శృణుష్వ వచనం తథ్యం భవాన్బ్రహ్మర్షిసత్తమః । త్వయా పృష్టం యదస్మభ్యం సర్వం తత్కథయామ వై
మీరు బ్రహ్మర్షుల్లో ఉత్తములు. మీరు మమ్మల్ని అడిగినదాన్ని మేము నిజాయితీగా అన్నీ చెబుతాము, వినండి.
అగస్త్యవాక్యాచ్ఛ్రీరామో విప్రహత్యాపనుత్తయే । యాగం కరోతి సుమహాన్సర్వసంభారసంభృతమ్
అగస్త్యుని మాట ప్రకారం, శ్రీరాముడు బ్రాహ్మణ హత్య పాపాన్ని పోగొట్టేందుకు అన్ని సామగ్రులతో గొప్ప యాగం నిర్వహిస్తున్నాడు.
తం పాలయానాః సర్వే వై త్వదాశ్రమముపాగతాః । అశ్వేన సహితా విప్ర తజ్జానీహి మహామతే
మేమంతా గుర్రంతో కలిసి మీ ఆశ్రమానికి వచ్చాము. దానిని కాపాడటానికి ఇక్కడ ఉన్నాము, మహామతివంతుడా, ఈ సంగతి తెలుసుకోండి.
ఇతి వాక్యం సమాకర్ణ్య మనోహారి రసాయనమ్ । అత్యంతం హర్షమాపేదే బ్రాహ్మణో రామభక్తిమాన్
ఆ మధురమైన మాటలు విని రామభక్తుడైన బ్రాహ్మణుడు అపారమైన ఆనందాన్ని పొందాడు.
అద్య మే ఫలితో వృక్షో మనోరథశ్రియాన్వితః । అద్య మే జననీ ధన్యా జాతం మాం సుషువే తు యా
ఈ రోజు నా కోరికల వృక్షం సఫలమైంది, ఐశ్వర్యంతో నిండింది. నన్ను కనిన నా తల్లి ఈ రోజు నిజంగా ధన్యురాలు.
అద్య రాజ్యం మయా ప్రాప్తం కంటకేన వివర్జితమ్ । అద్య కోశాః సుసంపన్నా అద్య దేవాః సుతోషితాః
ఈ రోజు నాకు ముల్లు లేని రాజ్యం లభించింది. నా ఖజానాలు నిండాయి. దేవతలు సంతోషించారు.
అగ్నిహోత్రఫలం త్వద్య ప్రాప్తం మే హవిషా హుతమ్ । యద్ద్రక్ష్యే రామచంద్రస్య చరణాంభోరుహోర్యుగమ్
ఈ రోజు నేను హోమంలో నైవేద్యం సమర్పించి ఫలితాన్ని పొందాను. ఎందుకంటే రామచంద్రుని పదపద్మాలను చూడబోతున్నాను.
యో నిత్యం ధ్యాయతే స్వాంతే అయోధ్యాయాః పతిః ప్రభుః । స మే దృగ్గోచరో నూనం భవిష్యతి మనోహరః
అయోధ్యాధిపతి, మనసులో ఎల్లప్పుడూ ధ్యానం చేసే ప్రభువు, ఆ మనోహరుడు నా కళ్లకు ప్రత్యక్షమవుతాడు.
హనూమాన్మాం సమాలింగ్య ప్రక్ష్యతే కుశలం మమ । భక్తిం మే మహతీం దృష్ట్వా తోషం ప్రాప్స్యతి సత్తమః
హనుమంతుడు నన్ను ఆలింగనం చేసి, నా క్షేమాన్ని అడుగుతాడు. నా గొప్ప భక్తిని చూసి ఆ మహాత్ముడు సంతోషిస్తాడు.
ఇతి వాక్యం సమాకర్ణ్య హనూమాన్కపిసత్తమః । జగ్రాహ పాదయుగలం మునేరారణ్యకస్య హి
ఆ మాటలు విని వానరులలో శ్రేష్ఠుడైన హనుమంతుడు ఆ అరణ్యవాసి మునివరి పాదాలను పట్టుకున్నాడు.
