మూర్చ్ఛాం ప్రాప్తం తమాజ్ఞాయ హనూమాన్పవనాత్మజః । కోపవ్యాకులితస్వాంతో బభాషే తం తు రాక్షసమ్
అతడు మూర్ఛించిపోయినదాన్ని గమనించిన వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు, కోపంతో మనస్సు కలవరపడి, ఆ రాక్షసుని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
కుత్ర గచ్ఛసి దుర్బుద్ధే మయి యోద్ధరి సంస్థితే । త్వాం హన్మి చరణాఘాతైర్వాజిహర్తారమాగతమ్
'దుర్బుద్ధి! నేను హనుమంతుడు యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నప్పుడు నువ్వు ఎక్కడికి పారిపోతున్నావు? గుర్రాలు దొంగిలించిన నిన్ను నా కాళ్లతో తన్నిపారేసి చంపుతాను.'
ఏవముక్త్వా మహాదైత్యాఞ్జఘాన పరసైనికాన్ । విమానస్థాన్నఖాగ్రేణ దారయన్నభసి స్థితః
అలా చెప్పి, ఆ మహారాక్షసులను, ఇతర శత్రు సైనికులను, ఆకాశంలో నిలబడి తన గోరింతలతో చీల్చి పడగొట్టాడు.
లాంగూలేనాహతాః కేచిత్కేచిత్పాదతలా హతాః । బాహుభ్యాం దారితాః కేచిత్పవనస్య తనూభువా
కొంతమందిని అతని వాలుతో కొట్టాడు, మరికొంతమందిని పాదతలంతో తన్నాడు, ఇంకొంతమందిని వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుడు తన చేతులతో చీల్చాడు.
నశ్యంతి కేచిన్నిహతాః కేచిన్మూర్చ్ఛంతి సంహతాః । పలాయంతే పదాఘాతభయపీడాహతాస్తతః
కొంతమంది అక్కడే చనిపోతున్నారు, ఇంకొంతమంది హనుమంతుని దెబ్బలకు కుప్పకూలిపోతున్నారు, మరికొందరు ఒక్కసారిగా మూర్చిపోయిపోతున్నారు. ఇంకొకవైపు, హనుమంతుడు ఇచ్చిన భయంకరమైన దెబ్బల భయంతో బాధపడుతూ, కొంతమంది పారిపోతున్నారు.
అనేకే నిహతాస్తత్ర రాక్షసాశ్చాతిదారుణాః । ఛిన్నా భిన్నా ద్విధా జాతాః పవనస్య సుతేన వై
అక్కడ అనేక మంది భయంకరమైన రాక్షసులు హనుమంతుని చేతిలో చంపబడ్డారు. కొందరు నరికి, కొందరు విరిగి, మరికొందరు నడువిరిగిపోయారు.
కామగంతువిమానం తద్భిన్నప్రాకారతోరణమ్ । హాహా కుర్వద్భిరసురైః సమంతాత్పరివారితమ్
ఆ ఆకాశవిమానం గోడలు, గోపురాలు విరిగిపోయి, చుట్టూ ఉన్న అసురులు హాహాకారాలు చేస్తూ దాన్ని ముట్టడి చేశారు.
హనూమతి మహాశూరే క్షణం భూమౌ క్షణం దివి । ఇతస్తతః ప్రదృశ్యేత కామయానం దురాసదమ్
హనుమంతుడు ఆ మహాశూరుడు, ఒకసారి నేలపై, ఇంకొకసారి ఆకాశంలో కనిపిస్తూ, యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా, అందరికీ అందని వాడిగా ఇక్కడ అక్కడ తిరుగుతూ కనిపించాడు.
యత్రయత్ర విమానం తత్తత్రతత్ర సమీరజః । ప్రహరన్నేవ దృశ్యేత కామరూపధరః కపిః
విమానం ఎక్కడికి పోయినా, అక్కడే వాయుపుత్రుడు, కావలసిన రూపం ధరించి, దెబ్బకొట్టడానికి సిద్ధంగా కనిపించాడు.
ఏవం తదాకులీభూతే విమానస్థే మహాజనే । ఉగ్రదంష్ట్రస్తు దైత్యేంద్రో హనూమంతముపేయివాన్
విమానంలో ఉన్న జనాలు గందరగోళంగా ఉన్నప్పుడు, భయంకరమైన పళ్లున్న దైత్యరాజు హనుమంతుని దగ్గరకు వచ్చాడు.
