చంపకో ముక్తమస్త్రం తద్దృష్ట్వా సర్వాస్త్రకోవిదః । తత్సంహర్తుం తదేవాస్త్రం ముమోచ రిపుముద్యతమ్
చంపకుడు, అన్ని ఆయుధాల్లో నిపుణుడు, ఆ ఆయుధాన్ని వదిలినదాన్ని చూసి, శత్రువు మీదికి అదే ఆయుధాన్ని ప్రతిఘటించేందుకు వదిలాడు.
ద్వయోరేకతమం తేజః ప్రలయం మేనిరే జనాః । సంజహార తదాస్త్రాస్త్రమేకీభూతం పరాస్త్రకమ్
ఆ ఇద్దరి తేజస్సు కలిసిపోతే ప్రపంచం నాశనం అవుతుందని జనులు భావించారు. ఆ సమయంలో ఆ ఆయుధాలు కలిసిపోయి పరస్పరం నశించాయి.
తత్కర్మచాద్భుతం దృష్ట్వా పుష్కలస్తిష్ఠతిష్ఠ చ । బ్రువఞ్ఛరానమోఘాంస్తు చంపకం స క్రుధాహనత్
ఆ అద్భుత కార్యాన్ని చూసి, పుష్కలుడు 'నిలు, నిలు!' అని పిలిచి, కోపంతో తప్పకుండా తగిలే బాణాలతో చంపకుని కొట్టాడు.
చంపకస్తాఞ్ఛరాన్ముక్తానగణయ్య మహామనాః । రామాస్త్రం ప్రముమోచాథ పుష్కలం ప్రతి దారుణమ్
చంపకుడు, ఆ బాణాలను లెక్కచేయకుండా, మహా మనస్సుతో, పుష్కలుని మీద దారుణమైన రామాస్త్రాన్ని వదిలాడు.
తన్ముక్తమస్త్రమాలోక్య చంపకేన మహాత్మనా । ఛేత్తుం యావన్మనశ్చక్రే తావద్గ్రస్తః శరేణ సః
ఆ ఆయుధాన్ని వదిలినదాన్ని చూసి, మహాత్ముడైన చంపకుడు దాన్ని కోయాలని సంకల్పించగా, అంతకుముందే ఒక బాణంతో పట్టుబడ్డాడు.
బద్ధశ్చంపకవీరేణ రథే స్వే స్థాపితః పునః । పురం ప్రేషయితుం తావన్మనశ్చక్రే మహామనాః
వీరుడు చంపకుని చేత బంధించబడి, మళ్లీ తన రథంలో పెట్టబడ్డాడు. అప్పుడు అతడు గొప్ప మనస్సుతో అతన్ని పట్టణానికి పంపాలని సంకల్పించాడు.
హాహాకారో మహానాసీద్బద్ధే పుష్కలసంజ్ఞికే । శత్రుఘ్నం ప్రయయుర్యోధాః పలాయనపరాయణాః
పుష్కలుడు బంధించబడినప్పుడు, 'హాయ్ హాయ్' అంటూ పెద్ద అరుపు వినిపించింది. యోధులు పారిపోవడానికి శత్రుఘ్నుని వైపు పరుగెత్తారు.
భగ్నాంస్తాన్వీక్ష్య శత్రుఘ్నో హనూమంతమువాచ హ । కేన వీరేణ మే భగ్నం బలం వీరైరలంకృతమ్
వారు ఓడిపోయిన దాన్ని చూసి, శత్రుఘ్నుడు హనుమంతుడిని అడిగాడు: 'నా బలగాన్ని, వీరులతో అలంకరించబడినదాన్ని, ఏ వీరుడు ఓడించాడు?'
తదోవాచ మహీనాథ పుష్కలం పరవీరహా । బద్ధ్వా నయతి వీరోఽసౌ చంపకః స్వపదోద్ధురః
అప్పుడు భూమిపతి, శత్రువులను జయించే వాడు, ఇలా అన్నాడు: 'ఆ ధైర్యవంతుడు చంపకుడు, పుష్కలుడిని బంధించి, తన బలాన్ని గర్విస్తూ తీసుకుపోతున్నాడు.'
తస్యేదృగ్వాక్యమాకర్ణ్య శత్రుఘ్నః కోపసంయుతః । ఉవాచ పవనోద్భూతం మోచయాశు నృపాత్మజాత్
ఆ మాటలు విని, శత్రుఘ్నుడు కోపంతో హనుమంతుని చూచి ఇలా అన్నాడు: 'రాజకుమారుడైన పుష్కలుడిని వెంటనే విడిపించు.'
