శుద్ధసత్వైః ప్రేమపూర్ణైర్వైష్ణవైస్తద్వనాశ్రితమ్ । పూర్ణబ్రహ్మసుఖేమగ్నం స్ఫురత్తన్మూర్తితన్మయమ్
ఆ అడవిలో శుద్ధమైన హృదయంతో, ప్రేమతో నిండిన వైష్ణవులు నివసిస్తారు. వారు పరబ్రహ్మానందంలో మునిగి, ఆయన రూపంలో ఏకమై ఉంటారు.
మత్తకోకిలభృంగాద్యైః కూజత్కలమనోహరమ్ । కపోలశుకసంగీతమున్మత్తాలి సహస్రకమ్
అక్కడ మత్తులో ఉన్న కోకిలలు, తేనెటీగలు మధురంగా కూస్తూ ఆకర్షణీయంగా ఉంటాయి. గాలిలో వేలాది మత్తులో ఉన్న చిలుకలు పాటలు పాడుతుంటాయి.
భుజంగశత్రునృత్యాఢ్యం సకలామోదవిభ్రమమ్ । నానావర్ణైశ్చ కుసుమైస్తద్రేణుపరిపూరితమ్
అక్కడ పాములకు శత్రువైనవాడు చేసే నాట్యాలు, అన్ని రకాల ఆనందాలు, ఆకర్షణలు నిండివుంటాయి. వివిధ రంగుల పువ్వుల రేణువులతో ఆ అడవి పరిపూర్ణంగా ఉంటుంది.
పూర్ణేందునిత్యాభ్యుదయం సూర్యమందాంశుసేవితమ్ । అదుఃఖం దుఃఖవిచ్ఛేదం జరామరణవర్జితమ్
అక్కడ పూర్ణచంద్రుడు ఎల్లప్పుడూ ఉదయిస్తాడు, మృదువైన సూర్యకిరణాలు సేవిస్తాయి. అక్కడ బాధ లేదు, బాధలకు అంతం, వృద్ధాప్యం, మరణం లేవు.
అక్రోధం గతమాత్సర్యమభిన్నమనహంకృతమ్ । పూర్ణానందామృతరసం పూర్ణప్రేమసుఖార్ణవమ్
అక్కడ కోపం లేదు, అసూయ లేదు, విడిపోవడం లేదు, అహంకారం లేదు. పరిపూర్ణ ఆనందం, అమృతరసం, సంపూర్ణ ప్రేమ ఆనంద సముద్రం అక్కడ ఉంది.
గుణాతీతం మహద్ధామ పూర్ణప్రేమస్వరూపకమ్ । వృక్షాదిపులకైర్యత్ర ప్రేమానందాశ్రువర్షితమ్
అది గుణాలకు అతీతమైన గొప్ప స్థలం, పరిపూర్ణ ప్రేమ స్వరూపం. అక్కడ వృక్షాలు మొదలైనవి కూడా ఆనందభరిత ప్రేమతో ఆనందాశ్రువులు కురిపిస్తాయి.
కిం పునశ్చేతనాయుక్తైర్విష్ణుభక్తైః కిముచ్యతే । గోవిందాంఘ్రిరజః స్పర్శాన్నిత్యం వృందావనం భువి
అయితే, చైతన్యంతో ఉన్న విష్ణుభక్తుల గురించి ఇంకేమి చెప్పాలి? గోవిందుని పాదధూళి తాకినంత మాత్రాన వృందావనం ఎప్పుడూ భూమిపై ఉంటుంది.
సహస్రదలపద్మస్య వృందారణ్యం వరాటకమ్ । యస్య స్పర్శనమాత్రేణ పృథ్వీ ధన్యా జగత్త్రయే
వృందావనం వెయ్యి దళాల పద్మంలో అద్భుతమైన మధ్యభాగంగా ఉంది. దాని తాకిడితో భూమి మూడు లోకాలలో శ్రేష్ఠంగా మారుతుంది.
గుహ్యాద్గుహ్యతరం రమ్యం మధ్యే వృందావనం భువి । అక్షరం పరమానందం గోవిందస్థానమవ్యయమ్
భూమి మధ్యలో వృందావనం అత్యంత రహస్యమైనది, అందమైనది, నశించని పరమానందమైనది, గోవిందుని శాశ్వత నివాసస్థలం.
గోవిందదేహతోఽభిన్నం పూర్ణబ్రహ్మసుఖాశ్రయమ్ । ముక్తిస్తత్ర రజఃస్పర్శాత్తన్మాహాత్మ్యం కిముచ్యతే
అది గోవిందుని స్వరూపంతో ఏకమై ఉంది, పరబ్రహ్మ ఆనందానికి నిలయం. అక్కడ ధూళిని తాకినవారికి ముక్తి లభిస్తుంది — దాని గొప్పతనం గురించి ఇంకేమి చెప్పాలి?
