మన్నామయో మధౌ సర్వాఞ్ఛోభనాన్విదధాతి వై । మధుపాయంరసావా సంత్యజంతి మధుమోహితాః
వసంతంలో నా పేరు శుభాన్ని కలిగిస్తుంది. తేనె మత్తులో మునిగిపోయినవారు తేనెరసాన్ని కూడా వదిలేస్తారు.
వర్ణేన స్వర్ణసదృశో మధ్యే లింగవపుర్ధరః । తదాఖ్యయాభిధాం వీర జానీహి మమ మోహినీమ్
నా వర్ణం బంగారంలా మెరిసిపోతుంది, నేను పురుషాకారాన్ని కలిగి ఉన్నాను. ఆ పేరుతో, ఓ వీరా, నా మోహనమైన స్వరూపాన్ని తెలుసుకో.
యుధ్యస్వ బాణైః ప్రధనేన కో జేతుం హి మాం క్షమః । ఇదానీం దర్శయిష్యామి స్వపరాక్రమమద్భుతమ్
బాణాలతో ముందుండి యుద్ధం చేయు — నన్ను గెలవగలవాడు ఎవడు? ఇప్పుడు నా అద్భుతమైన పరాక్రమాన్ని చూపిస్తాను.
శేష ఉవాచ। ఇతి శ్రుత్వా మహద్వాక్యం పుష్కలో హృది తోషితః । తం దుర్జయం మన్యమానః శరాన్ముంచన్రణేఽభవత్
శేషుడు చెప్పాడు: ఆ గొప్ప మాటలు విని, పుష్కలుడు హృదయంలో ఆనందించాడు. అతడిని ఓడించడం కష్టం అనుకుని, యుద్ధంలో బాణాలు వదలడం ప్రారంభించాడు.
శరసంఘం ప్రముంచంతం కోటిధా పుష్కలం యయౌ । చంపకః కోపసంయుక్తో ధనుః సజ్యమథాకరోత్
పుష్కలుడు కోట్లాది బాణాలను వదులుతుండగా, కోపంతో ఉప్పొంగిన చంపకుడు తన ధనుస్సును సిద్ధం చేసుకున్నాడు.
ముమోచ నిశితాన్బాణాన్వైరివృందవిదారణాన్ । స్వనామచిహ్నితాన్స్వర్ణపుంఖభాగసమన్వితాన్
అతడు పదునైన బాణాలను, శత్రువుల సమూహాలను చీల్చేలా, తన పేరుతో గుర్తు వేసి, బంగారు అంచులతో అలంకరించి వదిలాడు.
తాంశ్చిచ్ఛేద మహావీరః పుష్కలః ప్రధనాంగణే । శరాంధకారం సర్వత్ర ముంచన్బాణాఞ్ఛిలాశితాన్
మహావీరుడైన పుష్కలుడు యుద్ధరంగంలో వాటిని కోసేశాడు. రాళ్లతో ఉన్న పదునైన బాణాలను వదులుతూ, ఆకాశాన్ని చీకటిగా మార్చేశాడు.
స్వబాణచ్ఛేదనం దృష్ట్వా కృతం వీరేణ చంపకః । ఆహ్వయామాస బలినం పుష్కలం కోపపూరితః
తన బాణాలను పుష్కలుడు కోసినదాన్ని చూసి, చంపకుడు కోపంతో పుష్కలుని యుద్ధానికి ఆహ్వానించాడు.
మా ప్రయాహి రణం త్యక్త్వేతి బ్రువన్సమరే పునః । పుష్కలం హృదయే బాణైర్వివ్యాధ దశభిస్త్వరన్
"యుద్ధాన్ని వదిలిపెట్టి పోవద్దు!" అని యుద్ధంలో మళ్లీ పిలుస్తూ, చంపకుడు పుష్కలుని హృదయంలో పది బాణాలతో వేగంగా గాయపరిచాడు.
తే బాణాః పుష్కలస్యాహో హృదయే తీవ్రవేగినః । ఆగత్య సుభృశం లగ్నాః శోణితం పపురూర్జితమ్
ఆ బాణాలు పుష్కలుని హృదయంలో వేగంగా దూసుకెళ్లి బలంగా తగిలి, అతని రక్తాన్ని దాహంగా పీల్చాయి.