మహాబలః సుతశ్చాస్య బద్ధ్వా యః పుష్కలం భటమ్ । తస్మాన్మోచయ వీరాగ్ర్య కథం తిష్ఠసి చాహవే
'ఆ మహాబలుడు తన కుమారుడిని బంధించి ఉంచాడు. ఓ వీరులలో శ్రేష్ఠుడా, నీవు ఎందుకు యుద్ధరంగంలో నిల్చొని చూస్తున్నావు? వెంటనే అతన్ని విడిపించు.'
ఏతద్వాక్యం సమాకర్ణ్య హనూమానోమితి బ్రువన్ । జగామ తం మోచయితుం పుష్కలం చంపకాద్భటాత్
ఆ మాటలు విని, హనుమంతుడు 'అలాగు' అని చెప్పి, చంపకుని చేత బంధించబడిన పుష్కలుడిని విడిపించడానికి వెళ్లాడు.
హనూమంతమథాలోక్య తం మోచయితుమాగతమ్ । బాణైః శతైశ్చ సాహస్రైర్జఘాన పరకోపనః
హనుమంతుడు పుష్కలుడిని విడిపించడానికి వస్తున్నాడని చూసి, శత్రువు కోపంతో వందలాది, వేలాది బాణాలతో అతనిపై విసిరాడు.
బాణాంస్తాన్స బభంజాశు ముక్తాంస్తేన మహాత్మనా । పునరప్యేనమేవాశు బాణాన్ముంచన్మహానభూత్
ఆ మహాత్ముడు హనుమంతుడు, శత్రువు వదిలిన ఆ బాణాలను వెంటనే విరిగిపోయేలా చేసాడు. అయినా, ఆ శక్తివంతుడు మరలా త్వరగా బాణాలను వదిలాడు.
తాన్సర్వాంశ్చూర్ణయామాస నారాచాన్వైరిమోచితాన్ । శాలం కరే సమాధృత్య జఘాన నృపనందనమ్
శత్రువు వదిలిన ఆ ఇనుప అంచుల బాణాలన్నింటినీ హనుమంతుడు పటాపంచలు చేసాడు. తర్వాత ఒక శాలవృక్షాన్ని చేతిలో పట్టుకొని, రాజకుమారుడిని కొట్టాడు.
శాలం తేన వినిర్ముక్తం తిలశః కృతవాన్బలీ । గజో హనూమతా ముక్తో నృపనందన మస్తకే
హనుమంతుడిపై విసిరిన ఆ శాలవృక్షాన్ని అతడు చిన్నచిన్న ముక్కలుగా చేసాడు. ఆ తరువాత, ఒక ఏనుగుతో రాజకుమారుడి తలపై దెబ్బ కొట్టాడు.
సోఽప్యాహతశ్చంపకేన మృతో భూమౌ పపాతసః । శిలాః సంమోచయామాస హనూమాన్పరమాస్త్రవిత్
ఆ చంపకుడు కొట్టిన ఏనుగు నేలపై పడిపోయి చనిపోయింది. అప్పుడు హనుమంతుడు, అస్త్రవిద్యలో నిపుణుడు, రాళ్లను వదిలాడు.
చంపకస్తాః శిలాః సర్వాః క్షణాచ్చూర్ణితవాన్భృశమ్ । బాణయంత్రికయా బ్రహ్మన్మహచ్చిత్రమభూదిదమ్
చంపకుడు ఆ రాళ్లన్నింటినీ క్షణంలోనే బలంగా పిండిపారేశాడు. తన బాణయంత్రంతో ఆ పని చేశాడు. బ్రాహ్మణా, ఇది గొప్ప ఆశ్చర్యంగా కనిపించింది.
స్వముక్తాస్తాః శిలాః సర్వాశ్చూర్ణితా వీక్ష్య మారుతిః । చుకోప హృదయేఽత్యతం బహువీర్యమితి స్మరన్
తాను విసిరిన రాళ్లన్నీ పిండిపారిపోయినట్టు చూసి, హనుమంతుడు తన గొప్ప వీరత్వాన్ని గుర్తుచేసుకొని, హృదయంలో తీవ్ర కోపంతో నిండిపోయాడు.
