తమాయాంతమథాలోక్య స్వగదాం మహతీం దధత్ । యయౌ తం తరసా హంతుం రాజభ్రాతా బలాద్బలమ్
అతడు పెద్ద గదను పట్టుకుని వస్తున్న లక్ష్మీనిధిని చూసి, రాజుని తమ్ముడు కూడా తన శక్తినంతా కూడగట్టి అతడిని కొట్టేందుకు పరుగెత్తాడు.
గదాం తేన వినిక్షిప్తాం స్వకరే ధృతవానయమ్ । తయైవ గదయా తస్య హృది జఘ్నే మహాబలః
అతడు విసిరిన గదను తన చేతిలో పట్టుకుని, అదే గదతో ఆ మహాబలుడు అతని హృదయంలో బలంగా కొట్టాడు.
స్వగదాం తేన వై నీతాం దృష్ట్వా లక్ష్మీనిధిర్నృపః । బాహుయుద్ధేన తం యోద్ధుమియేష బలవత్తమమ్
తన గదను ప్రత్యర్థి పట్టుకున్నదాన్ని చూసి, లక్ష్మీనిధి మహారాజు, అతని తోడబలమైన వాడితో చేతితో పోరాడాలని సంకల్పించాడు.
తదా రాజానుజః క్రుద్ధో బాహుభ్యాముపగృహ్య తమ్ । యుయుధే సర్వయుద్ధస్య జ్ఞాతావీరేషు సత్తమః
అప్పుడు రాజుని తమ్ముడు కోపంతో అతడిని చేతులతో పట్టుకుని, అన్ని యుద్ధాల్లో నైపుణ్యం కలిగిన శ్రేష్ఠవీరుడిగా పోరాడాడు.
తదా లక్ష్మీనిధిస్తస్య హృది జఘ్నే స్వముష్టినా । తదా సోపి శిరస్యేనం ముష్టిముద్యమ్య చాహనత్
ఆ సమయంలో లక్ష్మీనిధి తన ముష్టితో అతని ఛాతిపై బలంగా కొట్టాడు. వెంటనే మరొకవాడు కూడా తన ముష్టిని పైకి ఎత్తి అతని తలపై గట్టిగా బాదాడు.
ముష్టిభిర్వజ్రసంకాశైస్తలస్ఫోటైశ్చ దారుణైః । అన్యోన్యం జఘ్నతుః క్రుద్ధౌ సందష్టాధరపల్లవౌ
వజ్రంలా గట్టిగా ఉన్న ముష్టులతో, భయంకరమైన చెయ్యి తడులతో, ఇద్దరూ కోపంతో పెదవులు కరచుకుని ఒకరినొకరు గట్టిగా కొట్టుకున్నారు.
ముష్టీ ముష్టి దంతా దంతి కచా కచి నఖా నఖి । ఉభయోరభవద్యుద్ధం తుములం రోమహర్షణమ్
ముష్టి ముష్టిని, పళ్ళు పళ్ళను, జుట్టు జుట్టును, గోరు గోరును తాకుతూ, ఇద్దరి మధ్య ఘోరంగా, ఒళ్ళు జలదరించేలా యుద్ధం జరిగింది.
తదా ప్రకుపితో భ్రాతా నృపతేశ్చ రణే నృపమ్ । గృహీత్వా భ్రామయిత్వాథ పాతయామాస భూతలే
ఆ సమయంలో రాజు సోదరుడు కోపంతో యుద్ధంలో రాజును పట్టుకుని, చుట్టి, భూమిపై పడేశాడు.
లక్ష్మీనిధిః కరే గృహ్య తం నృపానుజముచ్చకైః । భ్రామయిత్వా శతగుణం గజోపస్థే జఘాన తమ్
లక్ష్మీనిధి తన చేతితో రాజు సోదరుణ్ని పట్టుకుని, వందసార్లు తిప్పి, ఏనుగు వెనుక భాగంలో గట్టిగా కొట్టాడు.
స తదా పతితో భూమౌ సంజ్ఞాం ప్రాప్య క్షణాదను । తథైవ భ్రామయామాస వ్యోమ్ని వేగేన విక్రమీ
అతడు భూమిపై పడిపోయి, క్షణంలోనే స్పృహ పొందాడు. వెంటనే ధైర్యంగా, వేగంగా అతనిని ఆకాశంలో తిప్పడం మొదలుపెట్టాడు.
