నారాయణో మహాదేవో బ్రహ్మా తత్ర చతుర్ముఖః । వరుణశ్చ కుబేరశ్చ తథాన్యే లోకపాలకాః
అక్కడ నారాయణుడు, మహాదేవుడు, నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మ, వరుణుడు, కుబేరుడు, ఇంకా ఇతర లోకపాలకులు కూడా ఉన్నారు.
తత్రాస్వాద్య హవిః స్నిగ్ధం వసిష్ఠేన పరిష్కృతమ్ । తత్ర పునర్హి విప్రేంద్రాః క్షుధార్తాఇవ భోజనాత్
వసిష్ఠుడు సిద్ధం చేసిన మృదువైన హవిస్సును అక్కడ బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠులు రుచి చూశారు. అయినా, భోజనం చేసినా ఆకలి తీరని వారిలా ఉన్నారు.
సర్వాన్దేవాంశ్చ సంతర్ప్య హవిషా కరుణానిధిః । వసిష్ఠప్రేరితః సర్వమితి కర్తవ్యమాచరత్
కరుణామయుడైన వాడు, వసిష్ఠుడు చెప్పినట్లు అన్ని విధాలా ఆచరించి, దేవతలందరికీ హవిస్సుతో తృప్తి కలిగించాడు.
బ్రాహ్మణాదానసంతుష్టా హవిస్తుష్టాః సురావరాః । తృప్తాః సర్వే స్వకం భాగం గృహీత్వా స్వాలయం యయుః
బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చిన దానాలతో, హవిస్సులతో దేవతలు సంతోషించారు. అందరూ తాము పొందాల్సిన భాగాన్ని తీసుకుని, తృప్తిగా తమ తమ లోకాలకు వెళ్లిపోయారు.
ఋషిభ్యో హోతృముఖ్యేభ్యః ప్రాదాద్రాజ్యం చతుర్దిశమ్ । సంతుష్టాస్తే ద్విజారామమాశీర్భిరదదుః శుభమ్
ఆ రాజు, ముఖ్యమైన ఋషులు, హోతృవర్గాలకు రాజ్యాన్ని నాలుగు దిక్కులా ఇచ్చాడు. వారు సంతృప్తితో, ఆ రాజును మంచి ఆశీర్వచనాలతో ఆశీర్వదించారు.
పూర్ణాహుతిం తతః కృత్వా వసిష్ఠః ప్రాహ సుస్త్రియః । వర్ధాపయంతు భూమీశం యాగపూర్తికరం పరమ్
తర్వాత వసిష్ఠుడు పూర్ణాహుతి సమర్పించి, ఆ మహిళలకు ఇలా అన్నాడు: 'భూమిపతిని, యాగపుణ్యఫలాన్ని పొందిన వాడిని, మీరు గౌరవించండి.'
తద్వాక్యం తాః స్త్రియః శ్రుత్వా లాజైరవాకిరన్ముదా । లావణ్యజితకందర్పం మహామణివిభూషితమ్
వసిష్ఠుని మాటలు విన్న ఆ స్త్రీలు, ఆనందంగా లాజలతో అతనిపై చల్లారు. అతడు కామదేవునికన్నా అందంగా, గొప్ప మణులతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
తతోఽవభృథస్నానార్థం ప్రేరయామాస భూమిపమ్ । యయౌ రామః సహస్వీయైః సరయూతీరముత్తమమ్
తర్వాత, అవభృథస్నానానికి రాజును పంపించారు. రాముడు తన భార్యలతో కలిసి, ఉత్తమమైన సరయూ నది తీరానికి వెళ్లాడు.
అనేకరాజకోటీభిః పరీతః పాదచారిభిః । జగామ స సరిచ్ఛ్రేష్ఠాం పక్షివృందసమాకులామ్
అనేకమంది రాజులు కాలినడకన చుట్టుముట్టగా, అతడు పక్షుల గుంపులతో నిండిన ఆ గొప్ప నదిని చేరాడు.
తారాపతిరివ స్వాభిర్భార్యాభిర్వృత ఉత్ప్రభః । విరోచతే తథా తద్వద్రామో రాజగణైర్వృతః
నక్షత్రాధిపతి తన భార్యలతో చుట్టుముట్టబడి ప్రకాశించునట్లు, రాజసమూహాలతో చుట్టుముట్టబడి రాముడు అలా ప్రకాశించాడు.