తైర్బాణైర్వ్యథితో వీరః శరాన్పంచ సమాదదే । సుతీక్ష్ణాగ్రాన్మహాకోపాద్వారయన్పర్వతానివ
ఆ బాణాలతో బాధపడిన వీరుడు, మహా కోపంతో, అత్యంత పదునైన అయిదు బాణాలు తీసుకుని, అవి కొండలు లాగ అడ్డగించాడు.
తే బాణాస్తస్య బాణాశ్చ పరస్పరమథోర్జితాః । ఆకాశే రచితాశ్ఛిన్నాః శతధా రాజసూనునా
ఆ బాణాలు, అతని బాణాలు ఒకదానికొకటి గట్టిగా ఢీకొని, ఆకాశంలోనే రాజ కుమారుడు వాటిని వంద ముక్కలుగా చెదరగొట్టాడు.
ఛిత్త్వా బాణాన్సుతీక్ష్ణాగ్రాన్సురథాంగోద్భవో బలీ । బాణాఞ్ఛతం సమాధత్త పుష్కలం తాడితుం హృది
పదునైన ఆ బాణాలను కోసిన తరువాత, సురథుని కుమారుడు, యుద్ధంలో బలవంతుడు, హృదయాన్ని గాయపర్చేందుకు వంద బాణాలు తీసుకున్నాడు.
తే బాణాః శతధాచ్ఛిన్నాః పుష్కలేన మహాత్మనా । అపతన్సమరోపాంతే శరవేగప్రపీడితాః
పుష్కలుడు, మహాత్ముడు, ఆ బాణాలను వంద ముక్కలుగా కోసి, బాణాల వేగానికి తాళలేక అవి యుద్ధాంతంలో నేలపై పడ్డాయి.
తదా తత్సుమహత్కర్మ దృష్ట్వా రాజ్ఞః సుతో బలీ । సహస్రేణ శరాణాం చ తాడయన్వక్షసి స్ఫుటమ్
ఆ గొప్ప కార్యాన్ని చూసి, రాజ కుమారుడు బలంతో, పుష్కలుని ఛాతీపై స్పష్టంగా వెయ్యి బాణాలతో కొట్టాడు.
తానప్యాశు ప్రచిచ్ఛేద పుష్కలః పరమాస్త్రవిత్ । పునరప్యాశు స్వే చాపే సమాధత్తాయుతం శరాన్
పుష్కలుడు, అస్త్రవిద్యలో నిపుణుడు, ఆ బాణాలను వేగంగా కోసి, మళ్లీ తన విల్లులో పది వేల బాణాలు పెట్టాడు.
తానప్యాశు ప్రచిచ్ఛేద పుష్కలః పరమాస్త్రవిత్ । తతోఽత్యతం ప్రకుపితః శరవృష్టిమథాకరోత్
పుష్కలుడు, పరమాస్త్రవిద్యలో నిపుణుడు, ఆ బాణాలను కూడా త్వరగా కోసి, ఆ తర్వాత అత్యంత కోపంతో బాణ వర్షాన్ని కురిపించాడు.
శరవృష్టిం సమాయాంతీం మత్వా చంపక వీరహా । సాధుసాధుప్రశంసంతం పుష్కలం సమతాడయత్
బాణ వర్షం వస్తున్నదని గమనించి, చంపకుడు, వీరులను సంహరించినవాడు, పుష్కలుని నైపుణ్యాన్ని ప్రశంసిస్తూ అతన్ని బలంగా కొట్టాడు.
పుష్కలశ్చంపకం దృష్ట్వా మహావీర్యసమన్వితమ్ । బ్రహ్మణోఽస్త్రసమాధత్త స్వే చాపే సర్వశస్త్రవిత్
పుష్కలుడు, మహా పరాక్రమంతో ఉన్న చంపకుని చూసి, అన్ని ఆయుధాల్లో నిపుణుడై, తన విల్లులో బ్రహ్మాస్త్రాన్ని పెట్టాడు.
తేన ముక్తం మహాశస్త్రం ప్రజజ్వాల దిశో దశ । ఖం రోదసీ వ్యాప్య విశ్వం ప్రలయం కర్తుముద్యతమ్
ఆ మహా ఆయుధాన్ని వదిలినప్పుడు, అది పది దిశల్లో మండిపడి, ఆకాశం, భూమిని నింపి, ప్రపంచాన్ని నాశనం చేయడానికి సిద్ధంగా నిలిచింది.