స్వామిన్హనూమాన్విప్రర్షే సేవకోఽహం పురఃస్థితః । జానీహి రామదాసస్య రేణుకల్పం మునీశ్వర
ఓ మహర్షీ, నేను హనుమంతుడు, మీ సేవకుడిని, మీ ముందే నిలబడి ఉన్నాను. రాముని పాదాలకు ధూళిలా ఉండే వాడిని అని తెలుసుకోండి, మునిశ్రేష్ఠ.
ఇత్యుక్తవతి తస్మిన్వై మునిః పరమహర్షితః । ఆలిలింగ హనూమంతం రామభక్త్యా సుశోభితమ్
అలా హనుమంతుడు చెప్పగానే, ఆ ముని పరమానందంతో హనుమంతుణ్ని ఆలింగనం చేసాడు. రామభక్తితో మెరిసిపోతున్న వాడిని.
ఉభౌ ప్రేమవినిర్భిన్నావుభావపి సుధాప్లుతౌ । స్థగితౌ చిత్రలిఖితావివ తత్ర బభూవతుః
వారిద్దరూ ప్రేమతో మునిగిపోయారు, అమృతంలో తేలుతున్నట్టు అనిపించారు. అక్కడ వారు ఇద్దరూ స్థిరంగా, చిత్రంలో వ్రాయబడిన రూపాల్లా నిలిచిపోయారు.
ఉపవిష్టౌ కథాస్తత్ర చక్రతుః సుమనోహరాః । రఘునాథపదాంభోజప్రీతినిర్భరమానసౌ
వారు ఇద్దరూ కూర్చుని, రఘునాథుని పాదపద్మాలపై అపారమైన ప్రేమతో, హృదయాన్ని ఆకట్టుకునే కథలు చెప్పుకున్నారు.
హనూమాంస్తమువాచేదం వచో వివిధశోభనమ్ । ఆరణ్యకం మునివరం రామాంఘ్రిధ్యాననిర్భృతమ్
అప్పుడు హనుమంతుడు, అరణ్యంలో రాముని పాదాలను ధ్యానిస్తూ ఉన్న ఆ మునిశ్రేష్ఠునికి ఇలా అనేక మధురమైన మాటలు చెప్పాడు.
స్వామిన్నయం దశరథకులహీరాంకురో మహాన్ । రామభ్రాతా మహాశూరః శత్రుఘ్నః ప్రణమత్యసౌ
స్వామీ, ఇతడు దశరథ వంశానికి గొప్ప కిరీటములాంటి శత్రుఘ్నుడు. రాముని సోదరుడు, మహాశూరుడు. ఇతడు మీకు నమస్కరిస్తున్నాడు.
లవణో యేన నిహతః సర్వలోకభయంకరః । కృతాశ్చ సుఖినః సర్వే మునయః సుతపోధనాః
అన్ని లోకాలకూ భయంకరుడైన లవణాసురుణ్ని సంహరించినవాడు ఇతడే. ఇతని వల్ల అన్ని మునులు, గొప్ప తపస్సు చేసినవారు సంతోషంగా ఉన్నారు.
ఏష పుష్కలనామా త్వాం నమత్యుద్భటసేవితః । యేనాధునా మహావీరా జితాః సమరమండలే
ఇతడు పుష్కలుడు, మీకు గొప్ప భక్తితో సేవ చేస్తున్నాడు. ఇతని చేత అనేక వీరులు యుద్ధంలో ఇప్పుడే జయించబడ్డారు, మహాశక్తిమంతుడా.
జానీహ్యేనం బహుగుణం రామామాత్యం మహాబలమ్ । ప్రాణప్రియం రఘుపతేః సర్వజ్ఞం ధర్మకోవిదమ్
ఇతడిని పుష్కలుడని తెలుసుకోండి. ఇతడు అనేక గుణాలున్నవాడు, రాముని మంత్రి, అపార బలశాలి, రఘుపతికి ప్రాణప్రియుడు, అన్నీ తెలిసినవాడు, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడు.
సుబాహురయమత్యుగ్రో వైరివంశదవానలః । రామపాదాబ్జరోలంబో నమతి త్వాం మహాయశాః
ఇతడు సుబాహుడు, చాలా ఉగ్రుడు, శత్రు వంశాలకు అగ్ని లాంటివాడు. ఇతడు రాముని పాదపద్మాలకు భక్తితో, మహాకీర్తితో మీకు నమస్కరిస్తున్నాడు.
