హతోసి గచ్ఛ సంగ్రామాత్పలాయ్య ప్లవగాధమ । ఏష తే ప్రాణహంతాహం ముసలేన క్షణాదిహ
నీవు చనిపోయావు, యుద్ధం నుండి పారిపో, ఓ కపికీటకా! ఈ గదతో నేను క్షణంలో నీ ప్రాణాన్ని తీసేస్తాను.
ముసలం వీక్ష్య నిర్ముక్తం శివేన కుపితేన వై । కీశస్తద్వంచయామాస మహావేగాద్ధరిం స్మరన్
శివుడు కోపంతో విసిరిన ఆ గదను చూసి, ఆ కోతి హరి ని స్మరించి, ఎంతో వేగంగా దాన్ని తప్పించుకున్నాడు.
ముసలం తత్పపాతాధః శివముక్తం మహాయసమ్ । విదార్య పృథివీం సర్వాం జగామ చ రసాతలమ్
శివుడు విసిరిన ఆ ప్రసిద్ధిగాంచిన గద భూమిపై పడింది, భూమంతా చీల్చి, పాతాళానికి వెళ్లిపోయింది.
తదా ప్రకుపితోఽత్యతం హనూమాన్రామసేవకః । గృహీత్వా పర్వతం హస్తే తాడయామాస వక్షసి
అప్పుడే రాముని సేవకుడైన హనుమంతుడు అత్యంత కోపంతో, ఒక కొండను చేతిలో పట్టుకుని, శివుని వక్షస్సుపై గట్టిగా కొట్టాడు.
స యావత్పర్వతం ఛేత్తుం మతిం చక్రే సతీపతిః । తావద్ధతః కపీంద్రేణ శాలేన బహుశాఖినా
పార్వతీపతికి ఆ కొండను కోయాలని ఆలోచన వచ్చినంతలోనే, కపికుంభుడు అనేక కొమ్మలతో ఉన్న శాల చెట్టు తో అతడిని గట్టిగా కొట్టాడు.
తమపిచ్ఛేత్తుముద్యుక్తో యావత్తావచ్ఛిలాహతః । శిలాస్తా భేదితుం స్వాంతం చకార మృడ ఉద్యతః
అతడిని కూడా కోయాలని సిద్ధపడుతున్నప్పుడు, అతడు ఒక పెద్ద రాయితో కొట్టబడ్డాడు. ఆ దయామయుడు ఆ రాళ్లను చీల్చాలని ఉద్దేశించి, తన హృదయాన్ని దృఢంగా చేసుకున్నాడు.
తావద్వృష్టిం చకారాయం శిలాభిర్నగపర్వతైః । లాంగూలేన చ సంవేష్ట్య తాడయత్యేష భూతపమ్
అప్పుడే అతడు రాళ్లు, కొండలు వర్షంలా కురిపించాడు. తన తోకతో చుట్టిపట్టి, భూతపతిని గట్టిగా కొట్టాడు.
శిలాభిః పర్వతైర్వృక్షైః పుచ్ఛాస్ఫోటేన భూరిశః । నందీ ప్రాప్తో మహాత్రాసం చంద్రోఽపి శకలీకృతః
రాళ్లు, కొండలు, చెట్లు, తోకతో మళ్లీ మళ్లీ కొట్టడంవల్ల నంది భయంతో వణికిపోయాడు. చంద్రుడూ కూడా ముక్కలు ముక్కలయ్యాడు.
అత్యంతం విహ్వలో జాతో మహేశానః ప్రకోపనః । క్షణేక్షణే ప్రహారేణ విహ్వలం కుర్వతం భృశమ్
మహేశ్వరుడు ఎంతో అయోమయంగా, కోపంతో తడబడిపోయాడు. ప్రతి దెబ్బతో అతడు మరింత కలవరపడి, పూర్తిగా తికమకలో పడ్డాడు.
జగాద ప్లవగాధీశం ధన్యోసి రఘుపానుగ । మహత్కర్మ కృతం తేఽద్య యత్తేహం సుప్రతోషితః
అతడు కపిసేనాధిపతిని ఇలా అన్నాడు: 'ఓ రఘువంశ సేవకా! నీవు ధన్యుడవు. నువ్వు ఈ రోజు గొప్ప కార్యం చేశావు. నేను నిజంగా సంతోషించాను.'