తస్మాత్సర్వాత్మనా దేవి హృదిస్థం తద్వనం కురు । వృందావనవిహారేషు కృష్ణం కైశోరవిగ్రహమ్
అందువల్ల, ఓ దేవీ, నీ మనసంతా అర్పించి, ఆ వృందావనాన్ని నీ హృదయంలో నిలుపుకో. అక్కడ కృష్ణుడు తన బాల్యవయస్సులో ఆనందంగా విహరిస్తూ ఉంటాడు.
కాలిందీ చాకరోద్యస్య కర్ణికాయాం ప్రదక్షిణామ్ । లీలానిర్వాణగంభీరం జలం సౌరభమోహనమ్
అక్కడ యమునా నది కమలపు మధ్యభాగాన్ని చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేస్తూ, ఆ జలాలు ఆడుకుంటూ ప్రవహిస్తూ, మధురమైన వాసనతో మనసును మోహింపజేస్తున్నాయి.
ఆనందామృత తన్మిశ్రమకరందఘనాలయమ్ । పద్మోత్పలాద్యైః కుసుమైర్నానావర్ణసముజ్జవలమ్
ఆ నీరు ఆనందామృతంతో కలిసిపోయి, హంసలకు నివాసంగా, పద్మాలు, నీలోత్పలాలు, ఇంకా色色 పువ్వులతో ప్రకాశిస్తూ ఉంది.
చక్రవాకాదివిహగైర్మంజునానాకలస్వనైః । శోభమానం జలం రమ్యం తరంగాతిమనోరమమ్
చక్రవాక పక్షులు మొదలైన పక్షుల మధురమైన స్వరాలతో ఆ నీరు మరింత అందంగా, అలలతో ఆకర్షణీయంగా మెరిసిపోతుంది.
తస్యోభయతటీ రమ్యా శుద్ధకాంచననిర్మితా । గంగాకోటిగుణా ప్రోక్తా యత్ర స్పర్శవరాటకః
ఆ నదికి రెండు తీరాలు ఎంతో అందంగా, శుద్ధమైన బంగారంతో తయారయ్యాయి. అక్కడ గంగా కన్నా కోట్ల రెట్లు గొప్పదిగా చెప్పబడే, తాకితే బంగారమయ్యే రత్నం ఉంది.
కర్ణికాయాం కోటిగుణో యత్ర క్రీడారతో హరిః । కాలిందీకర్ణికా కృష్ణమభిన్నమేకవిగ్రహమ్
ఆ కమలపు మధ్యలో హరి కోట్ల రెట్లు ఆనందంగా క్రీడిస్తూ ఉంటాడు. యమునా, కమలపు మధ్యం, కృష్ణుడు—ఇవి మూడు కూడా ఒకే రూపంగా, విడిపోని స్వరూపంగా ఉంటాయి.
పార్వత్యువాచ। గోవిందస్య కిమాశ్చర్యం సౌందర్యాకృతవిగ్రహ । తదహం శ్రోతుమిచ్ఛామి కథయస్వ దయానిధే
పార్వతీ దేవి అడిగింది: గోవిందుని సౌందర్యమే అతని రూపం. ఆయనలో ఉన్న ఆశ్చర్యం ఏమిటో నేను వినాలనుకుంటున్నాను. దయతో చెప్పు.
ఈశ్వర ఉవాచ। మధ్యే వృందావనే రమ్యే మంజుమంజీరశోభితే । యోజనాశ్రితసద్వృక్ష శాఖాపల్లవమండితే
ఈశ్వరుడు చెప్పాడు: ఆ మధురమైన వృందావన మధ్యలో, మణిపాదుకల మోగుతో అలంకరించబడిన చోట, యోజనల పొడవునా ఉన్న గొప్ప వృక్షాలు, విస్తారమైన కొమ్మలు, ఆకులతో అలంకరించబడి ఉన్నాయి.
తన్మధ్యే మంజుభవనే యోగపీఠం సముజ్జవలమ్ । తదష్టకోణనిర్మాణం నానాదీప్తిమనోహరమ్
ఆ వనమధ్యంలో, ఒక మధురమైన తోటలో, ప్రకాశవంతంగా యోగాసనం ఉంది. అది ఎనిమిది దిక్కులుగా నిర్మించబడి, వివిధ వెలుగులతో అద్భుతంగా మెరిసిపోతుంది.
తస్యోపరి చ మాణిక్యరత్నసింహాసనం శుభమ్ । తస్మిన్నష్టదలం పద్మం కర్ణికాయాం సుఖాశ్రయమ్
దాని మీద మాణిక్య రత్నాలతో చేసిన శోభాయమానమైన సింహాసనం ఉంది. దానిపై ఎనిమిది దళాలతో కూడిన పద్మం, మధ్యభాగంలో ఆనందాన్ని ప్రసాదించే స్థానం ఉంది.