చంపకో ముక్తమస్త్రం తద్దృష్ట్వా సర్వాస్త్రకోవిదః । తత్సంహర్తుం తదేవాస్త్రం ముమోచ రిపుముద్యతమ్
చంపకుడు, అన్ని ఆయుధాల్లో నిపుణుడు, ఆ ఆయుధాన్ని వదిలినదాన్ని చూసి, శత్రువు మీదికి అదే ఆయుధాన్ని ప్రతిఘటించేందుకు వదిలాడు.
ద్వయోరేకతమం తేజః ప్రలయం మేనిరే జనాః । సంజహార తదాస్త్రాస్త్రమేకీభూతం పరాస్త్రకమ్
ఆ ఇద్దరి తేజస్సు కలిసిపోతే ప్రపంచం నాశనం అవుతుందని జనులు భావించారు. ఆ సమయంలో ఆ ఆయుధాలు కలిసిపోయి పరస్పరం నశించాయి.
తత్కర్మచాద్భుతం దృష్ట్వా పుష్కలస్తిష్ఠతిష్ఠ చ । బ్రువఞ్ఛరానమోఘాంస్తు చంపకం స క్రుధాహనత్
ఆ అద్భుత కార్యాన్ని చూసి, పుష్కలుడు 'నిలు, నిలు!' అని పిలిచి, కోపంతో తప్పకుండా తగిలే బాణాలతో చంపకుని కొట్టాడు.
చంపకస్తాఞ్ఛరాన్ముక్తానగణయ్య మహామనాః । రామాస్త్రం ప్రముమోచాథ పుష్కలం ప్రతి దారుణమ్
చంపకుడు, ఆ బాణాలను లెక్కచేయకుండా, మహా మనస్సుతో, పుష్కలుని మీద దారుణమైన రామాస్త్రాన్ని వదిలాడు.
తన్ముక్తమస్త్రమాలోక్య చంపకేన మహాత్మనా । ఛేత్తుం యావన్మనశ్చక్రే తావద్గ్రస్తః శరేణ సః
ఆ ఆయుధాన్ని వదిలినదాన్ని చూసి, మహాత్ముడైన చంపకుడు దాన్ని కోయాలని సంకల్పించగా, అంతకుముందే ఒక బాణంతో పట్టుబడ్డాడు.
బద్ధశ్చంపకవీరేణ రథే స్వే స్థాపితః పునః । పురం ప్రేషయితుం తావన్మనశ్చక్రే మహామనాః
వీరుడు చంపకుని చేత బంధించబడి, మళ్లీ తన రథంలో పెట్టబడ్డాడు. అప్పుడు అతడు గొప్ప మనస్సుతో అతన్ని పట్టణానికి పంపాలని సంకల్పించాడు.
హాహాకారో మహానాసీద్బద్ధే పుష్కలసంజ్ఞికే । శత్రుఘ్నం ప్రయయుర్యోధాః పలాయనపరాయణాః
పుష్కలుడు బంధించబడినప్పుడు, 'హాయ్ హాయ్' అంటూ పెద్ద అరుపు వినిపించింది. యోధులు పారిపోవడానికి శత్రుఘ్నుని వైపు పరుగెత్తారు.
భగ్నాంస్తాన్వీక్ష్య శత్రుఘ్నో హనూమంతమువాచ హ । కేన వీరేణ మే భగ్నం బలం వీరైరలంకృతమ్
వారు ఓడిపోయిన దాన్ని చూసి, శత్రుఘ్నుడు హనుమంతుడిని అడిగాడు: 'నా బలగాన్ని, వీరులతో అలంకరించబడినదాన్ని, ఏ వీరుడు ఓడించాడు?'
తదోవాచ మహీనాథ పుష్కలం పరవీరహా । బద్ధ్వా నయతి వీరోఽసౌ చంపకః స్వపదోద్ధురః
అప్పుడు భూమిపతి, శత్రువులను జయించే వాడు, ఇలా అన్నాడు: 'ఆ ధైర్యవంతుడు చంపకుడు, పుష్కలుడిని బంధించి, తన బలాన్ని గర్విస్తూ తీసుకుపోతున్నాడు.'
తస్యేదృగ్వాక్యమాకర్ణ్య శత్రుఘ్నః కోపసంయుతః । ఉవాచ పవనోద్భూతం మోచయాశు నృపాత్మజాత్
ఆ మాటలు విని, శత్రుఘ్నుడు కోపంతో హనుమంతుని చూచి ఇలా అన్నాడు: 'రాజకుమారుడైన పుష్కలుడిని వెంటనే విడిపించు.'