న దానేన న యజ్ఞేన నాల్పేన తపసా హ్యహమ్ । సులభోఽస్మి మహావేగ తస్మాత్ప్రార్థయ మే వరమ్
'దానం వల్ల, యజ్ఞం వల్ల, తక్కువ తపస్సుతో నేను సులభంగా లభించను, ఓ మహాబలుడా! అందుకే నన్ను ఏదైనా వరం అడుగు.'
శేష ఉవాచ। ఏవం బ్రువంతం తం దృష్ట్వా హనూమాన్నిజగాద తమ్ । ప్రహసన్నిర్భియా వాణ్యా మహేశానం సుతోషితమ్
శేషుడు ఇలా అన్నాడు: అతడు ఇలా మాట్లాడుతుంటే, హనుమంతుడు చిరునవ్వుతో, భయమేమీ లేకుండా, ఎంతో సంతోషంగా ఉన్న మహేశ్వరునికి ఇలా అన్నాడు.
హనూమానువాచ। రఘునాథప్రసాదేన సర్వం మేఽస్తి మహేశ్వర । తథాపి యాచే హి వరం త్వత్తః సమరతోషితాత్
హనుమంతుడు ఇలా అన్నాడు: రఘునాథుని కృప వల్ల నాకు అన్నీ ఉన్నాయి, మహేశ్వరా! అయినా, యుద్ధంలో నీకు సంతుష్టి కలిగినందుకు నీ దగ్గర నుంచి ఒక వరం అడుగుతున్నాను.
ఏష పుష్కలసంజ్ఞో నః సమరే పతితో హతః । తథైవ రామావరజః శత్రుఘ్నో మూర్చ్ఛితో రణే
ఇదిగో, పుష్కలుడు అనే మనవాడు యుద్ధంలో పడిపోయి చనిపోయాడు. అలాగే రాముని తమ్ముడు శత్రుఘ్నుడు కూడా యుద్ధంలో అపస్మారకంగా ఉన్నాడు.
అన్యే చ వీరా బహవః పతితాః శరవిక్షతాః । మూర్చ్ఛితాః పతితాః కేచిత్తాన్రక్షస్వ గణైః సహ
ఇంకా చాలా వీరులు బాణాలతో గాయపడి పడిపోయారు. కొందరు అపస్మారకంగా, మరికొందరు నేలపై కుప్పకూలిపోయారు. వారిని వారి సైన్యాలతో కలిసి రక్షించుము.
యథా చైతాన్మహాభూతా వేతాలాశ్చ పిశాచకాః । న హరంతి న ఖాదంతి శ్వశృగాలాదయస్తథా
పెద్ద పెద్ద భూతాలు, వేతాళాలు, పిశాచాలు, అలాగే కుక్కలు, నక్కలు మొదలైన జంతువులు వీరిని ఎత్తుకుపోకుండా, తినకుండా చూడుము.
ఏతేషాం వపుషో భేదో న భవేత్త్వం తథాచర । యావదింద్రగణం జిత్వా న యామి ద్రోణపర్వతమ్
వారికి శరీరానికి ఎలాంటి హాని కలగకుండా చూడాలి. నేను ఇంద్రాది దేవతలను జయించి, ద్రోణపర్వతం నుంచి తిరిగి వచ్చే వరకు నీవు ఇలా చేయాలి.
తత్రస్థా ఔషధీర్వాపి నీత్వా సంస్థాపితాన్భటాన్ । జీవయామి బలాత్సర్వాంస్తావత్త్వం రక్ష సర్వశః
అక్కడ ఉన్న ఔషధాలను తీసుకుని, నేలపై పడిపోయిన యోధులను తిరిగి బ్రతికించాక వారందరినీ బలవంతంగా రక్షిస్తాను. అప్పటివరకు నీవు వారిని పూర్తిగా కాపాడాలి.
ఏష గచ్ఛామి తం నేతుం ద్రోణం పర్వతసత్తమమ్ । యస్మిన్వసంత్యోషధయః ప్రాణిసంజీవనంకరాః
ఇప్పుడు నేను ఆ ద్రోణపర్వతాన్ని తీసుకురావడానికి వెళ్తున్నాను. అందులో ప్రాణులను బ్రతికించే ఔషధాలు ఉన్నాయి.
ఏతద్వచః సమాకర్ణ్య తథేతి నిజగాద తమ్ । యాహి శీఘ్రం నగం తం తు రక్షామి త్వద్భటాన్మృతాన్
ఈ మాటలు విని, అతడు 'అలా జరుగుతుంది' అని సమాధానం చెప్పాడు. 'ఆ పర్వతానికి త్వరగా వెళ్ళు; నీ యోధులను నేను కాపాడుతాను' అని చెప్పాడు.