సుమదోఽప్యేష పార్వత్యా దత్తరామాంఘ్రిసేవయా । ప్రాప్తోఽధునాసౌ సంసారవార్ధినిస్తరణం మహత్
ఇతడు సుమదుడు, పార్వతీదేవి అనుగ్రహంతో రాముని పాదాలకు సేవచేసి, ఇప్పుడు ఈ సంసారసముద్రాన్ని దాటి గొప్ప స్థితిని పొందాడు.
సత్యవానయమశ్వం యః ప్రాప్తమాశ్రుత్య సేవకాత్ । రాజ్యం నివేదయామాస స త్వాం ప్రణమతి క్షితౌ
ఇతడు సత్యవాన్, తన సేవకుడు గుర్రాన్ని తెచ్చాడని విని, తన రాజ్యాన్ని సమర్పించినవాడు. ఇప్పుడు నేలపై మీకు నమస్కరిస్తున్నాడు.
ఇతి వాక్యం సమాకర్ణ్య సమాలింగ్య సమాదరాత్ । చకారారణ్యక ఋషిః స్వాగతం ఫలకాదినా
ఈ మాటలు విని, ఆ అరణ్యవాసి ఋషి వారందరినీ ప్రేమతో ఆలింగనం చేసి, ఫలాదులతో ఆదరంగా ఆహ్వానించాడు.
తే హృష్టాస్తత్ర వసతిం చక్రుర్మునివరాశ్రమే । ప్రాతర్నిత్యక్రియాం కృత్వా రేవాయాం తే మహోద్యమాః
వారు ఆనందంతో ఆ మునిశ్రేష్ఠుని ఆశ్రమంలో నివసించారు. ప్రతి ఉదయం రేవా నదిలో నిత్యకర్మలు చేసి, గొప్ప ప్రయత్నాలు చేశారు.
నరయానమథారోప్య సేవకైః సహితం మునిమ్ । శత్రుఘ్నః ప్రాపయామాసాయోధ్యాం రామకృతాలయామ్
తర్వాత శత్రుఘ్నుడు, ఆ మునిని సేవకులతో కలిసి రథంలో కూర్చోబెట్టి, రాముడు స్థాపించిన అయోధ్యకు తీసుకెళ్లాడు.
స దూరాన్నగరీం దృష్ట్వా సూర్యవంశనృపోషితామ్ । పదాతిరభవద్వేగాద్రఘునాథదిదృక్షయా
ఆ సూర్యవంశ రాజులు నివసించే నగరాన్ని దూరం నుంచి చూసి, రఘునాథుని దర్శించాలనే ఆత్రుతతో వేగంగా నడిచాడు.
సంప్రాప్య నగరీం రమ్యామయోధ్యాం జనశోభితామ్ । మనోరథసహస్రేణ సంరూఢో రామదర్శనే
అయ్యోధ్య అనే ఆ అందమైన, జనంతో కళకళలాడే నగరిని చేరుకుని, రాముని దర్శించాలనే కోరికలతో హృదయం నిండిపోయింది.
దదర్శ తత్ర సరయూతీరే మండపశోభితే । రామం దూర్వాదలశ్యామం కంజకాంతివిలోచనమ్
అక్కడ సరయూ తీరంలో, అందమైన మండపంలో, దర్భ గడ్డి రంగులో మెరిసే, కమలాలా కన్నులతో ఉన్న రాముణ్ని చూశాడు.
మృగశృంగం కటౌ రమ్యం ధారయంతం శ్రియాన్వితమ్ । ఋషివృందైర్వ్యాసముఖ్యైర్వృతం శూరైః సుసేవితమ్
తన నడుమున మృగశృంగాన్ని ధరించి, అందంగా అలంకరించబడి, వ్యాసుడు మొదలైన ఋషుల వలయంతో, ధైర్యవంతుల సేవతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్న వాడిని చూశారు.
భరతేన సుమిత్రాయాస్తనూజేన పరీవృతమ్ । దదతం దీనసంధేభ్యో దానాని ప్రార్థితాని తమ్
సుమిత్ర కుమారుడు భరతుడు చుట్టూ ఉండగా, ఆ రాముడు దుఃఖంలో ఉన్నవారికి, అవసరమైన వారికి కోరిన దానాలు ఇచ్చాడు.