ఆగత్య చ కరే ధృత్వా నభస్యుత్పతితః కపిః । తావద్యయౌ నేత్రపథాదుపరి క్షిప్రవేగవాన్
అప్పుడా వానరుడు మరో రాయిని చేతిలో పట్టుకొని, ఆకాశంలోకి ఎగిరి, వేగంగా పైకి పోయి, అందరి చూపుకు అందకుండా దూరంగా వెళ్లాడు.
చంపకస్తం హనూమంతం యుయుధే నభసి స్థితః । బాహుయుద్ధేన మహతా తాడితః కపిపుంగవః
ఆ సమయంలో, చంపకుడు ఆకాశంలో నిల్చున్న హనుమంతునితో గొప్ప చేతిపోరాటం చేశాడు. వానరులలో శ్రేష్ఠుడైన హనుమంతుని కొట్టాడు.
చుకోప మానసే వీరో గర్వపర్వతదారుణః । పదా ధృత్వా చంపకం తం తాడయామాస భూతలే
ఆ వీరుడు, గర్వపర్వతంలా ఉగ్రంగా, మనసులో కోపంతో నిండిపోయాడు. తన కాలుతో చంపకుని పట్టుకొని, భూమిపై బలంగా కొట్టాడు.
తాడితోఽసౌ కపీంద్రేణ క్షణాదుత్థాయ వేగవాన్ । హనూమంతం తు లాంగూలే ధృత్వా బభ్రామ సర్వతః
వానరుల అధిపతి కొట్టిన వెంటనే, చంపకుడు క్షణంలో లేచి, హనుమంతుని తోకను పట్టుకొని, చుట్టూ తిరిగాడు.
కపీంద్రస్తద్బలం వీక్ష్య హసన్పాదేఽగ్రహీత్పునః । భ్రామయిత్వా శతగుణం గజోపస్థే హ్యపాతయత్
వానరుల రాజు ఆ శక్తిని చూసి నవ్వాడు. మళ్లీ అతన్ని కాలితో పట్టుకొని, వందసార్లు తిప్పి, ఏనుగు మీద పడేశాడు.
పపాత భూమౌ సుబలో రాజసూనుః స చంపకః । మూర్చ్ఛితో వీరభూషాఢ్యమలంకుర్వన్రణాంగణమ్
ఆ రాజకుమారుడు చంపకుడు, బలవంతుడు, భూమిపై పడిపోయి, మూర్చిపోయాడు. అతని వీరభూషణాలతో యుద్ధరంగం అలంకరించబడింది.
తదా హాహేతి వై లోకాశ్చుక్రుశుశ్చంపకానుగాః । పుష్కలం మోచయామాస బద్ధం చంపకపాశతః
అప్పుడు చంపకుని అనుచరులు 'హా హా' అని అరవసాగారు. హనుమంతుడు, చంపకుని బంధనాల నుండి పుష్కలుడిని విడిపించాడు.
శేష ఉవాచ। చంపకం పతితం దృష్ట్వా సురథః క్షత్రియో బలీ । పుత్రదుఃఖపరీతాంగో జగామ స్యందనే స్థితః
శేషుడు ఇలా చెప్పాడు: చంపకుడు పడిపోయిన దృశ్యం చూసి, బలవంతుడైన క్షత్రియుడు సురథుడు తన కుమారుని బాధతో బాధపడుతూ, రథంలో నిలబడి ముందుకు సాగాడు.
కపీంద్రమాజుహావాథ సురథః కోపసంయుతః । నిఃశ్వాసవేగం సంముంచన్మహాబలసమన్వితః
ఆ సమయంలో కోపంతో ఉప్పొంగిన సురథుడు, గొప్ప బలంతో కూడిన వానరాధిపతిని గట్టిగా ఊపిరి పీల్చుతూ పిలిచాడు.
ఆహ్వయానం నృపం దృష్ట్వా నిజం వీరః కపీశ్వరః । జగామ తం మహావీరో మహావేగసమన్వితః
ఆ రాజు సవాల్ను చూసిన వానరాధిపతి, మహా వీరుడు, అపార వేగంతో అతని దగ్గరకు వచ్చాడు.
తమాగతం హనూమంతం తృణీకుర్వం తముద్భటాన్ । ఉవాచ సురథో రాజా మేఘగంభీరసుస్వరః
హనుమంతుడు వచ్చి, అక్కడున్న భయంకరమైన యోధులను లెక్కచేయకుండా నిలబడగా, రాజు సురథుడు మేఘగంభీరమైన స్వరంతో అతనితో మాట్లాడాడు.