యజ్ఞపత్నీగణానాం చ తదీప్సితవరప్రదమ్ । అత్రాసురోఽపి నిర్వాణం ప్రాప త్రిదశదుర్లభమ్
యజ్ఞపత్నుల సమూహాలకు వారు కోరిన వరాలు ఇక్కడ లభిస్తాయి. ఇక్కడ ఒక అసురుడికూడా, దేవతలకు దుర్లభమైన మోక్షాన్ని పొందాడు.
బ్రహ్మమోహనమత్రైవ దలం బ్రహ్మహ్రదావహమ్ । నైర్ఋత్యాం తు దలం ప్రోక్తమష్టమం వ్యోమఘాతనమ్
బ్రహ్మను మోహింపజేసిన స్థలం ఇక్కడే, బ్రహ్మ హ్రదాన్ని కలిగించే దళం. నైరుత్య దిక్కులో ఎనిమిదవ దళం ఉంది, అది ఆకాశాన్ని తాకుతుంది.
శంఖచూడవధస్తత్ర నానాకేలిరసస్థలమ్ । శ్రుతమష్టదలం ప్రోక్తం వృందారణ్యాంతరస్థితమ్
అక్కడ శంఖచూడుని వధ జరిగిన స్థలం,色色 ఆటల ఆనంద స్థలం ఉన్నాయి. ఎనిమిది దళాల కమలం వృందావనంలోనూ ఉంది.
శ్రీమద్వృందావనం రమ్యం యమునాయాః ప్రదక్షిణమ్ । శివలింగమధిష్ఠానం దృష్టం గోపీశ్వరాభిధమ్
శ్రీ వృందావనం ఎంతో అందంగా, యమునా నదిని చుట్టుముట్టి ఉంది. అక్కడ శివలింగ స్థానం గోపీశ్వరునిగా ప్రసిద్ధి.
తద్బాహ్యే షోడశదలం శ్రియాపూర్ణం తమీశ్వరమ్ । సర్వాసు దిక్షు యత్ప్రోక్తం ప్రాదక్షిణ్యాద్యథాక్రమమ్
అది బయట ఉన్న పదహారు దళాల కలవనెను, అది మహిమతో నిండినది. ఆ ప్రభువును అన్ని దిక్కులలో వర్ణిస్తారు, యథాక్రమంగా ప్రదక్షిణ చేయవలసినవాడు.
మహత్పదం మహద్ధామ స్వధామాధావసంజ్ఞకమ్ । ప్రథమైకదలం శ్రేష్ఠం మాహాత్మ్యం కర్ణికాసమమ్
అది మహత్తరమైన స్థానం, పరమధామం, ఆయన స్వస్థానం అని పిలవబడుతుంది. మొదటి ఒక్క దళం అత్యుత్తమమైనది, దాని మహిమ కర్ణికా సమానంగా ఉంటుంది.
తత్ర గోవర్ద్ధనగిరౌ రమ్యే నిత్యరసాశ్రయే । కర్ణికాయాం మహాలీలా తల్లీలా రసగహ్వరౌ
అక్కడ, ఆహ్లాదకరమైన గోవర్ధన పర్వతంపై, నిత్యరసానికి ఆధారమైన కర్ణికాలో, మహా లీల జరుగుతుంది; ఆ లీల రసానికి గుహ కూడా అక్కడే ఉంది.
యత్ర కృష్ణో నిత్యవృందాకాననస్య పతిర్భవేత్ । కృష్ణో గోవిందతాం ప్రాప్తః కిమన్యైర్బహుభాషితైః
అక్కడ కృష్ణుడు నిత్య వృందావన అరణ్యానికి అధిపతి. కృష్ణుడు పరమానందాన్ని పొందాడు. మరెందుకు ఎక్కువ మాటలు?
దలం తృతీయమాఖ్యాతం సర్వశ్రేష్ఠోత్తమోత్తమమ్ । చతుర్థం దలమాఖ్యాతం మహాద్భుతరసస్థలమ్
మూడవ దళం అన్నింటిలో అత్యుత్తమమైనదిగా చెప్పబడింది. నాల్గవ దళం అద్భుతమైన రసస్థలమని చెప్పబడింది.
నందీశ్వరవనం రమ్యం తత్ర నందాలయః స్మృతః । కర్ణికాదలమాహాత్మ్యం పంచమం దలముచ్యతే
అక్కడ అందమైన నందీశ్వర వనం ఉంది, అది నందుని నివాసంగా గుర్తించబడింది. కర్ణికా మహిమ కలిగిన ఐదవ దళం అని చెప్పబడింది.
