అత్యంతం హర్షమాపన్నమత్యంతం కామలోలుపమ్ । పరస్పరం భాషమాణం స్నేహేన శుభయా గిరా
ఆ గిల్లి గిల్లలు పరస్పరం మధురంగా మాట్లాడుకుంటూ, పరమానందంతో, పరస్పర ప్రేమతో ఆనందంగా ఉన్నారు.
రమమాణం తదా యుగ్మం నభసి క్షిప్రవేగతః । సముత్పతన్నగోపస్థే స్థితం శబ్దం చకార తత్
ఆ జంట గిల్లలు ఆకాశంలో వేగంగా ఎగురుతూ, ఒక చెట్టు కొమ్మపై దిగారు. అక్కడ వారు మధురమైన శబ్దాలు చేశారు.
రామో మహీపతిర్భూమౌ భవిష్యతి మనోహరః । తస్య సీతేతి నామ్నా తు భవిష్యతి మహేలికా
భూమిపై రాముడు అనే మహారాజు జన్మిస్తాడు. అతడు అందమైన రూపవంతుడు. అతని భార్య సీత అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందుతుంది.
స తయా సహ వర్షాణాం సహస్రాణ్యేకయుగ్దశ । రాజ్యం కరిష్యతే ధీమాన్కర్షన్భూమిపతీన్బలీ
ఆ ధీరుడైన రాముడు సీతతో కలిసి పదకొండు వేల సంవత్సరాలు రాజ్యం చేయబోతాడు. ఇతర రాజులను కూడా తన శక్తితో జయిస్తాడు.
ధన్యా సా జానకీ దేవీ ధన్యోఽసౌ రామసంజ్ఞితః । యౌ పరస్పరమాపన్నౌ పృథివ్యాం రంస్యతో ముదా
ఆ జనకీదేవి ధన్యురాలు. రాముడు కూడా ధన్యుడు. వీరిద్దరూ పరస్పరం కలిసిపోతారు. భూమిపై ఆనందంగా జీవిస్తారు.
ఇతి సంభాష్యమాణం తు శుకయుగ్మం తు మైథిలీ । జ్ఞాత్వేదం దేవతాయుగ్మం వాణీం తస్య విలోక్య చ
ఆ గిల్లి గిల్లలు ఇలా మాట్లాడుకుంటున్నట్లు చూసి, మైథిలీదేవి వారిని దేవతలుగా గుర్తించింది. వారి మాటలు, ప్రవర్తన చూసి అర్థం చేసుకుంది.
మదీయాస్తు కథా రమ్యాః కురుతే శుకయోర్యుగమ్ । ఏతద్గృహీత్వా పృచ్ఛామి సర్వం వాక్యం గతార్థకమ్
నా కథలు ఎంతో రమ్యంగా ఉంటాయి. ఈ గిల్లి గిల్లలు వాటిని పునరావృతం చేస్తున్నారు. ఇది గ్రహించి, నేను వారిని పూర్తిగా అడగాలనుకున్నాను.
ఏవం విచార్య సా స్వీయాః సఖీః ప్రతిజగాద హ । గృహ్ణంతు శనకైరేతత్పక్షియుగ్మం మనోహరమ్
ఇలా ఆలోచించి, సీత తన స్నేహితులకు ఇలా చెప్పింది: 'ఈ అందమైన గిల్లి గిల్లలను నెమ్మదిగా పట్టుకోండి.'
సఖ్యస్తాస్తద్గిరిం గత్వా గృహ్ణన్పక్షియుగం వరమ్ । నివేదయామాసురిదం స్వసఖ్యాః ప్రియకామ్యయా
ఆమె స్నేహితులు ఆ చెట్టుకు వెళ్లి, ఆ అద్భుతమైన గిల్లి గిల్లలను పట్టుకుని, తమ ప్రియమైన స్నేహితురాలికి ప్రేమతో తీసుకువచ్చారు.
బహుధా వివిధాఞ్ఛబ్దాన్కుర్వద్వీక్ష్య మనోహరమ్ । ఆశ్వాసయామాస తదా పప్రచ్ఛ తదిదం వచః
వారు ఎన్నో రకాల మధురమైన శబ్దాలు చేస్తుండగా, ఆమె వారిని ఓదార్చి, ఇలా అడిగింది:
సీతోవాచ। మా భైషాతాం యువాం రమ్యౌ కౌ వాం కుత్ర సమాగతౌ । కో రామః కా చ సా సీతా తజ్జ్ఞానం తు కుతః స్మృతమ్
సీతా దేవి ఇలా అడిగింది: 'మీకు భయం అవసరం లేదు. మీరు ఎవరు? ఎక్కడ కలిశారు? ఆ రాముడు ఎవరు? సీత ఎవరు? ఈ విషయాన్ని మీకు ఎక్కడి నుంచి తెలుసు?'
