పామరైర్మహిమానాస్యా జ్ఞాయతే యది దూషితైః । కా హానిస్తావతా రామ పుణ్యశ్రవణకీర్తన
పాపులు, చెడు మనసున్నవారు ఆమె గొప్పతనాన్ని అర్థం చేసుకోకపోయినా, రామా, ఆమె పుణ్యకీర్తి వినిపించేటప్పుడు దాంతో నీకు ఏమి నష్టం?
అస్మత్సాక్షికమేతస్యాః పావనం చరితం సదా । సద్యస్తే సిద్ధిమాయాంతి యే సీతాపదచింతకాః
ఆమె పవిత్రమైన చరిత్రం ఎప్పుడూ మాకు ప్రత్యక్ష సాక్ష్యం. సీతా పాదాలను ధ్యానించే వారు వెంటనే ఫలితాన్ని పొందుతారు.
యస్యాః సంకల్పమాత్రేణ జన్మస్థితిలయాదికాః । భవంతి జగతాం నిత్యం వ్యాపారా ఐశ్వరా అమీ
ఆమె సంకల్పం వల్లే లోకాల సృష్టి, స్థితి, లయ మొదలైనవి ఎప్పటికీ జరుగుతుంటాయి. ఇవే ఆమె ఐశ్వర్య కార్యాలు.
సీతా మృత్యుఃసుధా చేయం తపత్యేషా చ వర్షతి । స్వర్గో మోక్షస్తపో యోగో దానం చ తవ జానకీ
ఈ సీతే మరణం, ఈ సీతే అమృతం; ఆమె వేడి ఇస్తుంది, వర్షం కురిపిస్తుంది. నీ జనకీ స్వర్గం, మోక్షం, తపస్సు, యోగం, దానం అన్నీ.
బ్రహ్మాణం శివమన్యాంశ్చ లోకపాలాన్మదాదికాన్ । కరోత్యేషా కరోత్యేవ నాన్యా సీతా తవ ప్రియా
బ్రహ్మ, శివుడు, ఇతర లోకపాళకులు, గర్వంతో ఉన్నవారు — వీరందరినీ నీ ప్రియమైన సీతే సృష్టిస్తుంది, మరెవ్వరూ కాదు.
త్వం పితా సర్వలోకానాం సీతా చ జననీత్యతః । కుదృష్టిరత్ర తు క్షేమయోగ్యా న తవ కర్హిచిత్
నీవు అన్ని లోకాల తండ్రివి, సీత ఆమె తల్లి. అందువల్ల నీకు ఆమెపై ఎప్పుడూ చెడు దృష్టి ఉండకూడదు.
వేత్తి సీతాం సదా శుద్ధాం సర్వజ్ఞో భగవాన్స్వయమ్ । భవానపి సుతాం భూమేః ప్రాణాదపి గరీయసీమ్
సర్వజ్ఞుడు అయిన భగవంతుడు ఎప్పుడూ సీతను పవిత్రురాలిగా తెలుసు. నీవు కూడా భూమిపుత్రిగా ఆమెను నీ ప్రాణం కన్నా మించిగా భావించాలి.
ఆదర్తవ్యా త్వయా తస్మాత్ప్రియా శుద్ధేతి జానకీ । న చ శాపపరాభూతిః సీతాయాం త్వయి వా విభో
కాబట్టి నీవు నీ ప్రియమైన జనకిని ఎప్పుడూ పవిత్రురాలిగా భావించాలి. శాపం గానీ, ఓటమి గానీ సీతకు లేదా నీకు ఎప్పుడూ కలగవు, ప్రభూ.
ఇమాని మమ వాక్యాని వాచ్యాని జగతాం పతిమ్ । రామం ప్రతి త్వయా సాక్షాద్వాల్మీకే మునిసత్తమ
మునిశ్రేష్ఠుడైన వాల్మీకి, నీవు నా ఈ మాటలను జగత్తుకు అధిపతియైన రామునికి నేరుగా చెప్పాలి.
ఇత్యుక్తో వరుణేనాహం సీతాసంగ్రహకారణాత్ । ఏవమేవ హి సర్వైశ్చ లోకపాలైరపి ప్రభో
సీతను తిరిగి తీసుకురావాలనే ఉద్దేశంతో వరుణుడు నన్ను ఇలా అడిగాడు. ప్రభూ, అంతే కాకుండా లోకపాలకులందరూ కూడా నన్ను ఇదే విధంగా ప్రోత్సహించారు.
