నమశ్చక్రుర్మహాత్మానః సర్వే దేవవరాంగనాః । కిరీటమణివిద్యోతద్యోతితాంఘ్రియుగాస్తతః
అందరు మహాత్ములైన దేవతా స్త్రీలు, తమ కిరీటాలలోని రత్నాల వెలుగుతో మెరిసే పాదాలను భక్తితో వంచి నమస్కరించారు.
సా తాన్పప్రచ్ఛ పురుషాన్సర్వశ్రేష్ఠా తు భామినీ । కే యూయమత్ర సంప్రాప్తాః కథం చాపధరా నరాః
ఆ భామినీ, అందరిలో శ్రేష్ఠులైన ఆ పురుషులను అడిగి, "మీరు ఎవరు? ఇక్కడికి ఎలా వచ్చారు? మీరు బాణాలు ధరించినవారు ఎందుకు?" అని ప్రశ్నించింది.
మత్స్థలం సర్వదేవానామగమ్యం మోహనం మహత్ । అత్ర ప్రాప్తస్య తు క్వాపి నివృత్తిర్న భవత్యుత
నా ఈ స్థలం అందరు దేవతలకు అందని, మాయాజాలంతో మంత్రముగ్దంగా ఉంటుంది. ఇక్కడికి ఎవరైనా వచ్చాక, మళ్లీ వెళ్ళడం అసాధ్యం.
అశ్వోఽయం కస్య రాజ్ఞో వై కథం చామరవీజితః । స్వర్ణపత్రేణ శోభాఢ్యః కథయంతు మమాగ్రతః
ఈ గుర్రం ఏ రాజుకు చెందింది? దీనికి చామరా వీదినట్లుగా, బంగారు పలకతో అలంకరించబడినట్లుగా ఎలా జరిగింది? నాకు వివరంగా చెప్పండి.
శేష ఉవాచ। ఇతి తస్యా వచః శ్రుత్వా మోహనాచారసంయుతమ్ । హనూమాంస్తాం ప్రత్యువాచ గతభీః ప్రహసన్నివ
శేషుడు ఇలా చెప్పాడు: ఆమె మాయాజాలంతో కూడిన మాటలు విని, హనుమంతుడు భయాన్ని దూరం చేసుకుని, నవ్వుతూ ఆమెకు ఇలా సమాధానం ఇచ్చాడు.
వయం వై కింకరా రాజ్ఞస్త్రైలోక్యస్య శిఖామణేః । త్రిలోకీయం ప్రణమతే సర్వదేవశిరోమణిమ్
మేము మూడు లోకాలకు తలమానికమైన రాజుకు సేవకులం. అందరు దేవతలు ఆయనకు నమస్కరిస్తారు, ఆయన వారిలో మణి వలె ఉన్నాడు.
రామభద్రస్య జానీహి హయమేధప్రవర్తితుః । ప్రముంచ వాహమస్మాకం కథం బద్ధో వరాఙ్గనే
ఈ గుర్రం రామభద్రునిది, అశ్వమేధ యాగం కోసం పంపబడింది. మహారాణీ, మా గుర్రాన్ని విడిపించండి. ఎందుకు దీనిని కట్టేశారు?
వయం సర్వాస్త్రకుశలాః సర్వశస్త్రాస్త్రకోవిదాః । నయిష్యామో బలాద్వాహం హత్వా తత్ప్రతిరోధకాన్
మేము అన్ని ఆయుధాలలో నైపుణ్యం కలవారు, అన్ని శస్త్రాస్త్రాలలో నిపుణులు. ఎవరు ఎదిరించినా వారిని జయించి, మా గుర్రాన్ని బలవంతంగా తీసుకెళ్తాము.
ఇతి వాక్యం సమాకర్ణ్య ప్లవఙ్గస్య వరాఙ్గనా । వివరస్థా ప్రత్యువాచ హసంతీ వాక్యకోవిదా
ఆ కోతి మాటలు విని, ఆ మహానుభావురాలు, ద్వారంలో నిలబడి, నవ్వుతూ, మాటలో నైపుణ్యం చూపిస్తూ ఇలా సమాధానమిచ్చింది.
మయానీతమిమం వాహం న కోమోచయితుం క్షమః । వర్షాయుతేన నిశితైర్బాణకోటిభిరుచ్ఛిఖైః
ఈ గుర్రాన్ని నేను తీసుకొచ్చాను గాని, విడిపించగలిగే స్థితిలో లేను. పదివేల సంవత్సరాల పాటు పదునైన బాణాలతో దీనిని కాపాడుతాను.