తచ్ఛ్రుత్వా వాక్యమీశస్య జగామ ద్రోణపర్వతమ్ । ద్వీపాన్సర్వానతిక్రమ్య జగామ క్షీరసాగరమ్
ఈశ్వరుని ఆజ్ఞను విని, హనుమంతుడు ద్రోణపర్వతానికి వెళ్లాడు. అన్ని ద్వీపాలను దాటి, క్షీరసాగరాన్ని చేరుకున్నాడు.
అత్ర తు స్వగణైశ్చాయం రక్షతి స్మ శివో మహాన్ । శ్మశానం తద్గణైః స్వీయైర్మహాబలపరాక్రమైః
అక్కడ మహాశివుడు తన గణాలతో కలిసి ఆ శ్మశానాన్ని కాపాడుతూ ఉన్నాడు. ఆయన గణాలు మహాబలశాలులుగా, పరాక్రమంతో అక్కడ ఉన్నారు.
హనూమాన్ద్రోణమాసాద్య ద్రోణంనామ మహాగిరిమ్ । లాంగూలే తం నిధాయాశు ప్రతస్థే రణమండలమ్
హనుమంతుడు ద్రోణపర్వతాన్ని చేరి, ఆ మహాగిరిని తన తోకపై పెట్టి, వెంటనే యుద్ధభూమికి బయలుదేరాడు.
తం నేతుముద్యతే విప్ర చకంపే స చ పర్వతః । కంపమానం తు తం దృష్ట్వా తత్పాలా దేవతాగణాః
హనుమంతుడు ఆ పర్వతాన్ని ఎత్తడానికి ప్రయత్నించగా, ఆ పర్వతం కంపించసాగింది. పర్వతాన్ని అలా కంపించడాన్ని చూసి, దాని రక్షక దేవతలు
హాహేతి కృత్వా ప్రోచుస్తే కిమిదం భవితా గిరౌ । కో హ్యేనం నయతే వీరో మహాబలపరాక్రమః
'అయ్యో! ఈ పర్వతానికి ఏమవుతోంది? ఎవరు ఈ మహాబలశాలి వీరుడు దాన్ని తీసుకుపోతున్నాడు?' అని ఆశ్చర్యపోయారు.
ఏవం కృత్వా సురాః సర్వే సంహతా దదృశుః కపిమ్ । ముంచైనమితి తం ప్రోచ్య జఘ్నుః శస్త్రాస్త్రకోటిభిః
అలా అందరు దేవతలు కూడి ఆ వానరుణ్ని చూశారు. 'వదిలిపెట్టు' అని చెప్పి, ఆయన్ని అనేక ఆయుధాలతో, అస్త్రాలతో దాడి చేశారు.
తాన్సర్వాన్నిఘ్నతో దృష్ట్వా హనూమాన్కుపితో భృశమ్ । జఘాన తాన్క్షణాద్వీరః శక్రః సర్వాసురాన్యథా
అందరూ తనపై దాడి చేయడాన్ని చూసి, హనుమంతుడు చాలా కోపంగా అయ్యాడు. వెంటనే ఆ వీరుడు వారిని ఇంద్రుడు అసురులను ఎలా సంహరించాడో అలా సంహరించాడు.
కేచిత్పదాహతాస్తత్ర కేచిత్కరవిమర్దితాః । లాంగూలేన హతాః కేచిత్కేచిచ్ఛృంగేణ చాహతాః
వారిలో కొందరు హనుమంతుడి కాలితో తన్నబడ్డారు, మరికొందరు చేతులతో నలిపివేయబడ్డారు. ఇంకొందరు తోకతో కొట్టబడ్డారు, మరికొందరు కొమ్ముతో గాయపడ్డారు.
సర్వే తే నాశమాపన్నాః క్షణాత్కీశేన తాడితాః । కేచిన్నిపతితా భూమౌ రుధిరేణ పరిప్లుతాః
వానరుడు కొట్టడంతో వారు అందరూ క్షణంలోనే నాశనం అయ్యారు. కొందరు నేలపై పడిపోయి, రక్తంతో తడిసిపోయారు.
కేచిత్కీశభయాత్త్రస్తా జగ్ముః శక్రం సురాధిపమ్ । క్షతేన చ పరిప్లుష్టా రుధిరక్షతదేహినః
హనుమంతుడి భయంతో కొందరు ఇంద్రుని దగ్గరకు పారిపోయారు. వారు గాయపడి, రక్తంతో నిండిపోయి, శరీరాలు దెబ్బతిన్నాయి.