యస్యాభవాదృశః స్వామీ దేవసంస్తుతసత్పదః । తస్యాః సర్వం వరీవర్తి న కించిదవశిష్యతే
దేవతలు స్తుతించే నీలాంటి భర్తను పొందినవారికి అన్నీ లభిస్తాయి; ఏదీ లోటుగా ఉండదు.
త్వమాగ్రహాత్పృచ్ఛసి మాం దోహదం మనసి స్థితమ్ । బ్రవీమి పురతః సత్యం తవ స్వామిన్మనోహర
నువ్వు నా మనసులోని కోరికను పట్టుదలగా అడుగుతున్నావు. ప్రియమైనవాడా, నీ ముందు నిజం చెబుతాను.
చిరం జాతం మయా సత్యో లోపాముద్రాదికాః స్త్రియః । దృష్ట్వా స్వామిన్మనో ద్రష్టుం తా ఉత్సుకతి సుందరీః
చాలా కాలంగా, లోపాముద్రాదులాంటి సతీమంతులు చూడాలని నా మనసులో కోరిక ఉంది. ఓ ప్రభూ, ఆ అందమైన వారిని దర్శించాలన్న తపన నాకు ఉంది.
రాజ్యం ప్రాప్తా త్వయా సార్ద్ధమనేకసుఖమాస్థితా । కృతఘ్నాహం కదాపీహ తా నమస్కర్తుమానసా
నీవు నాకు రాజ్యాన్ని ఇచ్చి, అనేక సుఖాలు అనుభవించాను. నేను కృతఘ్నురాలిని కాదు; వారికి మనసారా నమస్కరించాలనుకుంటున్నాను.
తత్ర గత్వా తపఃకోశాన్వస్త్రాద్యైః పరిపూజయే । రత్నాని చైవ భాస్వంతి భూషా అపి సమర్పయే
అక్కడికి వెళ్లి తపస్సు చేసే స్త్రీలను వస్త్రాదులతో సత్కరించాలనుకుంటున్నాను. విలువైన రత్నాలు, అలంకారాలు కూడా సమర్పించాలనుకుంటున్నాను.
యథా మే తోషితాః సత్యో దదత్యాశీర్మనోహరాః । ఏష మే దోహదః కాంత పరిపూరయ మానసః
వారు నాతో సంతృప్తిగా ఉండి, మధురమైన ఆశీర్వాదాలు ఇవ్వాలని నా కోరిక. ప్రియమైనవాడా, ఇదే నా మనసులోని కోరిక, దయచేసి నెరవేర్చు.
ఇత్థమాకర్ణ్య వచనం సీతాయాః సుమనోహరమ్ । జగాద పరమప్రీతో రామచంద్రః ప్రియాం ప్రతి
సీతా దేవి చెప్పిన మధురమైన మాటలు విని, రామచంద్రుడు ఎంతో సంతోషంతో తన ప్రియమైన భార్యతో ఇలా అన్నాడు.
ధన్యాసి జానకీ ప్రాతర్గమిష్యసి తపోధనాః । ప్రేక్ష్యతాస్తు కృతార్థా త్వమాగమిష్యసి మేంఽతికమ్
జానకీ, నువ్వు ధన్యురాలివి. రేపు ఉదయమే తపస్సు చేసే స్త్రీలను దర్శించడానికి వెళ్ళవచ్చు. వారిని చూసి, నీ కోరిక నెరవేర్చుకుని, తిరిగి నా వద్దకు రమ్ము.
ఇతి రామవచః శ్రుత్వా పరమాం ప్రీతిమాప సా । ప్రాతర్మమ భవత్యద్ధా తాపసీనాం సమీక్షణమ్
రాముడు చెప్పిన మాటలు వినగానే ఆమెకు పరమానందం కలిగింది. 'రేపు ఉదయం నువ్వు తప్పకుండా తపస్వులను చూడగలవు' అని ఆమె చెప్పింది.
అథ తన్నిశి రామేణ చారాః కీర్తిం నిజాం శ్రుతామ్ । ప్రేక్షితుం ప్రేషితాస్తే తు నిశీథే హ్యగమనఞ్ఛనైః
ఆ రాత్రి రాముడు తన కీర్తిని వినిన గూఢచారులను పరిశీలించడానికి పంపించాడు; వారు అర్ధరాత్రి నిశ్శబ్దంగా వెళ్లారు.