కపే త్వయా మహత్కర్మ కృతం యద్భటపాతనమ్ । క్షణం తిష్ఠసి చేత్కుర్వే తవ ప్రాణవియోజనమ్
ఓ కోమలికాపి! నువ్వు గొప్ప పని చేశావు, వీరులను పడగొట్టావు. ఒక్క క్షణం నువ్వు నిలబడి ఉంటే, నీ ప్రాణాన్ని తీయగలను.
ఏవముక్త్వా హనూమంతం ప్రజఘాన స దుర్మతిః । త్రిశూలేన సుతీక్ష్ణేన జ్వలత్పావకకాంతినా
అలా హనుమంతునితో చెప్పి, ఆ దుష్టుడు అగ్ని వంటి కాంతి ఉన్న, చాలా పదునైన త్రిశూలంతో అతనిపై దాడి చేశాడు.
తదాగతం త్రిశూలం చ ముఖే జగ్రాహ వీర్యవాన్ । చూర్ణయామాస సకలం సర్వలోహవినిర్మితమ్
అప్పుడు ఆ త్రిశూలం వచ్చిందని గమనించిన హనుమంతుడు, తన నోటితో దాన్ని పట్టుకుని, అన్ని లోహాలతో చేసినదైనా పూర్తిగా నూరిపారేశాడు.
చూర్ణయిత్వా త్రిశూలం తదాయసం దైత్యమోచితమ్ । జఘాన తం చపేటాభిర్బహ్వీభిర్హనుమాన్బలీ
దైత్యుడు విసిరిన ఆ ఇనుప త్రిశూలాన్ని నూరిపారేసిన తర్వాత, బలవంతుడైన హనుమంతుడు అతడిని అనేక చపట్లతో కొట్టాడు.
స ఆహతః కపీన్ద్రేణ చపేటాభిరితస్తతః । వ్యథితో వ్యసృజన్మాయాం సర్వలోకభయంకరీమ్
కపిరాజు హనుమంతుడు ఇక్కడ అక్కడ చపట్లు కొట్టగా, ఆ దైత్యుడు బాధతో తన మాయను వదిలి, అన్ని లోకాలకూ భయాన్ని కలిగించే విధంగా చేశాడు.
తదా తమోభవత్తీవ్రం యత్ర కో వా న లక్ష్యతే । యత్ర స్వీయో న పారక్యో విదామాస జనాన్బహూన్
అప్పుడు అక్కడ తీవ్రమైన చీకటి వ్యాపించింది. ఎవ్వరూ ఎవ్వరిని చూడలేరు. ఎవరు మనవాళ్లు, ఎవరు పరాయివాళ్లు అనే తేడా తెలియక, అనేక మంది గందరగోళానికి లోనయ్యారు.
శిలాః పర్వతశృంగాభాః పతంతి సుభటోపరి । తాభిర్హతాస్తు తే సర్వే వ్యాకులా అథ జజ్ఞిరే
పర్వతశిఖరాల్లాంటి పెద్ద పెద్ద రాళ్లు యోధుల మీద పడిపోతున్నాయి. వాటి దెబ్బలకు అందరూ గందరగోళంగా మారిపోయారు.
విద్యుతో విలసంత్యత్ర గర్జంతి జలదా ఘనమ్ । వర్షంతి పూయరుధిరం ముంచంతి సమలం జలమ్
అక్కడ మెరుపులు మెరుస్తున్నాయి, మేఘాలు గర్జిస్తున్నాయి, అవి పుయిరక్తాన్ని వర్షిస్తున్నాయి, మలినమైన నీటిని పారబెడుతున్నాయి.
ఆకాశాత్పతమానాని కబంధాని బహూని చ । దృశ్యంతే ఛిన్నశీర్షాణి సకుండలయుతాని చ
ఆకాశం నుంచి తలలు కోసిన శరీరాలు, చెవిపోగులు ఉన్నవాటితో సహా, అనేక మృతదేహాలు కిందపడుతూ కనిపిస్తున్నాయి.
నగ్నా విరూపాః సుభృశం కీర్ణకేశాః సుదుర్ముఖాః । దృశ్యంతే సర్వతో దైత్యా దారుణా భయకారిణః
అక్కడ చుట్టూ ఎక్కడ చూసినా, నగ్నంగా, భయంకరంగా, అంగవైకల్యంతో, జుట్టు చెలరేగిపోయి, ముఖాలు భయానకంగా ఉన్న దైత్యులు దర్శనమిచ్చారు.