అధిష్ఠాతాఽత్ర గోపాలో ధేనుపాలనతత్పరః । షష్ఠం దలం యదాఖ్యాతం తత్ర నందవనం స్మృతమ్
అక్కడ గోపాలుడు పాలకుడిగా, గోవులను కాపాడడంలో తలమునకగా ఉంటాడు. ఆరు దళాలలో ఆరవదాన్ని నందవనం అని గుర్తిస్తారు.
సప్తమం బకులారణ్యం దలం రమ్యం ప్రకీర్తితమ్ । తత్రాష్టమం తాలవనం తత్ర ధేనువధః స్మృతః
ఏడవ దళం అందమైన బకులవనంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఎనిమిదవదాన్ని తాళవనం అంటారు, అక్కడ ధేనుకాసుర వధను గుర్తిస్తారు.
నవమం కుముదారణ్యం దలం రమ్యం ప్రకీర్తితమ్ । కామారణ్యం చ దశమం ప్రధానం సర్వకారణమ్
తొమ్మిదవ దళం సుందరమైన కుముదవనం అని ప్రసిద్ధి. పదవదాన్ని కామవనం అంటారు, అది ముఖ్యమైనది, అన్నింటికీ కారణమైనది.
బ్రహ్మప్రసాధనం తత్ర విష్ణుచ్ఛద్మప్రదర్శనమ్ । కృష్ణక్రీడారసస్థానం ప్రధానం దలముచ్యతే
అక్కడ బ్రహ్మకు అలంకారం, విష్ణువు ఆశ్రయాన్ని చూపించడమూ ఉంది. కృష్ణుని లీలారస స్థలం ప్రధాన దళంగా చెప్పబడింది.
దలమేకాదశం ప్రోక్తం భక్తానుగ్రహకారణమ్ । నిర్మాణం సేతుబంధస్య నానావనమయస్థలమ్
పదకొండవ దళం భక్తులకు కృప ప్రసాదించేందుకు ఉద్దేశించబడింది. అక్కడ నానావిధమైన వనాలతో కూడిన వంతెన నిర్మాణ స్థలం ఉంది.
భాండీరం ద్వాదశదలం వనం రమ్యం మనోహరమ్ । కృష్ణః క్రీడారతస్తత్ర శ్రీదామాదిభిరావృతః
పన్నెండవ దళం ఆకర్షణీయమైన, అందమైన భాండీరవనం. అక్కడ కృష్ణుడు శ్రీదాముడు మొదలైనవారితో కలిసి ఆటలలో మునిగిపోతాడు.
త్రయోదశం దలం శ్రేష్ఠం తత్ర భద్రవనం(రం) స్మృతమ్ । చతుర్దశదలం ప్రోక్తం సర్వసిద్ధిప్రదస్థలమ్
పదమూడవ దళం అత్యుత్తమమైనది, అది భద్రవనం అని గుర్తించబడింది. పద్నాల్గవ దళం అన్ని సిద్ధులను ప్రసాదించే స్థలంగా చెప్పబడింది.
శ్రీవనం తత్ర రుచిరం సర్వైశ్వర్యస్య కారణమ్ । కృష్ణక్రీడాదలమయం శ్రీకాంతికీర్తివర్ద్ధనమ్
అక్కడ అందమైన శ్రీవనం ఉంది, అది సమస్త ఐశ్వర్యానికి కారణం. కృష్ణుని లీలాదళం శ్రీకాంతి కీర్తిని పెంచుతుంది.
దలం పంచదశం శ్రేష్ఠం తత్ర లోహవనం స్మృతమ్ । కథితం షోడశదలం మాహాత్మ్యం కర్ణికాసమమ్
పదిహేనవ దళం అత్యుత్తమమైనది, అది లోహవనం అని గుర్తించబడింది. పదహారు దళాల మహిమ కర్ణికా సమానంగా వివరించబడింది.
మహావనం తత్ర గీతం తత్రాస్తి గుహ్యముత్తమమ్ । బాలక్రీడారతస్తత్ర వత్సపాలైః సమావృతః
అక్కడ మహావనం గానంగా చెప్పబడింది, అక్కడ పరమ రహస్యముంది. అక్కడ బాలకృష్ణుడు వత్సపాలులతో కలిసి ఆటలలో ఆనందిస్తాడు.
పూతనాదివధస్తత్ర యమలార్జునభంజనమ్ । అధిష్ఠాతా తత్ర బాలగోపాలః పంచమాబ్దికః
అక్కడ పూతనాదుల వధ, యమలార్జున విరగడం జరుగుతుంది. అక్కడ పాలకుడు ఐదు సంవత్సరాల బాలగోపాలుడు.