తే ప్రత్యహం రామకథాః శృణ్వంతః సుమనోహరాః । తద్దినే గతవంతస్తు ధనాఢ్యస్య గృహం మహత్
ప్రతి రోజూ వారు రాముని కథలు ఆహ్లాదంగా వింటూ, ఆ రోజు ధనికుడి పెద్ద ఇంటికి వెళ్లారు.
దీపం వీక్ష్య ప్రజ్వలంతం వచనం వీక్ష్య మానుషమ్ । స్థితాస్తత్ర క్షణం చారాః సమశృణ్వన్యశో భృశమ్
వారు అక్కడ దీపం వెలుగుతూ, మానవుల మాటలు వినిపిస్తుండగా, గూఢచారులు క్షణం పాటు నిలబడి ఆ సంభాషణను ఆసక్తిగా విన్నారు.
తత్ర కాచన వామాక్షీ బాలకం ప్రతి హర్షితా । స్తనం ధయంతం నిజగౌ వాక్యం తు సుమనోహరమ్
అక్కడ అందమైన కన్నులు కలిగిన ఒక మహిళ, తన బిడ్డను ఆనందంగా చూసి, అతడు తన పొదుపు పాలు తాగుతుండగా మధురమైన మాటలు చెప్పింది.
పిబ పుత్ర యథేష్టం త్వం స్తన్యం మమ మనోహరమ్ । పశ్చాత్తవ సుదుష్ప్రాపం భవిష్యతి మమాత్మజ
నా కుమారా, నువ్వు ఇష్టమొచ్చినంత నా మధురమైన పాలను తాగు; తరువాత, నా బిడ్డా, నీకు ఈ పాలు పొందడం చాలా కష్టం అవుతుంది.
ఏతత్పుర్యాః పతీ రామో నీలోత్పలదలప్రభః । తత్పురీస్థజనానాం తు న భవిష్యతి వై జనుః
ఈ నగరానికి అధిపతి అయిన రాముడు, నీలకమలదళంలా ప్రకాశిస్తున్నవాడు, ఈ నగర ప్రజలకు మరల జననం జరగనీయడు.
జన్మాభావాత్కథం పానం స్తన్యస్య భువి జాయతే । తస్మాత్పిబ ముహుః స్తన్యం దుర్ల్లభం హృది మన్య చ
పునర్జన్మ లేకపోతే భూమిపై పాలు తాగడం ఎలా జరుగుతుంది? అందుకే, ఈ అరుదైన పాలను మళ్లీ మళ్లీ తాగు, హృదయంలో నిలుపుకో.
యే శ్రీరామం స్మరిష్యంతి ధ్యాయంతి చ వదంతి యే । తేషామపి పయఃపానం న భవిష్యతి జాతుచిత్
శ్రీరాముని జ్ఞాపకం చేసేవారు, ధ్యానం చేసేవారు, మాట్లాడేవారు — వారికీ ఇకపై పాలు తాగడం జరగదు.
ఇత్యాదివాక్యం సంశ్రుత్య శ్రీరామయశసోఽమృతమ్ । హర్షితాః ప్రయయుర్గేహమన్యద్భాగ్యవతో మహత్
ఇలాంటి శ్రీరాముని కీర్తితో అమృతంలా ఉన్న మాటలు విని, ఆనందంగా గూఢచారులు మరో భాగ్యవంతుడి పెద్ద ఇంటికి వెళ్లారు.
తావదన్యశ్చరస్తత్ర మనోరమమిదం గృహమ్ । మత్వా తిష్ఠన్హి రామస్య క్షణం శుశ్రూషయా యశః
అంతలో, మరో గూఢచారి అక్కడ ఆ అందమైన ఇంటిని పరిశీలిస్తూ, క్షణం పాటు రాముని కీర్తిని వింటూ నిలబడ్డాడు.
తత్ర కాచిన్నిజం కాంతం పర్యంకోపరి సుస్థితమ్ । తాంబూలం చర్వతీ దత్తం భర్త్తాస్నేహేన సుందరీ
అక్కడ ఒక అందమైన మహిళ, తన ప్రియుడితో మంచంపై బాగా కూర్చొని, భర్త ప్రేమతో ఇచ్చిన తాంబూలాన్ని నమిలింది.
కంకణస్వరశోభాఢ్యా కర్పూరాగరుధూపితా । కాంతం వీక్ష్య చలన్నేత్రా కామరూపమవోచత
కంకణాల శబ్దంతో అలంకరించబడిన, కర్పూరం మరియు అగరువా వాసనతో పరిమళించిన, కోరికతో కదిలే కన్నులతో, తన అందమైన ప్రియుడిని చూసి ఆమె మాట్లాడింది.