తదుత్సవం సమాజ్ఞాయ యయుర్లోకాస్త్వరాయుతాః । సీతాపతిముఖాలోకనిశ్చలీభూతలోచనాః
ఆ ఉత్సవం జరుగుతుందని తెలిసి, జనసమూహాలు వేగంగా అక్కడికి వచ్చారు. వారి చూపు సీతాపతిని చూసేలా నిలిచిపోయింది.
రాజేంద్రం సీతయా సాకం గచ్ఛంతం సరితం ప్రతి । విలోక్య ముదితా లోకాశ్చిరం దర్శనలాలసాః
రాజు సీతతో కలిసి నదివైపు వెళ్తున్నాడని చూసి, చాలా కాలంగా అతడిని చూడాలని ఆశించిన ప్రజలు ఆనందంతో ఉల్లాసించారు.
అనేక నటగంధర్వా గాయంతో యశ ఉజ్జ్వలమ్ । అనుజగ్ముర్మహీశానం సర్వలోకనమస్కృతమ్
అనేకమంది నటులు, గంధర్వులు అతని యశస్సును పాడుతూ, అన్ని లోకాలు గౌరవించే భూమిపతిని అనుసరించారు.
నర్తక్యస్తత్ర నృత్యంత్యః క్షోభయంత్యః పతేర్మనః । జలయంత్రైశ్చ సించంత్యో యయుః శ్రీరామసేవనమ్
అక్కడ నర్తకులు నాట్యం చేస్తూ, రాజుని మనసును ఆకట్టుకున్నారు. జలయంత్రాలతో నీళ్లు చల్లుతూ, శ్రీరాముని సేవకు వెళ్లారు.
మహారాజం విలిపంత్యో హరిద్రా కుంకుమాదిభిః । పరస్పరం ప్రలిపంత్యో ముదం ప్రాపుర్మహత్తరామ్
వారు మహారాజును హరిద్రా, కుంకుమ మొదలైన పదార్థాలతో పూసారు. ఒకరినొకరు అలంకరించుకుంటూ, వారి ఆనందం మరింత పెరిగింది.
కుచయుగ్మోపరిన్యస్తముక్తాహారసుశోభితాః । శ్రవణద్వంద్వసంమృష్టస్వర్ణకుండలలక్షితాః
వారి రెండు వక్షోజాలపై ముత్యాల హారాలు మెరిసిపోతూ, రెండు చెవుల్లో బంగారు కుండలాలు మిలమిలలాడుతూ, వారు అందంగా కనిపించారు.
అనేకనరనారీభిః సంకీర్ణం మార్గమాచరన్ । యథావత్సరితం ప్రాప శివపుణ్యజలాప్లుతామ్
అనేకమంది పురుషులు, స్త్రీలతో నిండిన మార్గంలో సాగుతూ, శివుని పవిత్ర జలాలతో పునీతమైన నదిని యథావిధిగా చేరాడు.
తత్ర గత్వా స వైదేహ్యా రామః కమలలోచనః । ప్రవివేశ జలం పుణ్యం వసిష్ఠాదిభిరన్వితః
అక్కడ, వైదేహితో కలిసి, కమలలోచనుడైన రాముడు వసిష్ఠుడు మరియు ఇతరులతో కలిసి పవిత్ర జలంలో ప్రవేశించాడు.
అనుప్రవివిశుః సర్వే రాజానో జనతాస్తథా । తత్పాదరజసా పూతజలం లోకైకవందితమ్
అందరూ రాజులు, ప్రజలు కూడా అలాగే ప్రవేశించారు. అతని పాదరేణువుతో పవిత్రమైన, లోకమంతా పూజించే ఆ నీటిలోకి వారు దిగారు.
పరస్పరం ప్రసించంతో జలయంత్రైర్మనోరమైః । సుశోణనయనాః సర్వే హర్షం ప్రాపుర్మనోధికమ్
మనోహరమైన జలయంత్రాలతో ఒకరిపై ఒకరు నీళ్లు చల్లుకుంటూ, అందరి కళ్లూ ఆనందంతో ఎర్రబడిపోయాయి. వారి హర్షం హద్దులు దాటి పొంగిపోయింది.
స రామః సీతయా సార్ధం చిరం పుణ్యజలప్లవే । క్రీడిత్వా జలకల్లోలైర్నిరగాద్ధర్మసంయుతః
రాముడు సీతతో కలిసి పవిత్రమైన నీటిలో చాలా కాలం ఆనందంగా ఆడుకుంటూ, అలలతో క్రీడించి, ధర్మాన్ని పాటిస్తూ అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయాడు.