నామ్నా దామోదరః ప్రోక్తః ప్రేమానందరసార్ణవః । దలం ప్రసిద్ధమాఖ్యాతం సర్వశ్రేష్ఠదలోత్తమమ్
ఆయనను దామోదరుడు అని పిలుస్తారు, ప్రేమానంద రససముద్రుడు. ఈ ప్రసిద్ధ దళం అన్నింటిలో ఉత్తమమైనదిగా చెప్పబడింది.
కృష్ణక్రీడా చ కింజల్కీ విహారదలముచ్యతే । సిద్ధప్రధానకింజల్క దలం చ సముదాహృతమ్
కృష్ణుని ఆటను పుష్పరేణువుగా, ఆ వినోదాన్ని ఆకుగా అంటారు. సిద్ధులలో శ్రేష్ఠులైన వారి పుష్పరేణువును కూడా ఆకుగా పేర్కొంటారు.
పార్వత్యువాచ-। వృందారణ్యస్య మాహాత్మ్యం రహస్యం వా కిమద్భుతమ్ । తదహం శ్రోతుమిచ్ఛామి కథయస్వ మహాప్రభో
పార్వతీ దేవి అడిగింది — ప్రభూ! వృందావనానికి ఉన్న గొప్పతనం, రహస్యము లేదా ఆశ్చర్యం ఏమిటో నేను వినాలని కోరుకుంటున్నాను. దయచేసి చెప్పండి.
ఈశ్వర ఉవాచ-। కథితం తే ప్రియతమే గుహ్యాద్గుహ్యోత్తమోత్తమమ్ । రహస్యానాం రహస్యం యద్దుర్లభానాం చ దుర్లభమ్
ఈశ్వరుడు చెప్పాడు — ప్రియమైనవాడా! నేను నీకు అత్యంత రహస్యమైన, దుర్లభమైన రహస్యాన్ని వివరంగా చెప్పాను.
త్రైలోక్యగోపితం దేవి దేవేశ్వరసుపూజితమ్ । బ్రహ్మాదివాంఛితం స్థానం సురసిద్ధాదిసేవితమ్
దేవీ! అది మూడు లోకాలకూ దాచబడింది, దేవతాధిపతులు పూజించే స్థలం, బ్రహ్మ మొదలైనవారు కోరుకునే స్థానం, దేవతలు, సిద్ధులు తదితరులు సేవించే ప్రదేశం.
యోగీంద్రా హి సదా భక్త్యా తస్య ధ్యానైకతత్పరాః । అప్సరోభిశ్చ గంధర్వైర్నృత్యగీతనిరంతరమ్
యోగులలో శ్రేష్ఠులు ఎప్పుడూ భక్తితో దాని ధ్యానంలో లీనమై ఉంటారు. అక్కడ అప్సరసలు, గంధర్వులు నిరంతరం నాట్యం చేయడం, పాటలు పాడడం జరుగుతుంటుంది.
శ్రీమద్వృందావనం రమ్యం పూర్ణానందరసాశ్రయమ్ । భూరిచింతామణిస్తోయమమృతం రసపూరితమ్
శ్రీ వృందావనం ఎంతో అందమైనది, పరిపూర్ణ ఆనందానికి నిలయం. అక్కడ నీళ్ళు అనేక చింతామణుల తేజంతో, అమృతస్వరూపమైన రసంతో నిండివుంటాయి.
వృక్షం గురుద్రుమం తత్ర సురభీవృందసేవితమ్ । స్త్రీం లక్ష్మీం పురుషం విష్ణుం తద్దశాంశసముద్భవమ్
అక్కడ గొప్ప వృక్షం ఉంది, దానిని అనేక కామధేనువులు సేవిస్తుంటాయి. ఆ వృక్షం నుండి పది భాగాలుగా లక్ష్మీదేవి, విష్ణువు ఉద్భవించారు.
తత్ర కైశోరవయసం నిత్యమానందవిగ్రహమ్ । గతినాట్యం కలాలాపస్మితవక్త్రం నిరంతరమ్
అక్కడ ఆయన ఎప్పుడూ యవ్వనంతో, శాశ్వత ఆనందమూర్తిగా ఉంటాడు. ఆయన నడక, నాట్యం, మధురమైన మాటలు, చిరునవ్వుతో కూడిన ముఖం ఎల్లప్పుడూ కనిపిస్తాయి.