ఏవం ప్రయుధ్యమానౌ తౌ బాహుయుద్ధం గతౌ పునః । పాదే పాదం కరే పాణిం హృది హృద్వదనే ముఖమ్
ఇలా వారు యుద్ధం చేస్తూ, మళ్లీ చేతితో చేయి, కాలితో కాలు, ఛాతితో ఛాతి, ముఖంతో ముఖం తాకేలా బాహుబల యుద్ధంలో నిమగ్నమయ్యారు.
ఏవం పరస్పరం శ్లిష్టౌ పరస్పరవధైషిణౌ । ఉభావపి పరాక్రాంతావుభావపి ముమూర్చ్ఛతుః
ఇలా ఇద్దరూ ఒకరినొకరు చుట్టిపట్టి, పరస్పరం సంహరించాలనే ఉద్దేశంతో, ఇద్దరూ గొప్ప పరాక్రమంతో ఉండి, స్పృహ కోల్పోయారు.
తద్దృష్ట్వా విస్మయం ప్రాప్తాః ప్రశశంసుః సహస్రశః । ధన్యో లక్ష్మీనిధిర్భూపో ధన్యో రాజానుజో బలీ
అది చూసిన వేలాది మంది ఆశ్చర్యపడి, 'లక్ష్మీనిధి మహారాజు ధన్యుడు, రాజు సోదరుడు బలవంతుడు కూడా ధన్యుడు' అని ప్రశంసించారు.
శేష ఉవాచ। చిత్రాంగః క్రౌంచకంఠస్థో రథస్థో వీరశోభితః । గాహయామాస తత్సైన్యం వారాహ ఇవ వారిధిమ్
శేషుడు ఇలా అన్నాడు: చిత్రాంగుడు రథంపై నిలబడి, క్రౌంచపక్షి లాంటి గొంతుతో, వీరుడిలా ప్రకాశిస్తూ, తన సైన్యాన్ని వరాహుడు సముద్రాన్ని లాగినట్టు ముందుకు నడిపించాడు.
ధనుర్విస్ఫార్య సుదృఢం మేఘనాదనినాదితమ్ । ముమోచ బాణాన్నిశితాన్వైరికోటివిదాహకాన్
బలమైన విల్లును మేఘగర్జనలా మోగిస్తూ, చిత్రాంగుడు పదునైన బాణాలను శత్రు వర్గాలను కాల్చేలా వదిలాడు.
తద్బాణభిన్నసర్వాంగాః శేరతే సుభటా భృశమ్ । సకిరీటతనుత్రాణాః సన్దష్టదశనచ్ఛదాః
ఆ బాణాలతో అంతటా గాయపడి, వీరులు తమ కిరీటాలు, కవచాలు వేసుకుని, పళ్ళు కరచుకుని నేలపై పడిపోయారు.
ఏవం ప్రవృత్తే సంగ్రామే యయౌ యోద్ధుం స పుష్కలః । మణిచిత్రితమాదాయ చాపం వైరిప్రతాపనమ్
అలా యుద్ధం కొనసాగుతుండగా, పుష్కలుడు మణులతో అలంకరించిన శత్రువులను భయపెట్టే విల్లు తీసుకుని యుద్ధానికి ముందుకు వచ్చాడు.
తయోః సంగతయోరూపం దృశ్యతేఽతిమనోహరమ్ । పురా తారకసంగ్రామే స్కందతారకయోర్యథా
వారిద్దరి ఎదురుదెబ్బలు చూడటానికి ఎంతో అందంగా కనిపించాయి. అది పూర్వం స్కందుడు, తారకుడు యుద్ధంలో ఎదురైనట్లే ఉంది.
విస్ఫారయన్ధనుః శీఘ్రం సవ్యసాచీ తు పుష్కలః । తాడయామాస తం క్షిప్రం శరైః సన్నతపర్వభిః
పుష్కలుడు చురుకైన చేతులతో తన విల్లును వేగంగా ఎక్కించి, బాగా వంగిన బాణాలతో వెంటనే అతనిపై దాడి చేశాడు.
చిత్రాంగోఽపి రుషాక్రాంతః శరాసన ఇషూఞ్ఛితాన్ । దధద్వ్యముంచద్బహుశో రణమండలమూర్ధని
చిత్రాంగుడు కూడా కోపంతో తన విల్లు పట్టుకుని, పదునైన బాణాలను యుద్ధమధ్యంలో పదే పదే వదిలాడు.