గోవిందస్య పరం స్థానం కిమస్య మహిమోచ్యతే । శ్రీమద్గోవిందమంత్రస్థ బల్లవీవృందసేవితమ్
ఇది గోవిందుని పరమ స్థానం. దీని మహిమను ఎంత చెప్పినా తక్కువే. అక్కడ శ్రీమద్ గోవింద మంత్రం నిత్యం వెలుగుతూ, గోపికలు సేవిస్తూ ఉంటారు.
దివ్యవ్రజవయోరూపం కృష్ణం వృందావనేశ్వరమ్ । వ్రజేంద్రం సంతతైశ్వర్యం వ్రజబాలైకవల్లభమ్
అక్కడ దివ్య వ్రజ రూపంలో కృష్ణుడు వృందావనానికి అధిపతి, వ్రజ రాజు, ఎప్పుడూ ఐశ్వర్యంతో ఉండే వ్రజ బాలుర ప్రియమైనవాడు.
యౌవనోద్భిన్నకైశోరం వయసాద్భుతవిగ్రహమ్ । అనాదిమాదిం సర్వేషాం నందగోపప్రియాత్మజమ్
అతని రూపం బాల్యాన్ని దాటి యవ్వనంలోకి అడుగుపెడుతూ, అద్భుతంగా మెరిసిపోతుంది. అన్ని లోకాలకూ ఆదిగా, నందగోపుని ప్రియమైన కుమారుడిగా ఉంటాడు.
శ్రుతిమృగ్యమజం నిత్యం గోపీజనమనోహరమ్ । పరంధామ పరం రూపం ద్విభుజం గోకులేశ్వరమ్
వేదాలు వెతికే, జన్మలేని, శాశ్వతమైన, గోపికలను ఆకట్టుకునే, పరమధామమైన, పరమరూపమైన, రెండు చేతులతో గోకులానికి అధిపతిగా ఉన్నవాడు.
బల్లవీనందనం ధ్యాయేన్నిర్గుణస్యైకకారణమ్ । సుశ్రీమంతం నవం స్వచ్ఛం శ్యామధామమనోహరమ్
గోపికలకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే, గుణరహితునికి ఏకైక కారణమైన, అతి శోభాయమానమైన, ఎప్పటికీ కొత్తదనంతో, స్వచ్ఛమైన, నీలవర్ణంతో, మనసును మోహించే స్వామిని ధ్యానించాలి.
నవీననీరదశ్రేణీ సుస్నిగ్ధం మంజుకుండలమ్ । ఫుల్లేందీవరసత్కాంతి సుఖస్పర్శం సుఖావహమ్
తాజా మేఘాల సమూహంలా, మెరిసే మణికుండలాలతో, వికసించిన నీలోత్పల వర్ణంతో, తాకితే సుఖాన్ని ఇచ్చే, ఆనందాన్ని ప్రసాదించే రూపం.
దలితాంజనపుంజాభ చిక్కణం శ్యామమోహనమ్ । సుస్నిగ్ధనీలకుటిలాశేషసౌరభకుంతలమ్
విప్పిన కాజలపు ముద్దలా, మృదువుగా, నీలంగా, మోహింపజేసే వర్ణంతో, మెరిసే నీలిరంగు వంకర జుట్టుతో, ప్రతి వెంట్రుకలో పరిమళంతో ఉంటుంది.
తదూర్ధ్వం దక్షిణే కాలే శ్యామచూడామనోహరమ్ । నానావర్ణోజ్జ్వలం రాజచ్ఛిఖండిదలమండితమ్
దాని పైన, కుడివైపు, ఆకర్షణీయమైన నీలపు కిరీటం, వివిధ రంగులతో ప్రకాశిస్తూ, రాజసంగా నెమలి పింఛాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
మందారమంజుగోపుచ్ఛాచూడం చారువిభూషణమ్ । క్వచిద్బృహద్దలశ్రేణీ ముకుటేనాభిమండితమ్
మందారపువ్వులు, నెమలి పిచ్చుకలు అలంకరించిన అందమైన కిరీటంతో, మరొకసారి మెరిసే ఆకుల తాడుతో మస్తకాన్ని అలంకరించుకొని, ఆభరణాలతో అద్భుతంగా అలంకరించబడినవాడిగా కనిపించాడు.
అనేకమణిమాణిక్యకిరీటభూషణం క్వచిత్ । లోలాలకవృతం రాజత్కోటిచంద్రసమాననమ్
కొన్ని సందర్భాల్లో అనేక రకాల రత్నాలు, మాణిక్యాలతో చేసిన కిరీటాలు ధరించి, వదులుగా వదులుగా వుండే జుట్టుతో, వెండి కొండపై వెలిగే చంద్రునిలా ప్రకాశించే ముఖంతో కనిపించాడు.