తదాహం తస్య చరణావగృహ్ణం సదయా యుతః । దృష్ట్వా మే వినయం మాం తు ప్రావోచత్కరుణానిధిః
ఆ సమయంలో నేను దయతో అతని పాదాలను పట్టుకున్నాను. నా వినయాన్ని చూసి, ఆ కరుణాసముద్రుడు నాతో మాట్లాడాడు.
త్వం రామస్య మఖే విఘ్నం కరిష్యసి యదా నృప । తదా హనూమానంఘ్రిం త్వాం తాడయిష్యతి వేగతః
ఓ రాజా! నీవు రాముని యజ్ఞానికి అడ్డంకి కలిగించినప్పుడు, అప్పుడు హనుమంతుడు వేగంగా వచ్చి నీ పాదాన్ని కొడతాడు.
తదా త్వం జ్ఞాస్యసే రాజన్నాన్యథా స్వమనీషయా । పురాహముక్తస్తేనైవం తద్దృష్టమధునా మయా
అప్పుడు, రాజా! నువ్వు నీ బుద్ధితో కాదు, ఆ సమయంలోనే నిజాన్ని తెలుసుకుంటావు. ఇదంతా నాకు ముందే చెప్పబడింది, ఇప్పుడు నేను ప్రత్యక్షంగా చూశాను.
యదా మాం హనుమాన్క్రుద్ధస్తాడయామాస వక్షసి । తదాఽదర్శం రమానాథం పూర్ణబ్రహ్మస్వరూపిణమ్
హనుమంతుడు కోపంతో నా ఛాతిపై కొట్టినప్పుడు, అప్పుడే నేను రాముని, పరిపూర్ణ బ్రహ్మస్వరూపుడిగా దర్శించాను.
తస్మాదశ్వం తు శోభాఢ్యమానయంతు మహాబలాః । ధనాని చైవ వాసాంసి రాజ్యం చేదం సమర్పయే
అందువల్ల, బలవంతులు ఆ అందమైన గుర్రాన్ని తీసుకొచ్చి, ధనం, వస్త్రాలు, ఈ రాజ్యాన్ని కూడా సమర్పించండి.
రామం దృష్ట్వా కృతార్థః స్యామహం యజ్ఞేతి పుణ్యదే । ఆనయంతు హయం మహ్యం రోచతే తు తదర్పణమ్
రాముని దర్శించాక యజ్ఞం ద్వారా నేను సంతృప్తి పొందుతాను, పుణ్యమిచ్చేవాడా! ఆ గుర్రాన్ని నాకు తీసుకొచ్చి సమర్పించండి, అది నాకు ఎంతో ఆనందాన్ని ఇస్తుంది.
శేష ఉవాచ। తే తు తాతవచః శ్రుత్వా హర్షితాః సంప్రహారిణః । తథేత్యూచుర్మహారాజం రామదర్శనలాలసమ్
శేషుడు చెప్పాడు: తండ్రి మాటలు విని, ఆనందంతో ఉన్న యోధులు, రాముని దర్శించాలనే ఆశతో ఉన్న మహారాజుకు 'అలా జరుగుతుంది' అని సమాధానం ఇచ్చారు.
పుత్రా ఊచుః। రాజన్భవత్పదాంభోజాన్నాన్యం జానీమహే వయమ్ । యత్తవ స్వాంతతో జాతం తద్భవత్వద్య వేగతః
పుత్రులు చెప్పారు: రాజా! మేము నీ పాదాలను తప్ప మరొకదాన్ని తెలియము. నీ మనసులో ఏది పుట్టినా, అది మేము త్వరగా చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాము.
అశ్వోఽయం నీయతాం తత్ర సితచామరభూషితః । రత్నమాలాతిశోభాఢ్యశ్చందనాదికచర్చితః
ఈ గుర్రాన్ని అక్కడికి తీసుకెళ్లండి. తెల్ల చామరాలతో అలంకరించి, రత్నమాలలతో మెరిసిపోతూ, చందనాది సుగంధాలతో పూసి అందంగా అలంకరించండి.