నాదానం న చ సంధానం న మోచనమథాపి వా । దృష్టం తావేవ సందృష్టౌ కుండలీకృతచాపినౌ
విల్లుల గానీ, బాణాల ఎక్కింపుగానీ, వదలడానిగానీ శబ్దం వినిపించలేదు. కేవలం ఇద్దరూ వంకరగా వంగిన విల్లులతో ఒకరినొకరు ఎదుర్కొంటూ కనిపించారు.
తదాసౌ పుష్కలః క్రుద్ధః శరాణాం శతకేన తమ్ । వివ్యాధ వక్షఃస్థలకే మహాయోద్ధారముద్భటమ్
ఆ సమయంలో పుష్కలుడు కోపంతో, వంద బాణాలతో ఆ మహా యోధుని ఛాతిపై గట్టిగా గాయపరిచాడు.
చిత్రాంగస్తాఞ్శరాన్సర్వాంశ్చిచ్ఛేద తిలశః క్షణాత్ । తాడయామాస చాంగేషు పుష్కలం శితసాయకైః
చిత్రాంగుడు ఆ బాణాలన్నిటిని ఒక క్షణంలోనే చిన్న చిన్న ముక్కలుగా కోసేశాడు. తర్వాత పదునైన బాణాలతో పుష్కలుని అవయవాలపై గట్టిగా దెబ్బతీశాడు.
పుష్కలస్తద్రథం దివ్యం భ్రామకాస్త్రేణ శోభినా । నభసి భ్రామయామాస తదద్భుతమివాభవత్
పుష్కలుడు ఒక ప్రకాశవంతమైన తిరుగుడు ఆయుధంతో ఆ దివ్య రథాన్ని ఆకాశంలో తిప్పాడు. అది చూసినవారికి నిజంగా ఆశ్చర్యంగా అనిపించింది.
భ్రాంత్వా ముహూర్తమాత్రం తు సరథో హయసంయుతః । స్థితిర్లేభేతికష్టేన సంధృతో రణమండలే
అలా ఆ రథం గుర్రాలతో కలిసి కేవలం ఒక క్షణం మాత్రమే తిరిగింది. యుద్ధరంగంలో ఎంతో కష్టంగా స్థిరంగా నిలబడగలిగింది.
స చాస్య విక్రమం దృష్ట్వా చిత్రాంగః కుపితో భృశమ్ । ఉవాచ పుష్కలం ధీమాన్సర్వాస్త్రేషు విశారదః
అతని పరాక్రమాన్ని చూసి చిత్రాంగుడు బాగా కోపంతో, అన్ని ఆయుధాల్లో నిపుణుడైన పుష్కలునితో ఇలా అన్నాడు.
చిత్రాంగ ఉవాచ। త్వయా సాధుకృతం కర్మ సుభటైర్యుధిసంమతమ్ । మద్రథో వాజిసంయుక్తో భ్రామితో నభసి క్షణమ్
చిత్రాంగుడు అన్నాడు: "నీవు చేసిన పని యోధులందరికీ మెచ్చుకోదగినది. నా గుర్రాల రథాన్ని నీవు ఆకాశంలో ఒక క్షణం తిప్పావు."
పరాక్రమం సమీక్షస్వ మమాపి సుభటేరితమ్ । ఆకాశచారీ తు భవాన్భవత్వమరపూజితః
"ఇప్పుడు నా పరాక్రమాన్ని కూడా చూడు. నీవు ఆకాశంలో సంచరించే వాడవు, దేవతలవంటి గౌరవాన్ని పొందు."
ఇత్యుక్త్వా స ముమోచాస్త్రం రణే పరమదారుణమ్ । ధనుషా పరమాస్త్రజ్ఞః సర్వధర్మవిదుత్తమః
అలా చెప్పి, ఆయుధాలన్నింటినీ బాగా తెలిసినవాడైన అతడు, యుద్ధంలో అత్యంత భయంకరమైన ఆయుధాన్ని వదిలాడు.
తేన బాణేన సంవిద్ధః ఖే బభ్రామ పతంగవత్ । సరథః సహయః సంఖ్యే సధ్వజశ్చ ససారథిః
ఆ బాణం తగిలి, అతడు తన రథం, గుర్రాలు, జెండా, సారథితో కలిసి ఆకాశంలో పురుగు లాగా తిరిగాడు.