తత్సర్వం శంసతం క్షిప్రం మత్తో వాం వ్యేతు యద్భయమ్ । ఇతి పృష్టం తయా పక్షియుగం సర్వమశంసత
'మీరు నన్ను భయపడకుండా ఉండేందుకు, ఈ సంగతులన్నీ త్వరగా చెప్పండి.' అని ఆమె అడిగినప్పుడు, ఆ గిల్లి గిల్లలు అన్నీ వివరంగా చెప్పారు.
పక్షియుగ్మమువాచ। వాల్మీకిరాస్తే సుమహానృషిర్ధర్మవిదుత్తమః । ఆవాం తదాశ్రమస్థానే సర్వదా సుమనోహరే
ధర్మాన్ని బాగా తెలిసిన గొప్ప ఋషి వాల్మీకి గారు, ఆ మనోహరమైన ఆశ్రమంలో మా ఇద్దరితో కలిసి ఎప్పుడూ నివసించేవారు.
సశిష్యాన్గాపయామాస భావి రామాయణం మునిః । ప్రత్యహం తత్పదస్మారీ సర్వభూతహితే రతః
ఆ ముని తన శిష్యులతో కలిసి భవిష్యత్తులో జరిగే రామాయణాన్ని పాడించేవాడు. ప్రతిరోజూ ఆ పద్యాలను జ్ఞాపకం చేసుకుంటూ, అన్ని జీవుల మేలుకోసం తపించేవాడు.
తదావాభ్యాం శ్రుతం సర్వం భావి రామాయణం మహత్ । ముహుర్ముహుర్గీయమానమాయాతం పరిపాఠతః
అప్పుడు మేమిద్దరం ఆ గొప్ప భవిష్య రామాయణాన్ని పూర్తిగా, పునఃపునః పాడుతూ, క్రమంగా చదువుతూ విన్నాము.
శృణ్వావాం తేఽభిధాస్యావో యో రామో యా చ జానకీ । యద్యద్భవిష్యతే తస్యా రామేణ క్రీడితాత్మనా
మేము అక్కడ విన్నదాన్ని ఇప్పుడు నీకు చెబుతాము—రాముడు ఎవరో, జానకీ ఎవరో, రాముడు ఆడుతూ పాడుతూ ఆమెతో ఏం చేయబోతాడో అన్నీ చెబుతాము.
ఋష్యశృంగకృతేష్ట్యాం చ చతుర్ధా త్వంగతో హరిః । ప్రాదుర్భవిష్యతి శ్రీమాన్సురస్త్రీగీతసత్కథః
ఋష్యశృంగుడు చేసిన యాగంలో, హరి నాలుగు రూపాల్లో అవతరించి, దేవతా స్త్రీలు పాడే మంచి కథల్లో మహిమగలవాడిగా ప్రసిద్ధి పొందతాడు.
స కౌశికేన మిథిలాం ప్రాప్స్యతే భ్రాతృసంయుతః । ధనుష్పాణిస్తదా దృష్ట్వా దుర్గ్రాహ్యమన్యభూభుజామ్
విశ్వామిత్రుడితో కలిసి, అన్నదమ్ములతో పాటు మిథిలా నగరానికి చేరుకుంటాడు. అక్కడ ఇతర రాజులకు అందని ధనుస్సును చూసి,
ధనుర్భంక్త్వా జనకజాం ప్రాప్స్యతే సుమనోహరామ్ । తయా సహ మహద్రాజ్యం కరిష్యతి శ్రుతం వరే
ఆ ధనుస్సును విరిచి, జనకుడి కుమార్తె అయిన అందమైన సీతను పొందుతాడు. ఆమెతో కలిసి గొప్ప రాజ్యాన్ని పాలిస్తాడు, ఓ ఉత్తమురాలీ, ఇదంతా మేము విన్నదే.
ఏతదన్యచ్చ తత్రస్థైః శ్రుతమస్మాభిరుద్గతైః । కథితం తవ చార్వంగి ముంచావాం గంతుకాముకౌ
అక్కడ ఉన్నవారు పాడిన ఈ కథతో పాటు ఇంకొన్ని విషయాలు కూడా మేము విన్నాము. అందాలవతీ, ఇవన్నీ నీకు చెప్పాము. ఇప్పుడు మేము వెళ్లాలి, మాకు వెళ్లిపోవాలనిపిస్తోంది.