రాజ్యమాజ్ఞాఫలం స్వామిన్కోశా బహుసమృద్ధయః । వాసాంసి సుమహార్హాణి సూక్ష్మాణి సుగుణాని చ
రాజ్యం, ఆజ్ఞ ఫలితంగా లభించిన సంపద, విరివిగా ఉన్న ఖజానా, ఎంతో విలువైన, నాజూకు, మంచి గుణాలున్న వస్త్రాలు—
చందనం చంద్రకం చైవ వాజినః సుమనోహరాః । హస్తినస్తు మదోద్ధూతా రథాః కాంచనకూబరాః
చందనం, చంద్రకాంతులు, ఆకర్షణీయమైన గుర్రాలు, మత్తులో ఉన్న ఏనుగులు, బంగారు యుక్తులతో కూడిన రథాలు—
విచిత్రతరవర్ణాది నానాభూషణభూషితాః । దాస్యః శతసహస్రం చ దాసాశ్చ సుమనోరమాః
వివిధ రంగులతో, అనేక అలంకారాలతో అలంకరించబడినవీ, లక్షలాది దాసీలు, ఎంతో ఆకర్షణీయమైన దాసులు—
మణయః సూర్యసంకాశా రత్నాని వివిధాని చ । ముక్తాఫలాని శుభ్రాణి గజకుంభభవాని చ
సూర్యుడిలా మెరిసే మణులు, వివిధ రత్నాలు, ఏనుగు దంతాల నుంచి పుట్టిన తెల్ల ముత్యాలు—
విద్రుమాః శతసాహస్రా యద్యద్వస్తుమహోదయమ్ । తత్సర్వం రామచంద్రాయ దేహి రాజన్మహామతే
లక్షలాది పద్మరాగాలు, శుభాన్ని కలిగించే అన్ని వస్తువులు—ఇవన్నీ రామచంద్రునికి సమర్పించండి, ఓ మహాపండిత రాజా!
సుతానస్మాన్కింకరాన్నః సర్వానర్పయ భూపతే । కథం న కురుషేరాజంస్తదధీనం నృపాసనమ్
మా అన్నీ, నీ కుమారులు, సేవకులు—ఇవన్నీ రామునికి సమర్పించు, ఓ భూపతి! రాజాసనం కూడా ఆయనకు అప్పగించడంలో ఏమి సందేహం?
శేష ఉవాచ। ఇతి పుత్రవచః శ్రుత్వా హర్షితోఽభూన్మహీపతిః । ఉవాచ చ సుతాన్వీరాన్స్వవాక్యకరణోద్యతాన్
శేషుడు చెప్పాడు: కుమారుల మాటలు విని, రాజు ఎంతో ఆనందపడి, తన ఆజ్ఞను పాటించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్న వీర కుమారులతో మాట్లాడాడు.
రాజోవాచ। ఆనయంతు హయం సర్వే సన్నద్ధాః శస్త్రపాణయః । నానారథపరీవారాస్తతో యాస్యే నృపం ప్రతి
రాజు చెప్పాడు: అందరూ ఆయుధాలు ధరించి, రథాల వలయంతో కూడి, ఆ గుర్రాన్ని తీసుకురావాలి. తర్వాత నేను రాజును దర్శించడానికి వెళ్తాను.
శేష ఉవాచ। ఇతి రాజ్ఞోవచః శ్రుత్వా విచిత్రో దమనస్తథా । సుకేతుః సమరే శూరా జగ్ముస్తస్యాజ్ఞయోద్యతాః
శేషుడు చెప్పాడు: రాజు ఆజ్ఞను విని, విచిత్రుడు, దమనుడు, అలాగే యుద్ధంలో పరాక్రమశాలి అయిన సుకేతుడు, రాజు ఆదేశంతో సిద్ధంగా బయలుదేరారు.
తే గత్వాథ పురీం శూరా వాజినం సుమనోరమమ్ । సితచామరసంయుక్తం స్వర్ణపత్రాద్యలంకృతమ్
ఆ వీరులు పట్టణానికి వెళ్లి, తెల్ల చామరాలతో అలంకరించబడిన, బంగారు అలంకారాలతో మెరిసే అశ్వాన్ని తీసుకువచ్చారు.
రత్నమాలావిభూషాఢ్యం చిత్రపత్రేణశోభితమ్ । విచిత్రమణిభూషాఢ్యం ముక్తాజాలస్వలంకృతమ్
ఆ గుర్రం రత్నమాలలతో అలంకరించబడి, రంగురంగుల వస్త్రంతో మెరిసిపోతూ, విలక్షణమైన రత్నాభరణాలతో, ముత్యాల జాలితో అలంకరించబడింది.