దుకూలవాసాః సకిరీటకుండలః కేయూరశోభావరకంకణాన్వితః । కందర్పకోటిశ్రియముద్వహన్నృపో రాజాగ్ర్యవర్యైరుపసంస్తుతో బభౌ
అతడు మెత్తని వస్త్రాలు ధరించి, కిరీటం, కుండలాలు, చేతికి కంకణాలు, భుజబంధాలు ధరించి, కోటి మదనుల కంటే ఎక్కువ కాంతితో ప్రకాశిస్తూ, గొప్ప రాజులందరి ప్రశంసలు అందుకుంటూ అద్భుతంగా కనిపించాడు.
సయాగయూపం వరవర్ణశోభితం కృత్వా సరిత్తీరవరే మహామనాః । త్రైలోక్యలోకశ్రియమాప హ్యద్భుతామన్యైర్దురాపాం నృపతిర్భుజైర్నిజైః
ఆ మహాత్ముడు నది తీరంలో అందమైన యజ్ఞస్తంభాన్ని నిర్మించి, తన స్వంత బలంతో ఇతరులకు అందని అద్భుతమైన లోకాల మహిమను పొందాడు.
ఏవం జనకపుత్ర్యాసౌ హయమేధత్రయం చరన్ । త్రైలోక్యే కీర్తిమతులాం ప్రాప దేవైః సుదుర్లభామ్
ఇలా జనకుని కుమార్తెతో కలిసి మూడు అశ్వమేధ యజ్ఞాలు నిర్వహించి, రాముడు దేవతలకు కూడా దుర్లభమైన, త్రిల్లోకాల్లో అపూర్వమైన కీర్తిని సంపాదించాడు.
ఏవం తే వర్ణితం తాత యత్పృష్టో రామసత్కథామ్ । విస్తృతః కథితో మేధో భూయః కిం పృచ్ఛసే ద్విజ
నీవు అడిగినట్లు రాముని గొప్ప కథను నేను పూర్తిగా వివరించాను, ప్రియమైనవాడా. మేధస్వి ఈ కథను విస్తృతంగా చెప్పాడు. ఇంకా ఏమి అడగదలచుకున్నావు, ద్విజ?
యః శృణోతి హరేర్భక్త్యా రామచంద్రస్య సన్మఖమ్ । బ్రహ్మహత్యాం క్షణాత్తీర్త్వా బ్రహ్మశాశ్వతమాప్నుయాత్
హరి అవతారమైన రాముని పవిత్ర యజ్ఞాన్ని భక్తితో వినేవారు బ్రాహ్మణ హత్య పాపాన్ని క్షణంలో దాటి, శాశ్వతమైన బ్రహ్మాన్ని పొందుతారు.
అపుత్రో లభతే పుత్రాన్నిర్ధనో ధనమాప్నుయాత్ । రోగార్తో ముచ్యతే రోగాద్బద్ధో ముచ్యేత బంధనాత్
పిల్లలేని వాడు పిల్లలను పొందుతాడు, దరిద్రుడు ధనం సంపాదిస్తాడు, వ్యాధితో బాధపడేవాడు వ్యాధి నుంచి విముక్తి పొందుతాడు, బంధనంలో ఉన్నవాడు బంధనాల నుంచి విడుదలవుతాడు.
యత్కథాశ్రవణాద్దుష్టః శ్వపచోఽపి పరం పదమ్ । ప్రాప్నోతి కిము విప్రాగ్ర్యో రామభక్తిపరాయణః
ఈ కథను వినడం వల్ల దుష్టుడైన చండాలుడికూడా పరమపదాన్ని పొందగలడు. మరి రామభక్తిలో లీనమైన గొప్ప బ్రాహ్మణుడు ఎంత గొప్ప ఫలితాన్ని పొందగలడో చెప్పనక్కర్లేదు.
రామం స్మృత్వా మహాభాగం పాపినః పరమం పదమ్ । ప్రాప్నుయుః పరమం స్వర్గం శక్రదేవాదిదుర్లభమ్
మహాభాగుడైన రాముని స్మరించేవారు, ఎంతటి పాపులు అయినా, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలకు కూడా దుర్లభమైన పరమ స్వర్గాన్ని, పరమ పదాన్ని పొందుతారు.
తే ధన్యా మానవా లోకే యే స్మరంతి రఘూత్తమమ్ । తే క్షణాత్సంసృతిం తీర్త్వా గచ్ఛంతి సుఖమవ్యయమ్
ఈ లోకంలో రఘువంశశ్రేష్ఠుడైన రాముని స్మరించే వారు ధన్యులు. వారు క్షణంలోనే జనన మరణ చక్రాన్ని దాటి, నిత్యమైన ఆనందాన్ని పొందుతారు.