శ్రుతం రామాయణోద్గానం పుత్రాభ్యాం తే సురాసురైః । గంధర్వైరపి సర్వైశ్చ కౌతుకావిష్టమానసైః
నీ ఇద్దరు కుమారులు పాడిన రామాయణ గానం దేవతలు, రాక్షసులు, గంధర్వులు మరియు అందరూ ఆశ్చర్యంతో వినిపించారు.
ప్రసన్నా ఏవ సర్వేఽపి ప్రశశంసుః సుతౌ చ తే । త్రైలోక్యం మోహితం తాభ్యాం రూపగానవయోగుణైః
అందరూ సంతోషంతో నీ ఇద్దరు కుమారులను ప్రశంసించారు. వారి అందం, గానం, యవ్వనం, గుణాలతో మూడు లోకాలు మంత్రముగ్ధమయ్యాయి.
దత్తం యల్లోకపాలైస్తు సుతాభ్యాం స్వీకృతం హి తత్ । ఋషిభిశ్చ వరా ఆభ్యామన్యేభ్యః కీర్తిరేవ చ
లోకపాలకులు ఇచ్చిన దానిని నీ కుమారులు స్వీకరించారు. ఋషులు వారికి వరాలు ఇచ్చారు, ఇతరుల నుండి కీర్తి మాత్రమే లభించింది.
ఏకరామం జగత్సర్వం పూర్వం మునివిలోకితమ్ । త్రిరామమధునా జాంతం సుతాభ్యాం తేఖిలేక్షితమ్
మునులు ముందుగా ఈ జగత్తును ఒక్క రాముడిగా చూశారు. ఇప్పుడు నీ ఇద్దరు కుమారుల ద్వారా అందరూ మూడు రూపాల రాముడిగా చూస్తున్నారు.
ఏకకామపరామూర్తిర్లోకే పూర్వమవేక్షితా । కామైశ్చతుర్భిరద్యాయం జాయతే చ యతస్తతః
ముందు ఈ లోకం ఒక్క కోరికతోనే కనిపించేది. ఇప్పుడు నాలుగు కోరికల వల్ల ఇది ఇలా ఏర్పడుతోంది.
సర్వత్రాన్యత్ర రాజేంద్ర రామపుత్రౌ కుశీలవౌ । గీయతే అత్ర సంకోచః కిం కృతో విదుషి త్వయి
రాజేంద్రా, ఎక్కడ చూసినా రాముని కుమారులు కుశుడు, లవుడు గానం చేయబడుతున్నారు. మరి నీవు జ్ఞానవంతుడవై ఇక్కడ ఎందుకు సంకోచించావు?
కృతేషు తవ సర్వేషు శ్రూయతే మహతీ స్తుతిః । త్యాగాదన్యత్ర సీతాయాః పుణ్యశ్లోకశిరోమణే
నీ చేసిన కార్యాలన్నింటికీ గొప్ప ప్రశంసలు వినిపిస్తున్నాయి, పుణ్యశ్లోకులలో మణివంటివాడవు. కానీ సీతను వదిలిన విషయాన్ని మినహాయిస్తే.
త్వయా త్రైలోక్యనాథేన గార్హస్థ్యమనుకుర్వతా । అంగీకార్యౌ సుతౌ రామవిద్యాశీలగుణాన్వితౌ
మూడు లోకాలకు అధిపతివైన నీవు గృహస్థ ధర్మాన్ని అనుసరిస్తూ, రాముని విద్య, శీల, గుణాలతో ఉన్న నీ ఇద్దరు కుమారులను అంగీకరించాలి.
న తౌ స్వాం మాతరం హిత్వా స్థాస్యతోఽభవదంతికే । జనన్యా సహితౌ తస్మాదాకార్యౌ భవతా సుతౌ
తమ తల్లిని వదిలి వారు నీ దగ్గర ఉండరు. అందువల్ల, నీవు నీ కుమారులను తల్లితో కలిపి తీసుకురావాలి.
దత్త ఏవ తయేదానీం సేనాసంజీవనాత్పునః । ప్రత్యయః సర్వలోకానాం పావనః పతతామపి
ఇప్పుడు నీవు సైన్యాన్ని మళ్లీ ప్రాణపించావు, అందరికీ ధైర్యం కలిగించావు. ఇది అన్ని లోకాల విశ్వాసంగా, పతితులను కూడా పవిత్రం చేసేలా ఉంది.
