టంకారయామాస తదా వీరానాకంపయన్హృది । వాల్మీకిం ప్రథమం స్మృత్వా జానకీం మాతరం లవః
అప్పుడు అతడు గొప్ప శబ్దం చేసి, యోధుల హృదయాలను కంపించించాడు. ముందుగా వాల్మీకి, తల్లి జానకిని లవ గుర్తు చేసుకున్నాడు.
ముమోచ బాణాన్నిశితాన్సద్యః ప్రాణాపహారిణః । కాలజిత్స్వధనుః కృత్వా సజ్యం కోపసమన్వితః
తీవ్రమైన కోపంతో, విల్లు ఎక్కించుకొని, ప్రాణాలు తీసే పదునైన బాణాలను వెంటనే వదిలాడు.
తాడయామాస జవనో లవం రణవిశారదః । తద్బాణాఞ్ఛతధా ఛిత్త్వా క్షణాద్వేగాత్కుశానుజః
పోరాటంలో నిపుణుడైన జవనుడు లవపై దాడి చేశాడు. క్షణంలోనే, కుశుని తమ్ముడు ఆ బాణాలను వంద ముక్కలుగా చీల్చేశాడు.
సేనాన్యం విరథం చక్రే వసుభిః స్వశరోత్తమైః । విరథో గజమానీతమారురోహ భటైర్నిజైః
తన అద్భుతమైన బాణాలతో సేనాధిపతిని రథం లేకుండా చేశాడు. రథం పోయిన సేనాధిపతి, తన సైనికులు తెచ్చిన ఏనుగుపై ఎక్కాడు.
మదోన్మత్తం మహావేగం సప్తధా ప్రస్రవాన్వితమ్ । గజారూఢం తు తం దృష్ట్వా దశభిర్ధనుషోగతైః
ఆ ఏనుగు మదంతో మత్తుగా, వేగంగా, ఏడు దిశల్లో ప్రవహిస్తూ పరిగెత్తింది. అతడు ఏనుగుపై ఎక్కినదాన్ని చూసి, తన విల్లు నుండి పది బాణాలు వదిలాడు.
బాణైర్వివ్యాధ విహసన్సర్వాన్రిపుగణాఞ్జయీ । కాలజిత్తస్య వీర్యం తు దృష్ట్వా విస్మితమానసః
అతడిని బాణాలతో కొట్టి, నవ్వుతూ శత్రు సైన్యాన్ని పూర్తిగా ఓడించాడు. కాలజిత్ వీరత్వాన్ని చూసి, అతని మనసు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయింది.
గదాం ముమోచ మహతీం మహాయస వినిర్మితామ్ । ఆపతంతీం గదాం వేగాద్భారాయుతవినిర్మితామ్
ప్రఖ్యాతుల చేత తయారైన గొప్ప గదను విసిరాడు. ఆ గద పదివేల బరువుతో తయారై, వేగంగా దూసుకొచ్చింది.
త్రిధా చిచ్ఛేద తరసా క్షురప్రైః సకుశానుజః । పరిఘం నిశితం ఘోరం వైరిప్రాణహరోదితమ్
కుశుని తమ్ముడు పదునైన బాణాలతో ఆ గదను మూడు ముక్కలుగా చీల్చేశాడు. వెంటనే శత్రువుల ప్రాణాలను తీసే భయంకరమైన, పదునైన ఇనుప గొడ్డలిని విసిరాడు.
ముక్తం పునస్తేన లవశ్చిచ్ఛేద తరసాన్వితః । ఛిత్త్వా తత్పరిఘం ఘోరం కోపాదారక్తలోచనః
అదే గదను లవ మళ్లీ వేగంగా ముక్కలు చేశాడు. ఆ భయంకరమైన గొడ్డలిని చీల్చి, కోపంతో అతని కళ్ళు ఎర్రగా మారాయి.
గజోపస్థే సమారూఢం మన్యమానశ్చుకోప హ । తత్క్షణాదచ్ఛినత్తస్య శుండాం ఖడ్గేన దంతినః
ఏనుగు మీద కూర్చొని తనను గొప్పవాడని భావించి, కోపంగా మారాడు. వెంటనే తన ఖడ్గంతో ఆ ఏనుగు సొండను కోసేశాడు.
