అనుగృహ్ణంతు మాం సర్వే విప్రా యూయం కృపాలవః । తదా తైరనుగృహీతో యదా రామహయం భవాన్
'దయతో ఉండండి, బ్రాహ్మణులారా! మీరు కరుణావంతులు' అని ప్రార్థించాడు. అప్పుడు వారు అనుగ్రహించి, 'నీవు రాముని గుర్రమవుతావు' అని చెప్పారు.
స్తంభయిష్యతి వేగేన తతో రామకథాశ్రుతిః । పశ్చాన్ముక్తిర్భవిత్రీ తే శాపాదస్మాత్సుదారుణాత్
'అప్పుడు వేగంగా ఆగిపోతావు. ఆ తరువాత రామకథను వినగానే, ఈ భయంకరమైన శాపం నుండి విముక్తి పొందుతావు' అని మునులు చెప్పారు.
స ప్రోక్తో మునిభిర్దేవో రాక్షసత్వమితః ప్రభో । స్తంభయామాస రామాశ్వం మోచయానఘకీర్తనైః
మునులు చెప్పిన ప్రకారం, ఆ దేవుడు రాక్షస రూపంలోకి మారి, రాముని గుర్రాన్ని నిలిపేశాడు. పాపాలను తొలగించే కీర్తనలు పాడినప్పుడు అతడు విముక్తి పొందాడు.
శేష ఉవాచ। ఇతి ప్రోక్తం తు మునినా సంశ్రుత్య పరవీరహా । విస్మయం మానయామాస హృది శౌనకమబ్రవీత్
శేషుడు ఇలా అన్నాడు: మునివర్యుడు చెప్పిన మాటలు విని, శత్రువులను సంహరించే రాజు ఆశ్చర్యంతో మనసులో గౌరవించి, శౌనకునితో మాట్లాడాడు.
శత్రుఘ్న ఉవాచ। కర్మణో గహనా వార్తా యయా సాత్వకనామధృత్ । దివం ప్రాప్తోఽపి మహతా కర్మణా రాక్షసీకృతః
శత్రుఘ్నుడు ఇలా అన్నాడు: కర్మఫలితాలు ఎంత లోతైనవో చూడండి! సాత్వకుడు గొప్ప తపస్సుతో స్వర్గానికి వెళ్లినా, చివరికి రాక్షసుడయ్యాడు.
స్వామిన్వద మహర్షే త్వం కర్మణాం స్వగతిర్యథా । యేన కర్మవిపాకేన యాదృశం నరకం భవేత్
ప్రభూ! మహర్షీ! కర్మలకు ఫలితాలు ఎలా వస్తాయో, ఏ కర్మ ఫలితంతో ఏ నరకాన్ని పొందుతారో నాకు వివరంగా చెప్పండి.
శౌనక ఉవాచ। ధన్యోసి రాఘవశ్రేష్ఠ యత్తే మతిరియం శుభా । జానన్నపి హితార్థాయ లోకానాం త్వం బ్రవీషి భోః
శౌనకుడు ఇలా అన్నాడు: రాఘవులలో శ్రేష్ఠుడవైన రామా, నీకు ఇలాంటి మంగళకరమైన మనస్సు ఉండటం ఎంత అదృష్టమో! నీవు అన్నీ తెలిసినా, లోకహితార్థంగా మాట్లాడుతున్నావు, ఓ మహాత్మా!
కథయామి విచిత్రాణాం కర్మణాం వివిధా గతీః । తాః శృణుష్వ మహారాజ యచ్ఛ్రుత్వా మోక్షమాప్నుయాత్
రాజా! ఎన్నో విధాలైన కర్మలకు కలిగే ఫలితాలను నేను చెప్పబోతున్నాను. వాటిని విను; వాటిని వినినవాడు మోక్షాన్ని పొందగలడు.
పరవిత్తం పరాపత్యం కలత్రం పారకం చ యః । బలాత్కారేణ గృహ్ణాతి భోగబుద్ధ్యా చ దుర్మతిః
ఎవరైనా దుష్టబుద్ధితో, బలవంతంగా పరాయివారి ధనం, ఆస్తి, భార్య లేదా ఇతర వస్తువులను అన్యాయంగా స్వాధీనం చేసుకుంటాడో—
కాలపాశేన సంబద్ధో యమదూతైర్మహాబలైః । తామిస్రే పాత్యతే తావద్యావద్వర్షసహస్రకమ్
అతడు కాలపాశంతో బంధించబడి, యముని బలమైన దూతల చేత పట్టుకొని, తామిస్ర నరకంలో వేల సంవత్సరాలు పడవేయబడతాడు.
