిలీకృతమానసే
'మహామోహనమైన దివ్య అవయవాల కలిగినవాడా, పరమ మాధుర్యాన్ని వర్షించేవాడా, మహాద్భుతమైన ఆనందరసంలో మనసు లయమైపోయినవాడా!'
మహాభాగ్యేన కేనాపి గతాసి మమ దృక్పథమ్ । నిత్యమంతర్ముఖాదృష్టిస్తవ దేవి విభావ్యతే
'ఎంతో గొప్ప అదృష్టంతో నువ్వు నా చూపులోకి వచ్చావు. అమ్మా! నీ దర్శనం ఎప్పుడూ నా అంతరంగంలో కనిపిస్తూనే ఉంటుంది.'
అంతరేవ మహానందపరితృప్తైవ లక్ష్యసే । ప్రసన్నం మధురం సౌమ్యమిదం సుముఖమండనమ్
'నీలోపల ఎప్పుడూ పరమానందంతో తృప్తిగా ఉన్నట్టు కనిపిస్తావు. ఈ ముఖం ఎంతో ప్రసన్నంగా, మధురంగా, సౌమ్యంగా, అందంగా మెరిసిపోతుంది.'
వ్యనక్తిపరమాశ్చర్యం కమప్యంతః సుఖోదయమ్ । రజః సంబంధికలికా శక్తిస్తత్వాతిశోభనే
అద్భుతంగా వెలుగుచేసే, లోపల చెప్పలేని ఆనందాన్ని పుట్టించే శక్తి, రాజోగుణానికి సంబంధించిన సూక్ష్మమైన బంధమై, ఓ పరమ ప్రకాశమయమైన తత్వమా, నీవే.
సృష్టిస్థితిసమాహారరూపిణీ త్వమధిష్ఠితా । తత్త్వం విశుద్ధసత్వాశు శక్తిర్విద్యాత్మికా పరా
సృష్టి, స్థితి, లయముల రూపంగా నీవు నిలిచివున్నావు. నీ తత్వం శుద్ధమైన సత్త్వం, పరమ శక్తి, జ్ఞాన స్వరూపం.
పరమానందసందోహం దధతీ వైష్ణవం పరమ్ । కా త్వయాశ్చర్యవిభవే బ్రహ్మరుద్రాదిదుర్గమే
పరమానందాన్ని నిండుగా కలిగి, వైష్ణవుడైనదాన్ని మోసుకుపోతూ, బ్రహ్మ, రుద్రుడు మొదలైనవారు నీ అద్భుత వైభవాన్ని ఎవరు గ్రహించగలరు?
యోగీంద్రాణాం ధ్యానపథం న త్వం స్పృశసి కర్హిచిత్ । ఇచ్ఛాశక్తిర్జ్ఞానశక్తిః క్రియాశక్తిస్తవేశితుః
యోగేశ్వరుల ధ్యాన మార్గానికీ నీవు ఎప్పుడూ అందుబాటులో ఉండవు. నీ ప్రభువు వద్దే సంకల్పశక్తి, జ్ఞానశక్తి, క్రియాశక్తి ఉంటాయి.
తవాంశమాత్రమిత్యేవం మనీషా మే ప్రవర్త్తతే । మాయావిభూతయోఽచింత్యాస్తన్మాయార్భకమాయినః
ఇవి అన్నీ నీ భాగమే అని నా మనస్సు భావిస్తోంది. మాయా వైభవాలు అచింత్యమైనవి; ఆ మాయ నుండి పుట్టిన మాయావిదులు కూడా అంతే.
పరేశస్య మహావిష్ణోస్తాః సర్వాస్తే కలాకలాః । ఆనందరూపిణీ శక్తిస్త్వమీశ్వరి న సంశయః
పరమేశ్వరుడైన మహావిష్ణువు యొక్క భాగాలే ఇవన్నీ. ఓ ఇశ్వరీ! నీవు ఆనంద స్వరూపిణివి, పరమ శక్తివి — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
త్వయా చ క్రీడతే కృష్ణో నూనం వృందావనే వనే । కౌమారేణైవ రూపేణ త్వం విశ్వస్య చ మోహినీ
నీ వల్లే కృష్ణుడు వృందావనంలో ఆనందంగా విహరిస్తున్నాడు. నీవు బాల్య రూపంలోనే విశ్వాన్ని మోహింపజేసే దేవతవు.
తారుణ్యవయసా స్పృష్టం కీదృక్తే రూపమద్భుతమ్ । కీదృశం తవ లావణ్యం లీలాహాసేక్షణాన్వితమ్
యవ్వనపు వయస్సుతో తాకిన నీ ఆ అద్భుతమైన రూపం ఎలా ఉంటుంది? నీ అందం, లీలాభరితమైన చూపులు, నవ్వులతో కలిసినదెంత మధురంగా ఉంటుంది?