దంతయోశ్చరణౌ ధృత్వా రురోహ గజమస్తకే । ముకుటం శతధా కృత్వా కవచం తు సహస్రధా
ఏనుగు దంతాలను కాళ్లతో పట్టుకుని, దాని తలపైకి ఎక్కాడు. ఆ మకుటాన్ని వంద ముక్కలుగా, కవచాన్ని వెయ్యి ముక్కలుగా చేసేశాడు.
కేశేష్వాకృష్య సేనాన్యం పాతయామాస భూతలే । పాతితః స గజోపస్థాత్సేనానీః కుపితః పునః
సేనాధిపతిని జుట్టు పట్టుకుని భూమిపై పడేసాడు. ఏనుగు మీద నుంచి పడిపోయిన సేనాధిపతి, కోపంతో మళ్లీ లేచాడు.
హృదయే తాడయామాస ముష్టినా వజ్రముష్టినా । స ఆహతో ముష్టిభిస్తు క్షురప్రాన్నిశితాఞ్ఛరాన్
వజ్రంలాంటి ముష్టితో హృదయంలో బలంగా కొట్టాడు. ఆ ముష్టి దెబ్బ తగిలినవాడు వెంటనే పదునైన కత్తిబాణాలను వదిలాడు.
ముమోచ హృదయే క్షిప్రం కుండలీకృతధన్వవాన్ । స రరాజ రణోపాంతే కుండలీకృత చాపవాన్
తన విల్లు వంపుగా పట్టుకుని, ఆ బాణాలను హృదయంపై వేగంగా వదిలాడు. పోరుబీడులో, వంపుగా ఉన్న విల్లుతో అతడు ప్రకాశించాడు.
శిరస్త్రం కవచం బిభ్రదభేద్యం శరకోటిభిః । స విద్ధః సాయకైస్తీక్ష్ణైస్తం హంతుం ఖడ్గమాదదే
దుర్భేద్యమైన తలపాగా, కవచం ధరించి, పదివేల బాణాలతో గాయపడినా, అతడు శత్రువును చంపేందుకు ఖడ్గాన్ని ఎత్తుకున్నాడు.
దశన్రోషాత్స్వదశనాన్నిఃశ్వసన్నుచ్ఛ్వసన్ముహుః । ఖడ్గహస్తం సమాయాంతం శూరం సేనాపతిం లవః
దంతాలు బయటపెట్టి, కోపంతో ఊపిరి బాగా పీల్చుకుంటూ, ఖడ్గాన్ని చేతిలో పట్టుకుని ఆ వీరుడు, సేనాధిపతిని ఎదుర్కొనడానికి వచ్చాడు.
చిచ్ఛేద భుజమధ్యం తు స ఖడ్గః పాణిరాపతత్ । ఛిన్నం ఖడ్గధరం హస్తం వీక్ష్య కోపాచ్చమూపతిః
ఆ ఖడ్గం అతని భుజం మధ్యలో కోసేసింది. ఖడ్గం పట్టిన చేయి నేలపై పడిపోయింది. తన చేతి తెగిపోవడాన్ని చూసి సేనాధిపతి మరింత కోపంగా మారాడు.
వామేన గదయా హంతుం ప్రచక్రామ భుజేన తమ్ । సోఽపి చ్ఛిన్నో భుజస్తస్య సాంగదస్తీక్ష్ణసాయకైః
తర్వాత అతడు ఎడమ చేయితో గదను తీసుకుని కొట్టేందుకు ప్రయత్నించాడు. కానీ ఆ భుజం కూడా కంకణాలతో అలంకరించబడి ఉండగా, పదునైన బాణాలతో తెగిపోయింది.
తదా ప్రకుపితో వీరః పాదాభ్యామహనల్లవమ్ । లవః పాదాహతస్తస్య న చచాల రణాంగణే
అప్పుడు ఆ కోపంతో ఉన్న వీరుడు లవుని తన కాళ్లతో తన్నాడు. అయినా, లవుడు యుద్ధరంగంలో కాళ్లతాకిడికి కూడా కదలలేదు.
స్రజాహతో ద్విప ఇవ చరణచ్ఛేదనం వ్యధాత్ । తదాపి తం మౌలినాసౌ ప్రహర్తుముపచక్రమే
గజం పూలమాల తగిలినట్లు అతని కాళ్లు కోసేశాడు. అయినా, ఆ సేనాధిపతి తన మౌళితో కొట్టేందుకు ప్రయత్నించాడు.