రజ్జ్వా ధృతం మహావీరైః పూర్వతః పృష్ఠతో భటైః । మహాశస్త్రాస్త్రసంయుక్తైః సర్వశోభాసమన్వితైః
పెద్ద యోధులు దారంతో పట్టుకుని, ముందు వెనుక సైనికులు, గొప్ప ఆయుధాలతో, అందంగా అలంకరించబడి ఆ గుర్రాన్ని రక్షిస్తూ నడిపించారు.
సితాతపత్రమస్యోచ్చైర్భాతి మూర్ధని వాజినః । సుచామరద్వయం యస్య ధ్రియతే పురతో ముహుః
ఆ గుర్రం తలపై తెల్ల గొడుగు ఎత్తుగా మెరిసిపోతుండగా, ముందు రెండు మంచి చామరాలు తరచూ ఊపుతూ నిలిచాయి.
కృష్ణాగర్వాదిధూపైశ్చ ధూపితం వాయువేగినమ్ । రాజ్ఞః పురో నినాయాశ్వం హయమేధస్య సత్క్రతోః
కృష్ణాగరు వంటి సుగంధ ధూపాలతో ఆ వేగవంతమైన గుర్రాన్ని ధూపించగా, హయమేధ యాగాన్ని నిర్వహించే రాజు ముందు తీసుకువచ్చారు.
తమానీతం హయం దృష్ట్వా రత్నమాలావిభూషితమ్ । మనోజవం కామరూపం జహర్ష మతిమాన్నృపః
రత్నమాలలతో అలంకరించబడిన, మనస్సు వేగంతో పరుగెత్తగలిగే, కావాలంటే ఏ రూపమైనా ధరించగల ఆ గుర్రాన్ని చూసి, జ్ఞానవంతుడైన రాజు హర్షంతో ఉల్లాసించాడు.
జగామ పద్భ్యాం శత్రుఘ్నం రాజచిహ్నాద్యలంకృతః । స్వపుత్రపౌత్రైః సంయుక్తో రాజా పరమధార్మికః
పరమధార్మికుడైన రాజు, రాజచిహ్నాలతో అలంకరించబడి, తన కుమారులు, మనవళ్లతో కలిసి, పాదయాత్రగా శత్రుఘ్నుని దగ్గరకు వెళ్లాడు.
యయౌ కర్తుం ధనానాం స సద్వ్యయం చలగామినామ్ । ఏతద్వినశ్వరం మత్వా దుఃఖదం సక్తచేతసామ్
ఈ ధన సంపదలు నశించిపోతాయని, వాటిపట్ల మనస్సు పెట్టినవారికి బాధను కలిగిస్తాయని తెలుసుకుని, వాటిని సద్వినియోగం చేయడానికి రాజు బయలుదేరాడు.
శత్రుఘ్నం స దదర్శాథ సితచ్ఛత్రేణ శోభితమ్ । చామరైర్వీజ్యమానఞ్చ సేవకైః పురతః స్థితైః
అక్కడ రాజు, శత్రుఘ్నుడు తెల్ల గొడుగు నీడలో ప్రకాశిస్తూ, ముందు నిలబడి సేవకులు చామరాలు ఊపుతూ ఉన్న దృశ్యాన్ని చూశాడు.
సుమతిం పరిపృచ్ఛంతం రామచంద్రకథానకమ్ । భయవార్తావినిర్ముక్తం వీరశోభాస్వలంకృతమ్
ఆయన, భయవార్తలేమి లేకుండా, వీరత్వ ప్రభతో అలంకరించబడి, సుమతిని రామచంద్రుని కథలు అడుగుతూ ఉన్నాడు.
వీరైః కోటిభిరాకీర్ణం వాజిపాలనకాంక్షిభిః । వానరాణాం సహస్రైశ్చ సమంతాత్పరివారితమ్
ఆయన చుట్టూ లక్షలాది యోధులు గుర్రాన్ని కాపాడాలని ఉత్సాహంగా ఉండగా, వేలాది వానరులు కూడా అన్ని వైపులా వలయమేసి ఉన్నారు.
దృష్ట్వా శత్రుఘ్నచరణౌ ప్రణనామ సపుత్రకః । ధన్యోఽహమితి సంహృష్టో వదన్రామైకమానసః
శత్రుఘ్నుని పాదాలను తన కుమారులతో కలిసి నమస్కరించి, ఆనందంతో 'నేను ధన్యుడను' అని, మనసంతా రామునిపై నిలిపి చెప్పాడు.