ఇతి వాక్యం తయోర్ధృత్వా శ్రోత్రయోః సుమనోహరమ్ । పునరేవజగాదేదం వాక్యం పక్షియుగం ప్రతి
ఆ ఇద్దరి మధురమైన మాటలు చెవుల్లో వేసుకుని, ఆమే మళ్లీ ఆ పక్షుల జంటను చూసి ఇలా మాట్లాడింది.
స రామః కుత్ర వర్తేత కస్య పుత్రః కథం తు తామ్ । పరిగ్రహీష్యతి వరః కీదృగ్రూపధరో నరః
ఈ రాముడు ఎక్కడ ఉంటాడు? ఎవరి కుమారుడు? ఆమేను ఎలా పెళ్లి చేసుకుంటాడు? ఆ ఉత్తమ పురుషుడు ఎలా ఉంటాడు?
మయా పృష్టమిదం సర్వం కథయంతు యథాతథమ్ । పశ్చాత్సర్వం కరిష్యామి ప్రియం యుష్మన్మనోహరమ్
నేను అడిగిన ఈ ప్రశ్నలకు అన్నీ నిజంగా చెప్పండి. తర్వాత మీ ఇద్దరినీ సంతోషపెట్టేలా నేను చేస్తాను.
తచ్ఛ్రుత్వా తాం తు కామేన పీడితాం వీక్ష్య సా శుకీ । జానకీం హృదయే జ్ఞాత్వా పపాఠ పురతస్తతః
ఆమె కోరికతో బాధపడుతున్నదాన్ని చూసి, హృదయంలో జానకిని గుర్తించిన ఆ శుకీ, ఆమె ముందు కథను చెప్పడం మొదలుపెట్టింది.
సూర్యవంశధ్వజో ధీమాన్రాజా పంక్తిరథో బలీ । యం దేవాః శ్రిత్య సర్వారీన్విజేష్యంతి చ సర్వశః
సూర్యవంశానికి జెండాగా ఉన్న పంక్తిరథుడు అనే ధీరుడూ, బలవంతుడూ రాజు ఉన్నాడు. దేవతలు అతనిని ఆశ్రయించి తమ శత్రువులందరిని పూర్తిగా జయిస్తారు.
తస్య భార్యాత్రయం భావి శక్రమోహనరూపధృక్ । తస్మిన్నపత్య చాతుష్కం భవిష్యతి బలోన్నతమ్
ఆయనకు ముగ్గురు భార్యలు ఉంటారు. వారి అందం ఇంద్రుడిని కూడా మాయలో పడేస్తుంది. వారిలోనుంచి నాలుగు మంది బలవంతులైన కుమారులు పుట్టుతారు.
సర్వేషామగ్రజో రామో భరతస్తదనుస్మృతః । లక్ష్మణస్తదను శ్రీమాఞ్ఛత్రుఘ్నః సర్వతో బలీ
వారిలో రాముడు పెద్దవాడు, తరువాత భరతుడు, ఆ తర్వాత మహిమగల లక్ష్మణుడు, చివరగా అన్ని విధాలా బలవంతుడైన శత్రుఘ్నుడు.
రఘునాథ ఇతి ఖ్యాతిం గమిష్యతి మహామనాః । తేషామనంతనామాని రామస్య బలినః సఖి
ఆ మహాత్ముడు రఘునాథుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందతాడు. ఓ సఖీ, వీరిలో రామునికి ఎన్నో పేర్లు ఉన్నాయి.
పద్మకోశ ఇవ శోభనం ముఖం । పంకజాభనయనే సుదీర్ఘకే । ఉన్నతా పృథుమనోహరా నసా । వల్గుసంగత మనోహరే భ్రువౌ
పద్మపు మొగ్గలా అందమైన ముఖం, పద్మదళాల్లాంటి పొడవైన కళ్ళు, ఎత్తుగా, వెడల్పుగా, ఆకర్షణీయంగా ఉన్న ముక్కు, సొగసుగా కలిసిన ఆకర్షణీయమైన కనుబొమ్మలు.
జానులంబిత మనోహరౌ భుజౌ । కంబుశోభిగలకోఽతిహ్రస్వకః । సత్కపాటతలవిస్తృతశ్రికం । వక్ష ఏతదమలం సలక్ష్మకమ్
మోకాళ్ల వరకు పొడవుగా, ఆకర్షణీయంగా ఉన్న చేతులు, శంఖంలా మెరిసే మెడ, అసలు చిన్నదిగా లేదు. బలంగా, విశాలంగా, శుభ్రంగా, లక్షణాలతో కూడిన ఛాతీ, బలమైన భుజాలు.