నాథ త్వం తాదృశో మహ్యం భాసి యాదృగ్రఘోః పతిః । అత్యంతం సుందరతరం వపుర్బిభ్రత్సుకోమలమ్
ప్రియతమా, నువ్వు నాకు రఘువంశాధిపతి లా కనిపిస్తున్నావు; అత్యంత అందమైన, మృదువైన రూపాన్ని ధరించి ఉన్నావు.
పద్మప్రాంతం నేత్రయుగ్మం వక్షో మోహనవిస్తృతమ్ । భుజౌ చ సాంగదౌ బిభ్రత్సాక్షాద్రామ ఇవాసి మే
పద్మపు అంచుల్లా ఉన్న కన్నులు, ఆకర్షణీయంగా విస్తరించిన ఛాతి, బలమైన భుజాలు కలిగి, నువ్వు నాకు రాముడు లా కనిపిస్తున్నావు.
ఇతి వాక్యం సమాకర్ణ్య కాంతాయాః సుమనోహరమ్ । ఉవాచ నేత్రయోః ప్రాంతం నర్తయన్కామసుందరః
తన ప్రియురాలి మధురమైన మాటలు విని, కోమలమైనవాడు, కన్నుల అంచులు నర్తిస్తూ, ఇలా సమాధానమిచ్చాడు:
శృణు కాంతే త్వయా ప్రోక్తం సాధ్వ్యా తు సుమనోహరమ్ । పతివ్రతానాం తద్యోగ్యం స్వకాంతో రామ ఏవ హి
ప్రియతమా, నువ్వు చెప్పినది నిజంగా మధురంగా ఉంది; అది సతీధర్మానికి అనువైనది. పతివ్రతలకు వారి భర్తే రాముడు.
పరం క్వాహం మందభాగ్యః క్వ రామో భాగ్యవాన్మహాన్ । క్వ చాహం కీటవత్తుచ్ఛః క్వ బ్రహ్మాదిసురార్చితః
నాకు ఎంత అదృష్టం లేదు, నేను ఎంత చిన్నవాడిని; రాముడు ఎంత గొప్పవాడు, ఎంత భాగ్యవంతుడు! నేను ఎంత తక్కువవాడిని, కీటకంలా ఉన్నాను; ఆయన బ్రహ్మాదులూ పూజించేవాడు.
ఖద్యోతః క్వ నభోరత్నం శలభః క్వ ను పామరః । గజారిః క్వ మృగేంద్రోఽసౌ శశకః క్వ ను మందధీః
పురుగు వెలుగు ఎక్కడ, ఆకాశపు విలువైన రత్నం ఎక్కడ? చిట్టడుపురుగు ఎక్కడ, ఏనుగులకు శత్రువైన సింహం ఎక్కడ? మెల్లగా ఆలోచించే కుందేలు ఎక్కడ?
క్వ చ సా జాహ్నవీ దేవీ క్వ రథ్యా జలముత్పథమ్ । క్వ మేరుః సురసంవాసః క్వ గుంజాపుంజకోల్పకః
ఆ పవిత్రమైన గంగా దేవి ఎక్కడ, వీధి పక్కన ఉన్న కాలువ నీరు ఎక్కడ? దేవతల నివాసమైన మెరు పర్వతం ఎక్కడ, గుంజ గింజల గుట్ట ఎక్కడ?
తథాహం క్వ క్వ రామోఽసౌ యత్పాదరజసాంగనా । శిలీభూతా క్షణాజ్జాతా బ్రహ్మమోహనరూపధృక్
అలాగే, నేను ఎక్కడ, ఆ రాముడు ఎక్కడ? ఆయన పాదధూళి నా శరీరాన్ని తాకగానే, క్షణంలోనే నేను బలమైన రూపంలో మారిపోయాను, బ్రహ్మను కూడా మాయలో పడేసే రూపాన్ని పొందాను.
ఇతి వాక్యం ప్రబ్రువాణం పరిరేభే నిజం పతిమ్ । జాతకామా హృతప్రేమ్ణా నర్తిత భ్రూ ధనుర్ధరా
ఇలా మాట్లాడుతూ, ఆమె తన భర్తను ఆలింగనం చేసుకుంది. కోరిక కలిగి, ప్రేమలో మునిగిపోయి, తన కనుబొమ్మలు విల్లు లాగినట్టు ఊగుతూ ఆనందించింది.