పరం రామస్య పాదాబ్జసైవకీ కర్మకారిణీ । న గ్రహీష్యామి తద్వాహం రాజరాజస్య ధీమతః
నేను రాముని పాదారవిందాలకు సేవచేసే పనికత్తెను మాత్రమే. ధీరుడైన రాజరాజుని గుర్రాన్ని నేను పట్టుకోను.
మహాన వినయో జాతో మమ నేత్ర్యాః సువాజినః । క్షమతాద్రామచంద్రస్తచ్ఛరణ్యో భక్తవత్సలః
ఓ మహాబలశాలి గుర్రా, నా మనసులో గొప్ప వినయం కలిగింది. భక్తులకు ఆశ్రయం ఇచ్చే చంద్రుడులాంటి రాముడు నాకు క్షమించాలి.
యూయం క్లిష్టాస్తత్పురుషా హయార్థం తస్య రక్షితుః । యాచధ్వం వరమప్రాప్యం దేవానామపి సత్తమాః
మీరు అందరూ గుర్రం కోసం, దాన్ని కాపాడటానికి శ్రమపడుతున్నారు. దేవతలకైనా దొరకని వరాన్ని అడగండి.
యథా మేమీవమత్యుగ్రం క్షమేత పురుషోత్తమః । వ్రీడాం త్యక్త్వాఖిలాం యూయం వృణుధ్వం వరముత్తమమ్
నా ఈ తీవ్రమైన పనిని పురుషోత్తముడు క్షమించాలంటే, మీరు అందరూ సిగ్గు విడిచి, ఉత్తమమైన వరాన్ని కోరుకోండి.
తస్యా వచః పరం శ్రుత్వా హనూమాన్ని జగాద తామ్ । రఘునాథప్రసాదేన సర్వమస్మాకమూర్జితమ్
ఆమె గొప్ప మాటలు విని, హనుమంతుడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు: రఘునాథుని కృప వల్ల మాకు అన్ని శక్తులు లభించాయి.
తథాపి యాచే వరమేకముత్తమం । విధేహి తన్మే మనసః సమీహితమ్ । భవే భవే నో రఘునాయకః పతి -। ర్వయం చ తత్కర్మకరాశ్చ కింకరాః
అయినప్పటికీ, నేను ఒక గొప్ప వరం కోరుతున్నాను. నా మనసులో ఉన్నది నెరవేర్చు: ప్రతి జన్మలో రఘునాయకుడు మా ప్రభువుగా ఉండాలి, మేము ఆయన పనికత్తెలుగా, సేవకులుగా ఉండాలి.
ఏతద్వచనమాకర్ణ్య ప్లవగస్య తదాంగనా । ఉవాచ వాక్యం మధురం ప్రహస్య గుణపూజితమ్
ఆ కోతి మాటలు విని, ఆ స్త్రీ నవ్వుతూ, మధురంగా, అతని గుణాలను స్మరిస్తూ ఇలా సమాధానం చెప్పింది.
భవద్భిః ప్రార్థితం యద్వై దుర్ల్లభం సర్వదైవతైః । తద్భవిష్యత్యసందేహః సేవకాస్తద్రఘోః పతేః
మీరు కోరినది, అందరు దేవతలకు కూడా దుర్లభమైనదే అయినా, అది నిస్సందేహంగా జరుగుతుంది. మీరు రాముని సేవకులే.
అథాపి వరమేకం వై దాస్యామి కృతహేలనా । రఘునాథస్య తుష్ట్యర్థం తదృతం మే భవేద్వచః
నన్ను తక్కువగా చూసినా, రఘునాథుని సంతృప్తికోసం ఒక వరం ఇస్తాను. నా మాట తప్పక నెరవేరాలి.
అగ్రే వీరమణిర్భూపో మహావీరసమన్వితః । గ్రహీష్యతి భవద్వాహం శివేన పరిరక్షితః
భవిష్యత్తులో, మహావీరులతో కూడిన వీరమణి అనే రాజు, శివుడు కాపాడుతూ, నీ గుర్రాన్ని పట్టుకుంటాడు.
తజ్జయార్థే మహాస్త్రం మే గృహ్ణీత సుమహాబలాః । ద్వైరథే స తు యోద్ధవ్యః శత్రుఘ్నేన త్వయా మహాన్
అతడిపై విజయం కోసం, బలవంతులు నా మహాస్త్రాన్ని తీసుకోవాలి. శత్రుఘ్నా! నువ్వు ఆ శక్తివంతుడితో ఒంటరిగా యుద్ధం చేయాలి.