తత్ర తాడనముద్ధూతాః కుర్వంతి యమకింకరాః । పాపభోగేన సంతప్తస్తతో యోనిం తు శౌకరీమ్
అక్కడ యముని సేవకులు అతడిని తీవ్రమైన కొట్లాటతో శిక్షిస్తారు. తన పాపఫలితంగా బాధపడిన అతడు, తరువాత పంది గర్భంలో జన్మిస్తాడు.
తత్ర భుక్త్వా మహాదుఃఖం మానుషత్వం గమిష్యతి । రోగాదిచిహ్నితం తత్ర దుర్యశో జ్ఞాపకం స్వకమ్
అక్కడ తీవ్రమైన దుఃఖాన్ని అనుభవించిన తరువాత, మానవ జన్మను పొందుతాడు. కానీ, ఆ జన్మలో వ్యాధులు, అపకీర్తి వంటి గుర్తులు అతని పూర్వపాపాన్ని తెలియజేస్తాయి.
భూతద్రోహం విధాయైవ కేవలం స్వకుటుంబకమ్ । పుష్ణాతి పాపనిరతః సోంఽధతామిస్రకే పతేత్
ఎవరైనా ఇతర ప్రాణులకు హాని చేసి, కేవలం తన కుటుంబాన్ని పోషిస్తూ పాపాలలో మునిగి ఉంటే, అతడు అంధతామిస్ర నరకంలో పడతాడు.
యే నరా ఇహ జంతూనాం వధం కుర్వంతి వై మృషా । తే రౌరవే నిపాత్యంతే భిద్యంతే రురుభీ రుషా
ఈ లోకంలో ఎవరు ప్రాణులను అబద్ధంగా హత్య చేస్తారో, వారిని రౌరవ నరకంలో పడవేసి, రురువు అనే క్రూర జంతువులు కోపంతో చీల్చి వేస్తాయి.
యః స్వోదరార్థే భూతానాం వధమాచరతి స్ఫుటమ్ । మహారౌరవసంజ్ఞే తు పాత్యతే స యమాజ్ఞయా
తన పొట్టకోసం స్పష్టంగా ప్రాణులను హత్య చేసే వాడు, యముని ఆజ్ఞతో మహారౌరవ నరకంలో పడవేయబడతాడు.
యో వై నిజం తు జనకం బ్రాహ్మణం ద్వేష్టి పాపకృత్ । కాలసూత్రే మహాదుష్టే యోజనాయుతవిస్తృతే
ఎవరైనా పాపకార్యాలలో లీనమై, తన తండ్రిని లేదా బ్రాహ్మణుడిని ద్వేషిస్తాడో, అతడిని పది వేల యోజనాల పొడవైన భయంకరమైన కాలసూత్ర నరకంలో బంధిస్తారు.
యావంతి పశురోమాణి గవాం ద్వేషం కరోతి యః । తావద్వర్షసహస్రాణి పచ్యతే యమకింకరైః
ఎవరైనా గోవులను ద్వేషిస్తే, ఆ గోవుకు ఉన్న రోమాల సంఖ్యను బట్టి, అంతటి వేల సంవత్సరాలు యముని సేవకులు అతడిని నరకంలో ఉడికిస్తారు.
యో భూమౌ భూపతిర్భూత్వా దండాయోగ్యం తు దండయేత్ । కరోతి బ్రాహ్మణస్యాపి దేహదండం చ లోలుపః
భూమిపై రాజుగా ఉండి, లోభంతో, కేవలం జరిమానా సరిపోదు అనే వారికి శరీర శిక్ష విధించినా, బ్రాహ్మణుడికి శిక్ష విధించినా—
స సూకరముఖైర్దుష్టైః పీడ్యతే యమకింకరైః । పశ్చాద్దుష్టాసు యోనీషు జాయతే పాపముక్తయే
అతడిని పంది ముఖాలున్న దుష్ట యమదూతలు బాధిస్తారు. తరువాత పాప విముక్తి కోసం అతడు చెడ్డ యోనుల్లో జన్మిస్తాడు.