నాజ్ఞాతం తేన చాస్మాకం నామరాణాం చ మానద । శుద్ధౌ తస్యాస్తు లోకానాం యన్నష్టం తదిహ ధ్రువమ్
దేవతలకు గౌరవాన్ని ఇచ్చేవాడా, అతనికి లేదా మాకు ఏమీ తెలియని విషయం లేదు. ఆమె ద్వారా లోకాలకు పవిత్రత కలగాలి; పోయినది ఇక్కడ తప్పక తిరిగి లభిస్తుంది.
శేష ఉవాచ। ఇతి వాల్మీకినా రామః సర్వజ్ఞోఽప్యవబోధితః । స్తుత్వా నత్వా చ వాల్మీకిం ప్రత్యువాచ స లక్ష్మణమ్
శేషుడు ఇలా చెప్పాడు: వాల్మీకి ఇలా ఉపదేశించగా, సర్వజ్ఞుడైన రాముడు కూడా అవగాహన పొందాడు. వాల్మీకిని స్తుతించి నమస్కరించి, తరువాత లక్ష్మణునితో మాట్లాడాడు.
గచ్ఛ తాతాధునా సీతామానేతుం ధర్మచారిణీమ్ । సపుత్రాం రథమాస్థాయ సుమంత్రసహితః సఖే
ప్రియమైనవాడా, ఇప్పుడు నీవు సీతను, ఆమె కుమారులతో కలిసి తీసుకురావాలి. సుమంత్రుడితో కలిసి రథంపై ఎక్కి వెళ్ళు.
శ్రావయిత్వా మమేమాని మునేశ్చ వచనాన్యపి । సంబోధ్య చ పురీమేతాం సీతాం ప్రత్యానయాశు తామ్
నా మాటలతో పాటు మునివాక్యాలను కూడా ప్రజలకు వినిపించి, ఈ నగరాన్ని తెలియజేసి, సీతను త్వరగా తిరిగి తీసుకురా.
లక్ష్మణ ఉవాచ। యాస్యామి తవ సందేశాత్సర్వేషాం నః ప్రభోర్విభో । దేవ్యా యాస్యతి చేద్దేవ యాత్రా మే సఫలా తతః
లక్ష్మణుడు ఇలా అన్నాడు: ప్రభూ, నీ ఆజ్ఞతో నేను వెళ్తాను. దేవీ సీత స్వయంగా వస్తే, నా ప్రయాణం ఫలప్రదమవుతుంది.
మయి సామాభ్యసూయైవ పూర్వదోషవశాత్సతీ । అనాగతాయాం తస్యాం తు క్షమస్వాగంతుకం మమ
నాలో ఉన్న పూర్వపాపాల వల్ల ఆమెకు నాపై ఏదైనా అసహనం ఉంటే, ఆమె రాకముందే, నేను ఆమెను కలవడానికి వస్తున్నాను కాబట్టి, దయచేసి నన్ను క్షమించు.
ఇత్యుక్త్వా లక్ష్మణో రామం రథే స్థిత్వా నృపాజ్ఞయా । సుమిత్రమునిశిష్యాభ్యాం యుతోఽగాద్భూమిజాశ్రమమ్
ఇలా చెప్పి లక్ష్మణుడు, రాజు ఆజ్ఞతో రథంలోకెక్కి, సుమిత్రతో పాటు ముని శిష్యులతో కలిసి భూమిజా ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు.
కథం ప్రసాదనీయా స్యాత్సీతా భగవతీ మయా । పూర్వదోషం విజానంతీ రామాధీనస్య మే సదా
సీతాదేవిని నేను ఎలా ప్రసన్నం చేసుకోవాలి? ఆమెకు నా మునుపటి తప్పు తెలుసు, నా మనసు ఎప్పుడూ రామునిపై ఆధారపడి ఉంది.
ఏవం సంచింతయన్నంతర్హర్షసంకోచ మధ్యగః । లక్ష్మణః ప్రాప సీతాయా ఆశ్రమం శ్రమనాశనమ్
ఇలా లోపల ఆలోచిస్తూ, ఆనందం, సంకోచం మధ్యలో ఉన్న లక్ష్మణుడు, శ్రమను పోగొట్టే సీతా ఆశ్రమానికి చేరుకున్నాడు.
రథాత్సోథావరుహ్యారాదశ్రురుద్ధవిలోచనః । ఆర్యే పూజ్యే భగవతి శుభే ఇతి వదన్ముహుః
రథం నుంచి దిగిన లక్ష్మణుడు, కన్నీళ్లు నిండిన కళ్లతో, పదే పదే 'ఆర్యే, పూజ్యమయిన దేవీ, శుభమయినవారు' అని పలికాడు.