ఇదమస్త్రం యదా త్వం తు క్షేపయిష్యసి సంగరే । అనేన పూతో రామస్య స్వరూపం జ్ఞాస్యతే పునః
ఈ అస్త్రాన్ని యుద్ధంలో ప్రయోగించినప్పుడు, దాని ప్రభావంతో రాముని నిజమైన రూపం మళ్లీ తెలిసిపోతుంది.
జ్ఞాత్వా తం వాజినం దత్వా చరణే ప్రపతిష్యతి । తస్మాద్గృహ్ణీధ్వమస్త్రం తన్మమ వైరివిదారణమ్
అతడిని గుర్తించి, గుర్రాన్ని ఇచ్చి, నీ పాదాల వద్ద పడిపోతాడు. అందుకే, నా శత్రువులను నాశనం చేసే ఈ అస్త్రాన్ని తీసుకోండి.
తచ్ఛ్రుత్వా రఘునాథస్య భ్రాతా జగ్రాహ చాస్త్రకమ్ । ఉదఙ్ముఖః పవిత్రాంగో యోగిన్యా దత్తమద్భుతమ్
ఇలా విని, రఘునాథుని తమ్ముడు ఉత్తరదిశగా తిరిగి, పవిత్రమైనదేహంతో, యోగినీ ఇచ్చిన అద్భుతమైన అస్త్రాన్ని స్వీకరించాడు.
తత్ప్రాప్యాస్త్రం మహాతేజా బభూవ రిపుకర్శనః । దుష్ప్రధర్ష్యో దురారాధ్యో వైరివారణసత్సృణిః
ఆ అస్త్రాన్ని పొందిన శత్రుఘ్నుడు, మహాతేజస్సుతో, శత్రువులను ఓడించడంలో అపరాజితుడిగా, దుర్లభుడిగా మారాడు.
తాం నత్వా రాఘవశ్రేష్ఠః శత్రుఘ్నో హయసత్తమమ్ । గృహీత్వాగాజ్జలాత్తస్మాద్రేవాతీరే సుఖోచితే
ఆమెకు నమస్కరించి, రాఘవులలో శ్రేష్ఠుడైన శత్రుఘ్నుడు, ఆ గొప్ప గుర్రాన్ని నీటిలోంచి తీసుకుని, నదికట్టపై సుఖంగా ఉన్న చోటికి తీసుకెళ్లాడు.
తం దృష్ట్వా సైనికాః సర్వే ప్రహృష్టాంగా ముదాన్వితాః । సాధుసాధు ప్రశంసంతః పప్రచ్ఛుర్హయనిర్గమమ్
అతడిని చూసి, అందరూ సైనికులు ఆనందంతో ఉల్లాసంగా 'బాగుంది, బాగుంది' అని ప్రశంసిస్తూ, గుర్రం ఎలా బయటికి వచ్చిందో అడిగారు.
హనూమాన్కథయామాస హయస్యాగమనం మహత్ । వరప్రాప్తిం చ తాభ్యో వై తేఽపి శ్రుత్వా ముదం గతాః
హనుమంతుడు వారికి గుర్రం గొప్పగా వచ్చిందని, వరం లభించిందని వివరంగా చెప్పాడు. అది విని వారు కూడా సంతోషించారు.
శేష ఉవాచ। నినదత్సుమృదంగేషు వీణానాదేషు సర్వతః । ముక్తో వాహస్తతో దేవ పురం దేవవినిర్మితమ్
శేషుడు ఇలా చెప్పాడు: మృదంగాల గర్జనలు, వీణల స్వరాలు四దిశలా వినిపిస్తూ ఉండగా, ఆ గుర్రం విడిపోగా, దేవతలు నిర్మించిన నగరంలోకి ప్రవేశించింది.
యత్ర స్ఫాటిక కుడ్యానాం రచనాభిర్గృహా నృణామ్ । హసంతి వింధ్యం విమలం పర్వతం నాగసేవితమ్
అక్కడ మనుషుల ఇళ్ళు స్ఫటికపు గోడలతో నిర్మించబడి, ప్రకాశవంతంగా, నిర్మలంగా, వింద్యపర్వతాన్ని ఎదురుగా ఉంచుకుని, నాగులు సేవించేలా ఉన్నాయి.