బ్రాహ్మణానాం గవాం యే తు ద్రవ్యం వృత్తం తథాల్పకమ్ । వృత్తిం వా గృహ్ణతే మోహాల్లుంపంతి స్వబలాన్నరాః
ఎవరైనా మోహంతో బ్రాహ్మణుల లేదా గోవుల ధనం, జీవనాధారం, లేదా కొద్దిపాటి వస్తువును కూడా బలవంతంగా లాక్కుంటారో—
తే పరత్రాంధకూపే చ పాత్యంతే చ మహార్దితాః । యోఽన్నం స్వయముపాహృత్య మధురం చాత్తిలోలుపః
వారు పరలోకంలో తీవ్రమైన బాధతో అంధకారపు కుహరంలో పడవేయబడతారు. ఎవరు రుచి కోసం తాను తినేందుకు స్వయంగా ఆహారం తెచ్చుకుని మధురమైన పదార్థాలు తింటారో—
న దేవాయ న సుహృదే దదాతి రసనాపరః । స పతత్యేవ నరకే కృమిభోజనసంజ్ఞితే
దేవతలకు లేదా స్నేహితులకు ఇవ్వకుండా, జిహ్వాసక్తితో తినేవాడు, కృమిభోజన నరకంలో పడతాడు. అక్కడ అతడు పురుగులకు ఆహారమవుతాడు.
అనాపది నరో యస్తు హిరణ్యాదీన్యపాహరేత్ । బ్రహ్మస్వం వా మహాదుష్టే సందంశే నరకే పతేత్
ఎవరైనా అవసరం లేకుండా బంగారం లేదా ఇతర వస్తువులు, బ్రాహ్మణుల ధనం దొంగిలిస్తే, వారు భయంకరమైన సందంశ నరకంలో పడతారు.
యః స్వదేహం ప్రపుష్ణాతి నాన్యం జానాతి మూఢధీః । స పాత్యతే తైలతప్తే కుంభీపాకేఽతిదారుణే
ఎవరైనా మూర్ఖుడై, కేవలం తన శరీరాన్ని పోషించుకుంటూ, ఇతరులను పట్టించుకోకపోతే, అతడిని నూనె ఉడికిపోతున్న అత్యంత భయంకరమైన కుంభీపాక నరకంలో పడవేస్తారు.
యో నాగమ్యాం స్త్రియం మోహాద్యోషిద్భావాచ్చ కామయేత్ । తం తయా కింకరాః సూర్మ్యా పరిరంభం చ కుర్వతే
ఏ మనిషి మాయలో లేదా కామంలో పడిపోయి, నిషిద్ధమైన స్త్రీని కోరుతాడో, అతడిని సూర్మీ సేవకులు ఆ స్త్రీతో కలిసి కౌగిలించుకుంటారు.
యే బలాద్వేదమర్యాదాం లుంపంతి స్వబలోద్ధతాః । తే వైతరణ్యాం పతితా మాంసశోణితభక్షకాః
తమ బలంతో, వేద నియమాలను బలవంతంగా ఉల్లంఘించే వారు, వైతరణి నదిలో పడిపోతారు. అక్కడ వారు మాంసం, రక్తం తింటారు.
వృషలద్యం యః స్త్రియం కృత్వా తయా గార్హస్థ్యమాచరేత్ । పూయోదే నిపతత్యేవ మహాదుఃఖసమన్వితః
ఎవరైనా నీచ కులానికి చెందిన స్త్రీని పెళ్లి చేసుకుని, ఆమెతో గృహస్థ జీవితం సాగిస్తే, వారు పుయితో నిండిన నరకంలో పడతారు, అక్కడ గొప్ప బాధ అనుభవిస్తారు.
యే దంభమాశ్రయంతే వై ధూర్తా లోకస్య వంచనే । వైశసే నరకే మూఢాః పతంతి యమతాడితాః
ఎవరైనా మోసం చేసి, దురుద్దేశ్యంతో, ఇతరులను మోసగించడానికి దంభాన్ని ఆశ్రయిస్తే, వారు యముడు కొట్టే క్రూరమైన నరకంలో పడతారు.
యే సవర్ణాం స్త్రియం మూఢా రేతః స్వం పాయయంతి చ । రేతఃకుల్యాసు తే పాపా రేతఃపానేషు తత్పరాః
తమ కులానికి చెందిన స్త్రీకి, మూర్ఖులు తమ వీర్యాన్ని తాగిస్తే, వారు పాపులు అయి, వీర్యపు ప్రవాహాల్లో వీర్యాన్ని తాగడంలో మునిగిపోతారు.
యే చౌరా వహ్నిదా దుష్టా గరదా గ్రామలుంఠకాః । సారమేయాదనే తే వై పాత్యంతే పాతకాన్వితాః
ఎవరైనా దొంగలు, అగ్నిప్రమాదకారులు, విషమిచ్చేవారు, గ్రామాలను దోచేవారు అయితే, వారు పాపంతో నిండినవారు అయి, కుక్కలు తినే నరకంలో పడతారు.