తదా వ్యాకులితా లోకాః పరస్పరభయాకులాః । పలాయనపరా జాతా మహోత్పాతమమంసత
అప్పుడు అక్కడి ప్రజలు పరస్పర భయంతో గందరగోళంగా, పారిపోవడానికి సిద్ధమై, దాన్ని మహా అపశకునంగా భావించారు.
తదా శత్రుఘ్న ఆయాతో రథే స్థిత్వా మహాయశాః । శ్రీరామస్మరణం కృత్వా చాపే సంధాయ సాయకాన్
అప్పుడు మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన శత్రుఘ్నుడు తన రథంలో నిలబడి, శ్రీరాముని స్మరిస్తూ, తన విల్లు మీద బాణాలను ఎక్కించాడు.
తాం మాయాం స విధూయాథ మోహనాస్త్రేణ వీర్యవాన్ । శరధారాః కిరన్వ్యోమ్ని వవర్ష సమరేసురమ్
ఆ వలయాన్ని మాయాస్త్రంతో శక్తివంతుడు తొలగించి, యుద్ధరంగంలో ఆకాశంలో బాణాల వర్షం కురిపించాడు.
తదాదిశః ప్రసేదుస్తా రవిస్త్వపరివేషవాన్ । మేఘా యథాగతం యాతా విద్యుతః శాంతిమాగతాః
ఆ సమయంలో దిక్కులు స్పష్టంగా కనిపించాయి; సూర్యుడు తన కాంతివలయంతో ప్రకాశించాడు; మేఘాలు వచ్చినట్టే వెళ్లిపోయాయి, మెరుపులు మళ్లీ నిశ్చలంగా మారాయి.
తదా విమానం పురతో దృశ్యతే రాక్షసైర్యుతమ్ । ఛింధి భింధీతి భాషాభిర్వ్యాకులం సుతరాం మహత్
ఆ సమయంలో వారి ముందు రాక్షసులతో నిండిన గొప్ప విమానం కనిపించింది; 'కత్తిరించు! చీల్చు!' అని అరుపులతో గందరగోళంగా ఉంది.
బాణాశ్చ శతసాహస్రాః స్వర్ణపుంఖైశ్చ శోభితాః । పేతుర్విమానే నభసి స్థితే కామగమే ముహుః
పసిడి రెక్కలతో అలంకరించబడిన లక్షలాది బాణాలు ఆకాశంలో స్వేచ్ఛగా సంచరించే ఆ విమానంపై వరుసగా పడతూనే ఉన్నాయి.
తదా భగ్నం విమానం హి దృశ్యతే న తదుచ్చకైః । స్వపురీ ఖణ్డమేకత్ర భగ్నాంగమివ భూతలే
ఆ తరువాత ఆ విమానం పగిలిపోయి, ఇకపై ఎత్తులో కనిపించలేదు; అది తన ఊరిలో ఒకచోట ముక్కలై, భూమిపై విరిగిన శరీరంలా పడిపోయింది.
తదా ప్రకుపితో దైత్యో బాణాన్ధనుషి సందధే । తైర్బాణైర్వికిరన్రామభ్రాతరం చాభిగర్జితః
అప్పుడు ఆ రాక్షసుడు కోపంతో తన విల్లులో బాణాలు పెట్టి, గర్జిస్తూ ఆ బాణాలతో రాముని తమ్ముడిపై వర్షంలా కురిపించాడు.
తే బాణాః శతశస్తస్య లగ్నా వపుషి భూరిశః । శోభామాపుః శోణితౌఘాన్వహంతస్తీక్ష్ణవక్త్రిణః
ఆ బాణాలు వందల సంఖ్యలో అతని శరీరాన్ని తాకి, పదే పదే రక్తప్రవాహాన్ని తెచ్చి, పదునైన అంచులతో మెరిసిపోతూ కనిపించాయి.
శత్రుఘ్నః పరయా శక్త్యా సంయుక్తో వాయుదైవతమ్ । అస్త్రం ధనుషి చాధత్త రాక్షసానాం ప్రకమ్పనమ్
శత్రుఘ్నుడు వాయుదేవుని శక్తితో కూడిన గొప్ప ఆయుధాన్ని తీసుకుని, రాక్షసులను కంపించేలా చేసే ఆయుధాన్ని తన విల్లులో పెట్టాడు.