తదా లవశ్చమూనాథం మన్యమానోఽధిపౌరుషమ్ । కరవాలం సమాదాయ కరే కాలానలోపమమ్
అప్పుడు లవుడు, సేనాధిపతికి గొప్ప పరాక్రమం ఉందని భావించి, కాలాగ్ని వంటి ప్రకాశవంతమైన ఖడ్గాన్ని చేతిలో పట్టుకున్నాడు.
అచ్ఛినచ్ఛిర ఏతస్య మహాముకుటశోభితమ్ । హాహాకారో మహానాసీచ్చమూనాథే నిపాతితే
అతడు గొప్ప మకుటంతో అలంకరించబడిన తలను కోసేశాడు. సేనాధిపతి పడిపోవడంతో, అక్కడ పెద్దగా 'హాయ్ హాయ్' అనే అరుపులు వినిపించాయి.
సైనికాః పరిసంక్రుద్ధా లవం హంతుం సమాగతాః । లవస్తాన్స్వశరాఘాతైః పలాయనపరాన్వ్యధాత్
సైనికులు చాలా కోపంతో లవుని చంపేందుకు చేరారు. కానీ లవుడు తన బాణాల దెబ్బలతో వారిని పారిపోయేలా చేశాడు.
ఛిన్నాభిన్నాంగకాః కేచిద్గతా కేచిద్రణాంగణాత్ । స నివార్యాఖిలాన్యోధాన్విజగాహ చమూం ముదా
కొంతమంది చేతులు, కాళ్లు తెగిపోవడంతో యుద్ధరంగాన్ని విడిచిపోతుండగా, లవుడు మిగతా యోధులను అడ్డగించి ఆనందంతో సేనలోకి ప్రవేశించాడు.
వారాహ ఇవ నిఃశ్వస్య ప్రలయే సుమహార్ణవమ్ । గజా భిన్నా ద్విధా జాతా మౌక్తికైః పూరితా మహీ
ప్రళయ సముద్రంలో శ్వాస తీసుకుంటున్న వరాహంలా, ఏనుగులు రెండు భాగాలుగా చీలిపోయాయి. భూమి ముత్యాలతో నిండిపోయింది.
దుర్గమాభూద్భటాగ్ర్యాణాం పర్వతైర్వ్యాపృతా యథా । అశ్వాః కనకపల్యాణా రుచిరారత్నరాజితాః
పర్వతాలతో కప్పబడినట్లుగా, భూమి గొప్ప యోధులకు దాటి వెళ్లలేని విధంగా మారింది. బంగారు పగడాలతో, అందమైన రత్నాలతో అలంకరించబడిన కుదిరిన గుర్రాలు అక్కడ కనిపించాయి.
అపతన్రుధిరాప్లుష్టే హ్రదే బల సుశోభితాః । రథినః కరమధ్యస్థ ధనుర్దండసుశోభినః
రక్తంతో నిండిన సరస్సులో పడిపోయిన సైన్యం అద్భుతంగా మెరిసింది. చేతిలో మధ్యలో ధనుస్సు పట్టుకున్న రథికులు ప్రకాశించారు.
రథోపస్థే నిపతితాః స్వర్గగా ఇవ వై సురాః । సందష్టౌష్ఠపుటా వక్త్ర భ్రమల్లక్ష్మీవిలక్షితాః
రథాలపై పడిపోయిన వారు, స్వర్గానికి వెళ్ళే దేవతలవలె కనిపించారు. వారి పెదవులు కరచుకుని, ముఖాల్లో అదృష్టం తిరిగిపోయినట్లు కనిపించింది.
పతితాస్తత్ర దృశ్యంతే వీరా రణవిశారదాః । సుస్రావ శోణితసరిద్ధయమస్తకకచ్ఛపా
అక్కడ యుద్ధంలో నైపుణ్యం గల వీరులు పడిపోయారు. తలలు తాబేళ్ళవలె ఉండగా, రక్తం నదుల్లా ప్రవహించింది.
మహాప్రవాహలలితా వైరిణాం భయకారికా । కేషాంచిద్బాహవిశ్ఛిన్నాః కేషాం పాదా వికర్తితా
విపక్షులకు భయాన్ని కలిగించేలా, పెద్ద ప్రవాహాలుగా రక్తం అందంగా పారింది. కొందరి చేతులు తెగిపోయాయి, మరికొందరి కాళ్లు నశించిపోయాయి.